II OSK 2348/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-28

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Andrzej Jurkiewicz, Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest zasadna, gdy wnioskodawca nie wykazał swojego interesu prawnego jako strony postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest zasadna, gdy wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, co oznacza, że jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Brak takiego interesu prawnego musi być oczywisty i nie budzić wątpliwości, aby organ mógł wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania bez prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. N. i B. N. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę masztu przeciwpożarowego, uznając, że skarżący nie są stroną postępowania, ponieważ ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący twierdzili, że posiadają interes prawny ze względu na potencjalne naruszenie prywatności i ograniczenie korzystania z nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA del. Anna Żak /spr./ Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. N. i B. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 506/13 w sprawie ze skargi J. N. i B. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 20 maja 2013 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 506/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. N. i B. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] stycznia 2013r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2012r. odmawiające wszczęcia, na wniosek B. i J. małż. N., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty C. z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [....] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Nadleśnictwu P. pozwolenia na budowę masztu przeciwpożarowego o wysokości 45 m wraz z odciągami na działce nr ew. [...] w K., gm. D. Organ wyjaśnił, że w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o przepis szczególny, tj. art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który ogranicza strony do inwestora, właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Następnie wyjaśnił pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, o którym art. 3 pkt 20 ustawy oraz powołując się na orzecznictwo wskazał, że w trybach nadzwyczajnych krąg stron ustala się także na podstawie cyt. przepisu. Organ ustalił, że małżonkowie N., nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., a obecnie wywodzą swój interes prawny z tytułu własności działki nr ew. [...]. Jednak z projektu zagospodarowania działki i wyrysu z mapy ewidencyjnej wynika, że działka inwestycyjna nr [...] nie graniczy bezpośrednio z działką skarżących, gdyż jest od niej oddzielona działką nr ew. [...]. Odległość masztu od granicy z działką nr [...] wynosi ponad 47 m, a od zabudowań na tej działce ponad 75 m. Odciągi pomniejszają ww. odległości o 14 m. Na maszcie nie ma zamontowanych kamer. Zdaniem organu, działka [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, ponieważ nie powoduje ona jakichkolwiek ograniczeń wynikających z przepisów prawa. Obiekt nie przesłania obiektów (istniejących i potencjalnych) i nie narusza innych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.). Z charakteru inwestycji nie wynika, aby powodowała zagrożenia, uciążliwości, czy ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr ew. [...]. Organ stwierdził, że z projektu budowlanego nie wynika, aby obiekt emitował hałas. Stwierdził, że sam fakt emisji hałasu nie ogranicza zagospodarowania sąsiednich nieruchomości. Ewentualne przekroczenie dopuszczalnych granic immisji może uzasadniać powstanie roszczeń cywilnoprawnych. W skardze do WSA w Warszawie małżonkowie N. wnieśli o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach i zarzucili naruszenie: 1) prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności: – art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 Kpa oraz w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący nie mają statusu strony; – art. 35 ust. 1 w zw. z art. 20 ust.1 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, § 7 miejscowego planu, poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo braku zgodności projektu z planem zagospodarowania przestrzennego oraz niewyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego architektów lub urbanistów (per analogia art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu, które było niezbędne, skoro plan nie przewidywał możliwości postawienia tak wysokich obiektów); 2) przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i uznania bez jakichkolwiek przesłanek i ustaleń, że nie zachodziła nieważność pozwolenia na budowę, oraz art. 61a Kpa poprzez bezzasadne wydanie postanowienia, przy równoczesnej merytorycznej ocenie wniosków i żądań skarżących. Skarżący m.in. wskazali, że bez analizy i szczegółowej oceny oddziaływania, jaka powinna być wykonana już na etapie planistycznym, nie można było stwierdzić, czy inwestycja wpływa na nieruchomość skarżących (np. na skutek możliwości prowadzenia permanentnej obserwacji) i tym samym, czy posiadają interes prawny w podważaniu decyzji budowlanej. Zdaniem skarżących wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez usytuowanie 45 m masztu, nie będącego elementem infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na terenie przeznaczonym w planie pod zabudowę rekreacyjną jednorodzinną. Wskazali, że w efekcie ograniczono im swobodę korzystania z nieruchomości i prawo do prywatności. Zrealizowanie inwestycji, której celem jest permanentna, niczym nieograniczona, obserwacja ich życia przez kamery z 150-krotnym zoomem z odległości jedynie 70 m od okien ich budynku, dobitnie świadczy, że skarżący znajdują się w obszarze oddziaływania. Oddziaływanie to bowiem nie tylko hałas i wyziewy, ale też optyka z zoomem, a także spadek wartości nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że zarówno w postępowaniu zwykłym, toczącym się przedmiocie pozwolenia na budowę, jak i w postępowaniu o stwierdzenie nieważności takiej decyzji, przepisem określającym krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. O obszarze oddziaływania obiektu będą zatem decydowały również indywidualne cechy obiektu, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu. Sąd wskazał, że decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. o pozwoleniu na budowę dotyczy masztu przeciwpożarowego o konstrukcji stalowej w formie kratownicy przestrzennej z odciągami z lin stalowych oraz pomostem do jego obsługi. Jak wynika z projektu budowlanego - wbrew ustaleniom organu - na maszcie zainstalowana będzie kamera monitoringu oraz antena radioliniowa. Niemniej jednak, zarówno indywidualne cechy konstrukcyjne tego obiektu oraz brak przepisów, z których wynikałoby ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących, położonej w odległości ponad 47 m od masztu, przesądza o tym, że działka nr ew. [...] nie leży w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Zasadnie wskazał organ, że maszt nie przesłania innych obiektów, nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, Dz.U. z 2010 r. nr 213, poz. 1397). Nadto, nie emituje hałasu, jak wywodzili skarżący. Sąd stwierdził, że ww. okoliczności wynikają wprost z akt sprawy. Proste ich zestawienie dowodzi, że organ doszedł do prawidłowych wniosków, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W konsekwencji nie mogą domagać się wszczęcia postępowania zmierzającego do weryfikacji decyzji z dnia [....] czerwca 201 2r. pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 §1 pkt 1-7 Kpa. Zdaniem Sądu dokonanie powyższej oceny nie wymagało skomplikowanych czynności prawnych i analiz okoliczności faktycznych. Nie było również potrzeby przeprowadzania, złożonego procesu wykładni prawa, skoro z akt sprawy jasno wynika, że działka skarżących nie leży w strefie oddziaływania masztu. Należało zatem podzielić stanowisko organów również co do tego, że maszt przeciwpożarowy nie będzie emitował hałasu, a nawet gdyby emitował, to i tak przekroczenie dopuszczalnego poziomu immisji rodzi roszczenia cywilnoprawne, nie daje zaś praw strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W konsekwencji, zarówno obniżenie wartości działki skarżących, jak i naruszenia prywatności poprzez "permanentną, niczym nieograniczoną, obserwację ich życia przez kamery z 150- krotnym zoomem z odległości jedynie 70 m od okien ich budynku" świadczy jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym. Wbrew przekonaniu skarżących, obszar oddziaływania obiektu nie jest jedynie terenem, na którym odczuwalne będą ewentualne uciążliwości związane z funkcjonowaniem obiektu, ale terenem, na którym podmioty wymienione w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ze względu na realizację obiektu, doznają ograniczeń prawnych(wyrok NSA z dnia 18.01.2011r.sygn.II OSK 338/10). W skardze kasacyjnej skarżący B. N. i J. N. wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie postanowień organów obu instancji lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżący zarzucili zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez: – błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego polegające na niezasadnym uznaniu, że skarżący nie mają interesu prawnego w niniejszym postępowaniu; – niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 15 ust. 2 pkt 1, 6 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 6 ust. 2 i § 7 pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mpzp) Gminy D. polegające na utrzymaniu w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo niezgodności tej decyzji z ustaleniami planu miejscowego. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: – art. 3 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz w zw. z art. 33 i art. 37 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że skarżącym przysługiwał status stron, a kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę była sprzeczna z obowiązującym prawem miejscowym; – art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie przez Sąd prawidłowości zastosowania przez organy trybu określonego w art. 61a § 1 Kpa; – art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 76, art. 77, art. 80 i art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego na skutek niewystarczających ustaleń i analiz w zakresie przepisów prawa miejscowego i prawa budowlanego, a także na skutek zaniechań w kwestii oceny emitowanego hałasu i środowiskowej analizy oddziaływania na sąsiednie nieruchomości obiektu o tak znacznej wysokości i szczególnej formie. W uzasadnieniu podniesiono, powołując się na orzecznictwo i poglądy doktryny, że w niniejszej sprawie nie wynika "w sposób oczywisty" i "rzucający się w oczy" brak interesu prawnego po stronie skarżących. W tej sytuacji obowiązkiem organu było przeprowadzenie skomplikowanej analizy okoliczności faktycznych celem choćby wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji. Zdaniem skarżących do dokonania takich czynności forma postanowienia, o której mowa w art. 61a § 1 Kpa nie jest odpowiednia, ponieważ nie pozwala na formułowanie wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. W ocenie autora skargi kasacyjnej pogląd, że skoro działka skarżących nie przylega bezpośrednio do terenu inwestycji, to jej właściciel nie jest stroną postępowania, razi automatyzmem i nie znajduje uzasadnienia w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. O zasięgu obszaru oddziaływania obiektu decydują bowiem jego indywidualne cechy, przeznaczenie i forma. Nie chodzi przy tym o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki w otoczeniu, ale o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji. Zachowanie odległości przewidzianych w przepisach technicznych nie przesądza więc o braku oddziaływania obiektu. W uzasadnieniu zarzutów dotyczących wadliwego postępowania dowodowego wskazano, że przedmiotowy maszt p.poż. nie został przewidziany na etapie tworzenia studium do planu miejscowego z tego względu, że plan miejscowy nie zakładał możliwości realizacji tego typu obiektów. Wskazują na to zapisy § 7 pkt 6 mpzp, które należy rozpatrywać w kontekście art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wieże obserwacyjne p.poż. lasów nie są infrastrukturą techniczną w rozumieniu ww. ustawy i nie były przewidziane w mpzp. Wydanie i utrzymanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę tego typu obiektu na obszarze gminy, której mieszkańcami są skarżący, uzasadnia przyznanie im statusu stron. Mają oni bowiem prawo oczekiwać przestrzegania prawa miejscowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona. Skarżący formułują zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak i na naruszenie przepisów postępowania. Pomijając już prawidłowość zakwalifikowania niektórych zarzutów, jako zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, że przedmiot tych zarzutów, jak i zarzutów naruszenia prawa materialnego, kierunek ich argumentacji pozostaje w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo na błędnej wykładni i w konsekwencji nieprawidłowym zastosowaniu art. 61a § 1 Kpa i art. 28 ust. 2 i art.3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej powoływane, jako Prawo budowlane. Zdaniem autora skargi kasacyjnej doprowadziło to do nieprawidłowej oceny przez Sąd pierwszej instancji, że w tej sprawie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego istniały przesłanki do uznania, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane winny zostać kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania stanowił przepis art. 61a § 1 Kpa, zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kpa zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały, że skarżący nie mają przymiotu strony, ponieważ stanowiąca ich własność działka nr ew [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, co wynika wprost z projektu budowlanego. Stanowisko to jest trafne. W myśl art. 61a § 1Kpa, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wydaje się wówczas, gdy z żądaniem wszczęcia postępowania występuje podmiot, nie posiadający przymiotu strony bądź też gdy z innych, uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ocena, czy istnieje przeszkoda natury podmiotowej, wymaga ustalenia, czy osoba, od której pochodzi żądanie wszczęcia postępowania, jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa bądź przepisu szczególnego, który reguluje krąg stron w konkretnym rodzaju spraw, np. w niniejszej sprawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W sytuacji gdy podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki - nie ma przymiotu strony w konsekwencji czego nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania. Oznacza to, że organ administracji zobowiązany jest zbadać treść żądania podmiotu wnoszącego podanie. W sytuacji gdy wskazane przez wnioskodawcę elementy określające jego legitymację do złożenia wniosku w sposób oczywisty przeczą tezie o istnieniu interesu prawnego, organ administracji uprawniony jest do odmowy wszczęcia danego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 1966/11). Tak więc odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić, gdy brak przymiotu strony wnoszącego podanie jest oczywisty, nie budzi wątpliwości i organ nie musi prowadzić postępowania wyjaśniającego i dokonywać złożonej wykładni prawa. I taka sytuacja, na co trafnie wskazały organy nadzoru budowlanego, a Sąd pierwszej instancji zaakceptował , jest właśnie w tej sprawie. W niniejszej sprawie przymiot strony ustalić należało w oparciu o definicję zawartą w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W konsekwencji tylko wymienione podmioty są stronami tego postępowania. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Skarżący, żądając wszczęcia postępowania twierdzili, że ich działka leży w strefie oddziaływania inwestycji, ponieważ ograniczeniu ulegnie ich swoboda korzystania z nieruchomości i prawo do prywatności. Podnosili, że zrealizowano inwestycję, której celem jest niczym nieograniczona obserwacja ich życia przez kamery umieszczone na wieży. Powoływali się również na hałas i bliżej niesprecyzowane "wyziewy" oraz spadek wartości nieruchomości. Jak wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę i stanowiącego jej integralną część projektu budowlanego, dotyczy ona budowy masztu przeciwpożarowego o wysokości 45m, konstrukcji stalowej w formie kratownicy przestrzennej z odciągami z lin stalowych oraz pomostem, do jego obsługi zainstalowana będzie kamera monitoringu oraz antena radioliniowa. Nieruchomość skarżących znajduje się w odległości ponad 47 m od masztu. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że w tych okolicznościach zarówno indywidualne cechy konstrukcyjne tego obiektu oraz brak przepisów, z których wynikałoby ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących, przesądza o tym, że działka nr ew. [...] nie leży w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Maszt nie przesłania innych obiektów, nie należy też do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko; Dz.U. z 2010 r. nr 213, poz. 1397). Z akt sprawy nie wynika również, aby emitował hałas, a tym bardziej "wyziewy". Nie jest także źródłem innych immisji. Przepisy Kodeksu cywilnego (art. 140, art. 143) i Konstytucji RP (art. 20, art. 22) statuują prawo skarżących do korzystania z ich własności zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Przedmiotowa inwestycja w żaden sposób nie powoduje utrudnień w korzystaniu i w zagospodarowaniu ich nieruchomości, co wynika wprost z akt sprawy. Natomiast użycie kamer zamontowanych na maszcie w sposób mogący powodować naruszenie prywatności skarżących, czego tak obawiają się skarżący, należy rozpatrywać w kontekście ochrony dóbr osobistych na podstawie art.23 i 24 Kodeksu cywilnego, a nie w kontekście oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 28 ust.2 Prawa budowlanego. W skardze kasacyjnej, skarżący także nie wskazali żadnych okoliczności natury prawnej, które świadczyłyby o tym, że ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania wieży przeciwpożarowej. W jej uzasadnieniu ograniczono się do cytowania orzecznictwa sądów administracyjnych i poglądów doktryny, nie wskazano natomiast żadnego przepisu prawa materialnego, z którego w oparciu o art.28 ust.2 Prawa budowlanego w zw. z art.3 pkt 20 wynikałoby uprawnienie skarżących do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 5 czerwca 2012r. Wbrew twierdzeniu skarżących, brak bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości stanowiącej ich własność z nieruchomością inwestora nie był przesłanką odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę masztu przeciwpożarowego. Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że do zastosowania art.61 a Kpa może dojść tylko wtedy, gdy ze sprawy w sposób oczywisty i "rzucający się w oczy" wynika brak interesu prawnego po stronie wnoszącej podanie. Ale jak to wyżej wykazano - z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w tej sprawie. Ustalenie, że skarżący nie mają w niniejszej sprawie przymiotu stron nie wymagało skomplikowanych analiz. Już tylko z akt sprawy wynika, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego masztu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Decyduje o tym nie tylko odległość działki skarżących od terenu inwestycji, ale brak okoliczności natury prawnej dotyczącej wpływu planowanej inwestycji na sposób zagospodarowania nieruchomości skarżących. Już tylko uwzględniając konstrukcję, formę i funkcję tego masztu nie sposób przyjąć, że nieruchomość skarżących pozostaje w obszarze jego oddziaływania. Wobec tego, organy nadzoru budowlanego tylko w oparciu o złożony wiosek i akta sprawy, miały podstawy do uznania, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania zwrócił się podmiot który nie ma w tym interesu prawnego. Z tych względów podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art.61a§ 1 Kpa, art.28 ust.2 i art.3 pkt 20 Prawa budowlanego są nieuzasadnione. W rezultacie nie są także uzasadnione pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, zakwalifikowane przez wnoszącego skargę kasacyjną, jako zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ opierały się one na kwestionowaniu zasadności zastosowania w rozpoznawanej sprawie art.61a §1 Kpa. Nie są także trafne podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 15 ust. 2 pkt 1, 6 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 6 ust. 2 i § 7 pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D., ponieważ przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji było postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 Kpa, a zatem rozstrzygnięcie o charakterze formalnym, podjęte z uwagi na stwierdzenie braku legitymacji skarżących do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Sąd pierwszej instancji nie mógł więc niewłaściwie zastosować ww. przepisów, skoro w ogóle nie badał decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. pod względem merytorycznym. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło