II OSK 2367/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-09

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Małgorzata Masternak-Kubiak, Małgorzata Stahl

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podwyższenie terenu działki i wykonanie na niej utwardzeń (wjazd, opaska brukowa) może stanowić podstawę do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w przypadku braku zmiany kierunku spływu wód i braku negatywnego wpływu na grunty sąsiednie, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych dotyczących tych samych nieruchomości?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organy administracji zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i właściwie zastosowały prawo. Pomimo prac ziemnych i utwardzeń na działce, brak było podstaw do stwierdzenia zmiany stanu wody na gruncie lub szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie, co wynikało z naturalnego spadku terenu, różnicy poziomów między działkami oraz wcześniejszych ustaleń prawnie wiążących. W związku z tym, zbędne było powoływanie biegłego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą nakazania współwłaścicielkom nieruchomości przy ul. H. przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Skarżąca zarzucała, że podwyższenie terenu działki przy ul. H. i wykonanie utwardzeń zmieniło stan wody na gruncie ze szkodą dla jej działki przy ul. U. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA Małgorzata Stahl Protokolant asystent Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 192/11 w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 192/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Prezydent Miasta Częstochowy decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (t.j. Dz. U. nr 239, poz. 2019 z 2005 roku ze zm., dalej powoływana jako "Prawo wodne") – po rozpatrzeniu wniosku S.W.,M.T.,B.W. (współwłaścicielek działki przy ul. U.) w sprawie zmiany stanu wody na gruncie poprzez podwyższenie terenu działki przy ul. H. w Częstochowie – odmówił wydania nakazu współwłaścicielkom nieruchomości położonej przy ul. H. to jest: H. W.–Z., B.M., E.W.; przywrócenia stosunków wodnych na gruncie do stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Organ orzekający podał, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji prowadzone było z ustnego wniosku złożonego w dniu 20 kwietnia 2010 r. do protokołu i dotyczyło podwyższania i utwardzania gruntu na terenie nieruchomości przy ul. H., w pasie od strony nieruchomości przy ul. H.. Żądanie to zostało powtórzone w piśmie z dnia 22 kwietnia 2010 r. Wniesiono – z przywołaniem art. 29 Prawa wodnego o zobowiązanie współwłaścicielki działki przy ul. H. do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Organ wskazał, iż przeprowadzono oględziny nieruchomości, rozprawę administracyjną oraz dokonano analizy zdjęć wykonanych w trakcie oględzin w dniu 30 sierpnia 2010r., dołączonych do wniosku i załączonych przez S.W. w trakcie oględzin. Powyższe postępowanie doprowadziło organ do wniosku, że działka przy ul. H. w pasie wschodnim została podwyższona o parę centymetrów (wyrównano teren wg H.W.), przy czym nie został podwyższony teren wzdłuż granicy wnioskodawczyń (ul. U.). Jednakże skoro naturalny spływ wód w rejonie spornych nieruchomości, przed rozplantowaniem ziemi na działce przy ul. H., następuje z kierunku północno-zachodniego na południowo-wschodni, a różnica poziomów między tymi działkami wynosi około 3 m, a kierunek spływu wód nie został zmieniony to rozplantowanie przywiezionej ziemi kierunku tego spływu nie zmieniło. W części południowej działka przy ul. H. stanowi zieleń urządzoną (za wyjątkiem dojazdu), a wykonanie krawężnika na końcu wjazdu we wschodniej części działki, opóźnia spływ wód w kierunku południowym (działka przy ul. U.), co sprzyja retencji wód, spowalnia ich spływ w kierunku południowym. Zdaniem organu I instancji nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, a więc brak jest okoliczności uzasadniających zastosowanie nakazów wynikających z art. 29 ust. 3 tej ustawy. Organ ustalił także, że działka przy ul. U. jest zabudowana w granicy z działką przy ul. H.: budynkiem gospodarczym, murem, ogrodzeniem na betonowej podmurówce, a działka przy ul. H. (także w granicy) trejażem drewnianym. Odwołanie od decyzji złożyły współwłaścicielki nieruchomości przy ul. U. W ocenie odwołujących się decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 29 Prawa wodnego poprzez przyjęcie, że podwyższenie terenu przy ul. H. nie zmieniło stanu wody na gruncie oraz kierunku spływu wód. Ponadto w wyniku tych działań pozostawiono zagłębienie o szerokości około 1,50 m (wzdłuż granicy z działką przy ul. U.) w którym gromadzi się woda podtapiając budynek gospodarczy na działce odwołujących się. Nadto niedopuszczalne jest wprowadzenie do gruntu zanieczyszczeń z garażowania samochodów. Stwierdziły także odwołujące się, że podwyższeniu i utwardzeniu działki przy ul. H. nie towarzyszyło zgłoszenie o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 29 ust. 1 i ust. 3 Prawa wodnego – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że wysypanie wjazdu piaskiem i kamieniami, ułożenie pasa o szerokości 0,5 m kostki brukowej wzdłuż budynku (oględziny 30 sierpnia 2010 r.) może prowadzić do zmiany stanu wody na gruncie. Podobnie należy ocenić rozplanowanie ziemi na działce, co spowodowało złagodzenie dużego spadku. Te okoliczności nie miały jednak wpływu na zmianę istniejącego kierunku spływu wód. Pomiędzy działkami przy ul. H. i U. występuje duża różnica poziomów – około 3 m. Działka przy ul. H. ze wszystkich stron otoczona jest przeszkodami dla wody (podmurówki ogrodzeń, a od ul. U. budynek gospodarczy, wiata, podmurówka). Taki stan uniemożliwia odpływ wód poza obszar tej działki, a muszą one spłynąć w jej dalszą część, a więc w okolice granicy z działką odwołujących się, wpływa na to różnica poziomów położenia działek i siły grawitacji wody. Nadto organ powołał się na wiedzę posiadaną z urzędu, a dotyczącą ustaleń w postępowaniach zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia [...] stycznia 2007 r. i z dnia [...] października 2008 r. Pierwsza z tych decyzji nie podlegała kontroli sądowoadministracyjnej (decyzją tą odmówiono wydania współwłaścicielkom nieruchomości przy ul. H. nakazu przywrócenia stosunków wodnych na gruncie i wykonania urządzeń zapobiegających szkodzie), natomiast skargę na drugą decyzję (skarga H.W.) WSA w Gliwicach oddalił wyrokiem z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/GL 1328/08. Skarga kasacyjna na w/w wyrok została oddalona wyrokiem NSA z dnia 14 czerwca 2011 roku sygn. II OSK 1009/10. Odwołując się do ustaleń w postępowaniach zakończonych decyzjami ostatecznymi organ wskazał, że w związku z zabudową na działce przy ul. U. w granicy już w 2006 r. stwierdzono powstawanie po ulewnych deszczach zastoin w bezpośrednim sąsiedztwie tych obiektów. Zastoiny te nie powstają więc w następstwie utworzenia rzekomego zagłębienia o szerokości 1,5 m wzdłuż granicy z działką przy ul. U. Istnienie zagłębienia nie potwierdza także dokumentacja fotograficzna. Zdaniem organu odwoławczego sytuacja panująca na działce H. nie odbiega od sytuacji ustalonej w sprawie zakończonej decyzjami ostatecznymi z dnia [...] stycznia 2007 r. i z dnia [...] października 2008 r. Prace (wjazd, bruk, niwelacja terenu) przeprowadzone na działce przy ul. H. nie wpłynęły negatywnie na działkę odwołujących się. Skargę na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła S.W. (współwłaścicielka działki przy ul. U.). Zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem art. 29 ust. 1 Prawa wodnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz zasad ogólnych k.p.a. Skarżąca twierdziła, że na działce przy ul. H. znacznie podwyższono teren, samowolnie urządzono wjazd i miejsce do parkowania. Wody zostały skierowane na południową część działki gdzie graniczy ona z działką skarżącej. Nadto skarżąca podała, że przed robotami w kwietniu 2010 r. nie dochodziło do zalania jej budynków usytuowanych w granicy. Podała nadto, że w istocie nie została dopuszczona do oględzin w dniu 30 sierpnia 2010 r., a same oględziny nie zostały przeprowadzone rzetelnie (kontrola południowej granicy działki przy ul. H., opis zagłębienia w tej części działki) co świadczy o niewyjaśnieniu właściwym stanu faktycznego. Podała także, iż w granicy jej działki z działką przy ul. H. znajduje się betonowa podmurówka i budynek gospodarczy. Brak jest natomiast wiaty. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę co do zasady powtórzył stanowisko z decyzji ostatecznej i wniósł o oddalenie skargi. W trakcie postępowania sądowego skarżąca złożyła pismo procesowe z dnia 21 czerwca 2011 r. (z załącznikami), a uczestniczka postępowania B.M. pismo z dnia 20 czerwca 2011 r. (z załącznikami). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r. uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji stwierdził, że decyzja z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] oraz decyzja z dnia [...] października 2008 r. nr [...] są decyzjami ostatecznymi, pozostającymi w obiegu prawnym. Obie te decyzje dotyczą stanu wody na gruncie i kierunku spływu wód na działkach przy ul. H. i U. Sąd I instancji wyjaśnił, że ustalenia tych decyzji wiążą aktualnie orzekający organ co oznacza, że nie tylko był on uprawniony do wykorzystania tych ustaleń w niniejszej sprawie, ale był do tego zobowiązany. Sąd I instancji przypomniał, iż decyzja z dnia [...] stycznia 2007 r. została wydana na wniosek współwłaścicielki nieruchomości przy ul. U., która zarzucała współwłaścicielkom nieruchomości przy ul. H. dokonanie zmiany stanu wody na gruncie. Decyzją tą na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 Prawa wodnego odmówiono wydania współwłaścicielkom nieruchomości przy ul. H. nakazów objętych art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Oznacza to, że w dacie wydania niniejszej decyzji organ orzekający nie stwierdził zmiany stanu wody na gruncie (działka przy ul. H.), a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W związku z tym w niniejszym postępowaniu – prowadzonym na wniosek S.W. i M.T. z dnia 20 kwietnia 2010 r. organ był uprawniony do badania okoliczności, o których mowa w art. 29 ust. 1 Prawa wodnego zaistniałych po dniu [...] stycznia 2007 r. Na takie okoliczności zaistniałe w dniu 19 kwietnia 2010 r. wskazano w protokole z dnia 20 kwietnia 2010 r. (wniosek do protokołu) oraz piśmie z 22 kwietnia 2010 r. Okolicznościami tymi było zwożenie na działkę przy ul. H. mas ziemi, które wg wnioskodawczyń miały służyć podwyższeniu terenu. W trakcie dalszego postępowania ustalono rozplantowanie tej ziemi, głównie w części działki przylegającej do nieruchomości przy ul. H., budowę wjazdu i opaski brukowej o szerokości 0,5 m wzdłuż budynku przy ul. H. Ustalono także, że na działce przy ul. U., w jej granicy z działką przy ul. H. znajduje się budynek gospodarczy, wiata i podmurówka ogrodzenia. Sąd I instancji podzielił zarzut skarżącej co do błędnego ustalenia istnienia wiaty. Granica ta bowiem jest zabudowana podmurówką ogrodzenia, budynkiem gospodarczym i murem (str. 7 uzasadnienia w sprawie II SA/GL 1328/08). Jednakże uznał, iż ten błąd w ustaleniach faktycznych, a w zasadzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie może być oceniany jako mający wpływ na wynik sprawy skoro jego podstawą był brak istnienia okoliczności objętych hipotezą art. 29 ust. 1 Prawa wodnego. Sąd I instancji podkreślił, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 29 ust. 1 i ust. 3 Prawa wodnego. Jedynie stwierdzenie stanów wymienionych w art. 29 ust. 1 (ewentualnie ust. 2, co nie dotyczy niniejszej sprawy) uprawnia organ orzekający do wydania nakazów na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Sąd I instancji przytaczając zakres ustaleń organów co do zakresu przeprowadzonych prac na działce przy ul. H. podzielił stanowisko organu odwoławczego, że wszystkie te działania mogły prowadzić do zmiany stosunków wodnych. Z uwagi jednak na wzajemne usytuowanie działek (różnica poziomów około 3 m, przy czym działka przy ul. U. znajduje się niżej) prace niwelacyjne, nawet nieznaczne podwyższenie terenu przy ul. H., budowa wjazdu i pasa kostki brukowej nie zmieniły stanu wody na gruncie ani kierunku spływu wód. Sąd I instancji wskazał, iż wynika to zarówno z decyzji organu odwoławczego, analizy zdjęć przeprowadzonej przez organ I instancji, jak i załączonej przez skarżącą do akt ekspertyzy dr inż. S.H. z czerwca 2008 r. Sąd I instancji zaznaczył, iż naturalne ukształtowanie terenu, na którym znajdują się obie objęte postępowaniem działki powoduje, że spływ wody następuje od strony północnej ku południowej. W rejonie omawianych parcel różnica poziomu ich położenia wynosi około 3 m (rzędne w przedziale 268,0 – 270,5 m npm). W następstwie wody opadowe z działki przy ul. H. zawsze będą spływały na niżej położoną działkę przy ul. U., tego stanu nie zmieniło niewielkie podwyższenie i zniwelowanie spadków na działce przy ul. H., ani też urządzenie na niej wjazdu i opaski brukowej budynku mieszkalnego. W ocenie Sądu I instancji nie potwierdził się także zarzut utworzenia zagłębienia (na skutek nawiezienia ziemi) w sąsiedztwie z granicą działki przy ul. U. (analiza zdjęć). Jeżeli istotnie okresowo przy granicy z działką U. gromadzi się zastoina wodna, to nie jest ona związana z obecnymi robotami na działce przy ul. H. Istniała ona już w 2006 roku (ekspertyza i wyrok w sprawie II SA/GL 1328/08) co jest wynikiem zarówno położenia działek, jak i kierunku spływu wód (z północy na południe), przeszkód w innym spływie wód z działki przy ul. H. (obudowana podmurówkami sąsiednich ogrodzeń), oraz zabudowy działki przy ul. U. Sąd I instancji uznał, iż zagospodarowanie spornych działek, jak i terenu sąsiedniego, co w większości nastąpiło wiele lat temu, nie może być traktowane jako zaburzenie odpływu wód w rozumieniu art. 29 Prawa wodnego. W ocenie Sądu I instancji organy orzekające w sprawie zasadnie odmówiły wydania nakazów na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, a wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone właściwym zgromadzeniem materiału dowodowego, jego oceną i prawidłową kwalifikacją prawną, co znalazło potwierdzenie w zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła S.W. reprezentowana przez radcę prawnego (pełnomocnika ustanowionego z urzędu). Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, dalej jako "p.p.s.a.") naruszenie: - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 oraz art. 79 § 2 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany materiał dowodowy był niepełny i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącej. Sąd przyjął uzasadnienie organu dokonane w oparciu o ustalenia poczynione w ramach postępowań zakończonych decyzjami organu w latach 2007 - 2008 kiedy stan przedmiotowego gruntu był inny w porównaniu do okresu obecnego - objętego skargą. Sąd nie dostrzegł, że materiał dowodowy winien być uzupełniony o opinię biegłego, gdyż oględziny nieruchomości czy zeznania świadków nie posiadających fachowej wiedzy z dziedziny gospodarki wodnej nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla skarżącej zwłaszcza, że w sprawie występowała różnica stanowisk skarżącego i sprawcy zarzucanego zakłócenia stosunków wodnych. Sąd nie zwrócił uwagi na uchybienie organu administracji, który nie dopuścił skarżącej do brania bezpośredniego udziału w oględzinach na posesji sprawcy zarzucanego zakłócenia stosunków wodnych. Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż po wydaniu decyzji, na które powołuje się organ to fakt podwyższenia gruntu dokonany przez właścicieli działki sąsiedniej przy ul. H. w Częstochowie w roku 2010 spowodował zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla działki skarżącej z czym nie zgadzają się właściciele działki przy ul. H. W sytuacji, gdy istnieje różnica stanowisk skarżącego i sprawcy zarzucanego zakłócenia stosunków wodnych opinia biegłego może być jedynym dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między faktem podwyższenia gruntu na działce przy ul. H., a stanem wód na działce skarżącej oraz wskazującym - w razie przesądzenia tego związku - rodzaj koniecznych do wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Samo przeprowadzenie oględzin jakie miało miejsce w dniu 30 sierpnia 2010 r. i to bez bezpośredniego udziału skarżącej jest niewystarczające czego Sąd I instancji nie dostrzegł. Zdaniem skarżącej celem art. 29 prawa wodnego jest niepogorszenie stanu stosunków wodnych na gruntach. Dla zastosowania przepisu art. 29 tej ustawy wymagane jest ustalenie, że doszło do zmiany stanu wód gruntowych ze szkodą dla działki skarżącej jak i również, że do takich zmian nie doszło wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, które winno uwzględniać wymagania art. 7, art. 75, art. 77 i art. 79 k.p.a. Niepowołanie przez organ administracji biegłego tej odpowiedzi nie dało. Tym samym trafnym wydaje się być zarzut, że Sąd nie dostrzegł naruszenia w/w przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i nie zastosował środków przewidzianych w ustawie tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 oraz art. 79 § 2 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi pomimo braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego przez organy obu instancji. Powyższy zarzut skarżąca wiąże z nieprzeprowadzeniem przez organy orzekające w sprawie pełnego postępowania dowodowego, wskazując na wymóg uzyskania opinii biegłego z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej odnośnie warunków gruntowo-wodnych na nieruchomości przy ul. H. i ustalenia czy okoliczność podwyższenia gruntu oraz wykonanie kanalizacji deszczowej przez właścicieli w/w działki sąsiedniej, wpływają na stosunki wodne panujące na nieruchomości skarżącej. Odniesienie się do przywołanego zarzutu wymaga na wstępie uwagi, że postępowanie toczyło się z wniosku skarżącej, domagającej się przywrócenia stosunków wodnych na jej nieruchomości, czyli o rozstrzygnięcie w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym organy orzekające w sprawie prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne i prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organy w rozpoznawanej sprawie nie wykazało natomiast, aby działanie właścicieli nieruchomości sąsiedniej przy ul. H., przez podniesienie terenu na tej nieruchomości, przebudowie chodnika i wykonaniu tarasu – placyka przy budynku mieszkalnym miało wpływ na stosunki wodne panujące na nieruchomości skarżącej. Podkreślić należy, iż organy administracji orzekając w niniejszej sprawie związane były ustaleniami dokonanymi w ostatecznych (pozostających w obrocie prawnym) decyzjach z dnia [...] stycznia 2007 r. i z dnia [...] października 2008 r., dotyczących stanu wody na gruncie i kierunku spływu wód na działkach przy ul. H. i U., z których bezsprzecznie wynika, iż już w 2006 r. stwierdzono powstawanie po ulewnych deszczach zastoin w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów usytuowanych na działce przy ul. U. Powyższe ustalenia potwierdził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/GL 1328/08, wskazując, iż w opinii biegłych okresowe zastoiny wody na działce przy ul. U. były wynikiem działania sąsiadów. Powyższe ustalenia podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1009/10. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest przesłanek do przyjęcia twierdzenia, że wykonanie opisanych wcześniej prac spowodowało zmianę stanu wód i doprowadziło do szkodliwego wpływu na działkę skarżącej kasacyjnie, bowiem jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy na działkach przy ul. H. i ul. U. występuje naturalny spadek terenu, a różnica poziomów pomiędzy północno - zachodnim narożnikiem działki przy ul. H. (poziomica 271 m.n.p.m.), a północną ścianą budynku mieszkalnego przy ul. U. (poziomica 268 m.n.p.m.) wynosi 3 metry. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż zbędna jest opinia biegłego, gdyż w pracach przeprowadzonych na działce przy ul. H. brak jest działań, które wymagałyby oceny przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. Organ I instancji przeprowadził szczegółową analizę wykonanych prac, które spowodowały spowolnienie spadku wód. Zatem nie istniała potrzeba przeprowadzenia dodatkowego dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej odnośnie warunków gruntowo – wodnych na przedmiotowych nieruchomościach, bowiem dotyczyłaby ona okoliczności dostatecznie już wyjaśnionej. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż przesłankami warunkującymi wydanie jednego z nakazów, o których mowa w art. 29 ust. 3 ustawy konieczne jest ustalenie, po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż słusznie Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę S.W. uznając, iż organy orzekające w sprawie zebrały materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wyczerpujący oraz dokonały właściwej subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod hipotezę normy zawartej w przepisie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Wobec czego za nieuzasadniony należało uznać zarzut postawiony w skardze kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 oraz art. 79 § 2 k.p.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło