II OSK 1849/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz ( spr. ) Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa G. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 252/08 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa G.Sp. z o.o. w S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za przeprowadzenie badania laboratoryjnego oddala skargę kasacyjną. II OSK 1849/08 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 252/08 po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa G. Spółka z o.o. w S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] maja 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. w sprawie opłaty za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że przedmiotową opłatą za laboratoryjne badanie mykologiczne czterech próbek pobranych w lokalu nr [...] położonym w budynku przy ul. L. [...] w S. na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 35 ze zm./ zostało obciążone Przedsiębiorstwo G. sp. z o.o. w S. jako zarządca budynku. W toku kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2008 r. przez właściwy organ pierwszej instancji na wniosek lokatorki lokalu ustalono, że dany lokal jest w niewłaściwym stanie sanitarno-higienicznym, gdyż jest zagrzybiony grzybami szkodliwymi dla zdrowia, nie spełnia zatem odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, co stanowi naruszenie wymogów art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./. Strona zobowiązana do poniesienia opłaty wniosła odwołanie twierdząc, że to lokator jest winny niewłaściwego stanu sanitarno-higienicznego lokalu i powinien być obciążony opłatą. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania, stwierdzając w uzasadnieniu, że podmiotem obowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych z mocy art. 61 Prawa budowlanego jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, który ponosić powinien opłaty określone w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Do obowiązków organu nie należy natomiast ustalenie winnego zaistniałego stanu technicznego budynku, lecz jego zadania sprowadzają się do wykonywania obowiązków wiążących się ze zdrowiem publicznym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucono naruszenie art. 61, art. 3 i art. 2 ust. 2 Prawa budowlanego podnosząc, że stronę skarżącą obciążają ogólne warunki użytkowania budynków zaś szczegółowe warunki normuje ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz zmianie Kodeksu cywilnego. Kontrola w lokalu najemcy powinna uwzględniać okoliczności wynikające z jego winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że przedmiotową opłatą należało obciążyć zarządcę obiektu budowlanego. Zadaniem organów państwowej inspekcji sanitarnej jest w myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny na nieruchomości zaś organy te nie mają obowiązku prowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego i ustalania winnego w zakresie nieprzestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Wprawdzie najemca stosownie do ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego /art. 6b/ ma obowiązki w zakresie utrzymywania lokalu i pomieszczenia, do używania których jest uprawniony, we właściwym stanie technicznym i higieniczno-sanitarnym, to jednak regulacja ta dotyczy relacji wynajmujący-najemca, co oznacza, że zarządca /wynajmujący/ będzie mógł dochodzić zwrotu kosztów powstałych z winy najemcy na zasadach ogólnych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Przedsiębiorstwo G. sp. z o.o. w S., reprezentowane przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 61, art. 3 ust. 1 i art. 2 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wobec przyjęcia, że to skarżące Przedsiębiorstwo jest podmiotem zobowiązanym do poniesienia przedmiotowej opłaty za czynności sanitarne. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że powołane przez w zaskarżonej decyzji Prawo budowlane odnosi się do obowiązków zarządcy dotyczących obiektów budowlanych, zaś ustawa z dnia 24 czerwca 2004 r. o własności lokali /tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm./ oraz ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego /tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm./ oraz z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny /Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm./ odnoszą się do obowiązków lokatorów. Z tych przepisów w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną wynika, że to nie zarządca, lecz lokator powinien być obciążony przedmiotową opłatą, gdyż należy uwzględnić winę najemcy, który nie wywiązuje się z nałożonych na niego normatywnie obowiązków. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona wobec niezasadności podniesionych w niej zarzutów. W pełni należy się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, iż przedmiotowa opłata za czynności nadzoru dokonane przez organ państwowej inspekcji sanitarnej, stosownie do jego zadań określonych w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej powinna być nałożona na podmiot, do którego obowiązków prawnych należy zapewnienie prawidłowego utrzymywania obiektu budowlanego. Takim organem w myśl art. 61 Prawa budowlanego jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Błędne jest stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną, iż można wyróżnić "ogólne" obowiązki właściciela lub zarządcy w zakresie zapewnienia warunków prawidłowego użytkowania obiektu budowlanego oraz "szczegółowe warunki", które należy przypisać do obowiązków najemcy. Istota zagadnienia tkwi nie w tym, czy w ogóle można mówić o tego rodzaju podziale warunków utrzymywania obiektów budowlanych, lecz odpowiedzi na pytanie, na jakim podmiocie oraz na podstawie jakiego stosunku prawnego, spoczywają określone obowiązki. Otóż w niniejszej sprawie nie jest sporne, że strona wnosząca skargę kasacyjną jest zarządcą budynku mieszkalnego, w którym dokonano czynności nadzoru sanitarnego, stwierdzając nieodpowiedni stan sanitarny lokalu /zagrzybienie/. Ustawa Prawo budowlane obowiązek dbałości o odpowiedni stan użytkowy obiektu budowlanego nakłada w tym wypadku na zarządcę, który w szczególności powinien zapewnić przeprowadzenie okresowych kontroli obiektu budowlanego /art. 62/. Jeżeli natomiast obiekt budowlany w całości lub w części jest oddawany w użytkowanie osobom trzecim na podstawie stosunku najmu, może się okazać, że użytkownik obiektu /najemca/ na skutek nieprawidłowego /niezgodnego z nałożonego na niego ustawą lub umową zachowania/ doprowadził do złego stanu wynajmowanego lokalu. Rozstrzyganie jednak /a więc wcześniej rozpatrywanie przy zastosowaniu odpowiednich środków dowodowych/ kwestii spornych pomiędzy właścicielem /zarządcą/ i najemcą nie należy do właściwości organów administracji publicznej, w niniejszej sprawie do organów państwowej inspekcji sanitarnej, lecz do sądów powszechnych. Niewątpliwie sprawując przypisany organom państwowego nadzoru sanitarnego nadzór sanitarny organy te nie mają zatem, jak to słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego i ustalania winnego doprowadzenia w wyniku nieprzestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych do złego stanu obiektu budowlanego /lokalu/, a wydając decyzję o opłacie za czynności nadzoru sanitarnego, określonej w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustalają tylko, kto jest właścicielem /zarządcą/ obiektu budowlanego, który został poddany czynnościom nadzoru sanitarnego. Pomimo, iż najemca ma obowiązki w zakresie utrzymywania lokalu i pomieszczenia, do używania których jest uprawniony, we właściwym stanie technicznym i higieniczno-sanitarnym, jednakże kwestia ta pozostaje w zakresie relacji wynajmujący-najemca i wiąże się z możliwością dochodzenia roszczeń pomiędzy tymi podmiotami, nie ma natomiast związku z orzekaniem na podstawie powyższego przepisu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.