II OSK 2290/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-25

Skład orzekający: Roman Hauser, Maria Czapska - Górnikiewicz, Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego ma obowiązek badania stanu prawnego nieruchomości i tytułu prawnego do dysponowania nią na cele budowlane?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące obowiązku badania stanu prawnego nieruchomości przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego nie są zasadne. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że organy te nie są powołane do rozstrzygania sporów dotyczących rozgraniczeń nieruchomości czy naruszania prawa własności, a zarzuty skargi kasacyjnej nie odnosiły się do twierdzeń Sądu, lecz do argumentów uczestników postępowania. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, nie badał innych potencjalnych naruszeń prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku mieszkalno-usługowego, dla którego stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego nakazywały wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu lub montażu drzwi przeciwpożarowych w otworach w ścianie budynku usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że nie wykonały one prawidłowo jego wcześniejszych wytycznych i błędnie zinterpretowały przepisy, naruszając art. 153 PPSA oraz przepisy KPA. Skarżący organ nadzoru budowlanego w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez zobowiązanie organów do badania stanu prawnego nieruchomości, co nie leży w ich kompetencjach w postępowaniu naprawczym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku. Zasądzono od PWINB na rzecz J. B. i T. B. solidarnie kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 165/12 w sprawie ze skargi J. B. i T. B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz J. B. i T. B. solidarnie kwotę 600 (słownie: sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012 r., II SA/Gd 165/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (zwany dalej "WSA") po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. B. i T. B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (zwanego dalej "PWINB") z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku (zwanego dalej "PINB") z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], określił, iż ww. uchylone decyzje nie mogą być wykonane oraz zasądził od PWINB na rzecz skarżących J. B. i T. B. solidarnie kwotę 774 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że PINB w dniu [...] czerwca 2008 r. wszczął postępowanie dotyczące zrealizowanego budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...] przy ul. [...] w L., po stwierdzeniu przez Wojewodę Pomorskiego (zwanego dalej "Wojewodą") nieważności pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu (decyzja wojewody z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...]). Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zmianami - zwanej dalej "pb"), nakazano Z. B., J. B. i M. B. wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu dwóch wejść - do części mieszkalnej oraz usługowej budynku, wykonanych w ścianie wybudowanej bezpośrednio na granicy z działką nr [...] w L., w terminie do dnia 30 lipca 2009 r. PWINB - decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] - utrzymał wyżej przywołane rozstrzygnięcie w mocy, ustalając nowy termin wykonania decyzji na 30 września 2009 r. WSA, wyrokiem z 14 września 2009 r., II SA/Gd 226/09, po rozpatrzeniu skargi Z. B., J. B. i M. B., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd uznał, że nie było podstaw do zastosowania w rozpoznawanej sprawie trybu przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 2 pb, na podstawie którego nakazano zamurowanie otworów drzwiowych - powołując się na treść § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zmianami - zwanego dalej "rozporządzeniem"). Sąd stwierdził bowiem, że przedmiotowa zabudowa szeregowa charakteryzuje się tym, iż - za wyjątkiem budynków skrajnych - pozostałe budynki przylegają do siebie na granicy działek. Nie ma zatem podstaw do poddawania ich lokalizacji wymogom powołanego § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB - decyzją z dniu [...] marca 2010 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 66 pb - nakazał Z. i J. B. oraz M. B. wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu dwóch wejść do części mieszkalnej oraz usługowej w ich budynku w terminie do dnia 30 grudnia 2010 r. w związku z niezgodnością z przepisami ochrony przeciwpożarowej zawartymi zarówno w rozporządzeniu, jak i obowiązującym w czasie realizacji inwestycji rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zmianami). W wyniku odwołania Z. i J. B. oraz M. B. od powyższej decyzji, PWINB, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, oceniając, że "wydany nakaz zamurowania spornych otworów drzwiowych nie został udowodniony". Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że przepis § 272 ust. 3 rozporządzenia nie stanowi obligatoryjnie, że ściana budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy nie może mieć otworów lecz, w powiązaniu z przepisami § 232, określa o jakiej klasie odporności ogniowej wymagane są elementy z jakich jest wykonana taka ściana - w tym również drzwi i lub inne zamknięcia przeciwpożarowe. Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pb, nałożył na Z. i J. B. oraz M. B. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na montażu drzwi przeciwpożarowych (z samozamykaczem) w wejściu do części mieszkalnej o wymiarach 90 x 200 cm w świetle ościeżnicy i odporności ogniowej E160, oraz montażu drzwi przeciwpożarowych (z samozamykaczem) w wejściu do pomieszczeń pomocniczych zaplecza kuchennego o wymiarach 80 x 200 cm w świetle ościeżnicy i odporności ogniowej E160 w otworach drzwiowych zlokalizowanych w ścianie budynku przy ul. [...] w L., która zlokalizowana jest bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...], w terminie do dnia 30 stycznia 2011 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy - postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 pb, zobowiązał inwestorów do przedłożenia ekspertyzy technicznej oceniającej zgodność wykonania dwóch spornych wejść z przepisami ochrony przeciwpożarowej, sporządzonej przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. W przedłożonej ekspertyzie zalecono, aby w celu osiągnięcia właściwego stanu zabezpieczenia przeciwpożarowego otworów w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego zrealizowane zostały następujące roboty budowlane - wejście do części mieszkalnej zamknąć drzwiami przeciwpożarowymi (z samozamykaczem) o wymiarach 90 x 200 cm w świetle ościeżnicy i odporności ogniowej E160 oraz wejście do pomieszczeń pomocniczych zaplecza kuchennego zamknąć drzwiami przeciwpożarowymi (z samozamykaczem) o wym. 80 x 200 cm w świetle ościeżnicy i odporności ogniowej E160. Organ pierwszej instancji stwierdził również, że art. 51 pb nie obliguje zobowiązanych do obowiązku wylegitymowania się prawem do dysponowania terenem. Rozstrzygnięcie sporu z tego tytułu należy do właściwości sądu powszechnego z powództwa cywilnego. W odwołaniu od powyższej decyzji J. i T. B. zarzucili jej naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 4 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 pb, art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 81c ust. 1 pkt 1 pb, art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (ówcześnie obowiązujący tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami - zwanej dalej "kpa") i art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 11 kpa, polegające na całkowitym pominięciu zarzutów podniesionych przez wnioskodawców w piśmie z dnia 18 sierpnia 2011 r., oraz art. 107 § 3 kpa, polegające na niezamieszczeniu obowiązkowych elementów uzasadnienia wymaganych przepisami prawa, a w szczególności wskazania dowodów, na których oparł się organ administracyjny dokonując ustaleń oraz wskazania przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu odwołania skarżący wyjaśnili, że sporne przejście nie jest ogólnodostępnym miejskim przejściem komunikacyjnym, a jest częścią budynku stanowiącego ich własność. Wskazali, że wystąpili do Burmistrza Miasta Lęborka o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na zabudowie przejścia pod budynkiem mieszkalno-usługowym z przeznaczeniem na lokal o funkcji handlowo-usługowej na działce nr [...] przy ul. [...] w L. Wniosek został pozytywnie rozpatrzony, jednakże skarżący nie mogą zrealizować powołanej wyżej inwestycji. Z uwagi bowiem na fakt, iż w spornym przejściu sąsiedzi skarżących zlokalizowali dwa otwory drzwiowe, prowadzące na górne piętra należącego do nich budynku, odmówiono im wydania pozwolenia na budowę. Skarżący wyjaśnili również, że osiem z dziesięciu budynków wchodzących w skład istniejącego ciągu zabudowy ul. [...] posiada po dwa wejścia - od strony parkingu oraz od strony ulicy. Bezsporną okolicznością jest fakt, że budynek inwestorów posiada cztery wejścia. Jedno z wejść zlokalizowane jest we frontowej części budynku, drugie i trzecie - prowadzące bezpośrednio na jego pierwsze piętro i poddasze, zlokalizowane jest w ścianie spornego przejścia, czwarte od zaplecza budynku. Tym samym, każdorazowe skorzystanie z otworu drzwiowego, znajdującego się w przejściu jednocześnie powoduje naruszenie prawa własności nieruchomości skarżących - oni bowiem są właścicielami spornego przejścia. Odwołujący się podkreślili, że budynek inwestorów został zrealizowany w oparciu o pozwolenie na budowę, które przewidywało, że w ścianie usytuowanej na granicy pomiędzy działkami skarżących i uczestników postępowania zlokalizowano otwory drzwiowe - do których dostęp jest zapewniony z cudzej nieruchomości (z nieruchomości skarżących). Między innymi z uwagi na powyższą zależność, naruszającą prawo własności, Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę budynku uczestników postępowania, chcąc tym samym umożliwić właścicielom przejścia (które w żadnym razie nie jest ogólnodostępnym przejściem, a stanowi prywatną własność) swobodne wykorzystanie powierzchni "przejścia" zgodnie z ich wolą, która do tej pory nie mogła być zrealizowana z uwagi na istniejące otwory drzwiowe. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 pb PWINB uchylił zaskarżoną decyzję oraz nałożył na Z. i J. B. oraz M. B. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 czerwca 2012 r. robót budowlanych polegających na montażu drzwi przeciwpożarowych. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przedmiotowa sprawa dotyczy przypadku, gdy inwestor posiadał pozwolenie na budowę, lecz zostało ono wyeliminowane z obiegu prawnego - stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę. Jest to przypadek inny niż określony w art. 48 lub w art. 49b pb tj. gdy inwestor w ogóle nie posiadał pozwolenia na budowę. Następnie organ przywołał treść art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy i stwierdził, że przez nieodpowiedni stan techniczny wskazany w tym przepisie należy także rozumieć niezgodność obiektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi. Organ drugiej instancji przypomniał, że w decyzji kasacyjnej z dnia [...] lipca 2010 r. wskazał na prawidłowość zastosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 66 pb i stwierdził, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich przepisów dotyczących wymagań oddzieleń przeciwpożarowych. Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami - zwanej dalej "ppsa") był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA wydanym w tej sprawie, w którym Sąd wykluczył zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów art. 51 pb i wskazał na rozważenie zastosowania w sprawie przepisów art. 66 tej ustawy. W skardze do WSA J. i T. B. zarzucili jej naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 9 pb w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 81c ust. 1 pkt 1 pb w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 66 ust. 1 pkt 3 pb w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 153 ppsa w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 7 kpa w związku z art. 77 § 1 i art. 80 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB. W uzasadnieniu skargi powtórzona została argumentacja zawarta w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący podkreślili przy tym, że brak jest argumentów za tym, aby nakazywać wymianę drzwi na takie, które ewentualnie spełniałyby wymogi ochrony przeciwpożarowej, jeżeli nie istnieje żadna prawna podstawa do korzystania z tych drzwi. Montaż oraz korzystanie z drzwi (jakiekolwiek by one nie były) wiąże się bowiem z naruszaniem prawa własności skarżących. Skarżący stwierdzili również, że organ odwoławczy błędnie przyjął, iż w niniejszej sprawie winien wziąć pod uwagę wyłącznie przepisy art. 66 pb - zgodnie bowiem z art. 51 ust. 7 pb przepis ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tego artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pb. W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania Z. i J. B. oraz M. B. wnieśli o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska stwierdzili, że zarzut skarżących naruszenia przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 pb jest bezpodstawny i niedopuszczalny. Sprawa była już bowiem rozpoznawana przez WSA, który w wyroku z dnia 14 września 2011 r. poddał krytyce zastosowanie przez organy administracji w niniejszej sprawie trybu postępowania przewidzianego w przepisie art. 51 pb. Kwestionowane przez skarżących wejście do