II OSK 1924/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-01-21
Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Jerzy Bujko, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu, który nie był przez sąd pierwszej instancji interpretowany, lecz jedynie przytoczony, może zostać uwzględniona?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu nie może zostać uwzględniona, jeśli sąd pierwszej instancji nie dokonał interpretacji tego przepisu, a jedynie go przytoczył. Brak uzasadnienia prawnego w skardze kasacyjnej, wskazującego na wadliwą interpretację i sposób rozumienia przepisu, uniemożliwia sądowi drugiej instancji odniesienie się do zarzutu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu WC i płyty betonowej na działce położonej na terenie rezerwatu przyrody "Nadgoplański Park Tysiąclecia". Organy nadzoru budowlanego wydały decyzje nakazujące rozbiórkę, uznając naruszenie przepisów o ochronie przyrody. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżących, uznając, że obiekty naruszają przepisy o ochronie przyrody. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów o ochronie przyrody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Borkowska ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia NSA Leszek Kiermaszek Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. i T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 1045/05 w sprawie ze skargi I. i T. M. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 sierpnia 2005 r. nr WINB-WOP-7144/288/04/05/AK2 w przedmiocie rozbiórki oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 1045/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę I. i T. M. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania skarżącym wykonania rozbiórki obiektów budowlanych.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, co następuje:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Inowrocławiu decyzją z dnia 1 lipca 2005 r. nakazał T. i I. M. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, wolnostojącego WC oraz płyty betonowej pod namiot na działce nr [...] w miejscowości O. na półwyspie P. gmina K.. Przedmiotowy obiekt został posadowiony w odległości około 30 m od linii brzegowej jeziora Gopło, na półwyspie P., który stanowi centrum rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego - "Nadgoplański Park Tysiąclecia".
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania inwestorów od powyższej decyzji, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję I. i T. M. złożyli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając, iż organy nadzoru budowlanego dokonały błędnej kwalifikacji obiektów będących przedmiotem sporu. Wbrew dokonanej - w ich sprawie -przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 129/00, wykładni, że sporne obiekty stanowią obiekty małej architektury, nie zaliczyły wolnostojącego WC do tego rodzaju obiektów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, podnosząc, że w myśl art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), w rezerwatach przyrody zabrania się budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, z wyjątkiem obiektów służących celom rezerwatu przyrody. Analogiczną regulację zawierała poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 16 października 1991 r., pod rządami której Wojewoda Bydgoski wydał w dniu 31 sierpnia 1998 r. rozporządzenie Nr 29/98 - w sprawie utworzenia parku krajobrazowego pod nazwą "Nadgoplański Park Tysiąclecia". Jednocześnie Wojewoda wprowadził na obszarze objętym ochroną rezerwatową zakaz wznoszenia budowli oraz zakładania lub budowy urządzeń komunikacyjnych i innych urządzeń technicznych, z wyjątkiem budowli i urządzeń służących do turystyki i wypoczynku na wodzie, przewidzianych w planie zagospodarowania przestrzennego, a na terenie całego Parku - zakaz budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych.
Sąd pierwszej instancji zauważył, że działka skarżących leży w strefie 100 m od linii brzegowej jeziora Gopło. Wybudowane przez nich obiekty - WC o wymiarach ok. 1,1 x 0,8 m i wysokości średniej 2 m (w odległości ok. 30 m od jeziora) oraz posadzka betonowa pod namiot o grubości ok. 10 cm, ok. 4,5 m długości i ok. 2 m szerokości (ok. 20 m od jeziora), naruszają przepisy o ochronie przyrody, zatem inwestycja ta nie może być przedmiotem postępowania legalizacyjnego na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W tej sytuacji, wydanie przez organy nadzoru budowlanego decyzji nakazujących rozbiórkę wybudowanych samowolnie obiektów, odpowiada prawu.
Od powyższego wyroku I. i T. M. złożyli skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości, jak również o uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji organu drugiej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.
Skarżący w skardze kasacyjnej wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych, co doprowadziło do wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowienia z dnia 17 września 2007 r. o zwolnieniu ich od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Skarżący wnieśli nadto o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty za pełnomocnictwo w kwocie 17 zł.
Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wybudowanie WC, nie związanego trwale z gruntem, nie stanowi naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Skarżący podkreślili, że przedmiotowy obiekt służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych w sposób uwzględniający wymogi ochrony środowiska i "pewne walory estetyczne". Brak tego obiektu, przy jednoczesnym wykorzystaniu nieruchomości na cele turystyczne, pogorszy, zdaniem skarżących, stan zachowania środowiska naturalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie przypomnieć już należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany jej podstawami i wnioskami.
Związanie granicami skargi kasacyjnej ma ten skutek, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać czy Sąd I instancji naruszył inne jeszcze przepisy oprócz tych, które wskazane zostały w skardze kasacyjnej. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, której przesłanki wymienione zostały w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy i których wystąpienia Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie nie stwierdził.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, co następuje:
Skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na zarzucie naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, sprowadzającym się do dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 z późn. zm.).
Odnosząc się do przedstawionego wyżej zarzutu przede wszystkim przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego, przejawiające się w jego błędnej wykładni, polega na mylnym zrozumieniu a więc wadliwej interpretacji treści normy prawnej wynikającej z przepisu objętego zarzutem naruszenia. Nieodzownym zatem elementem uzasadnienia podstawy kasacyjnej obejmującej zarzut błędnej wykładni prawa materialnego, dokonanej przez Sąd I instancji winno być wyraźne wskazanie na czym polega wadliwa interpretacja przez tenże sąd danego przepisu, a także wyjaśnienie jak - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - przepis ten powinien być rozumiany.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej pozbawione jest jakichkolwiek rozważań w tym zakresie.
Nie tylko nie przytoczono wadliwej - zdaniem skarżącego - interpretacji przez Sąd tego przepisu, ale również nie wskazano jak przepis ten należy rozumieć, ograniczając się do przedstawienia, nie kwestionowanego w sprawie, stanu faktycznego i kilku ogólnych uwag dotyczących funkcjonalności i walorów estetycznych przedmiotowego obiektu.
Brak argumentacji prawnej, na poparcie zawartego w petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, jest o tyle bez znaczenia, że sąd ten w ogóle nie dokonywał interpretacji tego przepisu, ograniczając się jedynie do przytoczenia jego treści. Zauważyć bowiem należy, że z uwagi na fakt, iż podlegające rozbiórce obiekty wybudowane zostały samowolnie w latach 1999 i 2003 przepisy wymienionej wyżej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. nie miały w sprawie zastosowania i jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wymienione zostały przykładowo. Na stronie 5 uzasadnienia tego wyroku Sąd I instancji wskazał obowiązującą wówczas regulację wymieniając ustawę z dnia 16 października 1991 r. - o ochronie przyrody a także wydane na jej podstawie (art. 24 ust. 4) rozporządzenia Wojewody Bydgoskiego z dnia 31 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia parku krajobrazowego (...).
Przepisy wymienionych wyżej aktów prawnych nie zostały jednakże w skardze zakwestionowane, co wyklucza możliwość dokonywania przez Naczelny Sąd Administracyjny rozważań w tym zakresie.
Z tych samych przyczyn brak jest podstaw do odniesienia się przez sąd kasacyjny do dokonanej przez Sąd I instancji interpretacji art. 3 pkt 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
W tym stanie rzeczy skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić (art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło