II OSK 283/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-12
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Marzenna Linska-Wawrzon, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy z powodu uchybienia miesięcznego terminu do złożenia wniosku, licząc ten termin od daty otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, zamiast od daty faktycznego dowiedzenia się o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA prawidłowo uchylił postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, ponieważ organy administracji nie wykazały w sposób bezsporny, że strona dowiedziała się o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy z zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczony od dnia dowiedzenia się o decyzji, powinien być liczony od daty faktycznego uzyskania wiedzy o przedmiocie i treści rozstrzygnięcia, a nie od daty ogólnego zawiadomienia o postępowaniu, zwłaszcza gdy strona nie jest obeznana z przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy elektrowni wiatrowej. Skarżąca twierdziła, że dowiedziała się o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dopiero podczas wglądu do akt sprawy o pozwolenie na budowę, co nastąpiło po upływie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od daty otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. WSA uchylił postanowienie o odmowie wznowienia, uznając, że organ nie wykazał, iż skarżąca dowiedziała się o decyzji z zawiadomienia. NSA rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
1) prostuje zaskarżony wyrok w ten sposób, że w komparycji zaskarżonego wyroku w miejsce słów: "na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L." wpisuje: "na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z.", 2) oddala skargę kasacyjną, 3) zasądza od W. sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz J. F. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Wojciech Mazur, Sędzia NSA Marzenna Linska- Wawrzon, Sędzia WSA (del.) Marcin Kamiński (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 847/17 w sprawie ze skargi J. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1) prostuje zaskarżony wyrok w ten sposób, że w komparycji zaskarżonego wyroku w miejsce słów: "na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L." wpisuje: "na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z.", 2) oddala skargę kasacyjną, 3) zasądza od W. sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz J. F. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 847/17, po rozpoznaniu skargi J. F. (skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. (organ zażaleniowy) z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, uchylił zaskarżone postanowienie.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] organ zażaleniowy po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Budowa elektrowni wiatrowej złożonej z 9 turbin każda o mocy do 3,5 MW, wykorzystującej energię wiatru do produkcji energii elektrycznej wraz z drogami dojazdowymi i placami manewrowymi o wymiarach ok. 30 m x 50 m zlokalizowanych na działkach położonych w miejscowości K. Pierwsza, K. Druga i K. Trzecia". W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że przyczyną odmowy wznowienia postępowania było uchybienie terminowi przewidzianemu w 148 § 2 k.p.a. Wniosek o wznowienie skarżąca złożyła w dniu [...] kwietnia 2017 r. wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję). Skarżąca podniosła, że jako strona została pominięta w postępowaniu administracyjnym, zaś o fakcie wydania przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy dowiedziała się dopiero od Starosty J. w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Dodatkowo skarżąca podniosła, że decyzja wydana została w dniu [...] maja 2016 r., zaś w dniu [...] maja 2016 r. została uchwalona ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, która weszła w życie [...] lipca 2016 r., i zgodnie z którą lokalizacja elektrowni wiatrowych następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odmawiając wznowienia postępowania organ przytoczył treść art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania oraz art. 148 § 2 k.p.a., zgodnie z którym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ zażaleniowy ustalił, że skarżąca o kwestionowanej decyzji dowiedziała się w dniu [...] marca 2017 r. z pisma Starosty w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Okoliczność tę potwierdził również Starosta w innym piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. wskazując, że skarżąca zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie budowy elektrowni wiatrowej otrzymała w dniu [...] marca 2017 r., a zatem w tej dacie dowiedziała się o planowanej inwestycji, czyli również o decyzji o warunkach zabudowy. Poza tym powyższy fakt potwierdziła wprost skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania. Mimo to, wniosek taki złożyła dopiero w dniu [...] kwietnia 2017 r., a więc po upływie miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o istnieniu decyzji o warunkach zabudowy. Organ zażaleniowy podkreślił przy tym, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Mając powyższe na uwadze organy obu instancji uznały, że skarżąca złożyła wniosek o wznowienie z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., dlatego należało odmówić wznowienia postępowania.
W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając jego wydanie z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 16, art. 124 § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że bieg terminu dla skarżącej na złożenie podania o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia [...] marca 2017 r., kiedy skarżąca otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie budowy elektrowni wiatrowej, a nie od dnia [...] marca 2017 r., kiedy skarżąca dokonała wglądu do akt sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 148 § 1 i 2 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca podniosła, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę spornej elektrowni wiatrowej nie wskazywało, że została wydana decyzja o warunkach zabudowy, z którą zainteresowane strony mogą się zapoznać w wyznaczonym terminie. Z zawiadomienia wynikało jedynie, że strona może się zapoznać się z zebranymi w tej sprawie dowodami, materiałami oraz zgłoszonymi żądaniami. Skarżąca z treści zawiadomienia nie dowiedziała się więc, że w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, stanowiąca jeden z materiałów i dowodów w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę. Skarżąca stwierdziła, że nie będąc profesjonalistą w zakresie budownictwa lub prawa, nie miała zatem możliwości dowiedzieć się z treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, że została wydana decyzja o warunkach zabudowy, zaś w oparciu o dane zawarte w zawiadomieniu, bez wglądu do akt sprawy, nie mogłaby złożyć wniosku o wznowienie postępowania. Skarżąca stwierdziła, że faktycznie o decyzji o warunkach zabudowy dowiedziała się dopiero w dniu [...] marca 2017 r. podczas wglądu do akt sprawy o wydanie pozwolenia na budowę, co potwierdzają zdjęcia z wykonania fotokopii z akt tej sprawy. Skarżąca stwierdziła również, że wbrew stanowisku organu zażaleniowego, nie została poinformowana o wydaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy, co jest obowiązkiem organu administracji publicznej, wynikającym z przepisu art. 9 k.p.a., ustanawiającego zasadę udzielania informacji przez organy administracji publicznej, która - zgodnie z orzecznictwem sądowym - powinna być rozumiana maksymalnie szeroko. Skarżąca stwierdziła, że obowiązek udzielania informacji obejmuje cały tok postępowania administracyjnego, od momentu jego wszczęcia aż do jego zakończenia, bowiem brak odpowiednio wczesnego działania ze strony organu administracji nie sprzyja pogłębianiu zaufania obywatela do działań, sprawności i skuteczności działania urzędu. Skarżąca podniosła, że w orzecznictwie dominuje pogląd, iż organ administracji wykonujący ciążący na nim obowiązek informowania, szczególnie starannie powinien dokonywać czynności informacyjnych w tych sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi, jak również w sytuacji, gdy z zachowania strony wynika, że informacja przekazana przez organ nie dotarła do świadomości strony. Obowiązek informowania ma również szczególne znaczenie w przypadku nieporadności strony oraz gdy strona z pewnych powodów nie jest zorientowana w obowiązujących przepisach prawa. Skarżąca zarzuciła również, że organ nie odniósł się w ogóle do drugiej ze wskazanych przez nią przesłanek wznowienia, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc że decyzja wydana została w dniu [...] maja 2016 r., zaś w dniu [...] maja 2016 r. została uchwalona ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, która następnie weszła w życie [...] lipca 2016 r., zgodnie z którą lokalizacja elektrowni wiatrowych następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak odniesienia się przez organ do tego zarzutu stanowi w ocenie skarżącej naruszenie art. 107 § 3 i 124 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ zażaleniowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wyrokiem z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 847/17 Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że podstawą rozstrzygnięcia był art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. art 148 § 1 i 2 k.p.a., który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), z tym że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Sąd I instancji stwierdził, że oceniając zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ zażaleniowy prawidłowo miał na uwadze przepis art. 148 § 2 k.p.a., a więc miesięczny termin biegnący od dnia, w którym strona dowiedziała się o kwestionowanej decyzji ustalającej warunki zabudowy. W ocenie Sądu organ bezpodstawnie natomiast uznał, że termin ten zaczął biec od dnia otrzymania przez skarżącą zawiadomienia o prawie końcowego zapoznania się z materiałami sprawy w przedmiocie pozwolenia na budowę spornej inwestycji. W aktach sprawy nie ma bowiem tego zawiadomienia, co oznacza, że organ nie zapoznał się z jego treścią, natomiast skarżąca podniosła, że zawierało ono jedynie ogólną informację o prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę dowodami, nie wskazywało zaś, że w skład tych materiałów wchodzi również kwestionowana decyzja o warunkach zabudowy. Zdaniem Sądu, twierdzenia skarżącej są prawdziwe, gdyż są zgodne ze spornym zawiadomieniem, które załączyła do skargi. Nie wiadomo więc, na jakiej podstawie organ przyjął, że w zawiadomieniu była informacja, iż sporna decyzja została wydana. Wprawdzie data dowiedzenia się o wydaniu decyzji w postępowaniu, w którym strona nie brała udziału, to niekoniecznie data zapoznania się z treścią decyzji, ale niewątpliwie musi to być co najmniej dzień, w którym strona w ogóle powzięła wiadomość, że decyzja taka istnieje, jaki organ ją wydał i kiedy, a więc dzień, w którym strona poznała te dane decyzji, które umożliwią określenie jakiej sprawy dotyczy, w jakim postępowaniu została wydana. Sąd I instancji stwierdził, że w świetle zgromadzonych w aktach materiałów nie można natomiast przyjąć, że skarżąca już z zawiadomienia z dnia [...] marca 2017 r. dowiedziała się, że w ogóle kwestionowana decyzja ustalająca warunki zabudowy, została wydana. Skarżąca podniosła, że jest osobą, która nie zna się na przepisach prawnych i trybach postępowania przed organami, w tym w szczególności w sprawach dotyczących inwestycji budowlanych, które obejmują nie tylko wiele czynności faktycznych, ale również powiązanych ze sobą, odrębnych postępowań. Zdaniem Sądu I instancji powyższe prowadzi do wniosku, iż organ bezpodstawnie przyjął, że skarżąca już z treści spornego zawiadomienia dowiedziała się o wydaniu kwestionowanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wprawdzie we wniosku skarżąca ogólnie podniosła, że dowiedziała się o tej decyzji właśnie z zawiadomienia, jednak następnie konsekwentnie podnosiła, że w rzeczywistości nastąpiło to dopiero po dokonaniu wglądu do akt sprawy tj. [...] marca 2017 r. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej i to, że skarżąca nie jest obeznana z przepisami i procedurami z zakresu prawa budowlanego, Sąd stwierdził, że oświadczenie we wniosku o wznowienie, iż o wydaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy skarżąca dowiedziała się z zawiadomienia, można rozumieć w ten sposób, że z zawiadomienia w ogóle dowiedziała się o procesie inwestycyjnym, co nie oznacza, że dowiedziała się już z tą chwilą o wydaniu spornej decyzji. Mając na uwadze, że skarżąca nie jest osobą biegłą w prawie, w ocenie Sądu, nie można więc przyjmować, że wszczęcie postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę musiało być poprzedzone decyzją o warunkach zabudowy, tym bardziej, że jak podnosi skarżąca we wniosku o wznowienie, w tym okresie zmieniły się przepisy dotyczące lokalizacji elektrowni wiatrowych i obecnie nie wydaje się co do nich decyzji o warunkach zabudowy, lecz ich lokalizacja ustalana jest w planie miejscowym. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nieodniesienia się przez organ odwoławczy do drugiej z przesłanek wznowienia, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Sąd I instancji stwierdził, że zarzut ten nie jest uzasadniony. Sąd I instancji wyjaśnił, że postępowanie o wznowienie przebiega dwuetapowo - w pierwszym z etapów organ bada wyłącznie warunki formalne wniosku o wznowienie, m.in. to czy został złożony z zachowaniem terminu, a dopiero w razie niebudzącego wątpliwości ustalenia, że strona zachowała termin, organ bada przesłanki wznowienia i ewentualnie na nowo rozpatruje sprawę. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie konieczne jest prawidłowe przeprowadzenie pierwszego etapu, a więc jednoznaczne ustalenie przez organ, czy rzeczywiście skarżąca z zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dowiedziała się o wydaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy. Jeśli zawiadomienie takiej informacji nie zawierało, w braku innych przeszkód do wszczęcia postępowania, organ zobowiązany będzie wznowić postępowanie i odnieść się do przedstawionych przez skarżącą podstaw wznowienia.
Podmiot W. Sp. z o. o. z siedzibą w K. (skarżący kasacyjnie) wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił:
I. naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego stwierdził, iż organ odwoławczy w sposób nieprawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie, podczas gdy stwierdzić należy, iż organ po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania dowodowego ustalił, iż skarżąca dowiedziała się o decyzji o warunkach zabudowy w dniu [...] marca 2017, a tym samym jej wniosek o wznowienie postępowania, złożony w dniu [...] kwietnia 2017, został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia;
II. naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik spawy, przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, arbitralnie, bez uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy uznał, iż doręczenie skarżącej wezwania Starosty z dnia [...] marca 2017 r., nie stanowi początku biegu terminu miesięcznego na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy, podczas gdy mając na uwadze treść wniosku skarżącej, stwierdzić należy, iż właśnie ta data stanowi początek biegu ww. terminu;
III. naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik spawy przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, uznał i dał wiarę, iż skarżąca dowiedziała się o przyczynie wznowienia postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy, w dacie późniejszej niż [...] marca 2017 r., ponieważ po otrzymaniu postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podniosła, iż datą od której winno się liczyć termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania, jest data [...] marca 2017 r., podczas gdy z podania skarżącej o wznowienie postępowania wynika, iż o przyczynie wznowienia dowiedziała się w wezwaniu Starosty, a późniejsze wskazanie daty [...] marca 2017 r. jako daty właściwej, wynika bezpośrednio z faktu, iż upłynął termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono szczegółową argumentację na poparcie zajętego stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów kasacyjnych, uznając je za pozbawione uzasadnionych podstaw.
Jakkolwiek autor skargi kasacyjnej dokonał formalnego wyodrębnienia trzech zarzutów kasacyjnych, to jednak dokonana fragmentacja bazująca na tym samym zestawie przepisów (art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.) jest konstrukcyjnie wadliwa. Nie stanowi to jednak przeszkody do przeprowadzenia oceny zasadności stanowiska strony skarżącej kasacyjnie, która zmierza w istocie do podważenia prawidłowości sądowego wzruszenia zaskarżonego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy ze względu na wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy wznowienia w zakresie fazy oceny dopuszczalności wznowienia.
Podjęta przez skarżącego kasacyjnie inwestora próba zakwestionowania prawidłowości zaskarżonego wyroku nie może odnieść zamierzonego skutku. Sąd pierwszej instancji trafnie zakwestionował stanowisko zajęte przez kontrolowane organy, które prowadząc postępowanie w sprawie wznowienia uchyliły się w istocie od pełnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie zachowania przez skarżącą terminu do wniesienia podania o wznowienie. Jeśli bowiem organy uznały, że skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o ustaleniu warunków zabudowy z zawiadomienia z dnia [...] marca 2017 r. o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji objętej tą pierwszą decyzją, to w aktach sprawy powinny były znaleźć się dowody stanowiące potwierdzenie tego rodzaju ustalenia. Jest to nieodzowne, ponieważ w ocenie organów właśnie z powyższego zawiadomienia miała wynikać dla skarżącej informacja o wydaniu ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2016 r., natomiast zdaniem skarżącej informacja o wydaniu powyższej decyzji dotarła do niej w dniu [...] marca 2017 r. w trakcie przeglądania akt sprawy o wydanie pozwolenia na budowę. Na dowód powyższej okoliczności skarżąca przedłożyła zresztą zaopatrzony w datę ([...] marca 2017 r.) wydruk fotografii telefonicznej fragmentu akt sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę. Organy orzekające w przedmiocie dopuszczalności wznowienia nie podjęły nawet próby weryfikacji twierdzenia skarżącej o przeglądaniu w dniu [...] marca 2017 r. akt sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę, pomimo iż ustalenia w tym zakresie są istotne z punktu widzenia oceny zachowania terminu z art. 148 § 2 k.p.a. Skoro bowiem skarżąca wniosła podanie o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. w dniu [...] kwietnia 2017 r., to niewątpliwie w zakresie przyczyny z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. miesięczny termin na złożenie podania liczony od dnia dowiedzenia się o wydaniu ostatecznej decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie, będzie uznany za zachowany albo niezachowany w zależności od ustaleń faktycznych co do daty faktycznego uzyskania wiedzy na temat przedmiotu i treści rozstrzygnięcia wynikającego z powyższej decyzji (w przedmiotowej sprawie – [...] marca 2017 r. albo [...] marca 2017 r.).
Wobec powyższego należy podzielić wniosek Sądu Wojewódzkiego, że jeżeli kontrolowane organy nie wykażą w sposób bezsporny, że skarżąca dowiedziała o treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] maja 2016 r. z zawiadomienia z dnia [...] marca 2017 r. i brak będzie dowodów podważających twierdzenie skarżącej, że o treści powyższej decyzji dowiedziała się w dniu 13 marca 2017 r., odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie będzie miała podstaw.
Niezależnie od powyższego należy uzupełnić wskazania proceduralne Sądu pierwszej instancji.
Ponieważ uchylono jedynie postanowienie organu drugiej instancji, organ ten po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie dopuszczalności wznowienia, w zależności od wyników prawidłowych ustaleń faktycznych, albo utrzyma w mocy zaskarżone postanowienie, albo uchyli je (jeśli zostaną wykluczone wszystkie przesłanki negatywne wznowienia) i przekaże sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.). Organ drugiej instancji (zażaleniowy) nie jest bowiem właściwy do wznowienia postępowania, przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Zgodnie bowiem z art. 150 § 1 k.p.a. zasadą jest, że właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji (w przedmiotowej sprawie – właściwy wójt gminy). Postanowienie o wznowieniu postępowania (jako orzeczenie "w sprawach wymienionych w art. 149") może zostać wydane jedynie przez organy określone w art. 150 k.p.a. (w tym przede wszystkim przez organ wskazany w art. 150 § 1 k.p.a.), a nie przez organy wyższego stopnia przeprowadzające kontrolę instancyjną postanowienia o odmowie wznowienia (art. 149 § 4 w zw. z art. 149 § 3 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej (punkt drugi wyroku).
Jednocześnie wobec stwierdzenia oczywistej omyłki w komparycji wyroku Sądu Wojewódzkiego w zakresie wskazania skarżonego organu ("Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L." zamiast "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z.") Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 156 § 1 p.p.s.a. sprostował z urzędu w tym zakresie zaskarżone orzeczenie (punkt pierwszy wyroku).
O kosztach postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym orzeczono w punkcie trzecim wyroku, zasadzając na podstawie art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz od strony skarżącej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło