II OSK 2801/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-11
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Marzenna Linska-Wawrzon, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa sieci kanalizacji deszczowej o długości poniżej 1 km, zlokalizowanej częściowo w pasie drogowym, wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Budowa sieci kanalizacji deszczowej o długości poniżej 1 km, nawet jeśli część tej sieci znajduje się w pasie drogowym, nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wyłączają takie inwestycje z obowiązku oceny, niezależnie od ich długości, jeśli są zlokalizowane w pasie drogowym. Nie ma również podstaw do sumowania parametrów z innymi, odrębnymi inwestycjami, jeśli nie stanowią one części tego samego zakładu lub obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. P. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody L. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, obejmującej budowę dróg gminnych wraz z kanalizacją deszczową. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, twierdząc, że inwestycja (budowa kanalizacji deszczowej) powinna podlegać takiej ocenie. WSA uznał, że inwestycja nie podlega ocenie, ponieważ jej długość jest mniejsza niż 1 km i jest zlokalizowana w pasie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 146/18 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewody L. z dnia 6 grudnia 2017 r. nr ... w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 146/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. P. na decyzję Wojewody L. z dnia (...) grudnia 2017 r. nr (...) w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia (...) grudnia 2017 r. znak: (...) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) w związku z art. 11g ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031, z późn. zm.) zwanej dalej specustawą drogową, rozpatrzono odwołania J. P., T. K., A. K. i A. K. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia (...) września 2017 r. nr (...) o zezwoleniu na budowę dróg gminnych nr (...) - ul. (...) (na odcinku od ul. (...) do posesji przy ul. (...)) oraz nr (...) - ul. (...) wraz z budową sieci kanalizacji deszczowej, kanału technologicznego, budową i przebudową oświetlenia drogowego, przebudową sieci elektroenergetycznych i sieci teletechnicznych w L., na działkach: (1) w liniach rozgraniczających inwestycji: pod budowę drogi gminnej nr (...) ul. (...) - nr (...), (...), (...), (...) oraz pod budowę drogi gminnej nr (...) ul. Rozmarynowej – nr (...), (...), (...); (2) poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji: pod przebudowę innych dróg publicznych - droga gminna nr (...) ul. (...) – nr (...), (...); pod przebudowę zjazdów – nr (...), (...), (...), (...), (...), (...) oraz pod przebudowę sieci – nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), nr (...), (...), (...), (...), (...), (...).
Wojewoda L. w zaskarżonej decyzji uchylił punkt II decyzję organu pierwszej instancji w części określającej linię ciągłą koloru fioletowego jako przedstawiającą na mapie w skali 1:500 proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla realizacji inwestycji drogowej oraz istniejące uzbrojenie terenu; a także uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie obejmującym mapę w skali 1:500 przedstawiającą proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla realizacji inwestycji drogowej oraz istniejące uzbrojenie terenu stanowiącą załącznik graficzny nr (...) skarżonej decyzji oraz uchylił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie obejmującym w całości dokumentację geodezyjną - mapy z projektem podziału nieruchomości stanowiące załączniki nr (...) – (...) do zaskarżonej decyzji i orzekł w tym zakresie w ten sposób, że:
a) w punkcie II zaskarżonej decyzji wprowadził zapis: "linię rozgraniczającą teren inwestycji pokazano na mapie w skali 1:500 przedstawiającej proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, stanowiącą załącznik (...) do niniejszej decyzji, linią przerywaną koloru fioletowego";
b) zatwierdził mapę w skali 1:500 przedstawiającą proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla realizacji inwestycji drogowej oraz istniejące uzbrojenie terenu stanowiącą załącznik graficzny nr (...) do niniejszej decyzji;
c) zatwierdził nową dokumentację geodezyjną - mapy z projektem podziału nieruchomości, stanowiące załączniki (...) do niniejszej decyzji.
W pozostałej części Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W skardze na tę decyzję J. P. zarzuciła naruszenie art. 63 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku" poprzez uznanie, że przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco wpływać na środowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie kontrolując zaskarżoną decyzję wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest budowa sieci kanalizacji deszczowej będąca część inwestycji polegającej na budowie dróg gminnych nr (...) - ul. (...) (na odcinku od ul. (...) do posesji przy ul. (...)) oraz nr (...) - ul. (...). Spór sprowadza się do ustalenia, czy realizacja przedmiotowej kanalizacji deszczowej wymagała przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko.
Organy obu instancji w niniejszej sprawie przyjęły, że skoro inwestycja tego rodzaju nie jest inwestycją zaliczaną do mogących zawsze znacząco albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to przeprowadzenie postępowania, o którym mowa wyżej, jest bezpodstawne.
Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zawiera wyżej powołane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, z późn. zm.). W § 3 ust. 1 pkt 79 tego rozporządzenia wymieniono sieci kanalizacyjne jako przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jednak w przepisie tym wyraźnie wyłączono z tej kategorii sieci kanalizacyjne o całkowitej długości przedsięwzięcia mniejszej niż 1 km, a także sieci kanalizacji deszczowej zlokalizowane w pasie drogowym (bez względu na długość kanalizacji). Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że skoro przedmiotowa sieć kanalizacji deszczowej, w tym lokalizacja włazów studni kanalizacyjnych została zlokalizowana w pasie drogowym - w osi pasa ruchu, to inwestycja ta jest wyłączona spod obowiązywania przepisów powołanego rozporządzenia, a zatem nie przeprowadza się w stosunku do niej postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko. Zasadnie organy obu instancji podzieliły stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. zawarte w piśmie z dnia (...) czerwca 2017 r. znak: (...). Nie ma w tej sytuacji znaczenia długość inwestycji. Jej usytuowanie w pasie drogowym eliminuje zastosowanie przepisów o postępowaniu w sprawie oddziaływania na środowisko bez względu na to, czy jej długość wynosi poniżej, czy powyżej 1 km. Nawet, gdyby sieć kanalizacji deszczowej nie była zlokalizowana w pasie drogowym, to – z uwagi na jej planowaną długość – 488 m, nie byłaby objęta obowiązkiem przeprowadzenia postępowania środowiskowego, co wprost wynika z powołanego wyżej § 3 ust. 1 pkt 79 rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska skarżącej, że przedmiotowa inwestycja stanowi kolejny etap rozbudowy zlewni wód (...), polegający na budowie odcinka kanalizacji burzowej, której łączna długość przebiegająca po terenach zielonych wynosi 1 030 m. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie ma zastosowania § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. Przepis ten nie ma zastosowania do kanalizacji deszczowej, gdyż nie sposób przyjąć, że zrealizowane wcześniej odcinki kanalizacji, z którymi łączy się projektowany odcinek, znajdują się na terenie jednego zakładu lub obiektu. Powołane przez skarżącą wyroki sądów administracyjnych dotyczą stacji bazowych telefonii komórkowej i montowania kolejnych anten na określonym obiekcie, a zatem ich tezy nie mają zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy.
Sąd uznał, że nie ma żadnych podstaw do wydania przez organ postanowienia w przedmiocie odmowy przeprowadzenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko następuje wyłącznie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która w niniejszej sprawie nie była wydana z uwagi na wyżej analizowany rodzaj przedsięwzięcia.
Sąd zaznaczył, że wbrew stanowisku skarżącej Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie miał obowiązku odnosić się do parametrów zlewni wód (...), ale jedynie do 490 m odcinka kanalizacji, który ma być realizowany w ramach budowy dróg gminnych.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja czyni również zadość pozostałym wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 specustawy.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie jako P.p.s.a.
W skardze kasacyjnej J. P. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, t.j.:
a) art. 63 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku;
b) § 3 ust. 1 pkt 79 oraz ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w przedmiotowej sprawie będzie miał zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 79 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, gdyż zaprojektowany kolektor burzowy na odcinku 240 metrów przebiega po terenach rolniczych, które na tym odcinku nie stanowią pasa drogowego. Realizacja przedmiotowego odcinka stanowi kolejny etap rozbudowy kolektora burzowego (zlewni wód (...)), której łączna długość przebiegająca po terenach innych niż pasy drogowe wynosi 1030 m. Na podstawie § 3 ust. 1 pkt 79 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia nieosiągnięcie wymaganej długości 1 km również kwalifikuje ww. inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 79 oraz ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) zwanego dalej jako rozporządzenie, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się sieci kanalizacyjne o całkowitej długości przedsięwzięcia nie mniejszej niż 1 km, z wyłączeniem ich przebudowy metodą bezwykopową, sieci kanalizacji deszczowej zlokalizowanych w pasie drogowym i obszarze kolejowym oraz przyłączy do budynków.
Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro w tej sprawie przedmiotem inwestycji była budowa kanalizacji deszczowej o długości 488 metrów wraz z przebudową przykanalików o długości 81 metrów, to taka długość tej sieci kanalizacyjnej nie została objęta ww. § 3 ust. 1 pkt 79 rozporządzenia. Ponadto część tak realizowanej sieci będzie zlokalizowana w pasie drogowym ulic (...) i (...) w L. o długości ok. 240 metrów. Oznacza to, że poza pasem drogowym realizowana sieć kanalizacji obejmuje długość nie przekraczającą 250 metrów, co stanowi zdecydowanie poniżej progu 1 kilometra wynikającego z ww. przepisu.
Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu prawa materialnego obejmującego § 3 ust. 1 pkt 79 rozporządzenia, skoro na podstawie ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego przyjętego jako prawidłowy przez Sąd, długość sieci kanalizacyjnej poza pasem drogowym wynosi znacząco poniżej 1 kilometra. Strona skarżąca kasacyjnie nie zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w zakresie obejmującym nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a tym samym nie ma podstaw do kwestionowania długości projektowanej sieci kanalizacyjnej.
Nie jest także zasadny zarzut zawarty w skardze kasacyjnej, zgodnie z którym Sąd pierwszej instancji naruszył § 3 ust. 2 pkt 2 w związku z § 3 ust. 1 pkt 79 rozporządzenia błędnie przyjmując, że realizacja projektowanego odcinka sieci kanalizacyjnej nie stanowi kolejnego etapu rozbudowy kolektora burzowego zlewni wód (...), której łączna długość przebiegająca po terenach innych niż pasy drogowe wynosi 1030 m. To stanowisko strony skarżącej kasacyjnie stanowi jedynie dowolną interpretację wymienionego przepisu i w żadnym razie nie znajduje odzwierciedlania w stanie faktycznym sprawy. Nie ulega wątpliwości, że w § 3 ust. 1 pkt 79 rozporządzenia posłużono się pojęciem "całkowitej długości przedsięwzięcia", co oznacza, że nie dotyczy to istniejącej już długości sieci kanalizacyjnej do której będzie przyłączona nowo wybudowana sieć, ale projektowanej sieci. Na podstawie akt sprawy nie sposób przyjąć, że wykonane już wcześniej odcinki kanalizacji stanowią część "przedsięwzięcia" realizowanego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia (...) września 2017 r. nr (...), skoro dotychczasowa sieć powstawała niezależnie od objętej tą sprawą jako odrębna inwestycja.
Celem § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia jest przeciwdziałanie dzieleniu przez inwestora jednego przedsięwzięcia na kilka realizowanych w tym samym czasie, w celu ominięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko i ominięcia obowiązku opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji. Trafnie w tym zakresie Sąd pierwszej instancji przyjął, że w tej sprawie nie zaistniała okoliczność dzielenia przez inwestora inwestycji w zakresie budowy sieci kanalizacyjnej. Oceniając przedłożony do akt projekt budowlany, jak i wydane w sprawie decyzje nie można stwierdzić, aby zamiarem inwestora była budowa znacznie dłuższej sieci kanalizacyjnej niż objęta tą sprawą. Nic takiego nie wynika z akt sprawy.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że niezasadnym jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 63 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Norma prawna zawarta w tym przepisie stanowi, że w przypadku, gdy dane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, albo też dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W tej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. w piśmie z dnia (...) czerwca 2017 r. wprost stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie jest objęta katalogiem przedsięwzięć mogących chociażby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym nie było podstawy do prowadzenia w oparciu o art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko.
W tym stanie sprawy na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku i oddalił skargę kasacyjną.
-----------------------
7
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło