II OSK 3013/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-05

Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokumentacja archiwalna i protokoły kontroli z lat 80. XX wieku mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli okoliczności w nich zawarte były znane organowi w toku pierwotnego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja archiwalna i protokoły kontroli z lat 80. nie stanowiły istotnych, nowych okoliczności nieznanych organowi w dniu wydania decyzji, a zatem nie mogły być podstawą do wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że okoliczności te były już rozważane w toku pierwotnego postępowania, a prawidłowość tego postępowania została potwierdzona wcześniejszym prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący W. C. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej. Po odmowie stwierdzenia choroby zawodowej, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, uznając, że pojawiły się nowe okoliczności faktyczne lub dowody. Skarżący przedłożył dokumentację archiwalną i protokoły kontroli z lat 80. XX wieku. Organy administracyjne oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że dokumentacja ta nie stanowiła nowych dowodów, a okoliczności w niej zawarte były znane organowi w toku pierwotnego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1829/17 w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 czerwca 2017 r. znak ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1829/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. C. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 czerwca 2017 r. znak ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 5 kwietnia 2016 r. nr ..., utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 21 października 2015 r. nr ..., w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Wznowienie postępowania nastąpiło na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), tj. gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Po analizie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ pierwszej instancji a za nim organ odwoławczy zasadnie przyjęły, że w sprawie nie pojawiła się przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd argumentował, że skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania w sprawie uznania jego schorzenia za chorobę zawodową wskazał, że uzyskał dokumentację archiwalną znajdująca się w posiadaniu Archiwum Państwowego w B. oraz od Syndyka Masy Upadłości I. K. SA, następcy prawnego Zakładów C. S.A. w B., mająca potwierdzać pracę skarżącego w przekroczeniach NDS czynników chemicznych. Skarżący przedłożył także dokumentację sporządzoną w roku 1985 przez Państwową Inspekcję Pracy, dotyczącą wyników przeprowadzonej kontroli, roczny wykaz szkodliwości zawodowych z 1984 r., informację o narażeniu zawodowym pracowników zakładu, dokumentację zawierającą informacje o emisji chlorków mającej miejsce 29 marca 1984 r., wykazy stanowisk pracy, na których stwierdzano przekroczenia czynników szkodliwych dla zdrowia, sprawozdania z pomiarów stężeń czynników szkodliwych. Zdaniem skarżącego wskazana dokumentacja przesądza, że postępowanie administracyjne w jego sprawie toczyło się z istotnymi brakami w dokumentacji, które rzutowały na decyzję odmowną organów. Natomiast organy administracyjne rozpoznające wniosek o wznowienie, po analizie załączonej dokumentacji doszły do przekonania, że skarżący nie przedstawił istotnych dla sprawy nowych okoliczności, które byłyby nieznane organowi i które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w sprawie przez organy administracyjne. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. po weryfikacji dokumentacji przedstawionej przez stronę wskazał, odnosząc się do dokumentacji archiwalnej znajdującej się w posiadaniu Archiwum Państwowego w B. oraz Syndyka Masy Upadłości I. K. S.A. mającej potwierdzić pracę skarżącego w przekroczeniach NDS czynników chemicznych, że dokumentacja ta nie może zostać uznana jako nowy dowód w sprawie z uwagi na fakt, że okoliczności wynikające z tych materiałów były znane organowi pierwszej instancji podczas prowadzonego postępowania. Zatem dokumentacja ta nie mogła stanowić podstawy wznowienia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. przeprowadzając ocenę narażenia zawodowego uwzględnił fakt wykonywania czynności zawodowych pracownika w przekroczeniach NDS czynników chemicznych w środowisku pracy. Brak było podstaw do uchylenia w trybie wznowienia, decyzji odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej. Ponadto strona przedłożyła dokumentację sporządzoną w roku 1985 przez Państwową Inspekcję Pracy, dotyczącą wyników przeprowadzonej kontroli, roczny wykaz szkodliwości zawodowych z 1984 r., informację o narażeniu zawodowym pracowników zakładu. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów, że dokumenty te zawierają ogólne stwierdzenia dotyczące warunków pracy całego zakładu i wszystkich zatrudnionych, bez szczególnego uwzględnienia stanowisk pracy zajmowanych przez W. C. Są to protokoły kontroli zakładu pracy, w którym zatrudniony był skarżący. Brak w nich odniesienia się do stanowisk pracy zajmowanych przez skarżącego i wpływu niekorzystnych czynników bezpośrednio na to stanowisko pracy. Zatem słusznie, zdaniem Sądu uznano, że nie można z przedłożonych dokumentów zaczerpnąć jednoznacznych informacji mogących być podstawą do uchylenia decyzji dotychczasowej. Warunki pracy w Zakładach C. SA oraz związane z nimi zagrożenia zostały uwzględnione w trakcie prowadzonego postępowania i były znane na wcześniejszych etapach sprawy. Nadto sprawozdania z badań i pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy przedłożone przez W. C. w znaczącej części nie dotyczą stanowisk pracy i wydziałów na jakich pracował. Powiatowy Inspektor Sanitarny przeprowadzając ocenę narażenia uwzględnił, że strona pracowała w przekroczeniach najwyższych dopuszczalnych stężeń chemikaliów znajdujących się w środowisku pracy. Sąd zgodził się również z organami, co do oceny awarii w dniu 29 marca 1984 r., która spowodowała emisje chloru do atmosfery. Podczas wystąpienia awarii W. C. pracował w Zakładzie Barwników, a nie w Zakładzie Syntezy, w którym doszło do zdarzenia. Sąd doszedł zatem do wniosku, że w przedmiotowej sprawie strona nie przedstawiła żadnych nowych dowodów mogących być podstawą do uchylenia decyzji ostatecznej. Zasadnie w ocenie Sądu, organy podkreśliły, że decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 5 kwietnia 2016 r. nr ... została poddana ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., który prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 638/16 oddalił skargę skarżącego, tym samym uznał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za kompletny i wyczerpujący. Oddalając skargę, w której strona zarzucała m.in. brak przesłuchania świadków, Sąd przesądził o prawidłowości prowadzonego wówczas postępowania. Z tego względu argumentacja skarżącego zmierzająca do wskazania braków w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej nie może zostać uwzględniona, gdyż Sąd już wcześniej przesądził o prawidłowości i kompletności tego postępowania. Odmienny pogląd podważałaby ustalenia prawomocnego wyroku Sądu, a na mocy art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Reasumując, Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że przedstawione dokumenty stanowiące podstawę wniosku o wznowienie, nie zawierały nowych nieznanych organowi, a istotnych dla sprawy faktów. Sąd nie stwierdził, by w sprawie doszło do naruszenia art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 78 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. W skardze kasacyjnej W. C. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono bezpodstawne przyjęcie, iż brak było podstaw do wznowienia postępowania na podstawie wskazanych nowych dowodów przez skarżącego, a przede wszystkim nie przesłuchanie świadków przez co nie było możliwe ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych na których powinna oprzeć się decyzja administracyjna co miało istotny wpływ na wynik postępowania - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych musi być precyzyjne, gdyż, z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej, sąd ten może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane jako naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, ani też nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut sformułowano w sposób nieprawidłowy, bowiem jako przepisy naruszone wskazano art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego tymczasem sąd administracyjny nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego lecz przepisy własnej ustawy procesowej, tj. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Za chybiony musiał być zatem uznany ww. zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu ze skargi kasacyjnej nie można poddać kontroli oceny stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ administracji, dokonanej przez sąd pierwszej instancji. Można to uczynić, tyle że w podstawie skargi kasacyjnej należy wskazać ten przepis ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który został przez Sąd pierwszej instancji naruszony podczas dokonywania oceny stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przez organ. Wynika to z faktu, że skarga kasacyjne musi zawierać zarzuty przeciwko wyrokowi. Nadto odnosząc się do wskazywanej w uzasadnieniu możliwości powołania świadków przez sąd administracyjny wskazać należy, że sądy administracyjne nie są uprawnione do powoływania świadków, gdyż z treści art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jedynie na marginesie wskazać również należy, że Sąd przychyla się do oceny Sądu pierwszej instancji, że materiał przedstawiony przez skarżącego nie kwalifikował się jako istotne dowody nieznane organowi w dniu wydania decyzji, gdyż dokumenty przedstawione przez skarżącego potwierdzają okoliczności rozważane w toku poprzednio prowadzonego postępowania administracyjnego. Nie było też potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów, w tym zwłaszcza powoływania świadków. Zasadnie Sąd w zaskarżonym wyroku wskazał na moc w zakresie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z 13 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 638/16. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. ----------------------- 6

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło