II OSK 1911/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-01-30

Skład orzekający: Andrzej Gliniecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej do czasu rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie ma obowiązku zawieszania postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, nawet jeśli toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. Sąd kontroluje legalność decyzji administracyjnej w oparciu o stan prawny i faktyczny z daty jej wydania. W przypadku, gdy w dacie wydania decyzji o umorzeniu postępowania legalizacyjnego istniała ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę, a przepisy nie przewidywały wówczas możliwości legalizacji, sąd nie narusza prawa, nie zawieszając postępowania.
Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywana była skarga kasacyjna od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję PINB w S. o umorzeniu postępowania w sprawie legalizacji domku letniskowego. Wcześniej, ostateczną decyzją z 2001 r. nakazano rozbiórkę tego domku. Organ uznał, że legalizacja nie jest możliwa na podstawie przepisów obowiązujących po 2003 r., gdyż postępowanie rozbiórkowe zakończyło się decyzją ostateczną przed wejściem w życie nowych przepisów. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów PPSA poprzez niezawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 2001 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. i R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 272/08 oddalającego skargę H. i R. M. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2008 r., zn. [...] w przedmiocie legalizacji domku letniskowego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 2 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę H. i R. M. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2008 r., zn. [...] w przedmiocie legalizacji domku letniskowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Sz 9/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. do wydania w terminie 30 dni decyzji kończącej postępowanie w sprawie z wniosku H. M. z dnia [...] października 2006 r. o zalegalizowanie wybudowanego domku letniskowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął w dniu [...] października 2007 r. postępowanie administracyjne w tej sprawie, w którym to postępowaniu ustalił, że ostateczną decyzją Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2001 r. (zn. [...]) utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lutego 2001 r. (zn. [...]) nakazującą rozbiórkę wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, domku letniskowego na działce nr [...] przy ul. [...] w B. S.. Zdaniem organu legalizacja w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) nie jest możliwa, ponieważ zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) tryb ten dotyczy obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, w postępowaniach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy a niezakończonych decyzją ostateczną. Z tej przyczyny organ umorzył postępowanie w sprawie legalizacji. Po rozpoznaniu odwołania H. i R. M., Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że nie ma podstaw do zalegalizowania obiektu budowlanego, w stosunku do którego orzeczono ostateczna decyzją rozbiórkę. Na powyższą decyzję H. i R. M. wnieśli skargę do sądu administracyjnego, domagając się jego legalizacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie organ poinformował, że skarżący wystąpili do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę stwierdził, że stanowisko organów jest słuszne i nie ma podstaw do legalizacji domku, ponieważ w świetle ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane... procedura legalizacji obejmowała tylko te obiekty, wobec których przed wejściem w życie ustawy wszczęto postępowanie rozbiórkowe, a postępowanie to nie zakończyło się decyzją ostateczną. Tymczasem w sytuacji skarżących sprawa zakończyła się wydaniem decyzji ostatecznej orzekającej rozbiórkę w 2001 r., a w owym czasie przepisy Prawa budowlanego nie przewidywały możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej. Z tego względu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i skargę oddalił. W skardze kasacyjnej od tego wyroku pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 125 § 1 pkt 1 oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. poprzez nie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania w przedmiocie wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2001 r., a także nieujęcie informacji o złożeniu powyższego wniosku w uzasadnieniu wyroku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wobec faktu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2001 r., Sąd powinien był zawiesić postępowanie w przedmiocie legalizacji do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii, skoro jak wskazano w uzasadnieniu wyroku "bez wyeliminowania powyższej decyzji ostatecznej z obrotu – w trybie przewidzianym w kpa żądana przez skarżących legalizacja pozbawiona jest możliwości prawnych". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie stwierdziwszy przesłanek zaistnienia nieważności niniejszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny związany powołanymi w skardze kasacyjnymi zarzutami, rozpoznał sprawę w granicach tej skargi. W oparciu o przepis art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z wnioskiem strony rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Z treści powyżej powołanego przepisu wynika, że celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego pozostawiona została uznaniu sądu administracyjnego. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez niezawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2001 r. Zarzut naruszenia tego przepisu mógłby być skuteczny tylko wówczas, gdyby wykazane zostało, że ocena sądu w przedmiocie braku podstaw do zawieszenia postępowania jest oczywiście sprzeczna z zaistniałą w sprawie sytuacją (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 498/05). Sąd administracyjny I instancji kontroluje zaskarżoną ostateczną decyzję administracyjną pod kątem legalności, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania tej decyzji, a nie w dacie orzekania przez ten sąd o legalności tej decyzji. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2001 r. uzasadniało zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, skoro w dacie wydawania decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie legalizacji budynku w obrocie prawnym pozostawała ta decyzja ostateczna nakazująca rozbiórkę tego budynku, a legalizację umożliwiała dopiero ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane... w stosunku do obiektów lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, w postępowaniach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy a niezakończonych decyzją ostateczną. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie naruszył art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest także nietrafny. Z uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie wynika, że Sąd rzetelnie rozpoznał skargę, mając na uwadze zarówno faktyczny, jak i prawny stan sprawy, podał motywy rozstrzygnięcia i podstawę prawną. Zwięzłe uzasadnienie stanu sprawy, o którym mowa w przepisie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie obliguje Sądu do przytaczania wszystkich okoliczności sprawy, a jedynie tych które były istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia. Nie oznacza to, że Sąd okoliczności wystąpienia skarżących z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie brał pod uwagę, a świadczy tylko, że okoliczność ta, w ocenie Sądu, nie stanowiła przesłanki uzasadniającej zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd szczegółowo nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu wyroku, ponieważ nie stanowiła ona podstawy podjętego rozstrzygnięcia. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu wskazać należy, że jego rozpatrzenie pozostaje w kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło