II OSK 3288/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. H. i A. H. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 955/17 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi W. H. i A. H. na uchwałę Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ul. Ł. w G. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie Postanowieniem z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 955/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę W. H. i A. H. na uchwałę Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ul. Ł. w G. i orzekł o zwrocie wpisu sądowego od skargi. Sąd zauważył, że z pisma skarżących z dnia [...] września 2017 r. będącego odpowiedzią na wezwanie Sądu do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez wykazanie, w jaki sposób zaskarżona uchwała naruszyła ich interes prawny lub uprawnienie, stosownie do wymagań art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 z późn. zm.), wynika, że są oni właścicielami działki nr [...] w obrębie P., a zaskarżony plan miejscowy przeznacza tereny na których znajduje się m. in. działka skarżących, pod zabudowę mieszkaniową i usługi. W ocenie skarżących plan zmienia także granice nieruchomości co narusza dotychczasową funkcjonalność działki. Także procedura planistyczna poprzedzająca uchwalenie planu nie odpowiadała w pełni wymogom ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd dokonał oceny wniesionej skargi pod kątem spełnienia wymogów formalnych z art. 101 ust. 1 u.s.g. umożliwiających jej rozpoznanie. Uznał, że dopełnili oni wymogu wezwania Rady Miejskiej w Gryfinie do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi na przedmiotową uchwałę. W zakresie wymogu wykazania naruszenia zaskarżoną uchwałą ich interesu prawnego Sąd stwierdził, że ze skargi, ani z pisma skarżących stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu do usunięcia braków skargi nie wynika, w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżących. Sąd stwierdził, że okoliczność, iż plan miejscowy przewiduje przeznaczenie gruntów rolnych na cele zabudowy mieszkaniowej i usług nie oznacza jeszcze naruszenia praw właścicieli działek położonych na obszarze nim objętym. Ze skargi nie wynika, w jaki sposób plan ingeruje w dotychczasowy sposób zagospodarowania działki nr [...], jakie wprowadza ograniczenia i w jaki sposób zmienia jej granice. Skarżący nie wyjaśnili jak obecnie zagospodarowana jest ich działka i jakie zmiany w tym zakresie wprowadził plan. W przekonaniu Sądu, skarżący nie wykazali, by zaskarżona uchwała naruszała ich indywidualny interes prawny. Tym samym, nie mieli legitymacji do skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Prawo do wniesienia skargi do sądu przysługuje bowiem jedynie takiemu podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, w tym rozumieniu, że zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną tego podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych np. przez zniesienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawniania lub interesu prawnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 790/12, Lex nr 1212683). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, nie publ.). Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest przy tym zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko administracyjnego). Stwierdzenie tego interesu sprowadza się zaś do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między powszechnie obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającą na tym, że akt stosowania normy materialnoprawnej może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Sąd zaznaczył, że w przypadku przesłanki wskazanej w art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy, interes prawny strony skarżącej musi zostać dodatkowo naruszony w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków i naruszenie to musi występować w momencie zaskarżenia uchwały, a nie dopiero w przyszłości. Kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym trzeba dowieść, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. W ocenie Sądu, skarżący podali jedynie, że są właścicielami działki nr 299 oraz że w zaskarżonej uchwale teren ten został przeznaczony na cele zabudowy mieszkaniowej i usług. Nie jest to wystarczające do uznania, że doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących, jako właścicieli nieruchomości. Plan miejscowy z założenia służy ustalaniu przeznaczenia terenów, określania sposobów ich zagospodarowania i warunków zabudowy (art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 tej ustawy). Tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania (art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Samo więc posiadanie nieruchomości objętej planem miejscowym nie uprawnia do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sąd uznał, że skarżący nie wyjaśnili, które zapisy planu i w jaki sposób wpływają na dalsze zagospodarowanie ich nieruchomości, jakie ograniczenia wprowadził plan, czy też jakich uprawnień ich pozbawił, ewentualnie jakie nałożono na nich obowiązki. Zarzuty zawarte w skardze są bardzo ogólne i dotyczą w zasadzie tego, że plan został uchwalony i ogranicza właścicieli nieruchomości w swobodnym dysponowaniu swoimi nieruchomościami. Ze skargi nie wynika jednak, w jaki sposób uchwała ta ingeruje w prawo własności działki nr [...]. Tymczasem naruszenie praw lub interesu prawnego skarżących jest warunkiem dopuszczalności skargi. W skardze nie określono, na czym polega ograniczenie prawa własności właścicieli działki. Skarżący nie uczynili tego również po wezwaniu przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi dotyczących wykazania naruszenia interesu prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skoro skarżący nie wykazali by zaskarżona uchwała naruszała ich interes prawy lub uprawnienie stosownie do wymagań art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono mu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm., zwaną dalej u.s.g.), poprzez zastosowanie ww. przepisu i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy interes prawny skarżących został przez nich wskazany (i opisany został sposób jego naruszenia) w stopniu co najmniej uzasadniającym przyjęcie skargi do rozpoznania. Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie a także o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększone o uiszczone opłaty skarbowe od pełnomocnictw. Skarżący zrzekli się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że Sąd pominął najważniejszą kwestię podnoszoną przez skarżących w kontekście naruszenia ich interesu prawnego tj. że zaskarżony plan ingeruje w ich sferę własnościową określoną przepisami Konstytucji RP (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1-3) i uszczegółowioną w przepisach KC np. art. 140 i 143), na co wskazali w piśmie z [...] września 2017 r. Analiza planu wskazuje, iż na części ich nieruchomości (działka nr [...]), która zgodnie z planem ma zostać (i faktycznie została) podzielona na działki nr [...] i [...] (co już samo w sobie jest ingerencją w prawo własności) ma przebiegać droga z chodnikiem. Już to świadczy o bezpośrednim naruszeniu praw skarżących wypływających z materialnego prawa własności. Oczekiwanie przez Sąd, że skarżący wskażą jak plan zmienia granice ich działki jest zbyt daleko idące. Pozbawia ono stronę prawa do rzetelnego i merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Skarżący w piśmie z dnia [...] września 2017 r. wskazali, że plan przewiduje zmianę granic ich nieruchomości i ich podział - co skutecznie uniemożliwia im korzystanie w pełni z przysługujących im praw np. budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, wymiany szamb, budowy czy remontu ogrodzeń, wjazdów na teren ich nieruchomości, wykonanie przyłączeń do sieci oraz uniemożliwia ewentualny podział i sprzedaż. Skarżący wskazali, która działka jest ich własnością, co pozwalało na zweryfikowanie faktu czy zaskarżony plan wprowadza w niej zmiany i jak one przebiegają. Analiza mapy prowadzi do oczywistej konstatacji, że droga przewidziana w zaskarżonym planie jest szersza w stosunku do obecnie obowiązującej i wkracza w granice działki skarżących. Wykazali więc swój interes w stopniu uzasadniającym przyjęcie skargi do rozpoznania. Trudno bowiem przyjąć, że nie wystąpiło naruszenie prawa własności poprzez ograniczenie prawa swobodnego korzystania z nieruchomości. Skarżący nie mogą rozporządzać swoją nieruchomością w sposób sprzeczny z planem miejscowym. Potwierdzają to przepisy art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Skutki planu są realne, istnieją od chwili jego uchwalenia. Możliwość wykorzystywania nieruchomości w sposób dotychczasowy do czasu zagospodarowania zgodnie z planem również ingeruje natychmiast w sferę praw i obowiązków właścicieli nieruchomości objętych planem, bowiem mogą oni wykorzystywać nieruchomości w sposób dotychczasowy. Nie mogą dokonywać zmian sprzecznych z planem, a których dokonać mogli przed jego uchwaleniem. Niemożność zainwestowania terenu, który po uchwaleniu planu został wyłączony spod możliwości swobodnego rozporządzania nie jest zdarzeniem przeszłym a realnym ograniczeniem w stosunku do praw i obowiązków istniejących wcześniej. Inwestycja z momentem uchwalenia planu w ogóle nie jest możliwa do przeprowadzenia. Sąd próbował odrzucić skargę z uwagi na pozorne braki formalne pisma. Skarga powinna być jednak przedmiotem głębszej analizy. Skarżący wskazali swoją argumentację, przywołali naruszenia i powołali się na szczegółową argumentację z pism złożonych wcześniej. Skarżący wskazali numer swojej działki, jej położenie, fakt naruszenia jej granic oraz ograniczenia z tego wynikające. Okoliczności te Sąd I instancji mógł z łatwością zweryfikować przeglądając mapę stanowiącą załącznik do zaskarżonego planu. Pełnomocnik zauważył, że na podstawie przedmiotowego planu - w związku z planowanym przebiegiem (poszerzeniem) ul. C. - decyzją nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy Gryfino z dnia [...] grudnia 2013 r. dokonano podziału działki nr [...]. W decyzji tej wskazuje się, że nowo wydzielona działka nr [...] przylega do drogi publicznej - ulicy C. i przeznaczona jest na jej poszerzenie. Na skutek tego podziału istniejące zbiorniki na ścieki znalazły się na obszarze przewidzianym planem na poszerzenie drogi, zaś pozostały skrawek terenu przed budynkiem mieszkalnym, na którym można wykonać instalację przydomowej oczyszczalni ścieków stał się zbyt mały na dokonanie inwestycji. Wytyczona planem nowa granica nieruchomości została przesunięta około 3 m w głąb nieruchomości skarżących i znajduje się w odległości około 70 cm od południowo-zachodniego narożnika budynku mieszkalnego. Działka skarżących jest w pełni zagospodarowana. Stoi na niej budynek mieszkalny jednorodzinny, duży ogród ze skalniakiem i kilkunastoletnimi drzewami oraz budynek gospodarczy). Według planu działka została oznaczona symbolem Pn64.MN.3 (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) oraz symbolem Pn64.KDD.8 (teren tras komunikacyjnych). Teren KDD jest w bliskim sąsiedztwie budynku mieszkalnego co spowodowało podział działki [...] na dwie części. Ustalenia te naruszają ich interes prawny, gdyż realizacja przewidzianej w planie drogi uniemożliwi wykorzystanie należącej do nich nieruchomości w sposób dotychczasowy. Część nieruchomości zostanie oddzielona, co spowoduje dezintegrację istniejącego siedliska. Skarżący wskazali, że droga mogła zostać poszerzona w innym miejscu w sposób, który zminimalizowałby lub wyeliminował ingerencję w ich działkę. Skarżący potwierdzili możliwość ingerencji w ich prawo własności w ramach władztwa planistycznego gminy, ale w dozwolonych granicach. Ich zdaniem granice te zostały przekroczone. Wskazano, że gmina planując układ drogowy mający służyć skomunikowaniu obszarów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową nie wyważyła właściwie interesu publicznego i ochronę interesu indywidualnego. Interesy te nie zostały wyważone. Niewątpliwie w interesie publicznym było objęcie planem układu drogowego w tym ulicy C. w P., jednak cel ten mógł być osiągnięty bez naruszania oczywistego interesu skarżących, a z jednoczesnym zachowaniem interesów indywidualnych właścicieli innych nieruchomości. Także inne okoliczności przywołane przez skarżących w piśmie z dnia [...] września 2017 r. oraz w wezwaniu z dnia [...] maja 2017 r. wskazują na prawidłowość oceny zaskarżonego aktu i konieczność jego uchylenia. Okoliczności te również uzasadniają istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu planu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika, że skargę na uchwałę (zarządzenie) organu gminy może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać, jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. W niniejszej sprawie skarżący upatrują istnienia swego interesu prawnego w prawie własności nieruchomości tj. działki nr [...] położonej przy ul. C. w miejscowości P. objętej zaskarżoną uchwałą, której granice zmienia zaskarżony plan, czym prowadzi do naruszenia dotychczasowej funkcjonalności ich nieruchomości. W związku z tymi zmianami nie mogą korzystać w pełni z przysługujących im praw np. budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, wymiany szamb, budowy czy remontu ogrodzeń, wjazdów na teren swojej nieruchomości, wykonania przyłączeń do sieci, oraz uniemożliwia ich podział i sprzedaż. Plan wprowadza zmianę przeznaczenia działek rolnych należących do skarżących położonych na głębokich torfowiskach na tereny zabudowy mieszkaniowej oznaczonego symbolem 3MU. Wskazano, że takie przeznaczenie tego obszaru spotkało się z dwukrotnym sprzeciwem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie. W skardze kasacyjnej wskazuje się, że na mocy przedmiotowego planu decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Gryfino z [...] grudnia 2013 r. nr [...] podzielona została nieruchomość skarżących tj. działka [...] na działki nr [...] i [...]. Z decyzji tej wynika, że działka [...] została wydzielona z uwagi przewidzianą w planie konieczność poszerzenia ul. C. oznaczonej symbolem Pn-64.KDD.8. Tak jednoznacznie powyższa okoliczność nie została wskazana ani w skardze ani w odpowiedzi na wezwanie do wykazania naruszenia interesu prawnego zawartej w piśmie z dnia [...] września 2017 r. okoliczność ta, była jednak w obu tych przypadkach sygnalizowana poprzez stwierdzenia o naruszeniu przez plan granic nieruchomości skarżących. Skoro zapisy planu przewidują wydzielenie z działki skarżących przeznaczonej według planu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (Pn-64.MN.3) działki o nowym zagospodarowaniu w postaci drogi i w związku z tym wydziela się z niej działkę [...] z przeznaczeniem pod poszerzenie drogi, to nie można uznać, że plan miejscowy nie narusza ich prawa własności. Istnieje zatem po ich stronie interes prawny w postaci ochrony prawa własności, który został naruszony przez uregulowania planu. W związku z tym, że działka [...] została przeznaczona pod poszerzenie drogi skarżący, jako dotychczasowi właściciele nie będą mogli korzystać z tej działki w dotychczasowy sposób. Ograniczone zostały ich uprawnienia właścicielskie, co do zagospodarowania działki w sposób przez siebie przewidziany. Działka może zostać zagospodarowana tylko poprzez budowę na niej drogi. Tymczasowe jej wykorzystywanie zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem nie wpływa na fakt, że sposób przeznaczenia tej nieruchomości uległ zmianie na skutek uchwalenia planu. W związku z powyższym uznać należało, że skarżący wykazali istnienie naruszenia ich praw właścicielskich do działki nr [...] postanowieniami zaskarżonego planu a zatem wykazali, że spełnione zostały przez nich wymogi do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. W tym stanie rzeczy twierdzenia Sądu I instancji o zbyt ogólnikowym sformułowaniu naruszenia interesu prawnego wynikającego z ich prawa własności nie miało uzasadnienia. Sąd powinien dokonać analizy ustaleń planu dotyczących działki będącej własnością skarżących i ocenić czy zapisy planu ingerują w ich prawo własności. Taka analiza doprowadziłaby do wniosku, że w istocie plan ogranicza ich prawo własności a zatem dochodzi do naruszenia ich interesu prawnego opartego na prawie własności nieruchomości. Sąd powinien ocenić kwestię naruszenia interesu prawnego na podstawie całokształtu okoliczności sprawy. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie skarżący mają nieruchomości położone na obszarze objętym kwestionowanym planem i ustalenia tego planu dokonują zmian w przeznaczeniu tej nieruchomości, to już to wystarczy do uznania, że interes prawny skarżących został naruszony. Z tego punktu widzenia nie jest istotny ani zakres naruszenia interesu prawnego, ani nawet brak wymiernych efektów tego naruszenia. Innymi słowy o naruszeniu interesu prawnego nie może decydować uszczerbek czy szkoda w znaczeniu ekonomicznym. O naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej nieruchomości skarżącego, a ta miała przecież miejsce w niniejszej sprawie. Jeżeli tak to Sąd I instancji był zobowiązany do rozpoznania sprawy, a nie do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. z powodu braku wykazania naruszenia interesu prawnego, warunkującego wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. NSA podziela pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z 5 czerwca 2014 r., II OSK 117/13 (dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego. Oznacza to, że przedmiotem badania pod względem zgodności z prawem jest cała uchwała w sprawie planu, jednakże w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad sporządzania planu lub istotnego trybu sporządzania planu, sąd może orzec o stwierdzeniu nieważności uchwały, ale tylko w części wyznaczonej granicami interesu prawnego skarżącego. Jeśli zatem skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności tego planu powinno nastąpić tylko w odniesieniu do części tego planu dotyczącej tych nieruchomości. Przyjęcie poglądu, że w sytuacji zaskarżenia uchwały w sprawie miejscowego planu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., sąd może stwierdzić nieważność całej uchwały, niezależnie od tego, czy stwierdzone naruszenia odnoszą się do całości planu, czy tylko części, która odnosi się do nieruchomości skarżącego, prowadzi w efekcie do wypaczenia istoty skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż skarga taka staje się w efekcie narzędziem do eliminowania z obrotu prawnego uchwał w całości, bez względu na to, czy stwierdzone naruszenia przy jej procedowaniu miały jakikolwiek wpływ na interes prawny skarżącego. Mając powyższe względy na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 181 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku strony wnoszącej skargę kasacyjną o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego należało zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42) wyjaśnił, że przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 P.p.s.a.).