II OSK 2228/23

Dnia 8 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 204/23 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 stycznia 2023 r., nr P.7722.104.2022 07KK w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 204/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Giżycku z dnia 6 grudnia 2022 r., wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych – związanych z budową budowli ziemnej zlokalizowanej na działce nr geodezyjny [...], położonej w zespole mieszkalnym G. w gminie G. przy ul. [...], której inwestorem jest skarżący, powstałej poprzez nawiezienie znacznej ilości ziemi, pospółki i destruktu budowlanego, w wyniku czego podniesiono poziom terenu o około 5 metrów – do czasu zakończenia postępowania legalizacyjnego, prowadzonego w celu doprowadzenia przedmiotowej budowy "budowli ziemnej" do stanu zgodnego z przepisami; oraz nałożeniu na skarżącego obowiązku dostarczenia w terminie 60 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia stosownych dokumentów wymaganych do legalizacji samowoli budowlanej. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł skarżący, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Przede wszystkim wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest ogólnikowy i pozbawiony jakiegokolwiek uzasadnienia. We wniosku strona skarżąca nie przytoczyła okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego postanowienia, lecz jedynie wskazała podstawę prawną swojego żądania. Już chociażby z tej przyczyny przedmiotowy wniosek podlega oddaleniu jako nieuzasadniony. Ponadto należy wskazać, że sprawa, w której zostało wydane zaskarżone postanowienie Warmińsko-Mazurskiego WINB dotyczy oceny legalności wykonywanych robót budowlanych, czemu służy wdrożenie trybu tzw. legalizacyjnego, który przewidują przepisy Prawa budowlanego. W trybie tym, o ile zachodzą stosowne przesłanki, możliwe jest wstrzymanie przez organ nadzoru budowlanego robót budowlanych. Tego rodzaju wstrzymanie robót budowlanych to kwestie merytoryczne w sprawie, które nie mogą być przedmiotem oceny na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Wynika z tego, że na aktualnym etapie postępowania władnym do wstrzymania robót budowlanych jest organ nadzoru budowlanego, oczywiście tylko w przypadku spełnienia przesłanek przewidzianych w Prawie budowlanym, co będzie przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego, ale przy merytorycznym rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Kwestie te (jak np. legalność kwalifikacji prawnej dokonanego nawiezienia znacznej ilości ziemi, pospółki i destruktu budowlanego oraz towarzyszące temu okoliczności) nie mogą być oceniane na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania, ponieważ mogłoby dojść w ten sposób do nieuprawnionego "przedsądu", tj. merytorycznego rozpoznania sprawy (w oparciu o sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej) przed rozprawą. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.