II OSK 223/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędziowie NSA Henryk Dolecki, Andrzej Gliniecki (spr.), Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. i W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 października 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 256/04 w sprawie ze skargi R. i W. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 29 października 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 256/04 oddalił skargę W. i R. małż. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] ([...]), którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., nakazał R. i W. małż. G. rozbiórkę wiatrołapu o wymiarach 1,66 m x 3,10 m dobudowanego do budynku gospodarczego na działce przy ul. [...] w [...], bez wymaganej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte w dniu 6 kwietnia 2001 r. i od tego czasu organ pierwszej instancji już dwukrotnie nakazał rozbiórkę przedmiotowego wiatrołapu, jednak organ drugiej instancji za każdym razem uchylał decyzję i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powodem takich rozstrzygnięć był brak jednoznacznych ustaleń organu, co do daty budowy obiektu. Inwestorzy – W. i R. małż. G. twierdzili, że sporny wiatrołap został zbudowany w latach 1993–1994 zaś z oświadczeń sąsiadów wynikało, że było to w 1998 r. W decyzji z dnia [...], po raz trzeci orzekając w sprawie, organ przyjął rok 1998 jako datę budowy przedmiotowego wiatrołapu. W związku z czym w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji, W. G. kwestionuje przyjętą datę budowy wiatrołapu, utrzymując, że miało to miejsce w latach 1993–1994. Zdaniem odwołującego się, organ celowo nie chce uznać tego faktu, aby nie można było zastosować przepisu art. 49 Prawa budowlanego, zakazującego wydania nakazu rozbiórki po upływie 5 lat od daty zakończenia budowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, akceptując tym samym przyjętą przez organ pierwszej instancji datę budowy wiatrołapu. Odstąpienie od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, zgodnie ze znowelizowanymi przepisami Prawa budowlanego, które weszły w życie od 11 lipca 2003 r., w tym przypadku, nie jest możliwe, ponieważ usytuowanie wiatrołapu w odległości 1,0 m od granicy działki, narusza przepisy techniczno-budowlane. W związku z tym, orzeczony nakaz rozbiórki w myśl art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego jest uzasadniony. R. i W. małż. G. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję z dnia [...] zarzucając naruszenie przepisów art. 48 Prawa budowlanego oraz art. 6, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę wyrokiem z dnia 29 października 2004 r. uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W ocenie Sądu organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, że budowa została wykonana w 1998 r. w związku z czym nie było podstaw do zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest uzasadniony. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie zezwalały na usytuowanie budynku wraz z jego częściami w odległości 1 m od granicy z działką sąsiednią, tak jak to ma miejsce w tym przypadku. Między innymi i z powyższego powodu, nie mógł mieć zastosowania przepis art. 49 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji I instancji). Ponieważ sporny wiatrołap narusza przepisy techniczno-budowlane, organ był obowiązany nakazać rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. R. i W. małż. G., reprezentowani przez radcę prawnego P. F., wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 października 2004 r., zarzucając: "I. naruszenie przepisów prawa materialnego: – art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w stanie faktycznym sprawy z uwagi na działanie zasady nieretroakcji, podczas gdy czynności skarżących polegające na budowie wiatrołapu zostały dokonane przed wejściem w życie przepisów cytowanej ustawy, – art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, iż wybudowanie przez skarżących wiatrołapu w odległości 1 m od granicy z działką przy ul. [...] narusza przepisy techniczno-budowlane i nie może być zalegalizowane". "II. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez uznanie, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, podczas gdy przeprowadzone w sprawie postępowanie nie wykazało w sposób niebudzący wątpliwości, iż budowa przedmiotowego wiatrołapu miała miejsce w 1998 r., co w konsekwencji skutkuje koniecznością uznania, iż decyzja administracyjna nakazująca rozbiórkę obiektu w sposób oczywisty narusza prawo, – art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez uznanie, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych należało oddalić, podczas gdy stan faktyczny oraz zgromadzona w sprawie dokumentacja, w tym zeznania świadków, nie pozwalają na przyjęcie, iż decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego obiektu jest zgodna z prawem, zatem brak jest podstaw do oddalenia skargi", – art. 80 w związku z art. 107 § 3 kpa, – art. 107 § 3 kpa, "– uznanie, iż zastosowanie w stanie faktycznym sprawy znajdują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, podczas gdy zastosowanie winny znaleźć przepisy uprzednio obowiązującej ustawy – Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r." Wskazując na powyższe podstawy, pełnomocnik skarżących wnosi o: – uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, – zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej i powołane tam przepisy prawa przyjmują za podstawę rozważań hipotezę, że sporny wiatrołap został zbudowany w latach 1993–1994. Tymczasem zgodnie z ustaleniami stanu faktycznego, jakich dokonały organy nadzoru budowlanego, wiatrołap ten został zbudowany w 1998 r. Ustaleń tych dokonały organy prowadząc postępowanie administracyjne od 2001 r., dwukrotnie z tego powodu decyzje pierwszej instancji zostały uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Sąd pierwszej instancji orzekając w sprawie, brał pod uwagę całość akt sprawy i nie znalazł podstaw aby zakwestionować tak ustaloną datę budowy. Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżony wyrok, nie ma podstaw, aby podważyć w tym zakresie ustalenia Sądu pierwszej instancji, gdyż zostały dokonane zgodnie z obowiązującym prawem. Dowody zgromadzone w sprawie, podlegają swobodnej ocenie organu, przed którym toczy się postępowanie administracyjne. Jeżeli postępowanie to przebiega z zachowaniem wszelkich przepisów postępowania administracyjnego, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję, nie ma podstaw do jej weryfikacji. Upływ czasu powoduje, że ustalenie faktów istotnych w sprawie staje się coraz trudniejsze i coraz mniej sprawdzalne. Tymczasem, usytuowanie spornego wiatrołapu w odległości 1 m od granicy działki i fakt, że inwestorzy zbudowali ten obiekt bez wymaganego pozwolenia na budowę w zasadzie przesądza o wyniku sprawy, nigdy bowiem przepisy techniczno-budowlane nie pozwalały na takie zbliżenie obiektu do granicy działki sąsiedniej, chociażby tylko ze względu na bezpieczeństwo pożarowe. Legalizacja samowoli budowlanej, bo tak należy określić sporny wiatrołap, jeśli była dopuszczona przez prawo, to zawsze była obwarowana pewnymi warunkami, a poza tym inwestor miał obowiązek doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., art. 48, 49, 51 Prawa budowlanego z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym po dniu 11 lipca 2003 r.). W tych warunkach przedmiotowy wiatrołap, nie miał praktycznie nigdy szans na legalizację, niezależnie od tego w oparciu o jakie przepisy byłaby rozstrzygana sprawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania wskazane w skardze kasacyjnej, zaskarżonym orzeczeniem, nie zostały naruszone. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.