II OSK 19/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz ( spr.) sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 283/07 w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów odnośnie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki budynku magazynowego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 283/07 po rozpoznaniu skargi R. G. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2006 r. o oddaleniu zarzutów, wydane na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał zarzuty wniesione przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w celu wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2006 r. nakazującą częściową rozbiórkę budynku magazynowo-produkcyjnego, położonego na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w P., obejmującą wieńce żelbetowe na ścianach, konstrukcję dachu z wiązarów drewnianych deskowych i ściany osłonowe części dachowej - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że po otrzymaniu decyzji o nakazie rozbiórki skarżący pismem z dnia 21 czerwca 2006 r. powiadomił o wykonaniu decyzji w tym samym dniu, zaś w kolejnym piśmie z dnia 27 czerwca 2006 r. wyjaśnił, że przez rozbiórkę rozumie zdjęcie poszycia dachu /blach/ na długości 1,5 m i szerokości 14 m. Oględziny dokonane w dniu 10 sierpnia 2006 r. wykazały, że decyzja o rozbiórce nie została wykonana. Protokół oględzin podpisał pełnomocnik skarżącego. W związku z tym organ pierwszej instancji na podstawie art. 15 ( 1 i ( 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm./, skierował do skarżącego upomnienie /doręczone jego pełnomocnikowi w dniu 11 września 2006 r./, wzywające do wykonania nałożonego obowiązku, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach skierował do skarżącego tytuł wykonawczy, zaopatrzony klauzulą o skierowaniu go do egzekucji poprzez zastosowanie grzywny w celu przymuszenia. Tytuł wykonawczy został doręczony w dniu 28 listopada 2006 r. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wniósł skarżący żądając umorzenia postępowania na podstawie art. 33 pkt 1 w zw. z art. 59 ( 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podnosząc, że skoro pismem z 21 czerwca 2006 r. poinformował o wykonaniu decyzji, to nie może być wszczęte postępowanie egzekucyjne a wszczęte powinno być umorzone. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. na podstawie art. 34 ( 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał zarzut za nieuzasadniony. Stwierdzone bowiem zostało, że decyzja stanowiąca podstawę wydania tytułu wykonawczego nie została wykonana. Organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia wniesionego przez skarżącego na to postanowienie stwierdzając, że termin oględzin nie miał znaczenia, wobec ustalenia, iż rozbiórka nie została wykonana a zobowiązany faktu tego nie kwestionuje. Skargę na powyższe postanowienie wniósł R. G. zarzucając naruszenie art. 35-38 kpa w zw. z art. 107 kpa. Podkreślił, że wobec naruszenia tych przepisów niniejsza sprawa powinna być umorzona z powodu przedawnienia prawa do orzekania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie jest zasadna. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane nie w postępowaniu rozpoznawczym, lecz w postępowaniu egzekucyjnym uregulowanym przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm./. Zgodnie z art. 3 tej ustawy do obowiązków wynikających z decyzji organów administracji stosuje się egzekucję administracyjną, zaś przepisy kpa jedynie wówczas, gdy ustawa nie stanowi inaczej /art. 18 ustawy z 1966 r./. Organ egzekucyjny nie naruszył żadnych terminów dotyczących czynności w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym doręczeniem w dniu 28 listopada 2006 r. skarżącemu odpisu tytułu egzekucyjnego z dnia [...] listopada 2006 r., jak też nie wystąpiła przesłanka "przedawnienia" wskazana w art. 33 pkt 1 podanego jako podstawa zarzutu. Nie jest taką przyczyną nie dotrzymanie przez organ załatwiający sprawę terminów z art. 35 kpa. Skoro skarżący nie podnosił okoliczności wymienionych w art. 33 pkt 1 ustawy, zarzut nie mógł być uwzględniony, a ponieważ nie kwestionował ustaleń organu co do braku wykonania obowiązku określonego decyzją przed datą doręczenia tytułu wykonawczego, to żądanie umorzenia postępowania w oparciu o art. 59 ( 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej było nieuprawnione. Według Sądu niesporne jest, że orzeczony decyzją obowiązek rozbiórki nie został wykonany zgodnie z treścią tytułu wykonawczego, co zasadnie uznane zostało przez organ jako podstawa do wydania tytułu wykonawczego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. G., reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie: art. 141 ( 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", poprzez uznanie, iż pismo skarżącego z dnia 21 czerwca 2006 r. nie spowodowało wszczęcia żadnego postępowania, oraz, iż przepis art. 59c Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie w sprawach o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego; art. 141 ( 4 w zw. z art. 134 ( 1 ppsa poprzez uznanie, że w okresie od 21 czerwca 2006 r. do 28 listopada 2006 r. w sprawie nie miały zastosowania żadne przepisy, w szczególności ani Prawo budowlane ani kpa; art. 141 ( 4 ppsa w zw. z art. 8 ust. 2 Kpk. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdza się, że bezspornym jest, iż postępowanie egzekucyjne zostało "wdrożone" w dniu 28 listopada 2006 r., jednakże obowiązek załatwienia sprawy, zainicjowanej pismem skarżącego z dnia 21 czerwca 2006 r. powstał jeszcze przed wszczęciem tego postępowania. Sąd nie rozgranicza etapów postępowania, nazw tych etapów oraz nieprawidłowo ocenia zakres stosowania art. 59c Prawa budowlanego, mającego zastosowanie wyłącznie w zw. z art. 59. Należało ocenić, czy dopuszczalne było wydanie samego tytułu wykonawczego, stąd obowiązek badania zarzutów podniesionych na tym etapie, to jest "w postępowaniu rozpoznawczym". Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Z treści skargi kasacyjnej, a zwłaszcza ze sposobu sformułowania jej podstaw wynika, że została ona oparta na zarzucie naruszenia przez Sąd, który wydał zaskarżony wyrok, naruszenia prawa procesowego /art. 174 pkt 2 ppsa/, to jest art. 141 ( 1 ppsa. Przepis ten określa wymagania dla uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, do których należy zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej natomiast nie wynika, że pomimo wskazania jako podstawy zaskarżenia art. 141 ( 1 ppsa, strona kwestionuje prawidłowość zastosowania tego przepisu. Faktycznie wywody skargi kasacyjnej sprowadzają się do polemiki ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji w kwestii istoty postępowania egzekucyjnego, jego charakteru i trybu postępowania kontrolowanego przez Sąd. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie odpowiada zatem w ogóle podniesionemu w niej zarzutowi, podczas gdy z art. 176 ppsa wynika wyraźnie, iż skarga kasacyjna powinna zawierać nie jakiekolwiek uzasadnienie stanowiska strony, lecz uzasadnienie jej podstaw, a więc podniesionych zarzutów naruszenia przez sąd administracyjny prawa procesowego względnie prawa materialnego. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia także wymogu art. 174 pkt 2 ppsa wywiedzenia przez stronę, iż zarzucone naruszenie prawa procesowego, to jest art. 141 ( 4 ppsa, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko z tej przyczyny, iż skarga kasacyjna nie została sporządzona w sposób odpowiadający powyższym wymogom przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega ona oddaleniu bez dokonania przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny, czy zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Godzi się jednak zauważyć, że profesjonalista, jakim jest w rozumieniu art. 175 ( 1 ppsa radca prawny, sporządzając skargę kasacyjną i podnosząc w niej wyłącznie zarzut naruszenia art. 141 ( 4 ppsa , jak to słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie dostrzega zasadniczych różnic pomiędzy postępowaniem administracyjnym prowadzonym w sprawie administracyjnej, którą kończy wydanie decyzji administracyjnej a postępowaniem egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie została wydana decyzja administracyjna, której wykonaniem w drodze zastosowania egzekucji administracyjnej, zajmował się właściwy organ administracji publicznej. Jakiekolwiek pisma wnoszone przez zobowiązanego decyzją po jej wydaniu a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego po sprawdzeniu że decyzja nie została wykonana dobrowolnie, które to wszczęcie postępowania następuje przez organ z urzędu a nie na wniosek, nie mogą być traktowane, jak to uznaje wnoszący skargę kasacyjną, za wnioski w toczącym się postępowaniu. W szczególności takim "wnioskiem w postępowaniu" nie jest powiadomienie organu o tym, że strona jest przekonania, iż w jej "rozumieniu" obowiązek został wykonany. Taki "wniosek" stanowi pozaprocesową czynność podmiotu zobowiązanego, która po weryfikacji jej treści /w rozpoznanej sprawie ustaleniu że błędne jest mniemanie strony, iż te roboty, które wykonała, mogą być potraktowane jako wykonanie nałożonego na nią decyzją obowiązku rozbiórki/, nie daje podstawy do tego, aby organ prowadzący egzekucję administracyjną odstąpił od jej wszczęcia, a wszczęte postępowanie egzekucyjne umorzył. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.