II OSK 346/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1400/09 w sprawie ze skargi J.A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania J.A. od decyzji Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie z dnia [...] maja 2009 r., cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Komendant Główny Policji w całości podzielił stanowisko organu I instancji. J.A. został zaliczony do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), bowiem dwukrotnie dopuścił się popełnienia czynów zabronionych i obecnie toczą się wobec niego dwa postępowania karne o popełnienie kolejnych przestępstw. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mławie II Wydział Karny z dnia [...] października 2005 r., sygn. akt [...], został uznany winnym popełnienia czynu z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk, tj. tego, iż działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził współwłaściciela [...] S. C. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że siedmiokrotnie - w krótkich odstępach czasu - pobrał od niego mąkę żytnią na przedłużony termin płatności, wprowadzając go w błąd, co do zamiaru zapłaty za ten towar i wyrządzając mu szkodę w wysokości 87.592,77 zł, za co skazano go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres 4 lat próby. Ponadto skarżącemu wymierzono 30 stawek grzywny, jak również zobowiązano go do zapłaty na rzecz pokrzywdzonego kwoty 87.592,77 zł, a także zasądzono od niego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego - II Wydział Karny w Świeciu z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...], został uznany winnym popełnienia czynu z art. 177 § 1 i 2 kk, tj. tego, iż kierując samochodem osobowym, naruszył w sposób umyślny zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że podjął w miejscu, gdzie jest to zabronione znakami na jezdni, manewr wyprzedzania bez upewnienia się czy z naprzeciwka nie nadjeżdża inny pojazd, doprowadzając do zderzenia z prawidłowo jadącym z kierunku przeciwnego samochodem, w wyniku czego śmierć na miejscu zdarzenia poniosła pasażerka tego samochodu, a inne osoby doznały obrażeń ciała w postaci złamania IX i X lewych żeber ze stłuczeniem płuc i odmą płucną oraz rozerwania śledziony i prawego płata wątroby z krwotokiem wewnętrznym, co stanowiło chorobę realnie zagrażającą życiu, a także złamania nadgarstka, co naruszyło sprawność kończyn na czas dłuższy niż 7 dni, za co skazano go na karę 2 lat pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres 5 lat próby. Ponadto orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz zobowiązano go do zapłacenia na rzecz osoby pokrzywdzonej kwoty 100.000 zł, a także zasądzono od niego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Świeciu koszty sądowe. Prokuratura Rejonowa w Grójcu sporządziła w dniu 24 maja 2007 r. w sprawie sygn. akt [...] akt oskarżenia przeciwko skarżącemu, o czyn z art. 286 § 1 kk, tj. o to, że działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, trzykrotnie doprowadził właścicielkę firmy [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że w dniu 12 kwietnia 2006 r. zakupił 2 tony mąki pszennej Graham za kwotę 1.284 zł, w dniu 16 maja 2006 r. zakupił 2 tony mąki pszennej Graham o wartości 1.282 zł oraz w dniu 3 lutego 2006 r. zakupił 1,52 tony mąki pszennej Graham o wartości 975,84, wprowadzając pokrzywdzoną w błąd co do zamiaru zapłaty za pobrany towar o wartości 3.543,84 zł. Prokuratura Rejonowa w Łukowie w dniu 25 marca 2008 r., w sprawie sygn. akt [...] skierowała do Sądu Rejonowego w Łukowie akt oskarżenia, przeciwko skarżącemu, o czyn z art. 286 § 1 kk, tj. o to, iż działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wprowadził w błąd co do swoich możliwości płatniczych osobę prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...], od którego pobrał mąkę, czym doprowadził go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie łącznej 104.589,63 zł. Organ wskazał, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę uznano za należącą do kategorii osób określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy czyli do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządki publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa (miedzy innymi) przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. W sprawie bezspornym jest, że skarżący został prawomocnie skazany wyrokiem z dnia [...] października 2005 r. za przestępstwo z art. 286 § 1 kk, które jest zakwalifikowane w XXV Rozdziale Kodeksu Karnego jako przestępstwo przeciwko mieniu i obecnie toczą się przeciwko niemu kolejne postępowania karne o ten sam rodzaj przestępstw. Zatem organ w takim stanie faktycznym sprawy był obowiązany cofnąć zainteresowanemu pozwolenie na broń palną. Nadto skarżący został także prawomocnie skazany za popełnienie czynu z art. 177 § 1 i 2 kk tj. za spowodowanie wypadku komunikacyjnego (przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji), którego następstwem była śmierć jednej osoby i doznanie ciężkich obrażeń ciała u innych osób. W takich okolicznościach ocena organów Policji, że strona jest osobą nieodpowiedzialną i niedającą gwarancji zgodnego z prawem posiadania i używania broni, jest zasadna, jakkolwiek same popełnione przez nią przestępstwa związku z bronią nie miały. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając, że wobec skarżącego nie zachodzą okoliczności świadczące, iż może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem i porządkiem publicznym. Oddalając skargę Sąd I instancji podkreślił, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem w dniu 19 października 2005 r. za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Zgodnie z treścią uchwały podjętej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09, osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, póz. 525 ze zm.). W ocenie Sądu I instancji, treść powyższej uchwały w sposób oczywisty czyni skargę bezskuteczną i przesądza sprawę, co do jej istoty. Z tych też względów podnoszona w skardze argumentacja, o braku związku pomiędzy posiadaniem broni a czynami przypisanymi skarżącemu prawomocnymi wyrokami czy też czynami zarzucanymi skarżącemu w toczących się postępowaniach karnych, jest całkowicie zbędna. Sąd I instancji wskazał, że w sprawie występują ponadto dalsze okoliczności, trafnie wskazane przez organ i uzasadniające cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń i wynikające z treści przepisów art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Otóż ustawodawca do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zaliczył także osoby wobec których toczy się postępowanie o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Przeciwko skarżącemu toczą się dwa postępowania z oskarżenia o popełnienie przestępstw z art. 268 § 1 kk, a wiec także przeciwko mieniu. Ponadto prawomocne skazanie za popełnienie przez niego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji - spowodowanie wypadku komunikacyjnego, którego następstwem była śmierć jednej osoby i doznanie ciężkich obrażeń ciała u innych osób, stanowi uzasadnioną podstawę do wnioskowania, iż skarżący swoim zachowaniem, polegającym na umyślnym łamaniu zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, może także w taki sam sposób łamać zasady bezpiecznego obchodzenia się z bronią, czyli może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i uznanie, że skarżący należy do osób określonych w tym przepisie z uwagi na skazanie za czyny z art. 286 kk, podczas gdy wobec skarżącego nie zachodzą okoliczności świadczące, że może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem i porządkiem publicznym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do stwierdzenia, że organ administracji cofając pozwolenie na broń nie mógł oprzeć się jedynie na fakcie skazania skarżącego za przestępstwo przeciwko mieniu. Należy stwierdzić, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 przyjęto: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)". W uzasadnieniu uchwały wywodzono, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawa do posiadania broni nie można zliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywateli w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dostęp obywateli do broni został poddany istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnicze znaczenie ma to, że pozwolenie na broń może być wydane tylko wówczas, gdy istnieją okoliczności uzasadniające jego wydanie. W uchwale podkreślono, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W uchwale powołano art. 5 lit. b dyrektywy Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U. UE 91.256.51,2008.179.5), który stanowi, że bez uszczerbku dla art. 3 państwo członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa państwa. Dyrektywa została implementowana do ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, a zatem jej przepisy stanowią źródło dla dokonywania wykładni polskich przepisów prawa. Ustawa o broni i amunicji przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń łączy z utratą przez posiadacza broni przymiotów, które uzasadniają jego posiadanie. Jedną z takich przesłanek są okoliczności przewidziane w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, w myśl którego, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji stanowi, że podstawą do odmowy udzielenia pozwolenia na broń, a następnie podstawą cofnięcia tego pozwolenia (art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy) jest istnienie uzasadnionej obawy, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Do przesłanki wypełniającej tę podstawę expressis verbis art. 15 ust. 1 pkt 6 zalicza skazanie za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Stąd też nie można podzielić wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji przedstawionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji wylicza negatywne przesłanki wyłączające możliwość wydania pozwolenia na broń, mający charakter bezwzględnie wiążący, w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Oznacza to, że cofnięciu podlega pozwolenie na broń wydane m.in. osobom, którym z określonych w tym przepisie przesłanek pozwolenie takie nie powinno być w ogóle wydane. Zastosowanie przez organy Policji powołanych przepisów i cofnięcie pozwolenia na broń jest zatem obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do osób, o których stanowi art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Art. 15 ust. 1 pkt 6 przesądza o tym, że osoba prawomocnie skazana za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu zalicza się do kręgu osób, co do których taka obawa istnieje. Nie ulega wątpliwości, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu, a ponadto w związku z podejrzeniem popełnienia podobnych przestępstw toczą się wobec niego postępowania karne. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zastosowania przez organy administracji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji. Stąd też zarzut naruszenia powyższych przepisów okazał się nieuzasadnionym. Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. ----------------------- 5 6