II OSK 1705/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-04
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska - Szary, Małgorzata Miron, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może skutecznie wnieść sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego po upływie 21-dniowego terminu prawa materialnego, liczonego od dnia doręczenia zawiadomienia o zakończeniu budowy, jeśli pierwsza decyzja o sprzeciwie została uchylona przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że 21-dniowy termin na wniesienie sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego, określony w art. 54 Prawa budowlanego, jest terminem prawa materialnego. Upływ tego terminu powoduje utratę przez organ kompetencji do wydania decyzji o sprzeciwie. Uchylenie pierwszej decyzji o sprzeciwie przez organ odwoławczy nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu na nowo, a ponowne wydanie decyzji o sprzeciwie po upływie tego terminu jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Inwestorka E. K.-W. złożyła zawiadomienie o zakończeniu budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania, uznając istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę. Po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie wniósł sprzeciw, który utrzymał w mocy Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestorki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, uznając, że sprzeciw został wniesiony po upływie materialnoprawnego terminu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M.M.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. K.-W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2633/13 w sprawie ze skargi E. K.-W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M.M. z dnia [...] września 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie na rzecz E. K.-W. kwotę 1290 (tysiąc dwieście dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2633/13, oddalił skargę E. K.-W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M.M. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., po rozpatrzeniu wniosku inwestora E. K.-W. złożonego w dniu [...] stycznia 2013 r., zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania jednorodzinnego budynku mieszkalnego z poddaszem użytkowym, realizowanego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości B.W., gm. L. Zdaniem organu roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego zostały wykonane z istotnymi odstępstwami od warunków określonych w ostatecznej decyzji Starosty M. z dnia [...] maja 2005 r. o pozwoleniu na budowę.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania E. K.-W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że odstępstwa od pierwotnej dokumentacji projektowej wskazane w zaskarżonej decyzji nie miały charakteru istotnych. Przy czym stwierdzona zmiana lokalizacji studni i szamba, która stanowi zmianę zagospodarowania przedmiotowej działki, kwalifikuje się do odstępstw istotnych, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.). Brak jednak podniesienia tej okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powoduje jej wadliwość, a co za tym idzie konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.
Rozpoznając ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M.M. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie przedmiotowego budynku, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego ww. budynku.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu środków odwoławczych od powyższych rozstrzygnięć, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie, a decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu powiatowego z dnia [...] czerwca 2013 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy wskazał, że organ powiatowy nie rozpoznał ponownie zawiadomienia inwestora o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z poddaszem użytkowym, co powoduje, że prowadzenie na tym etapie postępowania naprawczego jest przedwczesne. Podniósł więc, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M.M. ponownie rozpatrując sprawę powinien mieć na uwadze całą argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. i w zależności od poczynionych ustaleń wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie zawiadomienia o zakończeniu budowy zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M.M. kolejny raz rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] września 2013 r., na podstawie art. 54 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania ww. obiektu budowlanego. W wyniku ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego inwestor prowadzi z odstępstwami od warunków i ustaleń wynikających z decyzji Starosty M. z dnia [...] maja 2005 r. polegającymi na zmianie lokalizacji budynku, wysokości budynku, lokalizacji zbiornika na nieczystości płynne, lokalizacji studni oraz niewykonaniu wspartego na jednym słupie zadaszenia nad wejściem do budynku (podcienia). Powyższe odstępstwa organ uznał za istotne, gdyż powodują zmiany w projekcie zagospodarowania działki oraz charakterystycznych parametrach obiektu budowlanego tj.: kubaturze i wysokości budynku.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. K.-W. W odwołaniu wskazała na materialnoprawny charakter terminu z art. 54 Prawa budowlanego i stwierdziła, że organ wniósł sprzeciw po upływie 21 dni, co powoduje jego bezskuteczność z uwagi na upływ terminu ustawowego.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego termin przewidziany w art. 54 Prawa budowlanego został zachowany. PINB w M.M. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania ww. jednorodzinnego budynku mieszkalnego z zachowaniem 21-dniowego terminu. Natomiast późniejsze uchylenie decyzji przez organ wojewódzki nie oznacza, że termin określony w art. 54 Prawa budowlanego rozpoczyna swój bieg od nowa.
Zdaniem Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odstępstwa polegające na zmianie lokalizacji budynku, zbiornika na nieczystości płynne oraz studni i zmianie wysokości budynku mają charakter istotny (art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego). Stanowią one bowiem zmianę zagospodarowania przedmiotowej działki oraz zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji przez co uzasadniają wniesienie sprzeciwu. Istotnego odstępstwa od pierwotnej dokumentacji projektowej nie stanowi jednak brak wykonania zadaszenia. Niemniej jednak organ wojewódzki wskazał, że PINB w M.M. prawidłowo zastosował procedurę postępowania przy stwierdzeniu istotnych odstępstw od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. K.-W. Skarżąca podniosła, że w jej ocenie niedopuszczalne było wydanie przez organ pierwszej instancji w dniu [...] września 2013 r. ponownej decyzji o wniesieniu sprzeciwu z uwagi na bezskuteczny upływ terminu ustawowego. Organ odwoławczy powinien zatem w tej sytuacji uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 25 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z prawem.
Na wstępie swoich rozważań Sąd wskazał, że niewątpliwym w sprawie było wybudowanie budynku z odstępstwami od zatwierdzonego pozwolenia na budowę. Porównanie bowiem zapisów pierwotnej dokumentacji projektowej - według której inwestor uprawniony był do budowy budynku mieszkalnego - z ustaleniami dokonanymi przez organ powiatowy na podstawie przedłożonej dokumentacji, wykazało, że podczas realizacji inwestycji lokalizacja omawianego budynku mieszkalnego uległa zmianie rzędu od 0,89 m do 2,38 m. Zmianie uległa również wysokość budynku liczona od poziomu terenu przy wejściu do budynku do spodu podbicia dachowego o wielkość 0,56 m, jak też lokalizacja zbiornika na nieczystości ciekłe rzędu 1,97 m oraz lokalizacja studni o wielkość 1,35 m.
Zdaniem Sądu w świetle art. 36a ust. 1 i ust. 5 Prawa budowlanego wszystkie powyższe zmiany miały charakter istotnych. Doszło bowiem do zmiany lokalizacji budynku, lokalizacji zbiornika na nieczystości ciekłe oraz lokalizacji studni. Zmienione zostały też charakterystyczne parametry obiektu jak wysokość budynku, a co za tym idzie jego kubatura.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 54 Prawa budowlanego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ustanawiając 21-dniowy termin dla właściwego organu do zgłoszenia sprzeciwu wobec zamierzonego użytkowania obiektu budowlanego, ustawodawca daje temu organowi możliwość wypowiedzenia się w kwestii spełnienia kryteriów umożliwiających przystąpienie do użytkowania danego obiektu, w tym jego zgodności z przepisami i warunkami pozwolenia na budowę. Zgłoszenie sprzeciwu jest więc konieczne w szczególności, gdy organ stwierdzi, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w konsekwencji wiąże się z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w stanie faktycznym sprawy zasadnie został wniesiony sprzeciw co do zamiaru przystąpienia do użytkowania, gdyż wskazane odstępstwa były odstępstwami istotnymi.
Jednocześnie Sąd wskazał, że wniesienie sprzeciwu i wyrażenie przez organ zastrzeżeń co do zrealizowanej budowy po pierwsze - przerywa bieg 21-dniowego terminu, po upływie którego istnieje możliwość przystąpienia do użytkowania, po drugie - wniesienie sprzeciwu otwiera drogę dalszemu postępowaniu organu w oparciu o art. 51, po trzecie - pojawia się stan, w którym inwestor powinien czekać na dalsze działanie organu, gdyż świadom jest zastrzeżeń organu, co do niezgodności budowy z warunkami pozwolenia na budowę. Sprzeciw powoduje zatem, że nie można przystąpić do użytkowania obiektu. Jednakże samo wniesienie sprzeciwu oparte na zastosowaniu art. 54 Prawa budowlanego jest uzależnione od ustalenia, że w sprawie doszło do pojawienia się istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwolenia na budowę.
A zatem Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie bieg 21-dniowego terminu został zatrzymany wniesieniem sprzeciwu w dniu [...] stycznia 2013 r. Decyzja ta wprawdzie została następnie uchylona przez organ odwoławczy, jednakże co istotne organ ten uchylając ww. decyzję nie zakwestionował jej zasadności, podniósł jedynie, że nie wszystkim wskazanym w niej odstępstwom można przypisać przymiot "istotności". Jednocześnie w treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. uchylającej ww. decyzję o sprzeciwie wskazał na istnienie innych – istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy nie kwestionując zatem co do zasady konieczności wniesienia sprzeciwu, zobowiązał organ pierwszej instancji do ponownego przeanalizowania sprawy pod kątem wskazanych przez niego odstępstw.
W świetle powyższego Sąd uznał, że organ odwoławczy miał prawo uchylić pierwotnie zapadły sprzeciw. Powtórnego zbadania wymagała bowiem możliwość przystąpienia do użytkowania. Przy czym uchylenie decyzji o sprzeciwie nie spowodowało automatycznie możliwości użytkowania, gdyż pierwotnie złożony sprzeciw zatrzymał bieg terminu 21 dni, po upływie którego inwestor mógł przystąpić do użytkowania, a z uwagi na okoliczność, że inwestycja została wykonana z istotnymi odstępstwami, organ zobligowany był do podjęcia działań w tym kierunku. Inwestor natomiast musiał czekać na dalsze działanie organu. Sąd stwierdził więc, że ponowne wydanie decyzji o sprzeciwie oznacza tylko tyle, że organ rozpoznał zawiadomienie o zakończeniu budowy, zgodnie z ostatecznymi zaleceniami organu odwoławczego.
Jednocześnie Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie mógł umorzyć postępowania wobec istotnych odstępstw i co za tym idzie braku możliwości przystąpienia do użytkowania.
W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że argumenty zawarte w skardze nie mogły zostać uwzględnione z uwagi na konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania i poddania analizie złożonej dokumentacji, w tym pozwolenia na budowę i zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego. Mając przy tym świadomość istnienia rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, co do możliwość wydania sprzeciwu po ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd zauważył, że w przedmiotowej sprawie możliwym było wydanie powtórnego sprzeciwu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła E. K.-W. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 54 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wniesienie sprzeciwu zatrzymuje bieg 21-dniowego terminu i umożliwia ponowne wydanie decyzji o wniesieniu sprzeciwu w przypadku uchylenia pierwszej decyzji przez organ odwoławczy także po upływie terminu 21 dni od złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Skarżąca podniosła, że termin 21 dni na wniesienie przez właściwy organ sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, a jego upływ uniemożliwia ponowne wydanie decyzji o wniesieniu sprzeciwu, także w tej sytuacji, gdy następuje ponowne rozpoznanie sprawy na skutek kasatoryjnej decyzji organu odwoławczego.
Wskazując na powyższe, E. K.-W. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji oraz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że w dniu [...] stycznia 2013 r. złożyła zawiadomienie o zakończeniu budowy. Data ta jest więc datą początkową dla obliczania terminów w niniejszej sprawie. Art. 54 Prawa budowlanego przyznaje organom nadzoru budowlanego termin 21 dni na ewentualne wniesienie sprzeciwu. Termin ten jest terminem prawa materialnego i upływał [...] lutego 2013 r. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną niedopuszczalne było zatem po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwszej decyzji o wniesieniu sprzeciwu z dnia [...] stycznia 2013 r. wydanie w dniu [...] września 2013 r. przez organ pierwszej instancji ponownej decyzji o wniesieniu sprzeciwu. Upływ wskazanego terminu oznacza bowiem dla organu brak możliwości wydania skutecznej decyzji o sprzeciwie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył organ - Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna zawiera wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 54 Prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji przyjął bowiem w swoim orzeczeniu, akceptując tym samym stanowisko organów administracji, że wniesienie sprzeciwu zatrzymuje bieg 21-dniowego terminu określonego w art. 54 Prawa budowlanego i umożliwia ponowne wydanie decyzji o wniesieniu sprzeciwu w przypadku uchylenia pierwszej decyzji przez organ odwoławczy także po upływie terminu 21 dni od złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Istota sporu sprowadza się więc do tego, czy w warunkach rozpoznawanej sprawy organ wydając kolejną w sprawie decyzję zachował termin do wniesienia sprzeciwu.
W niniejszej sprawie poza sporem jest fakt, że zgłoszenie o zakończeniu budowy zostało złożone przez inwestora w organie w dniu [...] stycznia 2013 r. Nie jest też kwestionowaną okolicznością to, że wydana w dniu [...] stycznia 2013 r. decyzja zgłaszająca sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania jednorodzinnego budynku mieszkalnego z poddaszem użytkowym została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Strony nie kwestionują również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M.M. zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego kolejną decyzją z dnia [...] września 2013 r. utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją organu odwoławczego.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57 Prawa budowlanego, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
W orzecznictwie jak i w doktrynie wątpliwości nie budzi fakt, że termin, o którym mowa w art. 54 Prawa budowlanego, do wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu, wynosi 21 dni i jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że termin ten nie może być przez organ przedłużany, skracany lub też zawieszany (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 197/05). Termin ten stanowi okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Skutkiem upływu tego terminu jest dla organu utrata możliwości wniesienia sprzeciwu, co ma związek z utratą podstawy prawnej do wydania decyzji o sprzeciwie. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma bowiem przedmiotu postępowania administracyjnego, a wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu (vide: B. Adamiak/J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 8.wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, s. 327).
Wyjaśnić również należy, że organ zgłaszając sprzeciw w formie decyzji powoduje tym samym wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 724/08). Wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie uruchamia tryb odwoławczy, do którego zastosowanie mają przepisy K.p.a., jednakże organ odwoławczy przy rozpatrywaniu takiej sprawy nie może pominąć specyfiki instytucji zgłoszenia, polegającej na tym, że ustawodawca w art. 54 Prawa budowlanego wprowadził ograniczenie czasowe do wniesienia sprzeciwu przez organ budowlany. Mając na uwadze przedstawione uwagi, co do konsekwencji przyjęcia, że określony termin jest terminem prawa materialnego, stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy uchylona zostaje decyzja organu pierwszej instancji, wydana przez tenże organ z zachowaniem terminu, w jakim sprzeciw może zostać wniesiony, to wydanie kolejnej decyzji zgłaszającej sprzeciw nie jest możliwe z uwagi na upływ terminu, bowiem organ traci kompetencje do wydania decyzji o sprzeciwie. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Niewątpliwie w dniu [...] kwietnia 2013 r., to jest w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy uchylającej decyzję o wniesieniu sprzeciwu wydaną z zachowaniem 21-dniowego terminu i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, termin ustawowy do wniesienia sprzeciwu upłynął, co spowodowało, że organ pierwszej instancji nie miał już kompetencji do ponownego wniesienia sprzeciwu decyzją z dnia [...] września 2013 r., przy uwzględnieniu niekwestionowanego faktu, że inwestorzy dokonali zgłoszenia w dniu [...] stycznia 2013 r. Wprawdzie decyzja o sprzeciwie podlega kontroli instancyjnej przez organ odwoławczy, a także kontroli sądowej, nie ma to jednak żadnego wpływu na bieg ustawowego terminu do zgłoszenia sprzeciwu przez organ (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 307/08, z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 724/08 publ. ONSAiWSA 2011/2/26). Tak więc wbrew stanowisku organów administracji, podtrzymanym przez Sąd pierwszej instancji wniesienie sprzeciwu w dniu [...] stycznia 2013 r. i wyrażenie przez organ zastrzeżeń co do zrealizowanej budowy nie przerwało biegu 21-dniowego terminu, a wyeliminowanie pierwszego zgłoszonego w sprawie sprzeciwu z obrotu prawnego, nie spowodowało, że termin do jego wniesienia rozpoczął swój bieg na nowo.
Zauważyć jednak należy, że brak możliwości wniesienia przez organ sprzeciwu umożliwia wprawdzie inwestorowi ewentualne przystąpienie do użytkowania przedmiotowego obiektu, ale nie oznacza akceptacji dla jego działań zmierzających w istocie do obejścia prawa. Dokonanie przez właściwy organ ustaleń, że zgłoszona do użytkowania inwestycja została wykonana z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę uzasadnia bowiem wszczęcie postępowania w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1173/10).
Niezależnie od powyższego w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący błędnej wykładni art. 54 Prawa budowlanego należało uwzględnić. Oznacza to, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. uwzględnieniu podlega także skarga E. K.-W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania, która de facto podtrzymała sprzeciw organu pierwszej instancji wniesiony z uchybieniem materialnoprawnego terminu.
Z tych też względów uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M.M. z dnia [...] września 2013 r., nr [...]. O kosztach orzeczono na podstawie art. 199, art. 200, art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło