II OSK 275/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-10

Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Maria Czapska-Górnikiewicz, Paweł Miładowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, której nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i jest oddzielona ulicą, posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, uzasadniając to potencjalnym przeciążeniem komunikacyjnym, zwiększeniem hałasu i emisji zanieczyszczeń?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż skarżąca spółka nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Położenie nieruchomości skarżącej, oddzielonej ulicą od terenu inwestycji, oraz podnoszone przez nią argumenty o przeciążeniu komunikacyjnym i hałasie, nie uzasadniają przyznania jej statusu strony w postępowaniu administracyjnym w kontekście zabudowy miejskiej.
Stan faktyczny
Spółka "S." Sp. z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla zespołu budynków wielorodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie ma interesu prawnego. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, która podnosiła zarzuty naruszenia art. 28 i 61a K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 listopada 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant starszy asystent sędziego Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej "S." Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1168/14 w sprawie ze skargi "S." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienia Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r., którym zostało utrzymane w mocy postanowienie Kolegium z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2010 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, z usługami, garażami podziemnymi, zagospodarowaniem terenu, w W. przy ul. [...]na części działek [...],[...],[...] i [...]. W uzasadnieniu wyroku zostały przedstawione następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy: Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej Spółki, na podstawie art. 61a ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem skarżąca Spółka nie ma interesu prawnego. Działki należące do skarżącej, zabudowane budynkami wielorodzinnymi, znajdują się na wschód od ulicy [...], po drugiej stronie ulicy [...], bliżej ulicy [...]. Skarżąca Spółka powoływała się wyłącznie na to, że realizacja inwestycji spowoduje przeciążenie komunikacyjne, zwiększenie hałasu i emisji zanieczyszczeń. Oznacza to, że inwestycja nie oddziałuje na sytuację prawną skarżącej Spółki, co wynika bezpośrednio z twierdzeń Spółki. W skardze skarżąca Spółka podtrzymała swoje stanowisko, że ma interes prawny w sprawie dotyczącej zabudowy nieruchomości po drugiej stronie ul. [...], a ponadto organ nadzoru nie uwzględnił, że kwestionowana decyzja o warunkach zabudowy ma wady prawne, co uzasadniało wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji z urzędu. Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę, podzielił stanowisko organu, że skarżąca Spółka nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a., co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a K.p.a. Nieruchomość skarżącej nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, jest położona w kierunku południowym przy skrzyżowaniu z ul. [...] i jest oddzielona ul. [...], co oznacza, że inwestycja nie oddziałuje na nieruchomości skarżącego. Takiego oddziaływania nie uzasadnia korzystanie z drogi publicznej przez inwestora, zmiana widoku, czy zwiększony hałas, skoro jest to zabudowa w terenie miejskim. W skardze kasacyjnej skarżąca Spółka podniosła zarzuty naruszenia art. 28 i 61a § 1 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Zdaniem Spółki skarga powinna być uwzględniona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., ponieważ organ wydał zaskarżone postanowienie z naruszeniem art. 28 i 61a § 1 K.p.a. Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organu, że Spółka nie ma interesu prawnego w tej sprawie, pomimo że organ nie dokonał właściwych ustaleń w tym zakresie. Nie było podstaw do przyjęcia, że brak interesu prawnego skarżącej Spółki jest oczywisty i można to stwierdzić bez potrzeby wszczynania postępowania administracyjnego. Dodatkowo Spółka podniosła zarzut, że decyzja o warunkach zabudowy jest niezgodna z uchwałą Rady m.st. Warszawy z dnia [...] października 2006 r. w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy. Podnosząc takie zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Inwestor [...] Sp. z o.o. w W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie jest trafny zarzut, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił, iż zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego na wniosek skarżącej Spółki nie narusza art. 28 i 61a § 1 K.p.a. Mając na uwadze położenie nieruchomości skarżącej Spółki w stosunku do nieruchomości inwestora, okoliczności, którymi Spółka uzasadniała oddziaływanie inwestycji na jej nieruchomość, organ nadzoru, a następnie Sąd pierwszej instancji mogły przyjąć, że skarżąca Spółka nie ma interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 K.p.a., w sprawie dotyczącej warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków wielorodzinnych. Słusznie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że decyzja o warunkach zabudowy dotyczy budynków wielorodzinnych w zabudowie miejskiej, które oddziela ulica [...] od nieruchomości skarżącej Spółki, przy czym zabudowa na nieruchomości skarżącej Spółki znajduje się bliżej ulicy [...]. To, że zabudowa nieruchomości inwestora powoduje zwiększony ruch na ulicy [...] i zwiększony hałas, w warunkach miejskich jest naturalnym zjawiskiem, co samo przez się oznacza, iż nie są to okoliczności, które uzasadniały przyznanie skarżącej Spółce statusu strony. Skoro z wniosku skarżącej Spółki wynikały już okoliczności wskazujące, że skarżąca Spółka nie ma interesu prawnego w tej sprawie i nie było potrzebne dodatkowe wyjaśnianie okoliczności dotyczących tego, czy skarżąca Spółka ma interes prawny w tej sprawie, to prawidłowe jest stanowisko, że żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną, co uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Nie jest więc trafny zarzut skarżącej Spółki, że organ nie dokonał właściwych ustaleń w zakresie interesu prawnego Spółki, a Sąd pierwszej instancji zaakceptował wadliwie stanowisko organu. Kwestia oceny zgodności decyzji o warunkach zabudowy z uchwałą w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowani przestrzennego m.st. Warszawy nie jest przedmiotem oceny w tej sprawie, ponieważ sąd administracyjny może oceniać zaskarżony akt, a więc odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie kwestionowaną decyzje o warunkach zabudowy. Poza granice sprawy wykracza także to, czy organ powinien wszcząć postępowanie nieważnościowe z urzędu, skoro skarga dotyczy tego, czy postępowanie nieważnościowe mogło być wszczęte na wniosek skarżącej Spółki. Na marginesie należy jedynie zwrócić uwagę, że zbędne i wadliwe były wywody w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zacierające różnice między odmową wszczęcia postępowania a umorzeniem postępowania z tego powodu, że osoba żądająca wszczęcia postępowania nie jest stroną. Mając na uwadze powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło