II OSK 1977/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-01-31
Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Jacek Chlebny, Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny (np. niewłaściwe określenie obowiązku w tytule wykonawczym) może być podstawą do uchylenia wyroku sądu administracyjnego na podstawie art. 141 § 4 PPSA?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego są nieuzasadnione. Sąd wskazał, że zarzut naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego nie może być skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej, ponieważ sądy administracyjne stosują przepisy PPSA, a nie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, sąd uznał, że brak szczegółowych rozważań w uzasadnieniu wyroku WSA dotyczących zgodności tytułu wykonawczego z prawem nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 PPSA, jeśli strona nie podniosła takiego zarzutu w skardze do WSA, a obowiązek egzekucyjny był w tytule wykonawczym określony w sposób umożliwiający kontrolę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. W. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił jego skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Inspektor ten uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na K. W. z powodu uchylania się od wykonania obowiązku zamurowania otworu drzwiowego i adaptacji suszarni na pomieszczenie mieszkalne, ustalając nową wysokość grzywny. K. W. zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego dotyczących treści tytułu wykonawczego oraz naruszenie art. 141 § 4 PPSA przez pominięcie w uzasadnieniu wyroku WSA problemu zgodności z prawem tytułu wykonawczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Ke 988/05 w sprawie ze skargi K. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 988/05 oddalił skargę K. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] nakładające na K. W. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, a polegającego na zamurowaniu istniejącego otworu drzwiowego i adaptacji suszarni na pomieszczenie mieszkalne przy ul. [...] w K. i ustalił nową wysokość grzywny w kwocie [...] zł; w pozostałej części postanowienie utrzymał w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przypomniał, że w dniu [...] wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] nakazującą inwestorowi K. W. rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu drzwiowego z klatki między mieszkaniem inwestora a pomieszczeniem suszarni i osadzeniu stolarki drzwiowej oraz doprowadzenie pomieszczenia do stanu pierwotnego, w pomieszczeniu znajdującym się na IV piętrze, w klatce schodowej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K..
W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. działając na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) - zwanej dalej również ustawą - doręczył K. W. upomnienie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął następnie postępowanie egzekucyjne, wydając tytuł wykonawczy i nakładając postanowieniem z dnia [...] na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł.
Uchylając powyższe postanowienie w części dotyczącej wysokości grzywny organ odwoławczy przyjął, iż podstawę prawną jej nałożenia stanowi art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie jak wskazał organ pierwszej instancji art. 121 § 5 ustawy. Kierując się bowiem wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1998 r. II SA/Kr 1497/96 dotyczącym adaptacji przedmiotowej suszarni należało uznać, że roboty budowlane prowadzone przez K. W. to przebudowa pomieszczenia. Art. 121 § 5 powoływanej ustawy odnosi się do przypadków, gdy nakazano fizyczną rozbiórkę budynku lub jego część, natomiast w przypadku adaptacji suszarni na pomieszczenie mieszkalne nie mamy do czynienia z rozbiórką budynku lub jego części w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane. Opłata za czynności egzekucyjne w wysokości [...] zł została ustalona w oparciu o art. 64 a § 1 pkt 1 ustawy.
K. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł o uchylenie powyższego postanowienia organu odwoławczego, zarzucając rozstrzygnięciu sprzeczność z prawem i zasadami współżycia społecznego.
Argumentując skarżący powołał się na zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w K. na wykup dodatkowych udziałów, odpowiadających powierzchni zajmowanej przez niego suszarni adoptowanej na mieszkanie, co umożliwi mu legalizację kilkunastoletniej obecności w tym pomieszczeniu. Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia oznaczałoby, iż ma zapłacić grzywnę przymuszającą go do opuszczenia lokalu, którego jest prawnym właścicielem.
Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się m.in., gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności. Stosownie do art. 121 § 4 w związku z art. 121 § 2 ustawy, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa i nie może przekraczać 5.000 zł.
Biorąc pod uwagę, że obowiązek nałożony na skarżącego decyzją, stanowiącą podstawę wydania tytułu wykonawczego, podlegał wykonaniu, zaskarżane postanowienie nie narusza prawa.
