II OSK 2280/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-30
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Bożena Walentynowicz, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praktyki odbyte przez farmaceutę poza programem studiów, ale w ogólnodostępnej aptece, mogą być zaliczone do sześciomiesięcznej praktyki wymaganej do potwierdzenia kwalifikacji zawodowych zgodnie z dyrektywą 2005/36/WE?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że praktyki odbyte przez farmaceutę w ogólnodostępnej aptece, nawet jeśli odbywały się poza formalnym programem studiów, mogą być zaliczone do wymaganej sześciomiesięcznej praktyki, o ile spełniają inne kryteria dyrektywy. Rygorystyczna wykładnia przepisów, która wyklucza takie praktyki, może stanowić ograniczenie swobodnego przepływu pracowników w UE. Sąd uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę uwzględnienia praw nabytych i celów dyrektywy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przez Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej potwierdzenia posiadania przez J. U. – P. kwalifikacji do wykonywania zawodu farmaceuty zgodnie z dyrektywą 2005/36/WE. Organ uznał, że skarżąca nie spełniła wymogów dotyczących długości i charakteru praktyk zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zasądza od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz J. U. – P. kwotę 320 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Kamil Strzępek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. U. – P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 806/10 w sprawie ze skargi J. U. – P. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania kwalifikacji do wykonywania zawodu farmaceuty 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz J. U. – P. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej działając w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej, uchwałą nr [...] wydaną [...] lutego 2010 r. na podstawie art. 4g ust. 1 pkt 1 oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 136 poz. 856 ze zm.) w związku z §1 pkt 1 lit. i uchwały nr [...] Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie upoważnienia Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej do załatwiania spraw w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej, utrzymało w mocy uchwałę własną nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. odmawiającą wydania zaświadczenia, że dyplom z dnia [...] czerwca 1994 r. potwierdzający ukończenie przez J. U. – P. studiów w Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu im. Karola Marcinkowskiego na kierunku farmacja, potwierdza posiadanie kwalifikacji do wykonywania zawodu farmaceuty wynikających z przepisów prawa Unii Europejskiej.
W uzasadnieniu organ podał, że J. U. – P. ukończyła w 1994 r. studia na kierunku farmacja i w dniu [...] czerwca uzyskała dyplom magistra farmacji. Bezpośrednio po ukończeniu studiów podjęła pracę w Aptece Akademickiej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu i pracę tą wykonywała do dnia 16 września 2002 r. Kolejnym miejscem zatrudnienia była "" w D., w której wykonywała pracę do 31 grudnia 2003 r. Organ przytoczył treść art. 44 dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. UE L 255 s. 22), według którego dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji farmaceuty jest dyplom potwierdzający odbycie kształcenia trwającego co najmniej 5 lat obejmującego przynajmniej:
- cztery lata kształcenia teoretycznego i praktycznego w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie, szkole wyższej o statucie uznanym za równorzędny lub pod nadzorem uniwersytetu,
- sześciomiesięcznej praktyki w aptece ogólnodostępnej lub w szpitalu, pod nadzorem oddziału farmaceutycznego w tym szpitalu.
Organ przeprowadził ponadto ocenę kwalifikacji J. U. – P. uprawniających do wykonywania zawodu na terenie Unii Europejskiej biorąc pod uwagę art. 23 i 45 powołanej dyrektywy 2005/36/WE, a więc z tytułu pracy zawodowej. Analiza przebiegu pracy zawodowej w ocenie organu nie pozwalała na przyjęcie spełnienia przesłanki z art. 23 ust. 1 dyrektywy, ponieważ J. U. – P. nie była w okresie ostatnich 5-ciu lat zatrudniona nieprzerwanie przez okres 3 lat przy wykonywaniu czynności farmaceuty.
Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. U. – P.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały i poprzedzającej ją uchwały z dnia [...] stycznia 2010 r. zarzucono organowi naruszenie art. 4g ust. 1 powołanej ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich w związku z art. 44 ust. 2 powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. W uzasadnieniu skargi wskazywano, że skarżąca po trzecim roku studiów odbyła praktykę miesięczną w aptece ogólnodostępnej, a po czwartym roku studiów w aptece szpitalnej. Odbywała praktyki wakacyjne w aptece w E. w okresach – wrzesień 1992 r., sierpień i wrzesień 1993 r., lipiec i wrzesień 1994 r. Po ukończeniu studiów skarżąca odbyła dwumiesięczną praktykę w Aptece Akademickiej. W ocenie skarżącej spełniła ona wszystkie przesłanki wymagane powołaną dyrektywą 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, ponieważ ukończyła dłuższą niż trwająca 4 lata naukę w uniwersytecie i odbyła praktyki, których okres przekroczył ten wskazany w przepisach powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady.
W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Aptekarska wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumenty zawarte w zaskarżonej uchwale. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wywodzono, że wakacyjne praktyki w aptece w E. odbywane były przez skarżącą poza programem studiów, a więc nie mogą być zaliczone do szkolenia wymaganego przepisami powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. W ocenie Naczelnej Rady Aptekarskiej także roczna praktyka już po zakończeniu studiów na wydziale farmacji nie spełnia wymogów przepisów unijnych. Organ podkreślił również, że wprowadzenie sześciomiesięcznej praktyki do programu studiów farmaceutycznych dokonane zostało dopiero rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. Nr 116 poz. 1004 ze zm.). Praktyka ta odbywana jest po obronie pracy magisterskiej i datą ukończenia studiów na kierunku farmacja jest data zaliczenia ostatniej, przewidzianej w planie studiów praktyki. W ocenie organu dopiero zaliczenie tej sześciomiesięcznej praktyki odbywanej po zakończeniu studiów zamyka cykl nauczania studenta zgodnie z przepisami Unii Europejskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J. U. – P. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania kwalifikacji do wykonywania zawodu farmaceuty, skargę oddalił.
Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna ponieważ zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Sąd przyjął, że z art. 44 powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady wynika, iż dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji farmaceuty jest dyplom potwierdzający odbycie kształcenia trwającego co najmniej pięć lat i obejmującego przynajmniej:
- cztery lata kształcenia teoretycznego i praktycznego w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie, szkole wyższej o statucie uznanym za równorzędny lub pod nadzorem uniwersytetu,
- sześciomiesięcznej praktyki w aptece ogólnodostępnej lub w szpitalu, pod nadzorem oddziału farmaceutycznego w tym szpitalu.
W ocenie Sądu I instancji z przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, że potwierdzenie posiadanych kwalifikacji może nastąpić jedynie gdy cykl edukacyjny farmaceuty spełnia równocześnie dwie przesłanki, a mianowicie gdy kształcenie teoretyczne farmaceuty trwa co najmniej cztery lata oraz gdy jego kształcenie praktyczne w postaci praktyki w aptece trwa co najmniej sześć miesięcy. Brak którejkolwiek z powyższych przesłanek uniemożliwia uprawnionemu podmiotowi poświadczenia, że dokument potwierdzający posiadane przez farmaceutę wykształcenie, odpowiada wymaganiom przepisów Unii Europejskiej.
Sąd wskazał, że w przypadku niespełnienia wszystkich wymogów w zakresie wykształcenia dla potwierdzenia posiadania kwalifikacji o których mowa w art. 44 powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, możliwym jest wydanie zaświadczenia w przypadku gdy osoba ubiegająca się o potwierdzenie posiadania kwalifikacji faktycznie i zgodnie z prawem wykonywała zawód farmaceuty nieprzerwanie przez co najmniej trzy lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia o wykonaniu zawodu (art. 23 wskazanej dyrektywy).
Sąd stwierdził, że analizując przedstawione przez skarżącą dokumenty organ prawidłowo uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 44 powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, bowiem w ramach studiów skarżąca odbyła jedynie dwie praktyki, każda trwająca jeden miesiąc (po trzecim i czwartym roku studiów). Pozostałe praktyki, tj. wakacyjne we wrześniu 1992 r. oraz sierpniu i wrześniu 1993 r. odbywane w aptece w E. były poza programem studiów i nie mogą być zaliczone do szkoleń wymaganych przepisami wskazanej dyrektywy. W ocenie Sądu, wymagań przewidzianych wspomnianą dyrektywą 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady nie spełniają także praktyki odbywane po ukończeniu studiów, tj. od lipca do września 1994 r. w E. i roczna praktyka od 1 października 1994 r. do 30 września 1995 r. w Aptece Akademickiej. Sąd stwierdził, że nie zostały też spełnione przesłanki z art. 23 powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od wyroku wniosła skarżąca J. U. – P., zaskarżając wyrok w całości. Skarga kasacyjna oparta została na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 4g ust. 1 powołanej ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich w związku z art. 44 ust. 2 powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, poprzez przyjęcie, że skarżąca nie spełnia wymogów wskazanych w art. 44 ust. 2 wskazanej dyrektywy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wywodziła, że w postępowaniu przed Naczelną Radą Aptekarską przedstawiła zarówno dokument potwierdzający 4 lata kształcenia teoretycznego i praktycznego w pełnym wymiarze godzin w uniwersytecie, jak i dokument potwierdzający praktykę w ogólnodostępnej aptece. Ostatni z dokumentów nie został jednak uznany przez organ. Skarżąca stwierdziła, że w lit. b) art. 44 ust. 2 powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady nie jest wskazane, że praktyka w ogólnodostępnej aptece lub szpitalu ma się odbywać pod nadzorem uniwersytetu. Zastrzeżone jest natomiast, że w przypadku gdy praktyka odbywa się w szpitalu, odbywać się musi pod nadzorem oddziału farmaceutycznego tego szpitala. Skarżąca odbywała jednak praktyki w ogólnodostępnej aptece. W przypadku takich praktyk, wspomniana dyrektywa nie nakłada obowiązku jakiegokolwiek nadzoru zewnętrznego.
Na tych podstawach skarżąca wnosiła o:
1) uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji
2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za dwie instancje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania ...". W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. W skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia art. 4g ust. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 136 poz. 856 ze zm.) w związku z art. 44 dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. U. UE L 255 s. 22). Zgodnie z art. 4g ust. 1 pkt 1) ustawy wskazanej w zdaniu poprzednim, Naczelna Rada Aptekarska na wniosek farmaceuty wydaje zaświadczenie potwierdzające, że farmaceuta posiada kwalifikacje zgodne z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa Unii Europejskiej oraz, że posiadany dyplom ukończenia studiów wyższych odpowiada dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji do wykonywania zawodu farmaceuty wynikających z przepisów prawa Unii Europejskiej.
Odpowiedź na pytanie, czy przedłożony w sprawie dokument (dyplom ukończenia studiów), potwierdza odbycie przez skarżącą sześciomiesięcznej praktyki w ogólnodostępnej aptece lub w szpitalu, pod nadzorem oddziału farmaceutycznego tego szpitala, powinna uwzględniać cele dla których wprowadzono przepisy Unii Europejskiej określające zasady uznawania kwalifikacji zawodowych, krajowe regulacje dotyczące kształcenia farmaceutów oraz udokumentowaną działalność zawodową skarżącej.
Z preambuły Traktatu o Unii Europejskiej wynika, że państwa członkowskie wprowadzając wszelkie regulacje, zdecydowane są ułatwiać swobodny przepływ osób, przy zapewnieniu bezpieczeństwa swym narodom, poprzez ustanowienie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, zgodnie z postanowieniami Traktatu i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Natomiast w art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wcześniej art. 39 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską) wskazano, że zapewnia się swobodę przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty, a swoboda ta obejmuje zniesienie wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową między pracownikami państw członkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków pracy.
Przyjmując powyższe można stwierdzić, że nadmiernie rygorystyczna wykładnia art. 44 powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, mogłaby w skrajnych przypadkach stanowić ograniczenie prawa pracownika do swobodnego przepływu w ramach Unii Europejskiej, zwłaszcza w sytuacji gdy strona nie z własnej winy uchybiła jednemu z wymogów przewidzianych przez ten artykuł. Odwołując się pomocniczo do praktyki orzeczniczej można stwierdzić, że zauważalna jest tendencja ograniczania organów samorządu zawodowego, w kreowaniu ocen czy określona uczelnia spełnia wymagane standardy kształcenia (Uchwała NSA z 13 maja 2009 r. sygn. akt II OPS 2/08).
Skarżąca jest farmaceutą, ukończyła w Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 maja 2004 r. czteroletnie studia na kierunku farmacja w szkole wyższej i uzyskała tytuł magistra farmacji. W dniu 9 kwietnia 1997 r. uzyskała dyplom pierwszego stopnia specjalizacji w zakresie farmacji aptecznej. Jednocześnie chcąc wykonywać zawód jako osoba pracująca na własny rachunek lub jako pracownik najemny, w państwie członkowskim innym niż to, w którym zdobyła kwalifikacje zawodowe, powinna – zgodnie z art. 44 ust. 2 powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady - wykazać, że dokument potwierdzający posiadanie przez nią kwalifikacji farmaceuty potwierdza odbycie kształcenia trwającego co najmniej pięć lat i obejmującego przynajmniej: a) cztery lata kształcenia teoretycznego i praktycznego w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie, w szkole wyższej o statusie uznanym za równorzędny lub pod nadzorem uniwersytetu; b) sześciomiesięczną praktykę w ogólnodostępnej aptece lub w szpitalu, pod nadzorem oddziału farmaceutycznego tego szpitala.
Przy wykładni art. 44 ust. 2 lit. b) powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady należało uwzględnić art. 12 tej dyrektywy, który stanowi "Wszelkie kwalifikacje zawodowe, które mimo iż nie spełniają wymogów dotyczących dostępu do zawodu lub jego wykonywania zawartych w przepisach ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych obowiązujących w rodzimym Państwie Członkowskim, stanowią na mocy tych przepisów podstawę do przyznania ich posiadaczowi praw nabytych, traktowane są również jako kwalifikacje zawodowe na takich samych warunkach, jak określone w ustępie pierwszym. Odnosi się to szczególnie do przypadków, kiedy rodzime Państwo Członkowskie podnosi poziom wykształcenia wymaganego, aby uzyskać dostęp do zawodu i jego wykonywania, i kiedy osoba, która uzyskała wykształcenie w poprzednio obowiązującym systemie, niespełniające wymogów nowego systemu, korzysta z praw nabytych na mocy postanowień zawartych w krajowych przepisach ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; w takim przypadku wykształcenie uzyskane w dawnym systemie jest uznawane przez przyjmujące Państwo Członkowskie, do celu stosowania art. 13, za równoważne z poziomem wykształcenia w nowym systemie". Przy wykładni przepisów prawa organ przyjął, że zmiana w procesie kształcenia wprowadzona w polskim systemie prawa jest podstawą do odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego posiadanie kwalifikacji. Art. 4g ust. 1 powołanej ustawy o izbach aptekarskich stanowi, że osoba, o której mowa w art. 2b ust. 1 może złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego. Art. 2b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy reguluje kwalifikacje do wykonywania zawodu farmaceuty osób, które: "1) ukończyły w Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej pięcioletnie studia na kierunku farmacja w szkole wyższej, obejmujące co najmniej sześciomiesięczną praktykę zawodową w aptece, i uzyskała tytuł magistra farmacji albo 2) ukończyły w Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 maja 2004 r. czteroletnie lub pięcioletnie studia na kierunku farmacja w szkole wyższej i uzyskała tytuł magistra farmacji, (...)". Przepisy prawa polskiego gwarantują prawa nabyte kwalifikacji do wykonywania zawodu farmaceuty również osobom, które ukończyły w Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 maja 2004 r. studia na kierunku farmacja w szkole wyższej i uzyskały tytuł magistra farmacji. Brak zatem podstaw do wykładni wykluczającej spełnienie wymogów kwalifikacyjnych ze względu na datę ukończenia studiów i uzyskania tytułu magistra farmacji. Ma to określone następstwa dla wykładni art. 44 ust. 2 wskazanej dyrektywy. Art. 44 ust. 2 lit. b) powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady stanowiąc o drugiej przesłance - przesłance "sześciomiesięcznej praktyki w ogólnodostępnej aptece lub w szpitalu pod nadzorem oddziału farmaceutycznego tego szpitala" nie może być interpretowany bez uwzględnienia zachowania praw nabytych w polskim systemie obowiązujących przepisów dla osób, które ukończyły studia i uzyskały tytuł magistra farmacji przed 1 maja 2004 r. Zasadnie w skardze kasacyjnej zarzucono błędną wykładnię art. 44 ust. 2 lit. b) wskazanej dyrektywy. Przy wykładni nie uwzględniono wykładni językowej. Należało uwzględnić, że art. 44 ust. 2 lit. b) wspomnianej dyrektywy wprowadza do uregulowania spójnik "lub", który wyraża możliwą wymienność albo wzajemne wyłączenie się części zdania bądź zdań równorzędnych. Wprowadzona druga przesłanka w art. 44 ust. 2 lit. b) wskazanej dyrektywy przyjmuje, że dla potwierdzenia kwalifikacji farmaceuty konieczne jest spełnienie wymogu "sześciomiesięcznej praktyki w ogólnodostępnej aptece lub w szpitalu, pod nadzorem oddziału farmaceutycznego tego szpitala". Sześciomiesięczna praktyka w ogólnodostępnej aptece jest odrębną przesłanką od przesłanki, którą wyliczono po spójniku "lub", co oznacza, że w przypadku sześciomiesięcznej praktyki w ogólnodostępnej aptece nie obowiązuje nadzór oddziału farmaceutycznego "tego szpitala".
Stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym praktyki odbywane przez skarżącą "poza programem" studiów nie mogą być zaliczone do sześciomiesięcznej praktyki o której stanowi art. 44 ust. 2 lit. b) powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, jest niezasadne. Przyjęcie tezy, że praktyką o której mowa w powyższym przepisie, może być tylko ta, która została wpisana do indeksu, jest sprzeczne nie tylko z brzmieniem art. 44 ust. 2 lit. b) powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, ale również z celami Unii Europejskiej, określonymi m.in. w Traktacie o Unii Europejskiej i Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien zważyć, że odbyta przez skarżącą praktyka wykonywana była w ogólnodostępnej aptece, tj. w miejscu na które wskazuje art. 44 ust. 2 lit. b) powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Skarżąca jest farmaceutą, ukończyła Uniwersytet medyczny przygotowujący do wykonywania zawodu farmaceuty. Biorąc pod uwagę zdobytą specjalizację w zakresie farmacji aptecznej, jej kształcenie trwało znacznie więcej niż przewidziany w art. 44 powołanej dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, minimalny okres 5 lat.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 185 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło