II OSK 2184/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Magdalena Dobek – Rak (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 77/22 w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 listopada 2021 r. nr SOIa.621.60.2021 w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz J.R.kwotę 1157 (jeden tysiąc sto pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 77/22, oddalił skargę J. R. na decyzję Wojewody Śląskiego z 10 listopada 2021 r., nr SOIa.621.60.2021, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Katowice z 9 września 2021 r., nr SO-V.5343.193.2021.MK, o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w lokalu nr 105 przy ul. (...) w K.. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę na decyzję Wojewody Śląskiego wydaną w sprawie z wniosku współwłaścicielki lokalu M. H. – córki skarżącej, potwierdził stanowisko orzekających organów, że skarżąca kasacyjnie opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania, co uzasadniało wydanie decyzji o jej wymeldowaniu na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 510 ze zm.), zwanej dalej u.e.l. W postępowaniu ustalono, że skarżąca pracuje w Warszawie i z racji wykonywanego zawodu lekarza przebywa w tym mieście. Z samych oświadczeń skarżącej kasacyjnie wynika, że do mieszkania w Katowicach przyjeżdża sporadycznie. W związku z wykonywanym zawodem lekarza skarżąca kasacyjnie zarejestrowała działalność pod adresem przy ul. (...) w K.. Na podstawie przeprowadzonych oględzin oraz przesłuchania świadków organy administracji ustaliły, że przedmiotowy lokal, który na podstawie umowy darowizny stanowi własność córek skarżącej, przez kilka lat był wynajmowany osobie trzeciej i nie ma w nim żadnych rzeczy należących do skarżącej. Sąd Wojewódzki uznał, że ustalenia poczynione przez organy administracji pozwoliły stwierdzić, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i nastąpiło przed kilku laty. W ocenie Sądu pierwszej instancji, przedkładane przez skarżącą informacje o cofnięciu darowizny, na podstawie której córki skarżącej nabyły współwłasność przedmiotowego lokalu, nie mają istotnego znaczenia dla przedmiotu rozpoznawanej sprawy, albowiem jej przedmiotem są kwestie obowiązków rejestracyjnych wynikających z ewidencji ludności określanych zamieszkaniem w lokalu, a nie kwestiami własnościowymi. Sąd Wojewódzki nie podzielił także zarzutu skarżącej, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, naruszając tym samym w szczególności art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.), dalej k.p.a. W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji podjął wszystkie przysługujące mu możliwości wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego w rozpoznawanej sprawie. Organ ten przeprowadził wizję lokalną w przedmiotowym mieszkaniu, jak również przeprowadził czynności procesowe z wszystkimi stronami tego postępowania i umożliwił im wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Z kolei w kontekście zarzutów podnoszonych przez skarżącą w skardze zauważył, że informacje co do braku dobrowolności opuszczenia lokalu skarżąca winna podnosić w ramach działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji, a jak zostało to zaznaczone, na tym etapie skarżąca nie formułowała żadnych zastrzeżeń, przedstawiając tylko ogólne informacje, które nie mają umocowania w materiale dowodowym. Sąd jednocześnie stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła odpowiednich dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń. W skardze kasacyjnej J. R., zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, przytoczyła podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie: - art. 35 u.e.l. poprzez jego błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie i przyjęcie, że skarżąca nie przebywa w lokalu położonym w K. przy ul. (...), a nadto, iż opuściła ona tenże lokal w sposób dobrowolny i trwały, a nadto poprzez akceptację kontynuowania postępowania pomimo utraty statusu współwłaściciela w udziale ½ lokalu, z którego skarżąca została wymeldowana przez wnioskodawczynię M. H. w trakcie trwania postępowania wskutek dokonania odwołania darowizny przez skarżącą, pomimo iż w świetle prawidłowych ustaleń faktycznych, skarżąca nie opuściła w sposób dobrowolny i trwały dotychczasowego miejsca zamieszkania, w dalszym ciągu przebywa i wyraża wolę zamieszkiwania w lokalu położonym w K. przy ul. (...), zaś M. H. i N. H.utraciły status współwłaściciela lokalu. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie: - art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zwanej dalej p.u.s.a., w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 15, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81a, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735), zwanej dalej k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi pomimo, że w toku postępowania administracyjnego organy nie dokonały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zebrały wszechstronnego materiału dowodowego, wydały uzasadnienia decyzji z brakami umożliwiającymi jej prawną i merytoryczną kontrolę, zaniechały dopuszczenia dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w tym również na skutek nieuwzględnienia żądania strony odwołującej dotyczącego przeprowadzenia dowodów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy, nie rozstrzygały wątpliwości co do stanu faktycznego oraz interpretacji normy prawnej obiektywnie z uwzględnieniem istotnych argumentów strony, naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego skutkujące m.in. osłabieniem zaufania obywateli do władzy publicznej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że udowodnione zostało, jakoby skarżąca dobrowolnie i w sposób trwały opuściła lokal położony w K. przy ul. (...), a tym samym istnieją podstawy do oddalenia w całości skargi; - art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 oraz pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy, pomimo naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez organy wskutek zaniechania ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a ograniczenie się przez organ odwoławczy jedynie do oceny prawidłowości decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji i powielenia ustaleń faktycznych oraz oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia samodzielnych ustaleń faktycznych, przeprowadzenia niezbędnego postępowania dowodowego i wyjaśniającego i dokonania na ich podstawie ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że istnieją podstawy do oddalenia skargi; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że Wojewoda Śląski zaniechał przeprowadzenia na żądanie strony odwołującej dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie pomimo, iż w swoim odwołaniu skarżąca zawnioskowała o: a) przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków tj. W. R., M. L., A. K., zam. [...], (...); b) przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej; c) przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w piśmie z 7 września 2021 r., co w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania oraz mając na uwadze stanowisko odwołującej i podniesione przez nią argumenty, było obowiązkiem organu odwoławczego, co czyni nieuprawnionym wskazanie organu odwoławczego, iż wobec obszernie zgromadzonego w sprawie przed organem pierwszej instancji materiału dowodowego, przesłuchanie wnioskowanych przez odwołującą świadków nie wpłynęłoby na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że istnieją podstawy do oddalenia skargi; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 13 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że decyzje organów zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 13 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a. wskutek: a) zaniechanie podjęcia przez organ pierwszej instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; b) zaniechania przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez stronę; c) zaniechania zweryfikowania w ogólnodostępnej bazie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej powoływanego przez stronę skarżąca faktu, iż w miejscu swojego stałego zameldowania, tj. w K. przy ul. (...), strona skarżąca prowadzi niezmiennie od 1 grudnia 2007 r. do nadal działalność gospodarczą pod firmą X J. R., d) prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie bez poszanowania zasady bezstronności i równego traktowania wskutek skonstruowania wobec strony skarżącej w piśmie z 17 czerwca 2021 r. pytań zawierających założenie, iż doszło do opuszczenia przez stronę skarżącą lokalu w K. przy ul. (...) oraz sugerowania stronie skarżącej w prowadzonych z nią przez pracownika administracji rozmowach telefonicznych, iż wobec strony zostanie wydana decyzja o wymeldowaniu strony skarżącej z lokalu w K. przy ul. (...), co miało miejsce przed przeprowadzeniem przez organ administracji wszystkich dowodów w sprawie oraz przed wydaniem decyzji; d) zaniechania wysłuchania strony J. R., e) zaniechania wyznaczenia innego bądź dodatkowego terminu czynności przesłuchania świadków pomimo wniosku skarżącej o zmianę tego terminu z uwagi na zły stan zdrowia i wyraźną wolę strony uczestniczenia w tychże czynnościach, celem m.in. ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, f) zaniechania należytego i wyczerpującego poinformowania strony skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego wskutek zaniechania udzielenia stronie skarżącej niezbędnych wyjaśnień, pouczeń oraz wskazówek, g) zaniechania zawiadomienia strony skarżącej o wyznaczonych terminach czynności w postaci oględzin nieruchomości, przesłuchania świadków oraz końcowego zapoznania się z całością materiału dowodowego wskutek doręczenia korespondencji dla skarżącej na nieaktualny adres do doręczeń strony tj. adres w W. przy ul. (...), pomimo iż strona skarżąca informowała organ administracji, iż pod tym adresem będzie odbierać korespondencję jedynie do końca czerwca 2021 r., zaś następnie powróci ona do lokalu w K. przy ul. (...) i adres ten będzie ponownie jej adresem korespondencyjnym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że istnieją podstawy do oddalenia skargi; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że Wojewoda Śląski nie zapewnił skarżącej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, co w konsekwencji spowodowało, że przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, strona pozbawiona została prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że istnieją podstawy do oddalenia skargi; - art. 101 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odnotowanie w protokole rozprawy jej dokładnego przebiegu, a w szczególności nie utrwalenie wniosków, twierdzeń oraz innych czynności strony, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku zarzutów oraz twierdzeń skarżącej zgłaszanych na rozprawie co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że istnieją podstawy do oddalenia skargi. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Ponadto, wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci: - wyciągu z rachunku bankowego skarżącej za przykładowy okres od 31.10.2011 r. do 30.12.2011 r.; - zaświadczenia o wpisie do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą; - decyzji w sprawie nadania nr NIP przez Pierwszy Urząd Skarbowy w Katowicach; - zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON; - zaświadczenia o wpisaniu do rejestru indywidualnych specjalistycznych praktyk lekarskich, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, tj. na okoliczność woli i miejsca zamieszkania strony skarżącej w lokalu przy ul. (...) w K., stałego odbierania przez skarżącą korespondencji pod tym adresem, ponoszenia przez skarżącą wszelkich opłat za media oraz podatki związanych z wskazaną nieruchomością, koncentracji swego miejsca życiowego we wskazanym powyżej lokalu co przejawia się m.in. w uiszczaniu za niego wszelkich opłat, braku przesłanek do wymeldowania skarżącej z lokalu przy ul. (...) w K. z powodu jakoby nieprzebywania od 10 lat w spornym lokalu, choć skarżąca przebywała w spornym lokalu regularnie, okoliczności, iż skarżąca wykonuje praktykę lekarską w miejscu wezwania, wskazania w Urzędzie Skarbowym w Katowicach oraz Głównym Urzędzie Statystycznym miejsca zamieszkania do chwili obecnej strony skarżącej w lokalu przy ul. (...) w K., zaświadczenia, iż skarżąca prowadzi w lokalu przy ul. (...) w K. oraz w miejscu wezwania specjalistyczną praktykę lekarską. W ocenie skarżącej kasacyjnie przeprowadzenie wskazanych dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych, a wątpliwych okoliczności sprawy, a ich przeprowadzenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W pismach procesowych z 5 października 2022 r., 10 lutego 2023 r. i 20 listopada 2023 r. skarżącą kasacyjnie zwróciła się o przeprowadzenie dowodu z akt w sprawie o sygn. akt IV C 1397/22 toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie oraz w sprawie o sygn. akt I ACz 253/23 toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, związanych z odwołaniem darowizny lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, a granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wskazane przepisy prawa przywołane w podstawach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W pierwszej kolejności, co do zasady, rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem proces stosowania prawa materialnego, w okolicznościach sprawy art. 35 u.e.l., może być efektywnie skontrolowany dopiero przy ustalonym w sposób zgodny z przepisami postępowania stanie faktycznym. Przy podniesieniu przez skarżącą kasacyjnie zarzutów uchybienia przepisom postępowania, w tym wadliwej kontroli legalności działania organów administracyjnych w zakresie procesu gromadzenia materiału dowodowego oraz ustaleń faktycznych, przed oceną zagadnień materialnych należy odnieść się do tych kwestii procesowych. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna może opierać się na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że skuteczność zarzutów naruszenia przepisów postępowania uzależniona jest od kwalifikowanego, istotnego stopnia, w jakim to uchybienie mogło wpłynąć na wynik sprawy. Innymi słowy musi istnieć w realiach sprawy związek przyczynowy pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji. Ten związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W ramach obowiązku przytoczenia w skardze kasacyjnej jej podstaw, o którym mowa w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wymagane jest nie tylko wskazanie określonych przepisów postępowania, ale wykazanie, że to uchybienie w okolicznościach sprawy mogło mieć taki istotny wpływ na jej wynik. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest skonkretyzowanie wpływu zarzucanego naruszenia oraz jego stopnia. Brak tego elementu wyklucza skuteczność zarzutu naruszenia przepisów postępowania. W świetle tego, co powiedziano wyżej, nie mogły być skuteczne zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 101 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., odnoszące się do niedokładnego odnotowanego przebiegu rozprawy w protokole oraz pominięciu w uzasadnieniu wyroku zarzutów oraz twierdzeń skarżącej zgłoszonych na rozprawie. Skarżąca kasacyjnie nie podjęła w istocie próby wyjaśnienia takiego związku przyczynowego pomiędzy przypisywanymi uchybieniami a wynikiem sprawy, nie mówiąc o wymaganej kwalifikacji tego wpływu przez istotność. Niezależnie od tego należy zauważyć, że protokół rozprawy nie stanowi detalicznego sprawozdania z wypowiedzi stron, ale ma w odpowiednim stopniu utrwalać przebieg rozprawy. Zgodnie z art. 101 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w szczególności powinien zawierać wnioski i twierdzenia stron, wymienienie zarządzeń i orzeczeń wydanych na posiedzeniu oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone. Zwięzłość protokołu lub odwołanie się do stanowiska wyrażonego w skardze kasacyjnej lub pismach przygotowawczych nie oznacza bynajmniej jego wadliwość. W protokole powinny się znaleźć jedynie najistotniejsze fragmenty wypowiedzi stron, mające znaczenie w sprawie lub przebiegu rozprawy. Podobnie w kwestii uzasadnienia. Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten nie wymaga szczegółowego sprawozdania z twierdzeń strony skarżącej, ale mówi o zwięzłym przedstawieniu zarzutów podniesionych przez skarżącą w skardze. Uzasadnienie wyroku w pełni pozostaje w zgodności ze wskazanym wzorcem normatywnym i zawiera wszystkie niezbędne elementy wymagane prawem. Zasadnicza część zarzutów naruszenia przepisów postępowania sformułowanych w skardze kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. koncentrowała się na uchybieniach postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym i dotyczyła zarówno gromadzenia materiału dowodowego, jak i jego oceny. W szczególności skarżąca kasacyjnie podnosiła, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i Wojewoda Śląski wbrew obowiązkowi nie przeprowadził wnioskowanych przez nią dowodów, w szczególności z przesłuchania zaproponowanych świadków oraz wyjaśnień skarżącej kasacyjnie, naruszając wskazane bliżej w podstawach kasacyjnych przepisy postępowania administracyjnego, w tym wyrażające zasady ogólne. W ocenie skarżącej, Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku nietrafnie ocenił, że organy administracji rozpatrując sprawę o wymeldowanie skarżącej kasacyjnie nie dopuściły się w tym zakresie naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w tym zakresie zarzuty skarżącej okazały się skuteczne. Należy zauważyć, że organ administracji drugiej instancji rozpoznający odwołanie stwierdził, że bezspornym jest to, że skarżąca kasacyjnie od lat zamieszkuje w Warszawie, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym lokal. Ta bezsporność jednak w realiach sprawy nie została ustalona na podstawie stanowiska stron w postępowaniu administracyjnym, ale w wyniku oceny określonego dowodu. Mianowicie organ upatruje przyznania przez skarżącą tej okoliczności w treści pisma "Apelacja od postanowienia SR Wschód w Katowicach II Wydział Cywilny z dnia 11 stycznia 2019 r." dostarczonego do sprawy przez wnioskodawczynie w toku oględzin lokalu, podczas których skarżąca kasacyjnie nie była obecna. W istocie przedłożony dokument znajdujący się w aktach sprawy stanowi odpis pisma procesowego sporządzonego przez skarżącą na potrzeby bliżej wskazanego w treści tego pisma postępowania cywilnego. Pismo to prezentuje określone twierdzenia skarżącej kasacyjnie składane w toku i, co ważniejsze, w kontekście postępowania cywilnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena tego rodzaju dowodu nie może być traktowana w postępowaniu administracyjnym jako stanowisko strony odnoszące się do istoty postępowania o wymeldowanie. Nie kwestionując wiarygodności i zgodności z art. 75 § 1 k.p.a. tego dowodu oraz jego przydatności w niniejszym postępowaniu, to jednak błędnie organ uznał, a Sąd pierwszej instancji zaaprobował, że dowód będący dokumentem prywatnym pozwala na uznanie, że kwestia centrum życiowego strony jest bezsporna lub przyznana. Ocena mocy dowodowej dokumentów lub oświadczeń stron składanych w innych postępowaniach, w szczególności w treści pism procesowych wyrażających twierdzenia stron, które następnie podlegają lub podlegały dowodzeniu i ocenie przez właściwy sąd w odrębnym postępowaniu, musi zawsze uwzględniać specyficzny kontekst tego pisma. Tego rodzaju dowody w postaci dokumentów prywatnych sporządzonych na potrzeby obrony swojego stanowiska procesowego lub uzyskania zgodnego z własnym interesem wyniku tego postępowania nie mogą zastępować stanowiska strony wyrażanego w innym konkretnym postępowaniu administracyjnym. Tego rodzaju dokumenty prywatne muszą być oceniane tak jak każdy dowód z uwzględnieniem ich mocy dowodowej jako dokumentów prywatnych. Dokumenty prywatne w postępowaniu administracyjnym, analogicznie do postępowania cywilnego, stanowią dowód tego, że określona osoba w osnowie dokumentu złożyła oświadczenie określnej treści, w tym wypadku chodzi o takie a nie inne twierdzenie w piśmie procesowym. Przyjęcie wskazanego dokumentu jako podstawy bezsporności ustalenia faktycznego, albo nawet przyznania określonych faktów, stanowiło w realiach sprawy naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., czego nietrafnie nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji. O ile organy nie naruszyły wskazanych regulacji poprzez samo wprowadzenie tego dowodu i jego ocenę, to jednak dowód ten nie może być alternatywą dla przesłuchania skarżącej. Jeżeli organ administracyjny uznał za konieczne sięgnięcie w postępowaniu dowodowym do wiedzy samej skarżącej, to powinno to odbyć się w formach przewidzianych w k.p.a., z uwzględnieniem art. 86 k.p.a. Dowód z omawianego dokumentu, w okolicznościach sprawy może co najwyżej być pomocny w ocenie takiego dowodu z przesłuchania. Trafny okazał się również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący zaniechania przeprowadzenia przez stronę dowodów ze świadków zawnioskowanych przez skarżącą kasacyjnie w odwołaniu. Należy zauważyć, że w realiach sprawy, w której uczestniczą strony o sprzecznych interesach, organ powinien zawsze ze szczególną uwagą rozważyć odstąpienie od przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez strony. Należy podkreślić, że organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu, winien jednak w takim przypadku wskazać konkretne motywy takiego stanowiska. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w realiach sprawy okoliczności zmiany centrum życiowego skarżącej nie zostały w ten sposób dostatecznie wyjaśnione, a jak wyżej wskazano nie stanowią one okoliczności bezspornej. Nie przesądzając ostatecznie zasadności przeprowadzenia poszczególnych dowodów ze świadków przez organ odwoławczy, należy zauważyć, że racje ma skarżąca kasacyjnie, że decyzja o przeprowadzeniu określonego dowodu musi być poprzedzona wyjaśnieniem, na jakie okoliczności ma być przeprowadzony ten dowód, a następnie oceną, czy są to okoliczności mające znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy określają w istocie przepisy prawa materialnego, których prawidłowe stosowanie zależy od ustaleń faktycznych. Kluczowe znaczenie dla dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7. k.p.a.) ma uprzednie określenie granic jej wyjaśnienia w oparciu o materialne prawo administracyjne. W okolicznościach sprawy zakres wyjaśnienia sprawy określiły organy przyjmując stanowisko, że za miejsce stałego pobytu można uznać jedynie taki lokal, w którym zainteresowana osoba stale "realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności mieszka, nocuje spożywa posiłki wypoczywa przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych". To założenie zdeterminowało ramy i zakres dokonanych ustaleń faktycznych i wyjaśnienia sprawy. Należy zauważyć, że takie postawienie sprawy jest co do zasady trafne, ale z zastrzeżeniem pewnego istotnego uzupełnienia. Mianowicie nie można tracić z pola widzenia tego, że polski ustawodawca dopuścił możliwość równoczesnego posiadania zameldowania na pobyt czasowy i pobyt stały. Można zatem będąc zameldowanym na pobyt stały w określonym miejscu czasowo realizować swoje podstawowe funkcje życiowe w innym miejscu, w którym się mieszka, wypoczywa, przechowuje rzeczy, przyjmuje wizyty itp. Ustawodawca, co istotne nie narzucił ram czasowych pobytu czasowego przesądzając tylko, że nie może być krótszy niż trzy miesiące. Skoro ustawodawca przewidział tego rodzaju możliwość pobyt stały, o ile jest powiązany z pobytem czasowym w innym miejscu, nie zawsze przejawia się tego rodzaju aktywnościami związanymi z rzeczywistym prowadzeniem codziennej aktywności życiowej. W takim wypadku przejawem pobytu stałego mogą być inne okoliczności, takie jak pozostawienie rzeczy w lokalu, posiadanie kluczy itp. Okoliczności te wymagały w sprawie wyjaśnienia również z uwagi na fakt, że zgodnie ze stanowiskiem skarżącej swój pobyt w W. przedstawia jako delegację, a z lokalem przy ul. (...) pozostaje w stałym związku potwierdzonym, według niej, aktualną umową użyczenia części tego lokalu z dnia 1 stycznia 2009 r., czy faktem zarejestrowania w nim specjalistycznej praktyki lekarskiej w miejscu wezwania. Wskazywała również na okoliczności związane z posiadaniem kluczy do lokalu oraz z pozostawieniem w nim wszystkich rzeczy, którego zostały usunięte wbrew jej woli. Nie przesądzając wyniku ostatecznego wyjaśnienia tych okoliczności ustalenia faktyczne winny obejmować również tego rodzaju kwestie, co oznacza, że postępowanie wyjaśniające winno zostać uzupełnione przez organ odwoławczy stosownie do art. 136 § 1 k.p.a., a zgromadzone dowodowy wzajemnie skonfrontowane i ocenione w ich całokształcie. Nietrafne okazały się pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania zmierzające do wykazania tego, że organy administracji publicznej dopuściły się w stosunku do skarżącej kasacyjnie sprzeniewierzenia zasadzie czynnego udziału w postępowaniu. Strona była informowana o czynnościach procesowych, mogła również odnieść się do zgromadzonego materiału. Akta sprawy nie potwierdzają również twierdzeń, że skarżąca kasacyjnie nie była w wystarczającym stopniu informowana o przysługujących jej uprawnieniach procesowych. Niezależnie od tego należy zauważyć, że skarżąca kasacyjnie nie wykazuje, w jaki sposób tego rodzaju uchybienia mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i dokonania ustaleń faktycznych na podstawie całokształtu gromadzonego i ocenionego materiału zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego art. 35 u.e.l. okazał się o tyle uzasadniony, że przepis ten został zastosowany przez organy administracji i Sąd je kontrolujący przedwcześnie, na podstawie niepełnych ustaleń faktycznych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony, a uznając istotę sprawy za dostatecznie wyjaśnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, w wyniku czego zaktualizuje się potrzeba ponownego rozpoznania odwołania skarżącej i rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie w zgodzie z wymogami przepisów prawa materialnego oraz wytycznymi wyłuszczonymi w motywach niniejszego wyroku. Przy tym wskazać należy, że wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie wynik procesu cywilnego związanego z odwołaniem przez skarżącą darowizny własności przedmiotowego lokalu pozostaje bez wpływu na ocenę przesłanek wymeldowania. Wynika to z faktu, że ewidencja ludności jako urzędowy zbiór danych umożliwiających ustalenie miejsca pobytu osób, opiera się wyłącznie na potwierdzaniu stałego bądź czasowego pobytu w rozumieniu art. 25 ust. 1 i 2 u.e.l. Stąd też sposób rozstrzygnięcia sprawy własności lokalu, z którego wymeldowano skarżącą, nie ma związku z trafnością zaskarżonej decyzji, gdyż rolą rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania jest wyłącznie odzwierciedlenie stanu faktycznego w zakresie pobytu pod oznaczonym adresem. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).