II OSK 2441/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1631/20 oddalającego skargę E. K. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2020 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić wniosek. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1631/21 E. K., w oparciu o art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla ... W. z dnia 22 kwietnia 2020 r. dotyczącej wyłączenia z użytkowania budynku położonego przy ul. S.J. J. ... w Dzielnicy W. m.st. W. i decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2020 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżąca może zostać nieodwracalnie pozbawiona domu, w którym obecnie zamieszkuje - jedynego miejsca zamieszkania jej i męża - oraz prawa własności tej nieruchomości, co do której złożyła do sądu wniosek o stwierdzenie nabycia prawa własności przez zasiedzenie. W ocenie skarżącej, w przedmiotowej sprawie zachodzi zatem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem skargi E. K. jest decyzja M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 czerwca 2020 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla ... W. z 22 kwietnia 2020 r., którą organ nakazał Miastu ... W. wyłączenie z użytkowania budynku usytuowanego na działce ew. nr ... z obr. ... przy ul. S. J. J. ... w W. oraz zarządził: wydzielenie strefy zagrożenia, umieszczenie na budynku w widocznych miejscach zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie jego użytkowania, wykonanie doraźnych zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp osób trzecich do wyłączonego z użytkowania budynku oraz utrzymywania tych zabezpieczeń w sprawności technicznej, usunięcie stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, poprzez wykonanie niezbędnych robót zabezpieczających lub naprawczych w przedmiotowym obiekcie, odłączenie mediów od budynku. Decyzja PINB została wydana na podstawie art. 68 i art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) oraz art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.). Ze względu na występujące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia organ ten - na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., nadał wskazanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja WINB umarzająca postępowanie odwoławcze została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ uznał bowiem, że odwołująca się nie posiada interesu prawnego w postępowaniu, dotyczącym stanu technicznego budynku, ponieważ stroną takiego postępowania jest wyłącznie właściciel nieruchomości albo jej zarządca, a skarżąca nie posiada tytułu prawnego do objętego postępowaniem budynku (czy nieruchomości gruntowej, na której się on znajduje), nie mogła zatem skutecznie uruchomić postępowania odwoławczego. W takim stanie sprawy wniosek o wstrzymanie wykonania zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej przez skarżącą należy stwierdzić, że ochroną tymczasową przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mogą być objęte roszczenia skarżącej związane z dochodzeniem stwierdzenia zasiedzenia własności przedmiotowej nieruchomości, jak też stan posiadania lokalu w budynku objętym nakazem wyłączenia z użytkowania. Podkreślić należy, że ochrona stanu posiadania, bądź praw związanych z własnością budynku może być dochodzona wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Natomiast w niniejszej sprawie kontrolą sądową objęte są decyzje, które dotyczą obowiązków Miasta Stołecznego Warszawy związanych z wyłączeniem z użytkowania budynku, w związku ze stwierdzonym przez organ nadzoru budowlanego zagrożeniem zawalenia się budynku. Zauważyć ponadto należy, że wykonanie decyzji w przedmiocie wyłączenia budynku z użytkowania i ewentualnego opróżnienia budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, w trybie art. 68 Prawa budowlanego, warunkowane jest zapewnieniem dla uprawnionych osób lokali zamiennych, na podstawie odrębnych przepisów. Zaznaczyć również należy, że wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą organ nakazał Miastu ... W. wyłączenie z użytkowania budynku ze względu na występujące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, nie jest możliwe, gdyż może potencjalnie zagrażać nadrzędnemu dobru chronionemu jakim jest życie i zdrowie ludzkie. Decyzja PINB ma na celu usunięcie stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia zatem dalsze opóźnianie wykonania obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją może spowodować pogorszenie stanu technicznego budynku. Potwierdza to fakt, że organ nadał wskazanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. ----------------------- 3