II OSK 2593/15

Dnia 9 czerwca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant sekretarz sądowy Agata Putkowska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku oraz K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 117/15 w sprawie ze skargi "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na rzecz Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych oraz na rzecz K. K. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 117/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. w Gdańsku na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem uchylił zaskarżoną decyzję, oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, po wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej budowy ogrodzenia posesji przy ul. [...] w G. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nałożył na K. K. obowiązek przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.), projektu zagospodarowania przedmiotowej posesji z naniesioną lokalizacją ogrodzenia oraz ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania ternu przedmiotowej posesji. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał K. K. rozbiórkę ogrodzenia posesji przy ul. [...] w G. od strony ulicy [...], wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Organ stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem organu z dnia [...] października 2013 r., bowiem dokumenty przedłożone przy piśmie inwestora z dnia 20 listopada 2014 r. były niekompletne. Po rozpatrzeniu odwołania K. K. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję PINB z dnia [...] lutego 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, zrealizowane ogrodzenie wzniesione zostało na działce już zabudowanej budynkiem mieszkalnymi w związku z tym ma charakter urządzenia technicznego. W tym przypadku zastosowanie znajduje tryb postępowania przewidziany w art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane, a nie procedura wynikająca z art. 49b tej ustawy. Zastosowanie nieprawidłowej procedury w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], orzekł o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych (polegających na budowie ogrodzenia posesji przy ul. [...] w G. od strony ulicy [...]) do stanu zgodnego z prawem w trybie 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor wyjaśnił, że poprzednie ogrodzenie zostało rozebrane na całej szerokości posesji [...]. W miejscu rozebranego ogrodzenia wykonano nową podmurówkę o wysokości do 15 cm oraz słupki stalowe 80 x 80 mm o zmiennej wysokości 1,50–1,70 m. Ogrodzenie posesji [...] nie zostało wpisane do rejestru zabytków. Natomiast budynek figuruje w wykazie zabytków nieruchomych wyznaczonych do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków. Posesja znajduje się na terenie nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ogrodzenie nie podlega ochronie konserwatorskiej. Organ wskazał na treść art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że budowa ogrodzeń od strony ulicy wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, którego inwestor nie dokonał. W ocenie organu wykonane roboty budowlane nie naruszają jednak przepisów prawa, tj. § 41 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) i nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska. Odwołanie od decyzji PINB dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku z dnia [...] lipca 2014 r. do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniosła J[...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. (współwłaściciel nieruchomości). Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowe ogrodzenie działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym stanowi urządzenie techniczne związane z istniejącymi na działce zabudowaniami, które z uwagi na wybudowanie od strony ul. [...] w G., wymagało dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Organ odwoławczy podzielił ocenę organu pierwszej instancji, że wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów prawa, tj. § 41 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie i opiece nad zabytkami. Organ wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest budowa nowego ogrodzenia bez zgłoszenia, nie zaś kwestia uszczerbku w substancji zabytkowej powstałego w wyniku rozbiórki poprzednio istniejącego historycznego ogrodzenia. Zaznaczył przy tym, że rozbiórka uprzednio istniejącego ogrodzenia miała miejsce przed wpisaniem nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków. Organ odwoławczy dodał, że przedmiotowe ogrodzenie usytuowane jest na posesji stanowiącej współwłasność, jednakże wobec faktu, że budowa przedmiotowego ogrodzenia została już zakończona, nie ma podstaw do weryfikowania prawa własności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2014 r. wniosła [...] Sp. z o.o. w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 117/15 na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku z dnia [...] lipca 2014 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że prawidłowo organy uznały, iż K. K. wybudował nowe ogrodzenie posesji przy ul. [...] w G. od strony ulicy [...]. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika bowiem, że poprzednio istniejące na posesji [...] ogrodzenie zostało rozebrane. W miejscu rozebranego ogrodzenia wykonano m.in. nową podmurówkę o wysokości max 15 cm oraz słupki stalowe 80 x 80 mm o zmiennej wysokości 1,50–1,70 m. Zdaniem Sądu bezsporne jest, że inwestor nie dokonał zgłoszenia zamiaru realizacji przedmiotowej inwestycji we właściwym organie architektoniczno-budowlanym. Tymczasem organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że usytuowanie przedmiotowego ogrodzenia od strony ulicy [...] w G. oznacza, iż zostało ono wykonane od strony miejsca publicznego, i jako takie wymagało dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Brak takiego zgłoszenia stanowi naruszenie art. 30 ustawy – Prawo budowlane. Sąd podkreślił, że rozpoczęcie procesu inwestycyjnego – robót budowlanych – powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 ustawy – Prawo budowlane stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 29 tej ustawy, ustalający katalog działań inwestycyjnych niewymagających pozwolenia na budowę. Przepis art. 30 ustawy określa jednak przedsięwzięcia, których realizacja jest uzależniona od dokonania zgłoszenia właściwemu organowi nadzoru budowlanego. Budowa ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę. Wskazać jednak należy, że budowa niektórych ogrodzeń wymaga zgłoszenia. Obiekt budowlany postawiony przez K. K. należy właśnie do kategorii obiektów wymagających zgłoszenia stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 23 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Skoro zaś wzniesiony przez inwestora obiekt podlegał obowiązkowi zgłoszenia, któremu inwestor nie uczynił zadość, organ nadzoru budowlanego powinien był przeprowadzić procedurę zmierzającą do legalizacji tego obiektu w trybie przepisów art. 49b ustawy – Prawo budowlane. Sąd podniósł, że nałożenie obowiązków, o których mowa w art. 49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane stanowi jeden z etapów legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem zgłoszenia. Dopiero przedłożenie dokumentów, o których mowa w postanowieniu, umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, tylko w przypadku spełnienia określonych warunków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. Konsekwencją zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem musi być wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Nieprzedstawienie przez inwestora dokumentów nie pozwala organowi nadzoru budowlanego na ustalenie, czy w konkretnym przypadku samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania, a wszelkie negatywne konsekwencje obciążają inwestora, gdyż jakiekolwiek działanie z urzędu jest tu wykluczone. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego zgłoszenia i wdrożenia procedury z ww. przepisu, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia żądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. Przepis art. 49b ust. 3 ustawy – Prawo budowlane stanowi bowiem, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, czyli nakaz rozbiórki. Reasumując Sąd uznał, że ocena legalności budowy ogrodzenia od strony ulicy (wzniesionego jako jedyny obiekt budowlany) – dokonanej bez stosownego zgłoszenia, podlegać powinna procedurze zmierzającej do legalizacji tego obiektu budowlanego przeprowadzonej w trybie omówionego powyżej art. 49b ustawy – Prawo budowlane. Co za tym idzie, przeprowadzając postępowanie naprawcze w tej sprawie w trybie art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane, zamiast w trybie art. 49b tejże ustawy, organy obu instancji naruszyły prawo materialne, co miało oczywisty wpływ na jej wynik. Dodatkowo Sąd wyjaśnił, że wbrew twierdzeniu organu odwoławczego zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zakończenie inwestycji nie stanowi podstawy do odstąpienia od badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane także w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50 – art. 51 ustawy – Prawo budowlane. W ramach tego postępowania naprawczego, w szczególności prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, nie ma podstaw jedynie do żądania od inwestora oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Organ prowadzący takie postępowanie nie może jednak uznać za nienaruszającą przepisów prawa inwestycję na nieruchomości, co do której inwestor nie posiada prawa do dysponowania nią na cele budowlane. Nie ma zatem podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie art. 51 ustawy – Prawo budowlane wyłączyć uprawnienie do badania czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 1 lipca 2015 r. wnieśli Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku oraz K. K. zaskarżając wyrok w całości. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w skardze kasacyjnej zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię, – art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że postępowanie dotyczące ogrodzenia wykonanego na zabudowanej działce i stanowiące urządzenie budowlane winno być prowadzone w trybie określonym w art. 49b Prawa budowlanego; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich niezastosowanie – art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że orany nadzoru budowlanego błędnie przyjęły art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego jako podstawę prawną swoich orzeczeń w sprawie ogrodzenia wykonanego na zabudowanej działce i stanowiącego urządzenie budowlane; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię, – art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wskazanie, że organy nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym winny badać legitymowanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane choć ustawodawca nie przewidział obowiązku wykazania się przez inwestora tytułem prawnym do nieruchomości w zakresie procedury określonej w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego jak również nie przyznał organom nadzoru budowlanego stosownych kompetencji w tym zakresie. Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. K. K. w skardze kasacyjnej zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie – art. 49b Prawa budowlanego oraz art. 51 Prawa budowlanego poprzez stwierdzenie, iż na gruncie przedmiotowej sprawy zastosowanie znajduje procedura legalizacyjna, o której mowa w art. 49b Prawa budowlanego, a która dotyczy obiektu budowlanego, podczas gdy Sąd meriti ustalił jednocześnie, iż sprawa dotyczy urządzenia budowlanego, nie znajdującego się w dyspozycji powołanego przepisu art. 49b Prawa budowlanego; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne uzasadnienie zaskarżonego wyroku przez niewyjaśnienie podstawy prawnej oraz przyczyn niezastosowania procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 51 Prawa budowlanego, a wyłącznie lakoniczne stwierdzenie, że tryb art. 51 Prawa budowlanego w sprawie nie może znaleźć zastosowania, co uniemożliwia dokonani prawidłowej kontroli kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. K. [...] Sp. z o.o. wniósł o jej oddalenie i zasadzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesione w tej sprawie skargi kasacyjne nie są pozbawione usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym zasługują na uwzględnienie. Stan faktyczny ustalony przez organy nadzoru budowlanego wskazuje na to, że K. K. (współwłaściciel nieruchomości) wybudował ogrodzenie na działce, która w momencie budowy była już zabudowana budynkiem. Jest to istotne ustalenie, gdyż decyduje ono o kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych. Jak wynika z obszernie cytowanego orzecznictwa sądowego w skardze kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ogrodzenie działki już zabudowanej jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Pr.bud., jest bowiem urządzeniem technicznym związanym z obiektem budowlanym, zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Natomiast ogrodzenie wzniesione na działce niezabudowanej jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 3 Pr.bud. (patrz A. Gliniecki w: Prawo budowlane. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2014, s. 307–308). W jednym i drugim przypadku budowa ogrodzenia do wysokości 2,20 m, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tej sprawie, wymagała zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 23 Pr.bud.). Jednak odmienny jest tryb likwidacji samowoli budowlanej w przypadku obiektu budowlanego i urządzenia budowlanego. W przypadku budowy ogrodzenia na działce zabudowanej (bez wymaganego zgłoszenia), mają zastosowanie przepisy art. 50–51 Pr.bud., gdyż takie ogrodzenie jak powiedziano wcześniej jest traktowane jako urządzenie budowlane. Natomiast w przypadku budowy ogrodzenia na działce niezabudowanej (bez wymaganego zgłoszenia), mają zastosowanie przepisy art. 49b Pr.bud., gdyż takie ogrodzenie jest kwalifikowane jako obiekt budowlany. Trafne są zatem zarzuty skarg kasacyjnych dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, dotyczące naruszenia art. 49b oraz art. 51 Pr.bud. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie). Sąd w zaskarżonym wyroku, przyjmując, że w tym stanie faktycznym powinien mieć zastosowanie art. 49b Pr.bud., oparł się na jednym dosłownie zdaniu z komentarza, które zostało błędnie sformułowane, nieodzwierciedlając wcześniej powołanego tam orzecznictwa. Prawidłowo zdanie to powinno brzmieć: "Natomiast w przypadku ich oddzielnej budowy, przed wzniesieniem obiektu budowlanego, któremu mają służyć, traktowane są one (urządzenia budowlane), jako odrębne obiekty budowlane wymagające osobnego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia". Tym samym uzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędne uzasadnienie zaskarżonego wyroku, zawarty w skardze kasacyjnej K. K.. Należy też zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, zamieszczonym w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, dotyczącym tego, czy organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie ma prawo badać, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, jednoznaczną odpowiedź na to pytanie dał Naczelny Sąd Administracyjny w tezie uchwały z dnia 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/10 (ONSAiWSA 2011, nr 2, poz. 22). Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w powyższej uchwale składu siedmiu sędziów, powinien przedstawić powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu skaldowi. Konsekwencje związane z tym, że nieruchomość stanowi współwłasność w rozumieniu prawa cywilnego, powinny być rozstrzygnięte w postępowaniu przed sądem powszechnym. Biorąc powyższe pod uwagę, uznając że istota sprawy została ostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.