II OSK 2000/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2010r. ( [...]) w przedmiocie rozbiórki w sprawie ze skargi kasacyjnej R. R., R. R. i T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2000/14 oddalającego skargę R. R., R. R. i T. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania Wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2000/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. R., R. R. i T. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, mającego na celu legalizację odbudowanego samowolnie budynku konstrukcji drewnianej, położonego na działce nr [...] w J. Od powyższego wyroku skarżący wnieśli skargę kasacyjną. W treści skargi kasacyjnej skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2010r. nakazującej R. R., R. R. i T. R. rozbiórkę odbudowanego samowolnie budynku konstrukcji drewnianej, na działce nr [...] w J. W uzasadnieniu wniosku skarżący podali między innymi, że w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a.") decyzja o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku stanowi "akt wydany lub podjęty w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy". Oznacza to, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. będą objęte akty administracyjne wydane w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem była sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Tym samym, w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. zdanie trzecie, wniosek powinien zostać rozpoznany. W przypadku, gdyby decyzja została wykonana, prowadzić to będzie do nieodwracalnych skutków w postaci rozbiórki istniejącego obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Co do zasady należy przyjąć, że przesłanki wstrzymania wykonania aktu zachodzą wówczas, gdy istnieje ryzyko, że wykonanie aktu objętego sądową kontrolą spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego, bądź też powrót do stanu poprzedniego związany będzie ze znacznym nakładem sił i środków. Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że o możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu nastąpi ochrona strony przed skutkami, o których mowa w tym przepisie. Na gruncie art. 61§ 3 p.p.s.a. możliwe jest wstrzymanie wykonania innych niż zaskarżony bezpośrednio do sądu akt, pod warunkiem, że akty te zostały wydane w granicach tej samej sprawy, rozumianej jako sprawa w sensie materialnoprawnym. Tożsamość sprawy w takim ujęciu będą więc wyznaczały elementy stosunku prawnego wynikającego z zaskarżonego aktu, a więc przede wszystkim identyczność podmiotowa – tożsamość podmiotu będącego adresatem praw i obowiązków, a także identyczność przedmiotowa, a więc tożsamość praw i obowiązków, opartej na danej podstawie faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Nie jest możliwe przyjęcie, by wydany nakaz rozbiórki, który posiada przymiot ostateczności oraz kwestia dopuszczalności wszczęcia postępowania legalizacyjnego, dotyczącego tożsamego obiektu pozostawały w granicach tej samej sprawy w rozumieniu art. 61 §3 p.p.s.a. Prawomocna decyzja może być wzruszona jedynie w trybie postępowań nadzwyczajnych, o których stanowią normy zawarte w art. 145-152 kpa oraz art. 156-162 kpa. Ustawodawca możliwość wstrzymania prawomocnych orzeczeń dopuścił w odnoszących się do postępowań nadzwyczajnych regulacjach, zawartych w art. 152 i 159 kpa. Ponowne żądanie wszczęcia postępowania legalizacyjnego odnośnie tego samego obiektu nie ma żadnego wpływu na wstrzymanie wykonania skutków prawomocnego nakazu rozbiórki tego samego obiektu. W istocie bowiem w granicach kontrolowanej sprawy nie następuje ochrona strony przed skutkami prawomocnego nakazu rozbiórki. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.