budynku, znajdujące się w spornym przejściu, jest jedynym wejściem do budynku na kondygnacje I. i II., czyli na kondygnacje mieszkalne. Jest też jedyną drogą ewakuacyjną mieszkańców tegoż budynku z części mieszkalnej. Dlatego nie sposób zaaprobować żądania skarżących zamurowania wejścia do części mieszkalnej budynku uczestników postępowania. Nie polega na prawdzie twierdzenie, że zostało ono wykonane dla wygody uczestników postępowania. Jest to jedyne i bezpieczne wejście do klatki schodowej prowadzącej do części mieszkalnej budynku. Zostało w tym miejscu zaprojektowane przez poprzedniego właściciela terenu. Ponadto uczestnicy postępowania nie zgodzili się z zarzutem skarżących, że wchodząc do części mieszkalnej swojego budynku naruszają prawo własności skarżących albowiem poruszają się po terenie ich nieruchomości. Wyjaśnili, iż wykonali ostatnio pomiary geodezyjne, z których wynika, że skarżący podczas budowy swojego budynku przekroczyli granice nieruchomości uczestników i zajęli pas gruntu o szerokości ok. 60 cm. Oznacza to, że uczestnicy postępowania, aby dostać się do części mieszkalnej swojego budynku, poruszają się również po gruncie stanowiącym ich własność. Uczestnicy postępowania podnieśli również, że nieruchomość będąca ich własnością jest podzielona na dwie funkcje, do których znajdują zastosowanie odrębne przepisy prawa. Działalność lokali gastronomicznych jest bowiem regulowana przez szczególne przepisy prawa. Te przepisy nakazywały oddzielenie zakładu produkującego żywność od lokalu mieszkalnego. Oznacza to, że nigdy nie było i nadal nie ma możliwości przechodzenia do części mieszkalnej ich budynku przez położony na parterze lokal gastronomiczny, ponieważ zakazują tego wskazane wyżej przepisy. Rozstrzygając zasadność ww. skargi WSA wskazał, że należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, iż we wcześniejszym wyroku WSA nie wykluczył możliwości zastosowania w niniejszej sprawie wszystkich przepisów art. 51 pb, lecz jedynie stwierdził, że nie można w niniejszej sprawie nałożyć obowiązków na podstawie tego artykułu, a konkretnie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 pb w związku z przepisem § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Z wytycznej tej nie wynika zatem nakaz zastosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 61 i art. 66 pb, jak to wywodzi organ odwoławczy i uczestnicy postępowania, a jedynie sugestia, że w sytuacji, w której obiekt będzie można uznać za legalny, wobec wątpliwości dotyczących zabezpieczeń przeciwpożarowych, organy winnym rozważyć możliwość wszczęcia odrębnego postępowania na podstawie powyżej wskazanych przepisów dotyczących utrzymania obiektów budowlanych. WSA podkreślił także, iż niniejsze postępowanie nie dotyczy jedynie dwóch otworów drzwiowych, znajdujących się w budynku położonym na działce nr [...] (L., ul. [...]), obecnie należącym do uczestników postępowania – Z. i J. B. oraz M. B., które wykonane zostały w ścianie wybudowanej bezpośrednio na granicy z działką nr [...] (L., ul. [...]). Postępowanie to bowiem dotyczy legalizacji całego budynku mieszkalno-usługowego, wybudowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w L. na podstawie pozwolenia na budowę (decyzja Naczelnika Miasta Lęborka nr [...] z dnia [...] maja 1987 r.), co do którego stwierdzono nieważność. Reasumując, WSA stwierdził, że organ odwoławczy nie wykonał prawidłowo wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 14 września 2009 r. i błędnie zinterpretował poglądy w nim zawarte. W wyniku tego niewłaściwie wyjaśnił niniejszą sprawę - naruszając zarówno art. 153 ppsa jak i przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu trwałej niewykonalności zaskarżonej decyzji WSA uznał, iż nie był on zasadny. Wykonanie zaskarżonej decyzji polegałoby bowiem na montażu drzwi w ścianie budynku zlokalizowanej na granicy działek, a nie na stałym korzystaniu z tych drzwi. Montaż drzwi, podobnie jak ewentualne zamurowanie otworów drzwiowych, możliwe byłyby do wykonania i to bez zgody skarżących. Pozwala na to regulacja zawarta w art. 47 pb. Zdaniem WSA skarżący również zasadnie zarzucali, iż uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie odpowiadają wymogom z art. 107 § 1 i 3 kpa. Wnosząc skargę kasacyjną od powyższego wyroku pełnomocnik PWINB zaskarżył w całości ww. wyrok WSA i zażądał jego uchylenia w całości, przekazania sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) obrazę przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię, a konkretnie art. 51 ust. 1 pb w związku z art. 141 § 4 i art. 135 ppsa oraz art. 6 kpa poprzez zobowiązanie organów nadzoru budowlanego do badania stanu prawnego nieruchomości w postępowaniu naprawczym, choć ustawodawca nie przewidział obowiązku wykazania się przez inwestora tytułem prawnym do nieruchomości w zakresie procedury określonej w art. 51 ust. 1 pb; 2) obrazę przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię, a konkretnie art. 51 ust. 1 pb w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ ppsa poprzez przyjecie, że organy nadzoru budowlanego w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 51 ust. 1 pb mają obowiązek badania stanu prawnego nieruchomości, w sytuacji, gdy ustawodawca nie przyznał organom nadzoru budowlanego takiej kompetencji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 1 pb. W uzasadnieniu wskazano, że kwestia ustalenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest jednym z elementów stanu faktycznego, który musi zostać wyjaśniony przez organy nadzoru budowlanego w ramach postępowania naprawczego. PWINB wskazał także, iż zaskarżony wyrok nie jest pierwszym, w którym WSA dąży do zobowiązania organów nadzoru budowlanego do badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w trybie postępowania naprawczego, chociaż doprowadzenie do zgodności z prawem wykonanych już robot budowlanych na podstawie art. 51 pb powinno nastąpić w zakresie wymagań wynikających z prawa administracyjnego a nie cywilnego. PWINB wskazał także, że również doktryna przedmiotu opowiada się przeciwko analizowaniu w toku postępowania naprawczego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 pb polega na doprowadzeniu wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżących J. B. i T. B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podtrzymując już wcześniej podnoszone w skardze argumenty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny (zwany dalej "NSA") rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych stosownie do przepisów ustawy. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ppsa). Rozpatrując skargę w tym zakresie należy stwierdzić, że zarzuty w nich zawarte nie są zasadne. Zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji nie naruszył powołanych w skargach kasacyjnych przepisów a konkretnie art. 51 ust. 1 pb w związku z art. 141 § 4 i art. 135 ppsa oraz art. 6 kpa poprzez zobowiązanie organów nadzoru budowlanego do badania stanu prawnego nieruchomości w postępowaniu naprawczym choć ustawodawca nie przewidział obowiązku wykazania się przez inwestora tytułem prawnym do nieruchomości w zakresie procedury określonej w art. 51 ust. 1 pb oraz art. 51 ust. 1 pb w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ ppsa poprzez przyjęcie, że organy nadzoru budowlanego w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 51 ust. 1 pb mają obowiązek badania stanu prawnego nieruchomości, w sytuacji gdy ustawodawca nie przyznał organom nadzoru budowlanego takiej kompetencji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 1 pb. Według NSA, pomimo obszernej argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej (na marginesie dotyczącej jeszcze obszerniejszego uzasadnienia zaskarżonego wyroku), zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej nie odnoszą się do twierdzeń Sądu pierwszej instancji (który wprost wskazał - zgodnie z twierdzeniami autora skargi kasacyjnej -, że "organy administracji nie są powołane do rozstrzygania sporów dotyczących rozgraniczeń nieruchomości czy też naruszania prawa własności"), a jedynie do argumentów uczestników postępowania - właścicieli sąsiedniej niż skarżący nieruchomości. Jak wynika zaś z wyżej zacytowanego art. 183 § 1 ppsa NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Przepis ten wskazuje więc, że NSA związany jest podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że jeśli strona skarżąca wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub prawa procesowego, który - jej zdaniem - został naruszony, to NSA nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu. Skoro więc powołane przez autora skargi kasacyjnej przepisy nie zostały naruszone przez WSA, który prezentuje pogląd zgodny z autorem skargi kasacyjnej, to NSA nie miał prawa badać innych, ewentualnych naruszeń prawa. Na marginesie i jedynie informacyjnie można jednak wskazać, że NSA akceptuje wyrok WSA także w zakresie niezaskarżonym w skardze kasacyjnej. Z przedstawionych wyżej względów, NSA na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło