II OSK 41/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. NSA Zofia Flasińska ( spr. ) Protokolant Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 247/09 w sprawie ze skargi M. N. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz M. N. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Wa 247/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. N. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdzające uchybienie przez niego terminu do złożenia odwołania od decyzji Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2008 r. nakazującej M. N. przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego poprzez demontaż urządzeń klimatyzacyjnych. Sąd podzielił ustalenia faktyczne i prawne Ministra, iż decyzja Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2008 r. została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a., a więc w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki zostało umieszczone w skrzynce pocztowej skarżącego w dniu 10 marca 2008 r., zaś następne w dniu 18 marca 2008 r. Skutek prawny doręczenia nastąpił w dniu 24 marca 2008 r., czyli po upływie ostatniego dnia czternastodniowego okresu czasu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej (10 - 24 marca). Zwrot przesyłki po upływie terminu nastąpił w dniu 26 marca 2008 r. Skarżący zapoznał się z treścią przedmiotowej decyzji osobiście w siedzibie organu w dniu 14 kwietnia 2008 r. Odwołanie wniósł w dniu 28 kwietnia 2008 r., a więc już po upływie ustawowego terminu wynikającego z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. W skardze kasacyjnej od tego wyroku M. N. podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez Stołecznego Konserwatora Zabytków art. 42-44 k.p.a., - art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji w sposób niezgodny z przepisami k.p.a. i w konsekwencji przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., - art. 99, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 193 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy z ważnej przyczyny, a także poprzez oddalenie skargi i niezawarcie w uzasadnieniu wyroku nie tylko przesłanek nieuwzględnienia wniosku o odroczenie, ale również jakiejkolwiek informacji o tym wniosku, co nie pozwala, bądź poważnie utrudnia kontrolę kasacyjną wyroku. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że decyzja Stołecznego Konserwatora Zabytków nie może być uznana za skutecznie doręczoną, gdyż przesyłka pocztowa zawierająca ta decyzję nie była zaadresowana do niego. Ponadto doręczyciel nawet nie próbował doręczyć tej przesyłki innej osobie określonej w art. 43 k.p.a. i nie umieścił zawiadomienia we właściwej skrzynce pocztowej (art. 44 § 2 k.p.a.), tj. skrzynce należącej do adresata. W skardze kasacyjnej podniesiono ponadto, że podczas rozprawy w dniu 12 sierpnia 2009 r. skarżący złożył i szczegółowo uzasadnił wniosek o odroczenie rozprawy z uwagi na konieczność przygotowania wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność niespełnienia przesłanek z art. 44 k.p.a., jak również konieczność przygotowania wniosku o wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego odnośnie zgodności art. 106 § 3 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wniosek o odroczenie rozprawy został przez Sąd I instancji oddalony, przez co skutecznie uniemożliwiono skarżącemu skorzystanie z prawa do poparcia swojego stanowiska w sprawie stosownymi dowodami. W związku z tym zawarte w uzasadnieniu wyroku stwierdzenie Sądu, że skarżący nie podniósł "konkretnych zarzutów" co do wadliwości doręczenia jest nieprawdziwe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Trafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 44 k.p.a. poprzez przyjęcie, że przesyłka pocztowa zawierająca decyzję Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2008 r. została skarżącemu skutecznie doręczona. Podstawowym warunkiem uznania skuteczności doręczenia decyzji administracyjnej przez pocztę w trybie art. 42, 43 czy też 44 k.p.a. jest prawidłowe oznaczenie adresata przesyłki pocztowej zawierającej taką decyzję, a więc wskazanie jako adresata przesyłki strony postępowania administracyjnego (jej przedstawiciela lub pełnomocnika w przypadkach wskazanych w art. 40 § 1 i 2 k.p.a.). W przypadku, gdy doręczenie pisma przez organ administracji następuje za pośrednictwem poczty (art. 39 k.p.a.), to nieprawidłowe wskazanie adresata przesyłki pocztowej powoduje, że nawet pomimo spełnienia wszystkich innych przesłanek doręczenia właściwego (art. 42 k.p.a.), czy też doręczenia zastępczego (art. 43 i 44 k.p.a.), takie doręczenie pisma nie może być uznane za skuteczne, ponieważ nieprawidłowo oznaczony adresat przesyłki nie jest stroną postępowania. Oznacza to, że w przypadku nieskutecznego doręczenia stronie decyzji administracyjnej, nie rozpoczyna biegu termin do wniesienia przez nią odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego błędnie ustalił, a Sąd I instancji przyjął te ustalenia faktyczne za podstawę wydania wyroku, że przesyłka zawierająca decyzję Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2008 r. została doręczona M. N.. Skarżący słusznie podniósł, że nie jest adresatem tej przesyłki, gdyż – jak wynika z akt administracyjnych sprawy (k. 21) - została ona skierowana do M. N., a nie do M. N.. Zasadny jest w związku z tym podniesiony przez niego zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przyjęcie przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych w tej sprawie spowodowało, że Sąd ten błędnie uznał, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. i w dniu 24 marca 2008 r., w którym – zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. - nastąpił skutek doręczenia, rozpoczął bieg termin do wniesienia przez niego odwołania od tej decyzji. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie dokonano błędnych ustaleń w zakresie podstawowej kwestii, którą należało wziąć pod uwagę przy ocenie skuteczności dokonanego doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a., a więc kwestii prawidłowego oznaczenia adresata przesyłki pocztowej, na znaczeniu traci ostatni z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczący w zasadzie dopuszczalnych środków dowodowych, którymi skarżący chciał wykazać, że nie zostały spełnione pozostałe przesłanki doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. Z uwagi na to, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sąd ten, powinien rozpoznać ponownie tą sprawę z uwzględnieniem powyższych rozważań. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.