II OSK 194/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-03-13
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Jerzy Bujko, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę, oparte na stwierdzeniu, że odwołujący nie posiada przymiotu strony, jest zasadne, gdy istnieją wątpliwości co do prawidłowego usytuowania planowanej inwestycji (w szczególności śmietnika) i jej potencjalnego oddziaływania na sąsiednią nieruchomość?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sąd uznał, że wątpliwości co do usytuowania śmietnika i jego potencjalnego oddziaływania na sąsiednią nieruchomość, w kontekście przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych, uzasadniają przyznanie odwołującemu statusu strony postępowania. Brak precyzyjnego określenia lokalizacji śmietnika w dokumentacji projektowej uniemożliwia wykluczenie negatywnego oddziaływania na sąsiednią działkę, co z kolei może ograniczać właściciela w zagospodarowaniu swojej nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku pawilonu handlowego z parkingiem. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołujący (współwłaściciel sąsiedniej działki) nie posiada przymiotu strony, ponieważ inwestycja nie oddziałuje na jego nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że wątpliwości co do usytuowania śmietnika i jego potencjalnego oddziaływania na działkę odwołującego uzasadniają jego status strony. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną inwestora od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Anna Żak Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej "[...]" Sp. z o.o. w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 813/04 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 813/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi Prokuratora Okręgowego w G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję.
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] Wojewoda P. umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie wszczętej na skutek odwołania P. T., Z. L. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" od decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej "[...]" Spółce z o.o. pozwolenia na budowę budynku pawilonu handlowego z parkingiem i infrastrukturą techniczną na działach Nr: [...] (pierwotnie [...]), [...], [...] k.m. [...] położonych w G. przy ulicy [...] wraz z przebudową odcinka ulicy [...] na skrzyżowaniu z ulicą [...] (dz. Nr [...], [...], [...], [...] k.m. [...] G.) oraz budowę pylonu reklamowego.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że w dniu [...] października 2003 r. "[...]" Spółka z o.o. złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na realizację w/w inwestycji. Pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. organ pierwszej instancji poinformował inwestora i właścicieli sąsiedniej nieruchomości o prowadzonym postępowaniu, w trakcie którego zastrzeżenia wobec planowanej inwestycji zgłosili: m.in. P. T., Z. L., a także Wspólnota Mieszkaniowa "[...]". Następnie decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Prezydent Miasta G. zatwierdził projekt budowlany i wydał inwestorowi pozwolenie na realizację zamierzonej budowy, ustosunkowując się jednocześnie do argumentów uprzednio formułowanych przez oponentów inwestycji. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ podał, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jest inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Z treści decyzji wynika zaś, że obszar ten, określony definicją z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, (jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia związane z zagospodarowaniem tego terenu), w toku postępowania wyznaczony został dla działek o Nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], nie obejmując nieruchomości odwołujących. Wykonana przez inwestora analiza odległości projektowanego budynku do nieruchomości odwołujących wykazała, że spełniony został warunek wynikający z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, dochowane zostały odległości dotyczące lokalizacji zgrupowań miejsc postojowych od okien budynków mieszkalnych, wynikające z § 19 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia. Jednocześnie zaś, analiza usytuowania budynku projektowanego oraz budynków istniejących w stosunku co stron światła i ich wzajemnych odległości udowadnia, że zapewniono budynkom istniejącym czas nasłonecznienia wymagany w § 60 pkt 1 tegoż rozporządzenia. Podobnie - relacje odległości i wysokości odpowiadają przepisom tego aktu prawnego (§ 13 rozporządzenia). Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem organu nowoprojektowana inwestycja nie oddziaływuje, w sposób określony przepisami prawa budowlanego, na nieruchomości skarżących. W związku z powyższym – P. T., Z. L. oraz Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" nie przysługuje legitymacja strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji, mimo skierowania zaskarżonej decyzji do osób nie posiadających przymiotu strony, brak jest przesłanek uprawniających do merytorycznego rozpatrywania odwołań.
Skargę na powyższą decyzję, w trybie art. 50 § 1 i 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, złożył Prokurator Okręgowy, zarzucając jej wadę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., polegającą na nierozpatrzeniu odwołania Z. L. od wskazanej decyzji i przyjęciu - wbrew dyspozycji art. 28 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane oraz art. 144 k.c. i § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) -że odwołujący Z. L. nie jest stroną tego postępowania, w efekcie czego bezpodstawnie umorzono postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że odwołujący jest współwłaścicielem działki Nr [...] położonej w sąsiedztwie działek objętych zaprojektowana inwestycją. Projekt zagospodarowania terenu, stanowiący część projektu budowlanego zatwierdzonego wskazaną decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 2004 r., sytuuje śmietnik o wymiarach 3,5 m x 2 m w odległości 5 m od działki odwołującego. Zgodnie z treścią § 23 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczącego usytuowania budynków, odległość śmietnika od okien i drzwi budynku przeznaczonego na stały pobyt ludzi powinna wynosić co najmniej 10 m. Oznacza to, że lokalizacja śmietnika ogranicza zabudowę działki odwołującego według normy określonej w § 12 ust. 3 tegoż rozporządzenia (a więc ewentualnego usytuowania ściany z oknami i drzwiami w odległości 4 m od granicy działki). Wśród zaś przepisów odrębnych wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, o których mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, wymienić należy normę art. 144 k.c, wskazującą na wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenie nieruchomości i stosunków miejscowych przeciętną miarę zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich za miarę dopuszczalną przy wykonywaniu prawa własności. Zarówno obowiązujący do [...] grudnia 2003 r. plan miejscowy, jak i analiza zagospodarowania terenu nie dają podstaw do twierdzenia, że stosunki miejscowe są tego rodzaju, że pozwalają na ponadnormatywne ograniczenie wykonywania przez odwołującego prawa własności działki Nr [...] .
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej odrzucenie i jednocześnie na podstawie art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania administracyjnego o zmianę ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta G. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W treści uzasadnienia organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podał zaś, że podstawą zarzutów Prokuratury jest niezgodność przełożonej przez inwestora graficznej części projektu zagospodarowania terenu z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie § 23 ust. 1, tj. usytuowania śmietnika. Organ wyjaśnił, że zarówno w zaskarżonej decyzji jak i ją poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji nie określono w żaden sposób lokalizacji śmietnika na działce objętej inwestycją. Wyjaśniono, że w załączniku graficznym, stanowiącym integralną część pozwolenia na budowę, śmietnik nie jest w ogóle zwymiarowany. Brak zaś określenia jego lokalizacji uniemożliwia jednoznaczną ocenę dotyczącą jego usytuowania w odniesieniu do innych, sąsiadujących z granicami przedmiotowej inwestycji, nieruchomości. Z uwagi zaś na wniosek inwestora o zmianę pozwolenia na budowę w zakresie załącznika graficznego w części dotyczącej usytuowania przedmiotowego śmietnika, zasadny jest wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględniając skargę uznał, że skarga Prokuratora Okręgowego w G. ma usprawiedliwione podstawy i dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Wskazano w motywach tego rozstrzygnięcia , że bezspornym w sprawie jest to, że Z. L. jest współwłaścicielem działki Nr [...] położonej w sąsiedztwie działek objętych projektowaną inwestycją. Na graficznej części projektu zagospodarowania terenu będącego integralną częścią zatwierdzonego projektu budowlanego, a tym samym pozwolenia na budowę jest umiejscowiony śmietnik, przy czym nie jest oznaczona odległość dzieląca go od granicy z nieruchomością stanowiącą współwłasność Z. L. Według skarżącego odległość ta wynosi 5m, zatem uniemożliwia Z. L. zabudowę jego działki budynkiem z otworami okiennymi lub drzwiowymi zgodnie z warunkami określonymi w § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w odległości 4 m od granicy działki, gdyż ze względu na wymóg § 23 ust. 1 tego rozporządzenia odległość między śmietnikiem i oknami lub drzwiami budynku musi wynosić 10 m. W takim wypadku Z. L. mógłby wybudować budynek co najmniej w odległości 5 m od granicy. To zaś uniemożliwiłoby mu wykonanie prawa własności i wybudowanie budynku w odległości zgodnej z powołanym wyżej § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Zatem zdaniem Sądu bezwzględnie koniecznym jest dokładne ustalenie usytuowania śmietnika w zatwierdzonym projekcie budowlanym objętym przedmiotowym pozwoleniem na budowę. Wbrew twierdzeniu organu drugiej instancji lokalizacja śmietnika została ustalona (w graficznej części projektu zagospodarowania terenu stanowiącego integralną część zatwierdzonego projektu budowlanego) i objęta pozwoleniem na budowę. Nie ma tu znaczenia kwestia ewentualnego "zwymiarowania" śmietnika, gdyż istotna jest odległość jego usytuowania od granicy, a nie jego rozmiary.
Reasumując powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdzić, że powyższe wątpliwości związane z kwestią zgodnego z prawem usytuowania śmietnika są wystarczające do przyjęcia, że Z. L. w przedmiotowym postępowaniu o pozwolenie na budowę miał przymiot strony i był legitymowany do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, a Wojewoda P. miał obowiązek to odwołanie rozpoznać. Nie ma wszak wątpliwości, że jeśli zachodziły uzasadnione wątpliwości co do zgodnego z prawem usytuowania śmietnika, które mogło ograniczyć prawo Z. L. wykonania prawa własności na własnej nieruchomości przez niemożność zgodnego z prawem jej zabudowania to miał on przymiot strony zgodnie z przepisem art. 28 ust.2 Prawa budowlanego.
Sąd po analizie akt sprawy wyjaśnił, iż nie toczy się postępowanie o zmianę pozwolenia na budowę z wniosku inwestora z dnia [...] października 2004 r. w zakresie usytuowania śmietnika (do którego dołączono część graficzną, na której już "zwymiarowany" śmietnik usytuowany jest w odległości 6, 20 m od granicy) że w/w wniosek o zmianę pozwolenia na budowę został przez inwestora cofnięty pismem z dnia [...] listopada 2004 r. Zatem okoliczności te jak konkludowano nie mogły mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie Sądu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w J. zaskarżając go w całości. Skargę tę oparto na podstawie naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
* art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
* art. 145 §1 pkt. 4,147 i 148 Kodeksu postępowania administracyjnego
Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenia prawa materialnego tj. art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz § 23 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich błędną wykładnię.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Nie podzielając stanowiska Sądu pierwszej instancji w motywach skargi kasacyjnej podkreślono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku błędnie przyjął, iż Z. L. bezzasadnie został pozbawiony przymiotu strony i że był on legitymowany do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z § 23 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Zatem ustalone są dwa łączniki prawidłowego usytuowania miejsc na pojemniki i kontenery na odpady. Zgodnie z literalnym brzmieniem przedmiotowego przepisu miejsca te winny być usytuowane w odległości 10 m od okien i drzwi do jedynie istniejących budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, jednakże co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Oznacza to, iż w przypadku braku budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi w odległości 10 m od miejsca na pojemniki i kontenery, wystarczy iż miejsce zostanie usytuowane w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy z sąsiednią działką.
Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, aby w momencie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w odległości 10 m od planowanego miejsca na pojemniki i kontenery znajdowały się okna i drzwi do istniejących budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Zatem zdaniem skarżącego w oczywisty sposób Z. L. nie przysługiwał przymiot strony.
Ponadto zauważono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku jako podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji wskazał art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast Prokurator Okręgowy w swojej skardze powołał się na wadę art. 145 §1 pkt. 4 Kpa, co implikuje ewentualne zastosowanie art. 145 §1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem przy ustalaniu podstaw wyroku Sąd pierwszej instancji powinien mieć na uwadze przepisy art. 147 i 148 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisami wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt. 4 następuje jedynie na wniosek w określonym terminie. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uznać, powodując jedynie niepotrzebne przedłużenie postępowania administracyjnego, iż nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż wyżej wymienione wznowienie postępowania nie może nastąpić z urzędu wbrew woli podmiotu nie biorącego udziału w postępowaniu.
Jednocześnie w skardze kasacyjnej stwierdzono, iż w oczywisty sposób nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż w niniejszej sprawie nie zachodziły szczególne przesłanki do występowania prokuratora w interesie społecznym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokurator Okręgowy w G. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej .
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Rozpoznając zatem wniesioną skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie zawiera ona usprawiedliwionych zarzutów bowiem zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego nie zasługiwały na uwzględnienie w okolicznościach przedmiotowej sprawy .
Przed wszystkim nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie, z którym Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony.
Jeżeli chodzi o przesłanki udziału prokuratora w postępowaniu przed sądem administracyjnym, to stosownie do art. 42 ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.): "Udział prokuratora w postępowaniu cywilnym, administracyjnym, w sprawach o wykroczenia oraz w innych postępowaniach określają odrębne ustawy". Prokuratorska kontrola jest kontrolą legalności, a więc jego udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być podyktowany dwojakiego rodzaju względami. Po pierwsze, może być on środkiem służącym weryfikacji, czy postępowanie przed organem administracyjnym i zapadły w nim akt lub podjęta czynność są zgodne z prawem. Po drugie, może on mieć na celu ochronę praworządności w postępowaniu sądowym. Udział prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jednym z aspektów realizacji zasady państwa prawnego. Udział prokuratora może polegać albo na żądaniu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesieniu skargi), albo na udziale w już toczącym się postępowaniu (zgłoszenie udziału w toczącej się sprawie).
W niniejszej sprawie skargę złożył Prokurator Okręgowy w G. w ramach szeroko pojętej ochrony praworządności oraz obrony praw obywatela i dlatego też brak jest jakichkolwiek przesłanek do kwestionowania prawa tego podmiotu do inicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Legitymacja Prokuratora do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynikająca z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 8 i 50 tej ustawy) nie zna żadnych ograniczeń przedmiotowych, gdy idzie o prawo wniesienia skargi przez prokuratora, jeżeli tylko skarga wnoszona jest w sprawie należącej do drogi postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym uzależnianie inicjatywy w tym zakresie od zaistnienia dodatkowych szczególnych przesłanek do takiego działania nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego. Dlatego też nie można podzielić stanowiska skarżącej Spółki, iż tylko szczególne przesłanki do występowania prokuratora pozwalały mu na wniesienie w interesie społecznym skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w tej sprawie.
Jednocześnie zauważyć należy , iż z dyspozycji art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Naruszenie prawa materialnego może polegać w szczególności na błędnej jego wykładni lub zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisu, który nie może mieć do niego zastosowania (błąd subsumcji), albo na zastosowaniu przepisu nieobowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Istotne jest, aby istniał związek przyczynowy między naruszeniem prawa a treścią rozstrzygnięcia, polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego przez sąd uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna.
Stwierdzenie wad będących przyczynami wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji skutkować powinno uwzględnieniem skargi, niezależnie od tego, czy dane naruszenie prawa ma wpływ na wynik sprawy. Jedynie w tych wypadkach możliwe jest uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w oderwaniu od faktu, czy stwierdzone naruszenie mogło czy nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Uregulowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, ma bowiem na względzie ochronę obiektywnego porządku prawnego.
Z kolei naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd uchylając decyzję na tej podstawie będzie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji kontrolując legalność zaskarżonej decyzji wydanej w trybie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa uznał, iż odmawiając przyznania przymiotu strony Z. L. w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę pawilonu handlowego z parkingami oraz infrastrukturą i umarzając postępowanie odwoławcze Wojewoda P. naruszył ten przepis procedury administracyjnej, wobec nienależytego dokonania oceny w tym zakresie. Przede wszystkim Sąd pierwszej instancji wskazał, iż bezwzględnie koniecznym w tym postępowaniu jest ustalenie usytuowania śmietnika co determinuje przecież przyjęcie ewentualnych dalszych rozważań czy faktycznie nie doszło do naruszeni prawnie chronionego interesu prawnego w/w w związku z realizacją spornej inwestycji. Fakt zakwestionowania przez Sąd prawidłowości tych ustaleń organu oznacza bowiem to, że nie można przyjąć w okolicznościach tej sprawy, iż wszelkie wymagane odległości zostały zachowane a co za tym idzie, że definitywnie wykluczono oddziaływanie spornego obiektu budowlanego na okoliczne nieruchomości. To zaś właśnie pozwalało na wydanie zaskarżonego wyroku w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 1 lit c) ustawy procesowej. Tym samym argumenty wyżej wskazane nie stanowiły przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) ustawy procesowej bowiem ujawnione naruszenie prawa nie stanowiło naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. To, że Prokurator Okręgowy w G. jak zaznaczono w skardze kasacyjnej jako wadę zaskarżonej decyzji wskazał przepis art. 145 § 1 pkt.4 kpa w żadnym wypadku nie implikowało zastosowania art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) ustawy procesowej. Przed wszystkim przypomnieć należy, iż Sąd pierwszej instancji stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 ustawy procesowej rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną co niewątpliwie znalazło odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku. Dlatego też tak określony zarzut skarg kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit c) ustawy procesowej powiązany z przepisami art. 145 § 1 pkt 4, art. 147 i 148 kpa nie mógł zostać uwzględniony .
Nieusprawiedliwione pozostają również zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz § 23 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich błędną wykładnię co prowadziło do wadliwego zdaniem skarżącej Spółki zastosowania art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przede wszystkim nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przedmiotowe pozwolenie na budowę dla skarżącej Spółki obejmowało niezależnie od realizacji pawilonu handlowego także budowę pojemnika na odpady stałe (śmietnika) zlokalizowanego przy granicy z działką Z. L.
Z przedstawionych akt administracyjnych natomiast nie wynika precyzyjna lokalizacja tego śmietnika (skoro nie został nawet zwymiarowany). Brak dokładnego określenia tej lokalizacji uniemożliwia także precyzyjną ocenę dotyczącą jego oddziaływania. To zaś w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozwala na przyjęcie, iż Z. L. nie przysługuje status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę w oparciu o art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt. 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane skoro w § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określono odległości w jakich należy sytuować pojemniki na odpady stałe. To z kolei wpływa na ustalenia w przedmiocie obszaru oddziaływania obiektu przez, który należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego dla budownictwa mieszkaniowego .
Zatem zasadnie Sąd pierwszej instancji w okolicznościach przedmiotowej sprawy przyjął, iż z naruszeniem tych przepisów prawa materialnego wydano zaskarżoną decyzję , co jednocześnie uzasadniało zastosowanie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) ustawy procesowej .
Z uwagi bowiem na treść art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt. 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane podnieść należy, że zakres planowanej inwestycji wyznacza krąg uczestników postępowania. O prawie występowania w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę w charakterze strony przez osobę której przysługuje tytuł prawny do nieruchomości położonej w obszarze projektowanego obiektu, nie decyduje aktualny sposób zagospodarowania nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, ale sam fakt możliwości oddziaływania takiej inwestycji .
Dlatego też należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że nawet wystąpienie potencjalnego zagrożenia naruszenia przepisów warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wymogów sytuowania obiektów budowlanych w szczególności poprzez niedookreślenie w pozwoleniu na budowę odległości planowanych obiektów od granicy wobec działki mogącej leżeć w obszarze oddziaływania inwestycji, stanowi naruszenie tych przepisów, gdyż takie działanie organów może ograniczyć właściciela działki leżącej w takim obszarze w prawidłowym jej zagospodarowaniu.
Reasumując przyjąć należy, iż skarga kasacyjna jako nie posiadająca usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło