II OSK 447/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-09-28

Skład orzekający: Roman Hauser, Zdzisław Kostka, Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, zmieniona w trybie wznowienia postępowania z powodu naruszenia prawa (pominięcia strony), powinna zostać uchylona, jeśli mimo naruszenia, ponowne rozpatrzenie sprawy mogłoby doprowadzić do wydania identycznej decyzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż mimo stwierdzenia wydania decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę z naruszeniem prawa (pominięcie strony w postępowaniu), brak było podstaw do jej uchylenia. Sąd oparł się na art. 146 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ nie uchyla decyzji, jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść identyczna decyzja. W ocenie NSA, skarżący nie wykazał skutecznie błędu w ocenie materiału dowodowego przez organy i sąd I instancji w zakresie nasłonecznienia budynków, co było kluczowym zarzutem dotyczącym naruszenia przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. H. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego. Wojewoda stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z 2011 r. zmieniającej pozwolenie na budowę z 2007 r., jednak nie uchylił tej decyzji. Naruszenie polegało na pominięciu strony P. H. w postępowaniu zmieniającym pozwolenie. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie przepisów o nasłonecznieniu budynków (§ 60 rozporządzenia z 2002 r.) oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9, 11 k.p.a.).
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser /spr./ Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 466/14 w sprawie ze skargi P. H. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania z naruszeniem prawa decyzji zmieniającej decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 19 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 466/14 (dalej wyrok z 19 listopada 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę P. H. (dalej strona, odwołujący albo skarżący) na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego (dalej Wojewoda albo organ II instancji) z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2014 r.) zapadłą w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania z naruszeniem prawa decyzji zmieniającej decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Prezydent Miasta Szczecina (dalej Prezydent) decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2007 r.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Spółce z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych oznaczonych w projekcie zagospodarowania terenu nr [...] i [...], oraz budowę wewnętrznego układu komunikacyjnego w S. przy ul. [...] na działce nr [...] i dz. nr [...]. Współwłaściciele ówczesnej dz. nr [...] - A. H. i P. H. zostali uznani za strony w tym postępowaniu i brali w nim udział. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Prezydent na wniosek H., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę 5-ciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych 3- kondygnacyjnych nadziemnych, oznaczonych w projekcie zagospodarowania terenu nr od [...] do [...], przy ul. [...], na dz. nr [...] z obr. [...]. Z akt sprawy wynika, że ówczesna działka nr [...] przy ul. [...] w obrębie [...] ([...]) w S., będąca współwłasnością A.H. i P. H. oraz [...] Spółki z o.o. uległa podziałowi na dz. nr [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2011 r.) Prezydent zmienił pierwotną decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r., poprzez zatwierdzenie: projektu budowlanego dotyczącego dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych oznaczonych literami "A i B" oraz projektu zmian wprowadzonych do projektu zagospodarowania terenu w zakresie lokalizacji projektowanych dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych, układu komunikacji wewnętrznej i miejsc postojowych, a także ukształtowania terenu w granicach dz. nr [...] przy ul. [...] w S. Ponadto w decyzji tej wskazano, że obszar oddziaływania obiektu obejmował dz. nr [...] i [...]. Właściciel działki [...] nie uczestniczył w postępowaniu dotyczącym zmiany pierwotnej decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. W dniu 9 października 2012 r. strona wystąpiła z podaniem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] stycznia 2011 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), wnosząc o uchylenie tej decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2014 r.), wydaną na podstawie art. 151 § 2 pkt 1 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., Prezydent, po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania w dniu [...] lipca 2013 r., stwierdził wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. z naruszeniem prawa i nie uchylił ww. decyzji. Kwestionując powołaną decyzję strona złożyła od niej odwołanie wskazując, że organ za podstawę faktyczną przyjął ustalenie, że między budynkami inwestora objętymi decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., a budynkami odwołującego nie zachodzi zjawisko tzw. przysłaniania. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy inwestycja zlokalizowana na dz. nr [...], zatwierdzona decyzją zmieniającą z dnia [...] stycznia 2011 r., może spowodować ograniczenia w użytkowaniu dz. nr [...] należącej do strony przez zacienianie planowanych budynków. W oparciu o znajdujące się w sprawie materiały organ odwoławczy stwierdził, że przed zmianą budynek nr [...] (budynek A) oddalony był od granicy działki [...] o 6,12 m, a po zmianie o 5,21 m. Odległość pomiędzy budynkiem A na dz. nr [...], a budynkiem na dz. nr [...] wynosi 13,57 m. Po przeanalizowaniu wyjaśnień stron postępowania oraz uwzględniając projekt budowlany budynku wielorodzinnego B (budynek oznaczony jako 105) na dz. nr [...] zatwierdzony decyzją Prezydenta z dnia [...] czerwca 2007 r. Wojewoda stwierdził, że sporne mieszkanie nr 1 w budynku na dz. nr [...] należącym do odwołującego ma 3 pokoje z otworami okiennymi od strony spornej inwestycji na działce nr [...] (str. zachodniej) oraz 1 pokój z otworami okiennymi od strony północnej (rys. AR203 projekt budowlany "osiedle Podbórzańska 2.3"). Zdaniem organu II instancji, usytuowanie tej inwestycji dokonane jest z zachowaniem wymaganych odległości, poza tym dla pokoju środkowego mieszkania nr 1 na dz. nr [...], od strony dz. nr [...] zachowany jest wymagany czas nasłonecznienia od 8:15 (częściowo) do 11:30. W tych okolicznościach organ II instancji stwierdził, że decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r. zmieniająca decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. została wydana z naruszeniem prawa, z uwagi na uniemożliwienie udziału w tym postępowaniu stronie, jednakże organ po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego uznał brak podstaw do uchylenia tej decyzji, w sytuacji gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść taka sama decyzja jak dotychczasowa, co stanowi o spełnieniu warunku określonego w art. 146 § 2 k.p.a. Nie zgadzając się z tą decyzją, P. H. złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo i interes prawny skarżącego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.: - art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego pozwalającego na rozpoznanie sprawy; - art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji z naruszeniem zasad procedury administracyjnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej w skutek nieustosunkowania się do twierdzeń skarżącego; - art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia powodów rozstrzygnięcia, brak wskazania merytorycznych przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422, dalej rozporządzenie z 2002 r.) przez utrzymanie w mocy decyzji, na podstawie której doszło do ograniczenia skarżącego w użytkowaniu należącej do niego działki nr 50/20 przez zacienienie planowanych budynków, dla których skarżącemu wydana została prawomocna decyzja zatwierdzająca projekt budowlany. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wskazany na wstępie wyrok WSA podkreślił, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu była decyzja wydana po wznowieniu postępowania, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – stwierdzającą wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. - z naruszeniem prawa, z uwagi na pominięcie w postępowaniu strony postępowania, czyli skarżącego oraz jednocześnie odmawiająca uchylenia tej decyzji. Podzielając ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej sąd I instancji uznał sformułowane w skardze zarzuty za niezasadne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. sąd I instancji zauważył, że w aktach administracyjnych znajduje się szereg pism stanowiących korespondencję między organem a stronam,i dotyczącą ustalenia kwestii zacieniania nieruchomości na działce skarżącego, zatem brak jest podstaw do jego uwzględnienia, bowiem organ z urzędu podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Następnie w oparciu o stanowiska obu stron oraz w wyniku analizy projektu budowlanego organ stwierdził, że sporne mieszkanie nr 1, znajdujące się na parterze budynku położonego na działce nr [...] (należącej do skarżącego) ma 3 pokoje z otworami okiennymi od strony spornej inwestycji położonej na działce nr [...], zaś w stosunku do jednego z pokoi w tym mieszkaniu (pokój środkowy) zachowany jest wymagany czas nasłonecznienia od godziny 8:15 do 11:30, co w sumie odpowiada trzem godzinom i piętnastu minutom, a w konsekwencji stanowi o spełnieniu warunku określonego w § 60 rozporządzenia z 2002 r. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut polegający na braku wyjaśnienia przez organ podjętego rozstrzygnięcia, a tym samym naruszenia zasad postępowania wynikających z art. 9 k.p.a. i 11 k.p.a., bowiem organ ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, a swoją ocenę umotywował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została wniesiona przez skarżącego P. H. (dalej skarżący kasacyjnie), reprezentowanego przez radcę prawnego, pismem z 20 stycznia 2015 r. Skarżący kasacyjnie zaskarżył w całości wyrok z 19 listopada 2014 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: 1) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.., dalej p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewody z [...] marca 2014 r. w sytuacji, gdy została ona wydana przez Wojewodę z naruszeniem przepisów: a) art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego pozwalającego na rozpoznanie sprawy, b) art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a. przez brak wyjaśnienia powodów rozstrzygnięcia, brak wskazania merytorycznych przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Skarżący kasacyjnie powołując się ponadto na art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił sądowi I instancji naruszenie: 2) przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi i zaaprobowanie przez Wojewodę naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. § 60 rozporządzenia z 2002 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że nie doszło do ograniczenia skarżącego kasacyjnie w użytkowaniu należącej do niego działki nr [...] przez zacienienie planowanych budynków, dla których skarżącemu została wydana prawomocna decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i wydająca pozwolenie na budowę. W oparciu o art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Orzekając w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. ograniczony był zakresem kontroli instancyjnej wyznaczonym treścią zarzutów kasacyjnych oraz przytoczonej na ich poparcie argumentacji. Wobec braku wystąpienia którejkolwiek z podstaw nieważności postępowania sądowego, podlegających uwzględnieniu z urzędu, rozpoznanie sprawy odbyło się w granicach wytyczonych przez ramy wniesionego środka zaskarżenia. Rozpoznając sprawę w granicach wskazanych podstaw kasacyjnych, skargę kasacyjną należało oddalić, ponieważ sformułowane w niej zarzuty nie okazały się zasadne. W istocie rzeczy, stanowiły one powtórzenie zarzutów zamieszczonych w skardze, co do których sąd I instancji prawidłowo uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zarówno w skardze na decyzję z [...] marca 2014 r., jak i w skardze kasacyjnej od wyroku z 19 listopada 2014 r. skarżący kasacyjnie konsekwentnie wskazywał, że "nowo zaprojektowany budynek na działce [...] oddziałuje na Jego działkę w ten sposób, że promienie słoneczne w dniach równonocy nie zapewniają zgodnego z przepisami prawa nasłonecznienia budynków, dla których skarżący uzyskał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę" (s. 10 skargi kasacyjnej). Skarżący kasacyjnie, poza powołaniem się na zasady ogólne postępowania administracyjnego oraz na § 60 rozporządzenia z 2002 r., nie wskazał dokładnie na czym polegał błąd w ocenie materiału dowodowego sprawy popełniony przez organ II instancji, a następnie zaakceptowany przez WSA w zaskarżonym wyroku. Innymi słowy, skarżący kasacyjnie zarzucając sądowi I instancji brak uwzględnienia zajętego przez Niego stanowiska w sprawie, nie wykazał błędu w rozumowaniu sądu I instancji, który podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji. W trakcie prowadzonego postępowania, zarówno skarżący kasacyjnie jak i inwestor, przedstawili swoje poglądy co do spornego zagadnienia dotyczącego nasłonecznienia dziennego budynku znajdującego się na działce nr [...]. Co warte podkreślenia, pismem z 22 maja 2013 r. inwestor ustosunkował się do stanowiska przedstawionego przez skarżącego kasacyjnie w piśmie z 7 maja 2013 r. dowodząc, że wszystkie mieszkania zlokalizowane przy elewacji wschodniej są nasłonecznione w godzinach od 8.15 do 11.30, co jest zgodne z brzmieniem § 60 rozporządzenia z 2002 r. We wcześniejszym piśmie z dnia 24 kwietnia 2013 r. inwestor zwrócił uwagę na to, że szkic linijki słońca przedstawiony przez skarżącego zawiera błędne parametry projektowanej zabudowy. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], organ II instancji, w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy analizy nasłonecznienia raz jeszcze wyjaśnił, że wziął pod uwagę, że o godz. 8.15 fragment okna pokoju sypialni mieszkania oznaczonego jako nr 1 na parterze, na linijce słońca zaznaczonej przez projektanta w dniu 22 maja 2013 r. jest już częściowo nasłoneczniony, co sprawia, że nasłonecznienie następuje po godz. 8.15 do 11.30. Organ zwrócił przy tym uwagę na to, że skarżący kasacyjnie w ramach swojej analizy nie wykazał, jakoby słońce nie docierało do okien mieszkania najbardziej skrajnego, poprzestając na tym, że o godz. 9.00 cień na budynku znajdującym się na działce nr [...] zacienia jego kraniec. Wnosząc skargę kasacyjną jej autor, poza ogólnymi zarzutami dotyczącymi naruszenia art. 7, 9 i 11 k.p.a., nie wyjaśnił na czym dokładnie polegało uchybienie sądu I instancji, jakich dokładnie twierdzeń skarżącego kasacyjnie WSA nie uwzględnił, na czym polega błąd w ocenie materiału dowodowego sprawy, gdzie został on popełniony i jakie wywołał konsekwencje. Biorąc pod uwagę znaczny stopień ogólności twierdzeń zamieszczonych w skardze kasacyjnej, a nadto opierając się na zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wniesiony środek odwoławczy nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd I instancji dokonał bowiem prawidłowego ustalenia zgodnie z którym w stosunku do jednego z pokoi mieszkania skarżącego znajdującego się na parterze budynku położonego na działce nr [...], zachowany został wymagany czas nasłonecznienia o którym stanowi § 60 rozporządzenia z 2002 r. W skardze kasacyjnej ustalenie to nie zostało skutecznie podważone. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło