II OSK 293/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant asystent sędziego Joanna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1150/21 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2021 r. nr 442/21 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2021 r., VII SA/Wa 293/22, oddalił skargę P. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia 2 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych: Zaskarżonym postanowieniem WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej p.b.), po rozpoznaniu zażalenia P. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim (dalej PINB) z dnia 5 stycznia 2021 r. - utrzymał w mocy ww. postanowienie. Na to postanowienie P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił wniesioną skargę. Sąd podał, że skarżący po raz kolejny usiłował uzyskać od organu decyzję zmieniającą w trybie art. 155 k.p.a. decyzję PINB z 19 stycznia 2015 r. nakładającą na inwestorów na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. obowiązek sporządzenia i przedłożenia określonych dokumentów. WSA wskazał, że wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2019 r., II OSK 2351/17, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2017 r., VII SA/Wa 1512/16, oraz kontrolowane przez ten Sąd decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji. Przyczyną takiego orzeczenia NSA było to, że tryb nadzwyczajny, przewidziany w art. 155 k.p.a., nie ma zastosowania do zmiany terminu wykonania obowiązków nałożonych w postępowaniu naprawczym na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Biorąc pod uwagę, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego we wniosku z dnia 4 grudnia 2020 r. wprawdzie błędnie prawnie, ale w wyraźnie określony sposób – na podstawie art. 155 k.p.a. – domagał się od PINB "zmiany decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim z dnia 19 stycznia 2015 roku, poprzez zmianę terminu wykonania projektu zamiennego do dnia 31 grudnia 2021 roku", Sąd uznał, że z innych uzasadnionych przyczyn, a więc z powodu niemożności zmiany terminu procesowego w tym trybie, postępowanie nie mogło być wszczęte. Słusznie więc organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, a organ II instancji prawidłowo utrzymał takie postanowienie w mocy, poprawnie stosując – wbrew zarzutom skargi – art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Ww. wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) w zw. z art 155 k.p.a. poprzez powielenie błędów organów obu instancji i uznanie, że w przedmiotowej sprawie organy słusznie stwierdziły, iż nie ma podstawy materialno-prawnej do zmiany decyzji PINB z dnia 19 stycznia 2015 r. na podstawie art. 155 k.p.a., podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 155 k.p.a., co powoduje, iż decyzja powinna zostać zmieniona, 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 k.p.a., art. 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., polegające na uznaniu przez Sąd I instancji, że w przedmiotowej sprawie organy słusznie nie przeprowadziły merytorycznego postępowania administracyjnego i tym samym nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, że rozstrzygnięcie sprawy stoi w sprzeczności z okolicznościami niniejszej sprawy, w szczególności poprzez niezasadne przyjęcie, że organy obu instancji zasadnie uznały o nieprawidłowości żądania skarżącego do zmiany terminu przedłożenia projektu zamiennego w trybie art. 155 k.p.a., mimo, że przepisy prawa dopuszczają taką możliwość, 3) art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi i jej oddaleniu, podczas gdy skarga była oczywiście uzasadniona i zasługiwała na uwzględnienie; 4) art. 141 § 4 w zw. z art. 15 k.p.a. polegające na pominięciu przez Sąd I instancji, że ustalenia organów obu instancji stoją w sprzeczności z prezentowanymi przez skarżącego argumentami, w szczególności poprzez niezasadne przyjęcie, że pomimo nadzwyczajnych okoliczności wskazanych przez skarżącego nie zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego celem zmiany decyzji PINB z dnia 19 stycznia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, w niniejszej sprawie nie było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji PINB z dnia 19 stycznia 2015 r. wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Podkreślić należy, że w wyroku z dnia 28 sierpnia 2019 r., II OSK 2351/17, zapadłym uprzednio w przedmiotowej sprawie, a więc wiążącym w obecnie prowadzonym postępowaniu, Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie i jednoznacznie przesądził, że art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania do przedłużenia terminu wykonania obowiązków nałożonych przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Sąd I instancji nie naruszył zatem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art 155 k.p.a.; art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.; art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 15 k.p.a., a domaganie się przez skarżącego kasacyjnie zmiany decyzji PINB z dnia 19 stycznia 2015 r. na podstawie art. 155 k.p.a. jest w tych okolicznościach bezzasadne. Wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają w tej sytuacji usprawiedliwionych podstaw. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.