II OSK 1937/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędzia WSA del. Mariola Kowalska Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 503/06 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie bez zezwolenia drzew oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy usunięcia drzew, bez wymaganego zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T., z nieruchomości przy ul. [...] w T., na której znajduje się schron amunicyjny będący elementem zabytkowego [...] – wymierzono J. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Zakład Pogrzebowy "[...]" J. K., karę pieniężną w wysokości 491 949,00 zł. i zobowiązano do jej wpłaty w terminie 14 dni. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uchyliło powyższą decyzję w części dotyczącej wysokości kary i wymierzyło J. K. karę w wysokości 32 796,60 zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że słusznie orzeczono wobec skarżącego karę za usunięcie bez zezwolenia drzew, ponieważ pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków w T. z dnia [...] nie jest decyzją administracyjną zezwalającą na ich usunięcie. Nawet gdyby można było pismo to uznać za decyzję, to jej przedmiotem byłoby pozwolenie na prowadzenie prac budowlanych, pod warunkiem usunięcia samosiejek. Sformułowanie takiego warunku w "decyzji" zezwalającej na przeprowadzenie prac budowlanych nie zwalniało zaś skarżącego od obowiązku uzyskania odrębnego zezwolenia na usunięcie drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. ustaliło, iż schron amunicyjny nie jest wpisany do rejestru zabytków, wobec czego nie było zasadne podwyższanie kary pieniężnej o 50% (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawach jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew (Dz. U. Nr 99, poz. 907). Jednocześnie Kolegium zauważyło, że J. K. ma status osoby fizycznej uprawnionej do zmniejszenia wysokości kary na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 113, poz. 1074). Przepis ten, podobnie jak przepisy ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079) posługuje się pojęciem "osoby fizycznej" i nie można przyjąć, że nie obejmuje on osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Z tych przyczyn uznano, że kara powinna być naliczona z uwzględnieniem powyższych przepisów. W skardze na tę decyzję J. K. podniósł, że dysponował zezwoleniem na usunięcie drzew: działał na podstawie wydanych w sprawie dwóch decyzji administracyjnych Miejskiego Konserwatora Zabytków w T. – z dnia [...] i z dnia [...] nie ma zatem podstaw do wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę wskazał, iż skarżący posiadał zgodę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] obejmującą wycięcie 4 drzew, pozostałe drzewa skarżący usunął z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] w T. bez zezwolenia. Pismo z dnia [...], którym Miejski Konserwator Zabytków w T. zezwolił na prowadzenie prac budowlanych pod warunkiem spełnienia różnych warunków (w tym usunięcia samosiejek) nie stanowiło decyzji administracyjnej, a tym bardziej decyzji zezwalającej na usunięcie drzew z terenu nieruchomości. W piśmie z dnia [...] ustalono jedynie warunki, jakie należy spełnić, aby zaadaptować schron w celu prowadzenia usług pogrzebowych. Warunkiem usunięcia drzew lub krzewów zgodnie z art. 47e ust. 2 ustawy o ochronie przyrody jest uzyskanie zezwolenia właściwego organu – w tym przypadku był nim Prezydent Miasta T. Skoro ww. decyzja wydana może być wyłącznie na wniosek władającego nieruchomością, na której drzewa rosną, a wniosku takiego skarżący nie składał, to nie mogło dojść do wydania decyzji w tym przedmiocie. W takiej zaś sytuacji wycięcie drzew przez skarżącego nastąpiło bez zezwolenia i musiało skutkować wymierzeniem administracyjnej kary pieniężnej. Wprawdzie, w ocenie Sądu, wysokość tej kary została bezzasadnie obniżona wskutek błędnego przyjęcia, że skarżący będąc przedsiębiorcą ma status osoby fizycznej, niemniej jednak z uwagi na treść art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd nie uchylił decyzji. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniesionej przez J. K. zarzucono naruszenie prawa materialnego – przez błędną wykładnię przepisu art. 47e ust. 2 i 3 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. polegającą na uznaniu, że pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków w T. z dnia [...] nie jest decyzją administracyjną zezwalającą na wycięcie 56 drzew samosiejek, pomimo uznania tego pisma ze względu na treść i formę za decyzję administracyjną przez Ministra Kultury, który decyzją z dnia [...] nie uchylił decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w T. ze względu na wywołanie przez ten akt nieodwracalnych skutków prawnych oraz – przez uznanie za prawidłowe wymierzenie kary pieniężnej, pomimo że podstawa jej wymierzenia odpadła w następstwie uchylenia przez Ministra Kultury w dniu [...] decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...], co skutkowało pozostaniem w obrocie decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w T. z dnia [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że pismo z dnia [...] stanowiło w istocie decyzję (choć bez wątpienia wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości) zezwalającą na usunięcie drzew – samosiejek, zatem skarżący nie naruszył przepisu art. 47e ust. 2 i 3 ustawy o ochronie przyrody. Z tych względów wniesiono o uchylenie wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy i o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 15 § 1 pkt 1 p.p.s.a. rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, przy czym związany jest granicami wniesionego środka (skargi kasacyjnej, zażalenia) a z urzędu bierze jedynie pod uwagę przesłanki nieważności postępowania (art. 138 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 47e ust. 2 i 3 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, podniesiony w skardze kasacyjnej nie ma żadnego uzasadnienia, które by miało jakiekolwiek oparcie w ww. przepisie, czy też w istniejącym orzecznictwie. Decyzja zezwalająca na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości, o której mowa we wskazanym powyżej przepisie, wymaga uprzedniego wniosku władającego nieruchomością, czego nie było w niniejszej sprawie. Trudno więc w tej sytuacji pisma organu niewłaściwego w sprawie (pisma z dnia [...] i [...]) potraktować jako decyzje zezwalające na usunięcie drzew lub krzewów w rozumieniu art. 47e ustawy o ochronie przyrody. To zaś, że powyższe pisma Minister Kultury uznał za decyzje administracyjne w swoich decyzjach z dnia [...] i [...] nie oznacza, że tak samo powinny uczynić organy orzekające w niniejszej sprawie i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy kontrolujący ich decyzje. Powyższe decyzje Ministra Kultury nie mieszczą się w granicach rozpoznawanej sprawy w związku z tym, nie podlegają ocenie Sądu w tej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok nie narusza prawa w zakresie wskazanym w skardze kasacyjnej ani też w zakresie określonym w art. 183 § 2 p.p.s.a., w związku z powyższym, należało orzec na podstawie art. 184 p.p.s.a., jak w sentencji.