II OSK 26/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-09-16

Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Barbara Adamiak, Maria Czapska – Górnikiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, pozbawiony uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej, może uzyskać te uprawnienia na podstawie udziału w walkach z oddziałami UPA, jeśli dowody na ten udział nie zostały jednoznacznie potwierdzone?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa, odmawiając uchylenia decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich, ponieważ dowody na udział skarżącego w walkach z oddziałami UPA nie zostały jednoznacznie potwierdzone, a sam skarżący przyznał w piśmie, że brał udział w walkach z "gromadami rabunkowymi".
Stan faktyczny
Skarżący został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją z dnia 2000-06-xx, utrzymaną w mocy decyzją z dnia 2000-10-xx, z powodu uzyskania ich wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej. W postępowaniu wznowieniowym skarżący powołał się na nowe dowody i okoliczności, twierdząc, że brał udział w walkach z oddziałami UPA, co stanowiłoby podstawę do przyznania uprawnień na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że okoliczności te nie zostały potwierdzone.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms(spr. ), Sędziowie NSA Barbara Adamiak, Maria Czapska – Górnikiewicz, Protokolant Wiesława Koślińska, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 września 2004 r., sygn. akt 4 II SA/Ka 3291/03 w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 września 2004 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2003 r., którą została utrzymana w mocy decyzja tego organu z dnia [...] września 2003 r., wydana po wznowieniu postępowania, odmawiająca uchylenia wydanych w postępowaniu zwykłym decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. i [...] października 2000 r. o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki ZBOWiD w Katowicach z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 24 września 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy: Skarżący został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r., która została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] października 2000 r., na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) zwanej dalej ustawą o kombatantach, ponieważ uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w okresie pełnienia służby wojskowej w KBW od 24 września do 31 grudnia 1947 r., a nie prowadził działalności określonej w ustawie, która stanowi tytuł do uzyskania lub zachowania uprawnień kombatanckich. W postępowaniu wznowieniowym skarżący powołał się na nowe okoliczności i dowody ( świadków S. D. i E. G.) twierdząc, iż w okresie służby wojskowej brał udział w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii, a wobec tego ma tytuł do uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. W ocenie Sądu organ prawidłowo wyjaśnił, iż te okoliczności nie zostały potwierdzone i brak jest podstaw do ustalenia, że skarżący uczestniczył w walkach z oddziałami UPA. Tak więc organ nie naruszył prawa odmawiając uchylenia decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich. W skardze kasacyjnej skarżący wskazał jako podstawy kasacyjne naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 6 oraz art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego nie została w pełni wyjaśniona i rozważona okoliczność, iż zaświadczenie ZBOWiD z 1978 r. stwierdzające, iż skarżący był uczestnikiem walk z reakcyjnym podziemiem i utrwalał władzę ludową było stereotypowym zaświadczeniem, wydawanym wszystkim żołnierzom, ponieważ w tamtym okresie nie badano, czy żołnierz walczył z oddziałami UPA, ponieważ nie było to potrzebne do uzyskania uprawnień. Ponadto nie zostało uwzględnione, iż skarżący wskazywał na zeznania świadków S. D.i E.G., którzy służyli ze skarżącym w tej samej jednostce wojskowej, a świadek E. G. zachował uprawnienia kombatanckie. Zdaniem skarżącego dowolne jest również twierdzenie Sądu, iż oddziały UPA nie działały w okolicach B. i Ł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut naruszenia wskazanych przepisów ustawy o kombatantach, skarżący wiąże z wadliwą oceną materiału dowodowego, ponieważ jego zdaniem są podstawy do ustalenia, iż uczestniczył jako żołnierz Wojska Polskiego w walkach z oddziałami UPA. Zarzut ten nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż okoliczność ta została wyjaśniona z uwzględnieniem dowodów, na które powoływał się skarżący. Świadek S. D. nie potwierdził, iż brał udział w walkach z oddziałami UPA, a w jego sprawie również została wydana decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Natomiast świadek E. G. nie mógł być przesłuchany, ponieważ zmarł, a wobec tego również to, że nie został on pozbawiony uprawnień kombatanckich nie może stanowić argumentu na rzecz stanowiska skarżącego, iż ustalenia organu są wadliwe. Nie można również zgodzić się z poglądem skarżącego, iż opis działalności skarżącego w 1947 r., która ma uzasadniać tytuł do uzyskania lub zachowania uprawnień kombatanckich, przyjęty w 1978 r. wynika ze stereotypowych zaświadczeń wydawanych wówczas przez ZBOWiD. Sąd trafnie zwrócił uwagę, że to na czym polegała działalność skarżącego wynikało także z relacji skarżącego oraz dokumentacji wojskowej. Znamienne w tym względzie jest zwłaszcza pismo skarżącego z dnia 15 października 2003 r., wskazane w uzasadnieniu wyroku, z którego wynika, że sam skarżący przyznaje, iż brał udział w walkach z "gromadami rabunkowymi poubieranymi częściowo w niemieckie mundury". W żadnym razie nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż ustalenia w tej sprawie zostały oparte na zaświadczeniu ZBOWiD z dnia 9 marca 1978 r. (chodzi o zaświadczenie potwierdzające uprawnienia kombatanckie z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej od 24 września do 31 grudnia 1947 r.). W tym stanie rzeczy stanowisko Sądu, iż oddziały UPA nie prowadziły walk w okolicach B. i Ł. jest tylko dodatkowym argumentem, który potwierdza ustalenie organu, że brak jest podstaw do ustalenia, iż skarżący uczestniczył jako żołnierz w walkach z oddziałami UPA. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło