II OSK 1945/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 886/08 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] 2008 r. nr[...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 886/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Z akt sprawy wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w G., decyzją z [...] 2008 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 20 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), dalej zwanej ustawą o broni i amunicji, oraz art. 268a k.p.a., cofnął K. B. pozwolenie na broń palną myśliwską. Prawomocnym wyrokiem z dnia 11 września 2007 r., w sprawie V K 287/07 Sąd Rejonowy w Bytowie uznał K. B. winnym tego, że znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,36 mg/l w wydychanym powietrzu) w [...] 2007 r. na ul. [...] w B. prowadził samochód osobowy marki [...] nr rej. [...], to jest czynu z art. 178a § 1 k.k. i za to skazał go na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych. Orzekł też karę zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku. K. B., wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, iż z dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kategorii osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie tych przestępstw. Katalog wskazanych w ww. przepisie okoliczności, w tym przestępstw uzasadniających taką obawę nie jest zamknięty. Ponadto, Komendant Główny Policji wskazał, że skarżący także w przeszłości nie przestrzegał prawa. Zgodnie z materiałem dowodowym prowadzone były w stosunku do jego osoby postępowania karne: w 1997 r. o czyn z art. 145 § 2 i 3 s.k.k., w 1993 r. o czyn z art. 265 § 1 s.k.k., a w aktach sprawy znajduje się także informacja o naruszeniu przez K. B. prawa za granicą w 1998 r. Sprawy te prowadzone były dawno i ewentualne wyroki uległyby zatarciu z mocy prawa, jednak zdaniem organu odwoławczego stanowią istotne okoliczności przy ocenie postawy życiowej skarżącego oraz przeczą jego twierdzeniu, iż czyn za który został skazany miał charakter incydentalny. Organ zaznaczył, iż nawet pozytywna opinia w miejscu zamieszkania i wśród myśliwych oraz prawidłowe przechowywanie broni nie mają wpływu na sposób rozstrzygnięcia. Komendant Główny Policji podkreślił, iż przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy ma charakter obligatoryjny. K. B. złożył skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co w jego ocenie skutkowało naruszeniem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ponadto zarzucił organowi, iż powołując się na wyroki skazujące sprzed 10 i 15 lat naruszył art. 106 k.k. bowiem skazanie uległo zatarciu z mocy prawa. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając wyrokiem z dnia 30 czerwca 2008 r. skargę za niezasadną wskazał w uzasadnieniu wyroku, że organ nie pominął żadnego z dowodów, przeanalizował je i poddał ocenie, zgodnie z art. 80 k.p.a. W odniesieniu natomiast do materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a więc przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, zdaniem Sądu I instancji, w przypadku skarżącego zaistniała przesłanka przewidziana w pkt 6 ust. 1 art. 15 ustawy o broni i amunicji. W świetle cytowanych przepisów istniała bowiem uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego przez skarżącego posiadającego pozwolenie na broń i wynikała z faktu uprzedniego skazania go prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. Fakt skazania K. B. wyrokiem karnym w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżący skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w Bytowie z dnia 11 września 2007 r. za przestępstwo polegające na tym, że kierował samochodem osobowym będąc w stanie nietrzeźwości. Skarżący posiadał 0,36 mg/l w wydychanym powietrzu przekraczając próg trzeźwości. Trafnie więc, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ II instancji wskazał, iż świadczy to o lekceważącym podejściu skarżącego do porządku prawnego i stwarza domniemanie, iż w taki sam sposób może on potraktować zasady bezpieczeństwa posiadania broni. Na lekceważenie zasad porządku prawnego wskazuje również zgromadzony materiał dowodowy, z którego wynika, iż skarżący już w przeszłości nie przestrzegał prawa. Sąd I instancji podkreślił, że popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, z racji charakteru tego przestępstwa jako stwarzającego realne zagrożenie życia i zdrowia, powoduje uzasadnioną i realną obawę, że osoba dopuszczająca się takich czynów może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K.B., zarzucając wyrokowi: 1) rażące naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną, bo zbyt rozszerzoną jego wykładnię, która doprowadziła do błędnego wniosku, że prowadzenie przez myśliwego (bez broni) pojazdu w stanie nietrzeźwym uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń myśliwską, 2) rażące naruszenie przepisu postępowania administracyjnego, mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, przez naruszenie art. 80 k.p.a., wobec naruszenia wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów w związku z przekroczeniem tej swobody i stanięciem na gruncie dowolności przez przyjęcie, że skarżący przy uwzględnieniu jego właściwości osobistych i faktu jazdy pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, gdyby pozostawiono mu broń myśliwską, chociaż w rzeczywistości doświadczenie uczy, że takie zajęcie jak myślistwo odciąga od nadużywania alkoholu. Wskazując na powyższe K. B. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi na decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską. Pismem z [...] 2008 r. Komendant Główny Policji złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1727/08 Naczelny Sąd Administracyjny, zawiesił postępowanie ze skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2008 r., z uwagi na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego: "czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?" W dniu 18 listopada 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich i podjął uchwałę (sygn. II OPS 4/09), orzekając, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). W związku z ustaniem przyczyny zawieszenia postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1727/08, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 w związku z art. 131 i 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., podjął postępowanie w niniejszej sprawie. W [...] 2010 r. K. B. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo procesowe, w którym odniósł się do wcześniej powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 209 r., wraz z wnioskiem o przyznanie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Rozpoznając skargę kasacyjną w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny jest po pierwsze związany jej granicami (art. 183 § 1 p.p.s.a), a po drugie stanowiskiem zajętym w uchwale składu sędziów z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5). Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w powyższej uchwale, cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W takim bowiem przypadku osoba, która został skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W stosunku do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny, czy obawa taka rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Powyższe stanowisko jednak nie zamyka katalogu podstaw, wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, które uniemożliwiają wydanie pozwolenia na broń, bądź też cofnięcia takiego pozwolenia. W stosunku do innych osób, które popełniły przestępstwa inne niż wymienione w powyższym przepisie albo toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, zgodnie z omawianą uchwałą, organ powinien przeprowadzić indywidualną ocenę, czy obawa o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji rzeczywiście istnieje. "Co do innych osób organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy". W świetle stanowiska jakie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale powołanej na wstępie, żaden z zarzutów skargi kasacyjnej, nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem uchwała ta nie wykluczyła możliwości cofnięcia pozwolenia na broń w przypadkach popełnienia innych przestępstw, niż te wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a jedynie wskazała, że w takich przypadkach, nie można przyjąć automatycznie, że w stosunku do osoby skazanej za inne przestępstwo istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. I w takich przypadkach organ, powinien przeprowadzić indywidualną ocenę, czy taka obawa rzeczywiście istnieje. Nie można więc w rozpoznawanej sprawie uznać, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, przyjął "zbyt rozszerzoną wykładnię" przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, czy też naruszył przepis art. 80 k.p.a. przekraczając granice swobodnej oceny dowodów. Mając na uwadze powyższe zarzuty skargi kasacyjnej, należy po pierwsze zauważyć, że podstawy skargi kasacyjnej powinny mieścić się w ramach wyznaczonych przepisami art. 174 p.p.s.a., z uwzględnieniem stanowiska jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w pełnym składzie w uchwale z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1). Niezależnie od powyższych uwarunkowań, należy jednak przypomnieć, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie (art. 173 § 1 w związku z art. 15 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W związku z powyższym w poprawnie sformułowanej skardze kasacyjnej, sporządzonej zgodnie z wymogami art. 175 § 1 p.p.s.a., nie można przyjąć zarzutu, że Sąd rażąco naruszył przepis postępowania administracyjnego "przez naruszenie art. 80 k.p.a., wobec naruszenia wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów". Należy bowiem zauważyć, że Sąd zaskarżonym wyrokiem, nie mógł naruszyć przepisów postępowania administracyjnego, a w tym również rażąco przepisu art. 80 k.p.a., gdyż sądy administracyjne orzekają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym Sąd I instancji orzekający w tej sprawie, nie mógł naruszyć, ani przekroczyć zasady swobodnej oceny dowodów. Taki zarzut można by ewentualnie postawić organom administracji publicznej, orzekającym w tej sprawie, jednak miejscem właściwym do sformułowania takiego zarzutu jest odwołanie lub skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie skarga kasacyjna. Niezależnie jednak od powyższych uwag skierowanych w stosunku do autora skargi kasacyjnej, nie można uznać, że zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest sprzeczne z omawianą uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., bowiem jak wynika z uzasadnienia tego orzeczenia a także z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z [...] 2008 r. oraz uzasadnienia decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z [...] 2008 r., we wszystkich tych przypadkach analizowano indywidualnie zasadność cofnięcia pozwolenia na broń, z całą świadomością tego, że w tym przypadku skarżący nie popełnił żadnego z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jednak należy zgodzić się z oceną organów rozpatrujących sprawę w ramach swobodnej oceny dowodów oraz oceną Sądu, wyrażoną w zaskarżonym wyroku, że prowadzenie pojazdu w stanie po spożyciu alkoholu, mało że stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia prowadzącego pojazd oraz innych osób to również stwarza uzasadnione obawy, że osoba prowadząca pojazd mechaniczny w takim stanie, może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, gdyż charakter popełnionego przestępstwa świadczy o stosunku skarżącego do przepisów obowiązującego prawa. Myli się więc pełnomocnik skarżącego, że w świetle wspomnianej uchwały, w przypadku skarżącego, który nie popełnił przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, należy przeprowadzić dowód, że mógłby on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co wynika z pisma pełnomocnika z [...] 2010 r. Po pierwsze, przeprowadzenia takiego dowodu, nie wymagają przepisy ustawy o broni i amunicji ani też uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., a po drugie, pełnomocnik skarżącego nie sprecyzował jak sobie wyobraża przeprowadzenie dowodu, że jego mandant po spożyciu alkoholu, nie użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.