II OSK 1878/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 27/24 w sprawie ze skargi E. I. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 28 listopada 2023 r. nr DL.WIIPO.4100.13071.2023/SS w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z 19 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 27/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") oddalił skargę E. I. (dalej: "cudzoziemiec", "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "Szef Urzędu") z 28 listopada 2023 r. nr DL.WIIPO.4100.13071.2023/SS. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej: "Wojewoda") z 17 lipca 2023 r. nr WSC-II-P.6151.25819.2023, którą umorzono postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie: - art. 15z ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej: "ustawa COVID-19") poprzez przyjęcie, iż skarżący kasacyjnie nie był uprawniony do złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy podczas gdy na mocy przepisu szczególnego termin ten został przedłużony i nie znajdował się on w okresie w jakim obowiązany był opuścić terytorium Polski; - art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo że decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego oraz błędnej ocenie materiału dowodowego w szczególności w zakresie możliwości złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy przez skarżącego kasacyjnie. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zwrot poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. 3.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). 3.4. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy art. 15z ustawy COVID-19 stał na przeszkodzie umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, które zostało zainicjowane wnioskiem z 17 kwietnia 2023 r. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. mają charakter wtórny wobec tego podstawowego zagadnienia prawnego. 3.5. Podstawą umorzenia przedmiotowego postępowania pobytowego było ustalenie, że w dniu złożenia wniosku skarżący był zobowiązany, na mocy art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079; dalej: "u.o.c."), do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wydaniem przez Szefa Urzędu 17 lutego 2023 r. decyzji nr DL.WIIPO.410.16962.2022/iKS, którą Szef Urzędu utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W takim stanie sprawy zaistniała podstawa do odmowy wszczęcia postępowania pobytowego, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 9 u.o.c. Skoro organ ustalił istnienie tej okoliczności już po wszczęciu postępowania, to zamiast postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania powinna być wydana decyzja o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.). 3.6. W takim stanie sprawy bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostawała kwestia ewentualnego zastosowania wobec skarżącego art. 15z ustawy COVID-19. Przepis ten, obowiązujący do 24 sierpnia 2023 r., stanowił, że jeżeli termin do złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 105 ust. 1 u.o.c. wypada w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, termin ten ulega przedłużeniu do upływu 30 dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni. Przepis ten nie kreował odrębnego tytułu pobytowego dla cudzoziemca, a jedynie wydłużał, przewidziany w art. 105 ust. 1 u.o.c., termin na złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Innymi słowy, zakresem regulacji prawnej ujętej w art. 105 ust. 1 u.o.c. w zw. z art. 15z ust. 1 ustawy COVID-19 została objęta wyłącznie kwestia określenia terminu, w jakim możliwe jest złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy cechującego się prawidłowością wyznaczoną zachowaniem przez wnioskodawcę warunku wystąpienia z nim w okresie, w którym pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pozostaje legalny. Przepis art. 15z ust. 1 ustawy COVID-19 nie określa natomiast samodzielnie przesłanek, które decydują o dopuszczalności wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. W tym też kierunku wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1839/22, CBOSA i skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni tę wykładnię akceptuje. Dodać warto, że podobne argumenty legły u podstaw przyjęcia, że na możliwość zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 9 u.o.c. nie miał wpływu art. 15zzza, który to przepis przesuwał termin dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 299 ust. 6 u.o.c., na czas po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonych w związku z COVID-19 (zob. np. wyrok NSA z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2050/23, CBOSA). 3.7. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.