II OSK 2188/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-09-06

Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Małgorzata Miron, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie jednej ściany o grubości 38 cm pomiędzy budynkami w zabudowie szeregowej, zamiast dwóch ścian po 25 cm z dylatacją, stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, uzasadniające prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Wykonanie jednej ściany o grubości 38 cm pomiędzy budynkami w zabudowie szeregowej, zamiast dwóch ścian po 25 cm z dylatacją, nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, jeśli nie zmienia charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego i nie pozbawia budynków cechy "odrębności konstrukcyjnej". W takiej sytuacji brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego, a postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. W. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jego skargę na decyzję Kujawsko-Pomorskiego WINB. Decyzja ta utrzymała w mocy postanowienie PINB o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie odstępstw od projektów budowlanych dotyczących wykonania ściany pomiędzy budynkami w zabudowie szeregowej. Skarżący zarzucał, że wykonanie jednej ściany grubości 38 cm zamiast dwóch po 25 cm z dylatacją stanowi istotne odstąpienie od projektu i pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1264/18 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 31 sierpnia 2018 r., nr WINB-WOP.7721.68.2018.AJ w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1264/18, oddalił skargę W. W. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 31 sierpnia 2018 r., nr WINB-WOP.7721.68.2018.AJ, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 1 czerwca 2018 r., [...], wydaną w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., umarzającą postępowanie w sprawie odstąpień od projektów budowlanych dotyczących wykonania ściany z kominami pomiędzy budynkami, dokonanych w trakcie budowy budynków zlokalizowanych na działkach nr [...] i nr [...] przy ul. M. [...] i [...] w Ś., które zostało rozszerzone o analizę ściany budynku nr [...] zlokalizowanej od strony budynku nr [...] przy ul. M. Sąd I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego organ administracji ustalił, że projekty budowlane dotyczące budowy budynków przy ul. M. na posesji nr [...] (na działce nr [...]) i nr [...] (na działce nr [...]) przewidywały, że każdy budynek będzie posiadał własną ścianę tj. na granicy działek przewidziane było wykonanie dwóch ścian grubości 25 cm z dylatacją pomiędzy nimi. Zamiast tego wykonano jedną ścianę grubości 38 cm, zlokalizowaną częściowo na działce nr [...], a częściowo na działce nr [...]. Ustalenie, że doszło do takiej sytuacji w istocie nie jest kwestionowane. Sporne jest natomiast, czy tak stwierdzony stan faktyczny należy kwalifikować jako istotne odstąpienie od warunków udzielonych pozwoleń na budowę i zatwierdzonych projektów budowlanych, w szczególności, czy doszło do zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego (art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). Sąd zauważył, że w uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z założeniami projektowymi przy ul. M. nr [...] i nr [...] miały powstać dwa odrębne budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej, a także, że w świetle art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego cechą konstytutywną budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej jest to, że budynki te stanowią konstrukcyjnie samodzielną całość. W odniesieniu do powyższego, Sąd Wojewódzki, przywołując wyrok NSA z dnia 27 października 2009 r., sygn. II OSK 1601/08, stwierdził, że warunek samodzielności konstrukcyjnej budynków w zabudowie szeregowej będą spełniały także takie budynki, które posiadają wspólną ścianę, każdy z budynków będzie stanowił zamkniętą przestrzeń, wydzieloną przegrodami budowlanymi i dachem będzie przeznaczony i przystosowany do stałego pobytu ludzi. W ocenie Sądu I instancji, organ zasadnie zatem uznał, że zaistniałe odstępstwo od warunków udzielonych pozwoleń na budowę i zatwierdzonych projektów budowlanych nie miało charakteru istotnego. Przy czym Sąd podkreślił, że nie ma znaczenia podnoszona przez skarżącego kwestia, iż nie ustalono, kto dopuścił się tegoż odstępstwa. Sam wskazany charakter stwierdzonego odstępstwa (odstępstwo nieistotne) skutkuje bowiem stwierdzeniem, że brak jest podstaw prawnych do działania organu w związku ze stwierdzonym stanem faktycznym, a tym samym postępowanie jest bezprzedmiotowe. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył W. W., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie: I. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj.: 1) art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), poprzez nietrafne przyjęcie, iż określony w przedmiotowym przepisie "warunek konstrukcyjnie samodzielnej całości" w stosunku do zabudowy bliźniaczej spełniony jest w sytuacji gdy jeden z budynków nie posiada wybudowanych wszystkich czterech ścian, a jedynie trzy; 2) art. 3 pkt 2a w zw. z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez nietrafne przyjęcie, iż wymagane przez przepisy prawa budowlanego właściwości i cechy budynku, w tym budynku mieszkalnego jednorodzinnego określone w przywołanych przepisach, spełnione są w sytuacji gdy wbrew założeniom zatwierdzonego projektu budowlanego zakładającego, iż na działkach nr [...] i nr [...] zostaną wybudowane dwa odrębne budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej, które oddzielać będą dwie ściany z osobnymi kominami o szerokości 25 cm, oddzielone dylatacją 1 cm, inwestor nie realizuje budowy zgodnie z nim i nie buduje czwartej ściany w ramach swojego budynku mieszkalnego jednorodzinnego; 3) art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego polegającą na nietrafnym przyjęciu, iż zakresem zastosowania normy prawnej wynikającej ze wskazanego przepisu objęta jest możliwość dokonania istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w postaci niewybudowania jednej ze ścian budynku pozostającego w zabudowie bliźniaczej, bez zgody skarżącego, w sytuacji braku zatwierdzającej ten stan rzeczy zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej i przy istnieniu projektów zakładających, iż na działkach nr [...] i nr [...] zostaną wybudowane dwa odrębne budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej, które oddzielać będą dwie ściany z osobnymi kominami o szerokości 25 cm, oddzielone dylatacją 1 cm; 4) art. 3 pkt 2a w zw. z art. 36a ust. 1 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez nietrafne przyjęcie, iż wybudowanie budynku w ramach zabudowy bliźniaczej niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym tj. bez jednej ze ścian nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę; 5) art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do nałożenia przez organ nadzoru budowlanego obowiązku dobudowania przez R. Z. ściany szczytowej oddzielającej budynek oznaczony numerem [...] od budynku o numerze [...] należącego do skarżącego; 6) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez nieposzanowanie przedmiotu własności skarżącego, a mianowicie wybudowanej przez niego ściany mającej zgodnie z zatwierdzonym projektem sąsiadować ze ścianą inwestora budującego na działce nr [...] (zabudowa bliźniacza), w sytuacji gdy własność ta w sposób bezprawny, bez jego zgody została i jest naruszana poprzez liczne ingerencje w nią ze strony właściciela budynku sąsiadującego, a położonego przy ul. M. [...]; II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy nie zaistniały przesłanki determinujące przyjęcie, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na występowanie w sprawie odstąpienia od pozwolenia na budowę o charakterze istotnym; 2) 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 85 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mógł przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o dowód z oględzin budynków znajdujących się przy ul. M. [...] i [...] w Ś., zwłaszcza w sytuacji gdy czynność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia istoty sprawy (istniejących nieprawidłowości), a ponadto przemawia za nią zasada bezpośredniości postępowania dowodowego; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 79 § 2, 84 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości. Organy I i II stopnia pozbawiły stronę prawa do skutecznego składania zastrzeżeń w przedmiocie treści i wniosków złożonej przez biegłego W. A. opinii, jak również pozbawiły stronę prawa do otrzymania odpowiedzi od biegłego na przedstawione uwagi i wątpliwości; 4) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 79 § 2, art. 84 § 1, art. 85 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o przeprowadzenie dowodu w postaci eksperymentu procesowego oraz przesłuchania w charakterze świadków J. D. oraz S. P., które to dowody mogłyby skutecznie rzutować na ocenę stopnia istotności odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i wydanego pozwolenia na budowę; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie; W pismach procesowych z dnia 6 września 2019 r., 15 września 2020 r., 19 kwietnia 2021 r. 23 kwietnia 2021 r. 12 kwietnia 2022 r. skarżący kasacyjnie uzupełnił swoje stanowisko w sprawie przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej oraz wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych do ww. pism dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy słusznie organy nadzoru budowlanego uznały, że wykonanie jednej ściany grubości [...] cm (zlokalizowanej częściowo na działce nr [...], a częściowo na działce nr [...]) pomiędzy budynkami, zamiast dwóch ścian grubości 25 cm z dylatacją pomiędzy nimi, tak jak to przewidywały projekty budowlane dotyczące budowy budynków przy ul. M. na posesji nr [...] (działka nr [...]) i nr [...] (działka nr [...]), nie stanowiło istotnego odstąpienia od warunków udzielonych pozwoleń na budowę i zatwierdzonych projektów budowlanych, a tym samym, czy były podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. W toku postępowania administracyjnego została przedłożona do akt "Ekspertyza techniczna dotycząca wykonania robót budowlanych w ścianach z przewodami kominowymi w budynkach nr [...] i [...] przy ul. M. w Ś.", sporządzona przez mgr inż. W. A. (rzeczoznawcę budowlanego). Z treści ww. opracowania wynika, że: - analiza stanu technicznego, w tym obliczenia dotyczące nośności belek stalowych stropowych i stropodachu wykazała, iż są zachowane wymagane warunki nośności konstrukcji; - ewentualne wykonanie dodatkowej ściany w budynku nr [...] jest niezasadne; - wykonanie jednej ściany grubości 38 cm zamiast dwóch po 25 cm jest nieistotnym odstępstwem od zatwierdzonej dokumentacji projektowej; - przedmiotowa ściana usytuowana jest na dwóch działkach, tj. nr geodezyjnych: [...] i [...], z niewielką przewagą na posesji nr [...]. Powyższa ekspertyza techniczna została sporządzona na zlecenie organu nadzoru budowlanego, albowiem strony ówcześnie zobowiązane (solidarnie R. Z. i W. W.), nie wykonały żądanej ekspertyzy w wyznaczonym terminie, ani po jego upływie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zapatrywaniu skarżącego kasacyjnie, ww. ekspertyza techniczna sporządzona przez mgr inż. W. A. mogła być podstawą wiążących ustaleń organów nadzoru budowlanego i nie zachodziła konieczność czynienia dalszych ustaleń faktycznych i poszukiwania dowodów i argumentacji, która mogłaby "przechylić szalę na korzyść skarżącego". Skarżący nie został pozbawiony prawa do skutecznego zakwestionowania zasadności i rzetelności sporządzonej opinii. Skoro miał on zastrzeżenia do złożonej ekspertyzy technicznej powinien we własnym zakresie zlecić sporządzenie kontrekspertyzy, która podważałaby dokonane ustalenia. Inicjatywa dowodowa nie jest przypisana tylko organom orzekającym, ale należy też do stron postępowania. Mimo, że to na organach administracji spoczywa obowiązek zbadania wszystkich okoliczności sprawy, to strona ma inicjatywę dowodową, może wskazać kontrdowód, z którego zamierza wyprowadzić korzystne skutki prawne. W postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej (zob. wyroki NSA: z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1918/18; z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1131/10). Kolejne dowody: z oględzin budynków, eksperymentu procesowego (nie wiadomo dokładnie na jaką okoliczność), przesłuchania świadków, nic nowego by do sprawy nie wniosły, albowiem nie podważyłyby wcześniejszych ustaleń, tj. faktu wybudowania jednej ściany pomiędzy budynkami. Zauważyć także należy, że autor skargi kasacyjnej wskazując na wadliwość poczynionych ustaleń faktycznych i konieczność uzupełnienia materiału dowodowego we wnioskowanym zakresie, nie wyjaśnia, jaki miałoby to wpływ na "ocenę stopnia istotności odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i wydanego pozwolenia na budowę". Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutów naruszenia przepisów postępowania zawartych w punktach II.2) - II.5) opisanej wyżej skargi kasacyjnej. Przy czym w odniesieniu do redakcji tych zarzutów wskazać należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie może być samodzielną podstawą kasacyjną, jest to bowiem przepis wynikowy. Autor środka zaskarżenia chcąc powołać się na zarzut naruszenia ww. przepisu zobowiązany jest bezpośrednio go powiązać z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej, które, w jego ocenie, zostały naruszone (tak jak to uczynił w niektórych zarzutach). Wnoszący skargę kasacyjną wadliwie także w podstawach kasacyjnych wskazuje na naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. Do jego naruszenia mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej, bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także zarzutów naruszenia prawa materialnego (punkty I.1) - I.6) skargi kasacyjnej). Należy zauważyć, że w dacie realizacji obiektów budowlanych i oddania ich do użytkowania (lata 1997 i 1998) ówcześnie obowiązujące przepisy prawa nie wskazywały, co należy rozumieć pod pojęciem istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę. Dopiero na mocy nowelizacji Prawa budowlanego dokonanej w 2004 r. i kolejnych zostało wyjaśnione, kiedy mamy do czynienia z istotnym odstępstwem. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji podniósł, że analiza art. 36a ust. 5 pkt 1-6 aktualnej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wskazuje, że "wybudowanie spornej ściany nie stanowiło istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Należy zauważyć, iż nie uległy zmianie charakterystyczne parametry budynków, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość obiektu. (...) wielkości mierzone winny być po zewnętrznych obrysach obiektu budowlanego, co wynika (m.in.) z § 3 pkt 24, § 6, § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. 2015 r., poz.1422, ze zm.). Zmianie mogły ulec nieznacznie powierzchnie użytkowe obu budynków, które jednak nie są wymienione w art. 36a ust. 5.". Powyższe nie zostało przez skarżącego kasacyjnie zakwestionowane. Jak wyżej wskazano, spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy istotnie posiadanie wspólnej ściany budynków wyklucza przyjęcie ich "odrębności konstrukcyjnej", a tym samym, czy brak dwóch odrębnych ścian jest istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę. W ocenie Składu obecnie orzekającego, w realiach niniejszej sprawy, nie można kategorycznie przyjąć, że wybudowanie jednej, wspólnej, ściany pomiędzy budynkami, pozbawiało te budynki cechy "odrębności konstrukcyjnej". W tym zakresie należy odwołać się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego. W wyroku z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 2952/18, NSA wskazał, że "Nawet posiadanie wspólnego fundamentu lub dachu, ale bez wspólnej piwnicy czy poddasza, oraz ściany łączącej obie części obiektu, choć o odpowiedniej odporności ogniowej, nie musi zaprzeczać warunkowi samodzielności konstrukcyjnej i nie wyklucza, że tworzą one w rzeczywistości dwa osobne domy mieszkalne, czyli budynki jednorodzinne zrealizowane w formie zabudowy bliźniaczej. Oczywiste jest bowiem, że zaprojektowanie wskazanych elementów konstrukcyjnych jako wspólnych dla obu budynków znacząco obniża koszty realizacji całości, nie uniemożliwiając równocześnie ich całkiem niezależnego funkcjonowania, przy spełnianiu cech budynku określonych w art. 3 pkt 2 pr. bud. Natomiast o samodzielności funkcjonalnej tych budynków może świadczyć m.in. posiadanie osobnych wejść, klatek, instalacji, przyłączy, szamb, czy garaży". W wyroku z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1601/08 (przywołany także przez Sąd I instancji), NSA podkreślił, że "posiadanie przez budynki w zabudowie szeregowej wspólnego fundamentu nie stanowi przeszkody aby uznać, że każdy budynek danego obiektu spełnia warunek samodzielności konstrukcyjnej mimo, że ściany działowe między poszczególnymi budynkami posadowione zostały na wspólnym fundamencie. Także istnienie wspólnego dachu nie wyłącza "a priori" możliwości zakwalifikowania budynku jako stanowiącego konstrukcyjnie samodzielną całość, jeśli jego konstrukcja nie powoduje istnienia części wspólnych poddasza, tym bardziej gdy w budynku zaprojektowano ścianę oddzielenia pożarowego od fundamentu aż po dach". W konsekwencji należy podzielić stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że warunek samodzielności konstrukcyjnej budynków w zabudowie szeregowej będą spełniały także takie budynki, które posiadają wspólną ścianę. Także w tym przypadku każdy z budynków będzie stanowił zamkniętą przestrzeń, wydzieloną przegrodami budowlanymi i dachem będzie przeznaczony i przystosowany do stałego pobytu ludzi. Nadto, w tej konkretnej sprawie, jak wynika z przedłożonej ekspertyzy, wprowadzenie podwójnych, niezależnych konstrukcyjnie ścian wewnątrz budynku jest nieuzasadnione konstrukcyjnie (zachowane są warunki nośności konstrukcji) i ekonomicznie (koszty realizacji prac). Organy nadzoru budowlanego zasadnie zatem uznały, że zaistniałe odstępstwo od warunków udzielonych pozwoleń na budowę i zatwierdzonych projektów budowlanych nie miało charakteru istotnego, co warunkowało umorzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie, a także czyniło zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. nieusprawiedliwionym. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosków dowodowych strony skarżącej kasacyjnie, gdyż załączone do ww. pism materiały nie dotyczą w gruncie rzeczy niniejszej sprawy, lecz innych postępowań stron (m.in. w trybie art. 66 Prawa budowlanego), bądź dotyczą innych kwestii administracyjnych i cywilnych (przebieg granicy pomiędzy działkami). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło