II OSK 1720/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Sędziowie NSA Jerzy Bujko Marek Gorski Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2007 r. w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "U" w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Lu 499/06 w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Lu 499/06 po rozpoznaniu skargi J. G. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. z dnia [...] lutego 2006 r. ustalające dla Firmy Piekarniczo-Cukierniczej "P." J. G. karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania budynku handlowo-usługowego przy ul. F. w L. - uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że organ I instancji wszczął postępowanie w związku ze stwierdzeniem użytkowania lokalu znajdującego się w piwnicach budynku przy ul. F. w L. należącego do Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego "U" bez uprzedniego przyjęcia do użytkowania przedmiotowego budynku handlowo-usługowego. Orzeczenie o wymierzeniu kary nastąpiło na podstawie przepisu art. 57 ust. 1 i art. 59f ustawy Prawo budowlane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł J. G. zarzucając wadliwe wskazanie strony rozstrzygnięcia oraz naruszenie art. 57 ust. 7 w związku z art. 56 i art. 57 ust. 1 oraz art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego ze względu na nałożenie kary na faktycznego użytkownika lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Podkreślił, że postępowanie prowadzone było w sprawie na wniosek E. Z. Przeprowadzono kontrolę w dniach 14 i 17 czerwca 2005 r. zaś w dniu 23 listopada 2005 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w sprawie zaniechania użytkowania lokalu, a następnie wydano decyzję w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Sąd przyjął, że postępowanie było wszczęte i prowadzone z naruszeniem Kpa, bowiem bezpośrednio po wydaniu decyzji z dnia 9 grudnia 2005 r. o odmowie nakazania wstrzymania użytkowania lokalu w przedmiotowym budynku, rozstrzygnięto w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Został naruszony art. 61 ( 4 kpa, organ nie dość, że nie określił przedmiotu toczącego się postępowania, to również nie wskazał stron, z udziałem których postępowanie to się toczyło. Doszło też do naruszenia art. 73, 73 ( 2, 77 ( 3 i 4, 78, 79, 81, 86 kpa a w konsekwencji również do naruszenia art. 8 i 10 kpa. Naruszono przepisy prawa materialnego orzekając na podstawie interpretacji organu administracji wyższego stopnia /pisma Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego/. Adresatem orzeczenia o karze pieniężnej z tytułu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 Prawa budowlanego w ocenie Sądu I instancji może być wyłącznie inwestor. To inwestor obowiązany jest zawiadomić o zakończeniu budowy właściwy organ /art. 56 ust. 1/ lub wnioskować o udzielenie pozwolenia na użytkowanie a więc wyłącznie inwestor a nie użytkownik lokalu może być adresatem orzeczenia na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, co potwierdza art. 59f ust. 6. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "U." w L. zarzucając naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w miejsce przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że obiekt budowlany, którego sprawa dotyczy, został wybudowany pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i tylko przepisy tej ustawy mogą mieć zastosowanie w kwestii "nielegalnego" użytkowania i ewentualnego stosowania z tego tytułu kary pieniężnej. Ustawa ta natomiast takiej sankcji nie przewidywała. Obecny na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej z tego względu, iż podmiot wnoszący tę skargę nie ma w sprawie przymiotu strony. Sprawa dotyczy bowiem praw i obowiązków osoby, w odniesieniu do której toczyło się postępowanie administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 173 ( 2 ppsa skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator lub Rzecznik praw Obywatelskich. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznawał skargę na decyzję administracyjną rozstrzygającą sprawę administracyjną, której przedmiotem była kara pieniężna z tytułu "nielegalnego użytkowania" obiektu w aspekcie regulacji prawnej wymierzania tych kar zawartej w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Podmiotem, w odniesieniu do którego toczyło się postępowanie, był J. G. - użytkownik lokalu wykorzystywanego na piekarnię. Oceniając zatem, kto w sprawie, której przedmiotem jest zastosowanie kary pieniężnej określonej w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, ma interes prawny, a w konsekwencji jest stroną w rozumieniu art. 173 ( 2 ppsa i może skutecznie wnieść skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, należy stwierdzić, że tym podmiotem jest wyłącznie J. G. i organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Spółdzielnia Mieszkaniowa wnosząca skargę kasacyjną natomiast nie ma interesu prawnego, a zatem w efekcie przymiotu strony, w sprawie, która dotyczy ewentualnego zastosowania kary pieniężnej w odniesieniu do J. G. To, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Spółdzielnia Mieszkaniowa mogła odnieść wrażenie, że możliwe jest wszczęcie postępowania administracyjnego wobec tej Spółdzielni, nie statuuje jej jako strony w niniejszej sprawie. Jeżeli bowiem jakiekolwiek postępowanie administracyjne dotyczące budynków Spółdzielni w przyszłości wobec tej Spółdzielni zostałoby podjęte, to oczywiste jest, że wówczas będzie ona jako strona miała prawo korzystać z wszelkich prawem przewidzianych środków. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 ppsa.