Podniesiony przez skarżącego zarzut jest bezzasadny, ponieważ grzywna w celu przymuszenia nie jest środkiem skutkującym opuszczeniem lokalu, lecz jej nałożenie ma przymusić do wykonania obowiązku administracyjnego, którym jest obowiązek wykonania rozbiórki określonych robót budowlanych.
Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a.
K. W., reprezentowany przez adwokata M..-R., wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia opisanego wyżej wyroku w całości i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
W oparciu o art. 173 w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie:
1) art. 122 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 2 i art. 59 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku problemu zgodności z prawem tytułu wykonawczego, będącego podstawą egzekucji, co miało wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że tytuł wykonawczy, będący podstawą orzeczenia grzywny narusza wymogi art. 27 § 1 pkt 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem tytuł wykonawczy powinien zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku zgodną z orzeczeniem będącym podstawą nałożenia tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie treść tytułu wykonawczego odbiega od treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...]. W tytule wykonawczym mowa jest o "rozbiórce samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na zamurowaniu istniejącego otworu drzwiowego i adaptacji suszarni na pomieszczenie mieszkalne przy ul. [...]". Decyzja wylicza konkretne obowiązki, jakie mają być wykonane przez zobowiązanego, co nie jest tożsame z ogólnikowym opisem obowiązku w tytule wykonawczym.
Określenie obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej niezgodnie z treścią obowiązku w niej określonego winno w myśl art. 59 § 1 pkt 3 powoływanej ustawy skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Skoro nie nastąpiło to przed organami egzekucyjnymi, postępowanie w sprawie winien umorzyć sąd administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Autor skargi kasacyjnej sformułował dwa zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W pierwszym zarzuca naruszenie art. 122 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i art. 59 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie formułując jednak na czym to naruszenie polega. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika zaś, że Sąd pierwszej instancji winien umorzyć postępowanie egzekucyjne z uwagi na niewłaściwe określenie w tytule wykonawczym treści obowiązku będącego przedmiotem egzekucji.
Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego w jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z tym w postępowaniu sądowoadminstracyjnym nie mają zastosowania przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które są stosowane przez organy administracji w prowadzonym przez nie postępowaniu. Sądy administracyjne, sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, stosują środki przewidziane w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego omawiany zarzut, jako wadliwie postawiony nie mógł zostać poddany ocenie.
Drugi zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazuje na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na pominięciu w uzasadnieniu wyroku problemu zgodności z prawem tytułu wykonawczego, będącego podstawą egzekucji.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż zdaniem skarżącego tytuł wykonawczy nie zawiera prawidłowo określonego obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż określony w nim obowiązek odbiega brzmieniem od treści obowiązku wynikającego z decyzji.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku rzeczywiście nie zawiera rozważań dotyczących prawidłowości określenia treści podlegającego egzekucji obowiązku. Jednakże nie oznacza to, że doszło do naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w cytowanym wyżej przepisie.
Po pierwsze wskazać należy, że przedstawiając zarzuty podniesione w skardze Sąd pierwszej instancji nie tylko zaprezentował stanowisko skarżącego, lecz także poddał zgłoszone zarzuty pod rozwagę. Skarżący w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach nie kwestionował prawidłowości określenia w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego egzekucji. Zatem Sąd pierwszej instancji nie mógł zaprezentować argumentów nie sformułowanych przez stronę. Tym samym zaprezentował stanowisko skarżącego w sposób wyczerpujący.
Po wtóre należy mieć na uwadze, że tytuł wykonawczy zawierał określenie treści obowiązku, jak i pozostałe elementy wymienione w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Treść obowiązku sprowadza się do przywrócenia pomieszczenia suszarni do stanu pierwotnego i o takim obowiązku mówi tytuł wykonawczy. Wobec tego na etapie kontroli postanowienia o wymierzeniu grzywny celem przymuszenia nie może budzić wątpliwości zakres prowadzonej egzekucji wynikający w tytułu wykonawczego. W konsekwencji skoro istniały podstawy do wydania postanowienia o wymierzeniu grzywny celem przymuszenia, brak szczegółowych rozważań na temat określenia treści obowiązku stanowiącego przedmiot egzekucji nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło