II OSK 236/10

Dnia 2 lutego 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 października 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 193/09 w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o ustalenie warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 27 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o ustalenie warunków zabudowy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Burmistrz Miasta Bielsk Podlaski ustalił warunki zabudowy dla działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w Bielsku Podlaskim przy ulicy Kopernika i części działki o numerze geodezyjnym [...], stanowiącej pas drogowy ulicy Kopernika w Bielsku Podlaskim w zakresie realizacji inwestycji polegającej na budowie zjazdu utwardzonego wraz z ciągiem komunikacji pieszej o łącznej szerokości 6 metrów do nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...], zabudowanej budynkiem przeznaczonym na przychodnię zdrowia. Stronami tego postępowania byli m.in. A.M. i G.S. Decyzja powyższa nie była przez strony skarżona, a została im doręczona w dniu 23 marca 2004 r. W dniu 17 marca 2008 r. skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego opisaną wyżej decyzją Burmistrza. Wnioskodawczyni swoje żądanie o wznowienie postępowania oparła na tym, że jako współwłaścicielka działki [...] nie uczestniczyła na prawach strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Jej udział w tym postępowaniu dotyczył prawa własności działki nr [...] nie zaś działki [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 roku Burmistrz Bielska Podlaskiego orzekł o odmowie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni nie zachowała przewidzianego prawem miesięcznego terminu do złożenia wniosku. Odwołanie tej decyzji wniosła skarżąca. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosła skarżąca. Skarżąca wskazała, że błędne jest stanowisko organów, co do ustalenia, że skarżąca jako współwłaścicielka działki oznaczonej nr geodezyjnym [...] uczestniczyła w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy i otrzymała decyzję nr [...], a wniosek z dnia 17 marca 2008 r. o wznowienie postępowania jest wnioskiem złożonym po terminie, ponieważ skarżąca dowiedziała się o decyzji dopiero w dniu 23 marca 2004 r. i własnoręcznie podpisała jej odbiór. Oddalając skargę wymienionym na wstępie wyrokiem, Sąd I instancji wyjaśnił, że zarzuty skargi odnoszące się do oceny zasadności podjętej przez Burmistrza Miasta Bielsk Podlaski decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy pozostają poza sferą zainteresowań Sądu, jako wykraczające poza przedmiot rozpoznawanej sprawy dotyczący tylko wznowienia postępowania. W ocenie Sądu I instancji, jak słusznie ustaliły organy administracji, wniosek skarżącej o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych decyzja Burmistrza Miasta Bielsk Podlaski z dnia 23 marca 2004 r. o warunkach zabudowy została doręczona skarżącej w dniu 23 marca 2004 r. Termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upłynął zatem z dniem 26 kwietnia 2004 r. Tymczasem podanie skarżącej o wznowienie postępowania zostało wniesione dopiero w dniu 17 marca 2008 r. Zdaniem Sądu I instancji, skoro skarżąca podpisała zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji z decyzją o warunkach zabudowy, to tym samym dowiedziała się o jej treści. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że organy przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne zinterpretowanie pojęcia nieruchomości i jej właściciela oraz skutków prawnych wpisu do księgi wieczystej nieruchomości składającej się z dwóch rozgraniczonych geodezyjnie działek, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Po drugie naruszenie art. 234 pkt 1 k.p.a. poprzez niewuzględnienie w decyzji o warunkach zabudowy każdoczesnego właściciela nieruchomości i zapewnienia ciągu komunikacyjnego do tychże nieruchomości. Ponadto strona podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 46 k.c. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i błędne twierdzenia w zakresie położenia działek. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, a także zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 145 § 2 k.p.a., w sytuacji gdy wniosek o wznowienie postępowania oparty został na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy) bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie terminu do złożenia wniosku jest jednym z warunków, od którego spełnienia zależy skuteczność wznowienia postępowania jako nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji ostatecznej i jest badany na wstępnym etapie rozpoznania wniosku. W przypadku stwierdzenia, że termin nie został dochowany organ obowiązany jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Oznacza to także, że organ w żaden sposób nie weryfikuje decyzji objętej wnioskiem, nie bada jej zgodności z prawem czy zasadności, bowiem takie działanie byłoby rażącym naruszeniem prawa i skutkowałoby stwierdzeniem nieważności decyzji w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie zarówno organy administracji jak i Sąd I instancji prawidłowo oceniły, że skarżąca, powołująca sie na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., o decyzji w sprawie warunków zabudowy dowiedziała się kwitując jej odbiór. Bez znaczenia jest przy tym w związku z własnością jakiej działki decyzja została jej doręczona. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, wiedza o decyzji może być tylko jedna, niezależnie od tego czy udział strony w postępowaniu wynikał z uprawnień właścicielskich do jednej czy kilku działek, a także niezależnie od pominięcia w postępowaniu, że skarżąca włada również innymi działkami, niż to ustalono w toku postępowania. Kwestia ta ma zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia, bowiem, jak już wyżej wskazano, uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania powoduje, że wniosek o wznowienie postępowania nie mógł zostać uwzględniony, a nie ma wątpliwości, że skarżąca temuż terminowi uchybiła. Z tego też względu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej. Po pierwsze bowiem, interpretacja pojęcia właściciela nieruchomości (zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 148 § 1 i 2 k.p.a.) nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż nie była w sprawie przeprowadzana. Organ poprzestał na prawidłowej ocenie zachowania terminu do złożenia wniosku. Z tych samych względów na uwzględnienie nie zasługują zarzuty dotyczące decyzji Burmistrza Miasta Bielsk Podlaski z dnia 23 marca 2004 r. (zarzut naruszenia art. 234 pkt 1 k.p.a.), bowiem organ ani też Sąd I instancji nie był uprawniony do oceny merytorycznej zasadności czy też zgodności z prawem tej decyzji, zaś wymieniony przepis dotyczący tzw. “skargi powszechnej" regulowanej w dziale VIII k.p.a. w sprawie nie miał żadnego zastosowania. Błędnie został sformułowany zarzut naruszenia prawa materialnego, który wprawdzie odnosi się do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. stanowiącego podstawę uchylenia przez sąd I instancji decyzji bądź postanowienia na skutek stwierdzenia, że organ dopuścił się w postępowaniu administracyjnym naruszenia przepisów prawa materialnego, to jednocześnie powiązany został z przepisami postępowania (art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) i odnosi się do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Niezależnie jednak od tego nie sposób uznać, że organy dopuściły się naruszenia cytowanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a Sąd I instancji ten fakt zaakceptował nie uwzględniając skargi. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i uzasadniał on odmowę wznowienia postępowania przez organy administracji, a w konsekwencji oddalenie skargi przez Sąd I instancji. Jednocześnie Sąd (podobnie jak organy) nie przeprowadzał wykładni pojęcia nieruchomości, ani w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ani też w rozumieniu ustawy o księgach wieczystych i hipotece, stąd też niezasadnym okazał się również zarzut naruszenia art. 46 k.c. Przede wszystkim należy jednak stwierdzić, że całkowicie jest błędny pogląd zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż skarżąca jako współwłaścicielka nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] powinna była być odrębnie zawiadomiona o toczącym się postępowaniu, niezależnie od faktu, iż jako właścicielka nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] była o tym postępowaniu zawiadomiona w dniu 23.04.2004 r. Właścicielką obu tych nieruchomosci była ta sama osoba, ktorej decyzję z dnia 23.03.2004 r. doręczono w dniu 23.04.2004 r. i najpóźniej od tej daty należało liczyć bieg miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji. ----------------------- 1 2