II OSK 459/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-03-01

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Alicja Plucińska-Filipowicz, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może zostać wydana, jeśli skarżąca dobrowolnie opuściła miejsce zameldowania, a następnie jej prawo do zamieszkiwania w tym lokalu zostało zakwestionowane przez byłego męża?
Ratio decidendi
Instytucje zameldowania i wymeldowania mają charakter wyłącznie ewidencyjny i nie rodzą ani nie przesądzają o utracie uprawnień do lokalu. Dobrowolne opuszczenie miejsca stałego zameldowania, nawet jeśli skarżąca nadal ponosi koszty utrzymania lokalu, jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania. Kwestie związane z utrudnianiem korzystania z lokalu przez byłego męża należą do właściwości sądu powszechnego, a nie organów administracji meldunkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. G. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska o wymeldowaniu E. G. z pobytu stałego. Prezydent Miasta Gdańska stwierdził, że E. G. opuściła lokal i zamieszkuje z mężem w innym miejscu. E. G. podnosiła, że nadal zamieszkuje w lokalu i nigdy go nie opuszczała, wskazując na wyrok rozwodowy ustalający warunki korzystania z lokalu. WSA uznał, że skarżąca dobrowolnie opuściła miejsce stałego zameldowania i mieszka z mężem w innym miejscu, a kwestia ponoszonych kosztów utrzymania lokalu nie ma znaczenia. W skardze kasacyjnej E. G. zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i wskazała na problemy z zameldowaniem w obecnym miejscu zamieszkania z powodu braku potwierdzenia przez właściciela.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 298/08 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 roku, sygn. akt III SA/Gd 298/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2008 roku, Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zapadł w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] maja 2008 roku, Nr [...] Prezydent Miasta Gdańska orzekł o wymeldowaniu E. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Gdańsku. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta Gdańska stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż E. G. zamieszkuje wraz z mężem w budynku położnym w Gdańsku przy ul. [...]. W mieszkaniu przy ul. [...] nie mieszka od 6 lat i przebywa w nim sporadycznie. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. G. podnosząc zarzut, że nadal zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Gdańsku, nigdy go nie opuszczała, nie miała i nie ma zamiaru go opuścić. Wskazała również, że wyrokiem z dnia 14 października 1998 roku, sygn. akt [...] Sąd Wojewódzki w Gdańsku orzekł rozwód i ustalił warunki korzystania z lokalu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 roku, Nr [...] Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] maja 2008 roku podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożyła E. G., podnosząc zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 roku, sygn. akt III SA/Gd 298/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2008 roku. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Instytucje zameldowania oraz wymeldowania mają charakter wyłącznie ewidencyjny i nie rodzą uprawnień do lokalu, jak również nie przesądzają o ich utracie. W ocenie Sądu analiza materiału dowodowego wskazuje, że skarżąca dobrowolnie opuściła miejsce stałego zameldowania. W 2003 roku zawarła związek małżeński z I. F. i zamieszkuje wraz z nim w Gdańsku przy ul. [...]. Sporadyczne przebywanie nie może przesądzać o tym, że w danym lokalu znajduje się centrum życiowe. Zgodnie z treścią art. 28 k.c. można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Kwestia ponoszonych przez skarżącą kosztów utrzymania lokalu, zdaniem Sądu, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę kasacyjną wniosła E. G., podnosząc zarzut naruszenia art. 33 § 1 k.p.a. – 35 § 1 k.p.a. Skarżąca stwierdziła, że w wyroku rozwodowym Sąd przyznał jej prawo do użytkowania jednego pokoju oraz prawo dostępu do kuchni, łazienki i przedpokoju. Mieszkanie przy ul. [...] zostało przekazane umową darowizny na rzecz M. F.. Nie chce on zameldować E. G. w tym mieszkaniu, co uniemożliwia jej przemeldowanie się. Wymeldowanie spowodowało, że E. G. żyje obecnie bez meldunku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna wniesiona przez E. G. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, związany jest podstawami skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art.183 § 1 p.p.s.a. sprawa rozpoznawana jest w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu brana jest pod uwagę jedynie nieważność postępowania. To wnoszący skargę kasacyjną określa granice kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej podniesiony został zarzut naruszenia art. 33 § 1 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. Z akt sprawy wynika, że zarówno wnosząca skargę kasacyjną, jak i inne strony postępowania administracyjnego nie korzystały z pomocy pełnomocnika. W skardze kasacyjnej podniesiony został również zarzut naruszenia art. 35 § 1 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przepis ten może mieć zastosowanie wówczas, gdy sąd administracyjny rozpoznaje skargę na bezczynność organu administracji. Tymczasem skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie dotyczyła wydanej już decyzji administracyjnej. Sposób wskazania w skardze kasacyjnej przepisów prawa, które zostały naruszone pozwala stwierdzić, iż wnosząca skargę kasacyjną zarzuca Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie także art. 34 k.p.a. Stwierdzić jednak należy, iż przepis ten podzielony jest na dwie jednostki redakcyjne. Składa się on z dwóch paragrafów. Skarga kasacyjna powinna wskazywać konkretne przepisy prawa, którym uchybił sąd pierwszej instancji. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest precyzyjne wskazanie przepisów, które jego zdaniem, zostały naruszone i wykazanie, na czym to naruszenie polega. Nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego precyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej w zastępstwie osoby wnoszącej tę skargę. Odnosząc się do twierdzeń wnoszącej skargę kasacyjną, iż właściciel mieszkania, w którym wnosząca skargę kasacyjną aktualnie przebywa, nie chce jej zameldować stwierdzić należy, iż wnosząca skargę kasacyjną może złożyć do Prezydenta Miasta Gdańska wniosek o zameldowanie jej w budynku przy ul. [...] w Gdańsku. Jeśli właściciel mieszkania nie chce potwierdzić pobytu wnoszącej skargę kasacyjną w tym mieszkaniu, ustaleń takich może dokonać organ administracji, a następnie zameldować wnoszącą skargę kasacyjną, wydając decyzję administracyjną. Decyzja o wymeldowaniu wnoszącej skargę kasacyjną z mieszkania przy ul. [...] w Gdańsku nie oznacza zakwestionowania praw wnoszącej skargę kasacyjną do zamieszkiwania w nim i korzystania z niego. Jeśli wnosząca skargę kasacyjną postanowi zamieszkać w tym lokalu na stałe, będzie mogła się w nim zameldować. Organy administracji właściwe w sprawach meldunkowych nie są uprawnione do podejmowania czynności w związku z utrudnianiem wnoszącej skargę kasacyjną korzystania z mieszkania przy ul. [...] w Gdańsku przez jej byłego męża. Właściwym do ochrony praw wnoszącej skargę kasacyjną związanych z tym faktem jest sąd powszechny. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, które Naczelny Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z przytoczonych wyżej względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwianych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło