II OSK 2997/18

Dnia 14 lipca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty L. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1978/17 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1978/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "GINB", którą utrzymano w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...]. Decyzją tą Wojewoda, utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], którą uchylono (po wznowionym postępowaniu) decyzję Starosty L. z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R. i A. B. pozwolenia na budowę budynku usługowego z garażem podziemnym i rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i garaży na działce nr [...] w L. i odmówiono inwestorom zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i rozbiórkę. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł A. B.. Przy piśmie procesowym z dnia 13 maja 2021 r. A. B. wniósł o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Starosty L. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...]. Skarżący argumentację wniosku oparł na skutkach związanych z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. uchyleniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w związku z czym skarżący jest pozbawiony możliwości korzystania z budynku; oraz koniecznością wdrożenia trybu naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, w którym może być wydany nakaz rozbiórki budynku bądź nałożony obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, co wiąże się z określonymi skutkami finansowymi po stronie skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (Sąd I instancji oddalił skargę, a przed wydaniem wyroku nie doszło do wstrzymania wykonania ani zaskarżonej decyzji, ani aktualnie wnioskowanej decyzji Starosty – postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. WSA w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji GINB; zaś postanowieniem z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 652/18, NSA oddalił zażalenie). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. W tej zaś sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty L. z dnia [...] marca 2016 r. o uchyleniu, po wznowieniu postępowania, decyzji Starosty L. z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...], o pozwoleniu na budowę – nie zawiera żadnej argumentacji, która mogłaby wskazywać na istnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosek opiera się wyłącznie na skutkach prawnych, które bezpośrednio mogą wynikać z innych decyzji administracyjnych, tj. decyzji uchylającej pozwolenie na użytkowanie oraz potencjalnych decyzji wydanych trybie naprawczym z art. 50-51 Prawa budowlanego, a więc wydanych poza granicami niniejszej sprawy. Przed ich skutkami w kontekście treści art. 61 § 3 p.p.s.a. skarżący może domagać się tymczasowej ochrony, ale w odpowiednich postępowaniach dotyczących oceny legalności tych decyzji. Taką też ocenę w niniejszej sprawie zasadniczo potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym postanowieniu o sygn. akt II OZ 652/18, w którym ocenił, że zaskarżona decyzja GINB jako decyzja odmowna – nie daje inwestorowi żadnych uprawnień ani nie nakłada na niego obowiązków, zatem nie podlega wykonaniu dobrowolnemu lub przymusowemu. Dalej NSA wskazał, że nie można więc mówić o możliwości wywołania przez tę decyzję jakiegokolwiek niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Nawet ewentualne wstrzymanie wykonania tej decyzji nie spowodowałoby automatycznego wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. i wstrzymania prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania naprawczego w stosunku do przedmiotowej inwestycji. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.