II OSK 515/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-01

Skład orzekający: Barbara Adamiak, Paweł Miładowski, Andrzej Irla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego, ale nadal posiada tytuł prawny do lokalu (umowę najmu) i okazjonalnie go odwiedza, może zostać wymeldowana?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że posiadanie tytułu prawnego do lokalu (umowy najmu) nie wyklucza możliwości wymeldowania osoby, która faktycznie opuściła miejsce pobytu stałego. Okazjonalne wizyty w lokalu, nawet połączone z noclegiem, nie świadczą o stałym zamieszkiwaniu, jeśli nie stanowią centrum życiowych interesów osoby.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania J. Z. z pobytu stałego. Po serii decyzji administracyjnych i wyroków sądowych, ostatecznie Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska o wymeldowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. Z., uznając, że nie zamieszkuje ona w lokalu z zamiarem stałego pobytu. J. Z. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. legitymację wnioskodawcy do wszczęcia postępowania i ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 528/13 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku objętym obecnie skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 19.09.2013 r. (sygn. akt III SA/Gd 528/13) oddalił skargę J. Z. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...].04.2013 r. (znak: [...]) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Prezydent Miasta Gdańska decyzją z dnia [...].07.2011 r. orzekł o wymeldowaniu J. Z. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Gdańsku. Po rozpatrzeniu odwołania J. Z. od tej decyzji Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Gdańska z dnia [...].07.2011 r. i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie. Organ uznał, że M. Z., na wniosek którego toczyło się postępowanie, będąc najemcą spornego lokalu nie posiadał legitymacji do wystąpienia z takim wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 435/11 uchylił wymienioną wyżej decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...].08.2011 r. W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda Pomorski, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. orzekł o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2011 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta Gdańska. Ten zaś organ, po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] marca 2013 r. (nr [...]) orzekł o wymeldowaniu J. Z. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Gdańsku. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że M. Z. we wniosku o wymeldowanie J. Z. z pobytu stałego podał, że od czterech lat z żoną J. pozostaje w separacji. Oświadczył, że żona wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu 3 lata temu, ale przyjeżdża do mieszkających tam dzieci. Wg wnioskodawcy, J. Z. prawdopodobnie mieszka u swoich rodziców. Na podstawie zebranych dowodów, w szczególności zeznań świadków organ I instancji uznał, że J. Z. nie przebywa w przedmiotowym lokalu z zamiarem pobytu stałego. Przychodzi do niego, aby odwiedzić córki, pozostające pod opieką jej byłego męża. Niekiedy w przedmiotowym lokalu nocuje (w pokoju dzieci). Z uwagi na konflikt rodzinny z byłym mężem czasami powstają trudności z pobytem jej w tym lokalu. Z tego powodu występowała do Sądu Rejonowego w Gdańsku z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Pozew ten jednak został przez sąd zwrócony. W odwołaniu od opisanej decyzji J. Z. podała, że organ administracji nie powinien brać pod uwagę ustaleń zawartych w wyroku rozwodowym stron, ponieważ ona się z nim nie zgadza i będzie go zaskarżać. Twierdziła, że były mąż kilka razy wymieniał zamki w drzwiach, aby miała problem z wejściem do lokalu. W takich sytuacjach musiała korzystać z pomocy Policji. Nie zgodziła się z ustaleniami organu I instancji opartymi na wynikach przeprowadzonych oględzin w spornym lokalu. Dołączyła także dokumenty, z których wynika, że jej matka – jako partycypant lokalu, występowała do [...], w którego zasobach znajduje się omawiane mieszkanie, z wnioskiem o rozwiązanie umowy najmu z M. Z. Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. (nr [...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, iż J. Z. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego. Wynika to zarówno z zeznań świadków, jak i przesłuchania samych stron. Strony są po rozwodzie i nie mogą dojść do ugodowego porozumienia w kwestii dotyczącej spornego lokalu. M. Z. sprawuje stałą opiekę nad małoletnimi córkami, które zamieszkują wraz z nim w lokalu. J. Z. w dwa weekendy w miesiącu może spędzać czas z dziećmi. W tych okresach przebywa w lokalu, stara się także przyjeżdżać częściej, czasem nawet codziennie, aby pomagać dzieciom w domowych czynnościach. Wtedy robi zakupy, pierze, sprząta, zdarza się także, że nocuje w pokoju córek. Organ odwoławczy przyjął, że sporny lokal nie stanowi centrum życiowego J. Z. Podał, że pojęcie pobytu stałego związane jest z faktycznym przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego, co oznacza, że w tym lokalu dana osoba posiada tzw. centrum życiowe – czyli miejsce gdzie koncentrowałby się ogół spraw życiowych, tj. gdzie nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny, utrzymuje okazjonalne kontakty z sąsiadami. Takim centrum życiowym dla J. Z. nie jest sporny lokal. Przesłuchiwani w sprawie świadkowie zeznawali, że nie zamieszkuje ona w tym lokalu. Większość z nich nawet jej nie widuje. Organ nie kwestionował tego, że strona bywa w lokalu. Jednak te wizyty, w ocenie organu administracji, należało traktować jako odwiedziny, a nie stałe zamieszkiwanie. Organ odwoławczy wskazał także na treść wyroku rozwodowego, z którego wynika, że J. Z. ma prawo do spędzania dwóch weekendów w miesiącu z dziećmi, w miejscu ich stałego pobytu. Świadczyło to o tym, że miejsce to nie jest tożsame z jej miejscem zamieszkiwania. Organ podał, że w lokalu przy ul. [...] w Gdańsku nie znajdują się rzeczy osobiste J. Z. (ubrania, bielizna lub kosmetyki), które świadczyłyby o tym, że przebywa w tym lokalu stale. Także informacja dotycząca rozwiązania umowy najmu z jej byłym mężem nie była podstawą do zmiany orzeczenia, gdyż umowa ta nie została rozwiązana, a były mąż spłacił dysponentowi lokalu całe zadłużenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. Z. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżąca zarzuciła organowi działanie na podstawie wniosku nieuprawnionej osoby, wybiórczą ocenę materiału dowodowego (pominięcie niektórych dowodów) oraz błędną jego ocenę. Skarżąca zarzuciła, że jej były mąż nie miał legitymacji do zgłoszenia wniosku o jej wymeldowanie, gdyż nie ma odpowiedniego tytułu do spornego lokalu. Organy w obu decyzjach nie odniosły się do wszystkich dowodów, w tym do zeznań świadków, którzy zeznawali na jej korzyść. Dlatego w jej ocenie ustalenia faktyczne nie są prawidłowe, gdyż nie są dokonane w oparciu o pełny materiał dowodowy. Twierdziła także, że w sprawie nie powinna mieć znaczenia okoliczność czasowego jej przebywania w domu matki, która zaoferowała dach nad głową do czasu uregulowania kwestii prawnych związanych ze spornym lokalem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalając skargę wyrokiem z dnia 19.09.2013 r. (sygn. akt III SA/Gd 528/13) podał, że związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania przedstawionymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 435/11. Sąd w wyroku tym stwierdził, że M. Z. jest najemcą przedmiotowego lokalu, zatem dysponując tytułem prawnym do lokalu jest w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a. stroną niniejszego postępowania. Sąd powołał się przy tym na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r., w sprawie sygn. akt II OPS 1/11. Podkreślił, że M. Z. w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia nadal był najemcą spornego lokalu, co potwierdziło [...] w piśmie z dnia 16 lutego 2013 r., a co przeczy zarzutowi skargi, iż nie miał on legitymacji do zgłaszania wniosku o wymeldowanie skarżącej. WSA wskazał, że kwestię wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu normuje przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993). Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zwrócił sąd uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przez opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu przywołanego przepisu należy rozumieć dobrowolne i trwałe zaniechanie dalszego zamieszkiwania w nim, w wyniku którego miejsce to przestało być miejscem koncentracji życiowych interesów osoby w nim zameldowanej. Organ prowadzący postępowanie w sprawie wymeldowania jest zobligowany do ustalenia czy zachodzi powyższa przesłanka do wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego. Musi przy tym przestrzegać reguł przewidzianych w K.p.a. i dopiero po jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie może orzec o wymeldowaniu. Wg sądu I instancji, nie budzą wątpliwości ustalenia poczynione przez organ w tej sprawie. W trakcie postępowania wielokrotnie wyjaśnienia składała skarżąca i M. Z., przesłuchano świadków, jak również przeprowadzono dowód z oględzin spornego lokalu. Organ w sposób wyczerpujący zebrał cały dostępny materiał dowodowy, dokonał jego należytej oceny pod kątem wartości dowodowej i wywiódł logiczne wnioski, a więc uczynił zadość podstawowej zasadzie postępowania dowodowego – zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Tym samym Sąd nie podzielił zarzutu skargi, że dokonane przez organy ustalenia są nieprawidłowe. WSA w Gdańsku podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania. Bezsporne jest, że skarżąca bywa w lokalu, chociażby podczas odwiedzin dzieci, jednak takie pobyty, nawet połączone niekiedy z noclegiem w pokoju dzieci, nie mogą być uznane za pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Ma racje organ administracji twierdząc, że wizyty te należało traktować jako odwiedziny, a nie stałe zamieszkiwanie. Skarżąca przesłuchiwana w dniu 27 marca 2012 r. zeznała: "Znudziło mi się pojawianie w domu, jak twierdzi mój mąż, od czasu do czasu, chcę mieszkać tam na stałe. Przeszkadza mi w stałym pobycie sytuacja rodzinna i sprawy w sądzie. (...) Chcę teraz mieszkać na stałe." Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca i M. Z. są po rozwodzie, który został orzeczony prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku II Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II C 835/10. W wyroku tym władzę rodzicielską nad dwójka małoletnich córek powierzono M. Z. Nadto, władza rodzicielska J. Z. została ograniczona. W pkt 4 wyroku Sąd ustalił sposób i częstotliwość kontaktów skarżącej z córkami. WSA w Gdańsku podzielił stanowisko organów administracji, że gdyby skarżąca mieszkała w przedmiotowym lokalu, Sąd nie ustalałby sposobu jej kontaktów z dziećmi. Potwierdzeniem powyższego jest również treść pisma Sądu Okręgowego w Gdańsku II Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 31 grudnia 2012 r., w którym poinformowano, że: "J. Z. w sprawie o rozwód wskazywała adres – Gdańsk ul. [...] jako adres do korespondencji, twierdziła, iż pod adresem Gdańsk ul. [...] często przebywa, sprząta, czasem nocuje." W toku postępowania M. Z. wyjaśnił, że stosuje się do wyroku rozwodowego i wpuszcza do lokalu byłą żonę, nie chce bowiem utrudniać jej kontaktów z dziećmi ze względu na ich dobro. Sąd podzielił także pogląd organu, że skarżąca nie mieszka na stałe w przedmiotowym lokalu. Uznał także, iż organy prawidłowo odniosły się do wszystkich zgromadzonych dowodów, w tym do zeznań świadków. WSA w Gdańsku podkreślił, że nie bez znaczenia dla oceny sprawy pozostaje okoliczność, że skarżąca nie podjęła skutecznie żadnych prawnych kroków zmierzających do uzyskania możliwości powrotu do mieszkania, jej pozew o przywrócenie posiadania spornego lokalu został zwrócony. Nie przedstawiła też argumentacji, dlaczego nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. W końcu z dokonanych w dniu 10 grudnia 2012 r. oględzin lokalu wynikało, że nie było w nim żadnych rzeczy należących do skarżącej. Skargę kasacyjną od opisanego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 19.09.2013 r. wniosła J. Z. Wyrok zaskarżyła w całości i wskazała na następujące podstawy kasacyjne: 1. Naruszenie prawa materialnego: - art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności, poprzez: a) błędną wykładnię i przyjęcie, że przesłanką do wymeldowania danej osoby z miejsca stałego pobytu jest fakt jej niezamieszkiwania w lokalu, w sytuacji, gdy przepis ten wskazuje na "opuszczenie miejsca stałego pobytu", a więc dobrowolnego i trwałego wyzbycia się prawa do przebywania w lokalu, "opuszczenie miejsca pobytu stałego" nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w innym miejscu. Dla wystąpienie tej przesłanki konieczne jest aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem b) nietrafne zastosowanie tego przepisu, gdyż z materiału dowodowego wynika, że J. Z. nigdy dobrowolnie ani trwale nie opuściła spornego lokalu, nie została z nią także rozwiązana umowa najmu, zaś M. Z. notorycznie wyrzuca skarżącą z mieszkania i zmienia zamki 2. naruszenie przepisów postępowania a) art. 3 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a. – poprzez zaakceptowanie nadużycia prawa M. Z., który wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie byłej żony, celem pozbycia się jej z lokalu. Poprzedzone to było wielokrotnym wyrzucaniem rzeczy skarżącej kasacyjnie z lokalu, zmianą zamków. Narusza to zasadę zaufania i przekonywania organów, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. b) art. 3 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 par. 1 i art. 77 oraz art. 80 K.p.a. polegające na tym, że sąd wadliwie nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że materiał dowodowy był niewystarczający i budzący wątpliwości, zaś jego uzupełnienie mogło "przechylić szalę na korzyść skarżącej". Sąd nie dostrzegł, że umowa najmu nie została rozwiązana z J. Z., że były wielokrotne interwencje Policji dotyczące jej przebywania w lokalu, że nawet oględziny lokalu odbyły się w asyście Policji, gdyż skarżąca nie została wpuszczona do lokalu przez byłego męża, a więc jedynie przemoc była powodem nieprzebywania jej w lokalu, a nie jej wola, czy chęć opuszczenia lokalu. W oparciu o te zarzuty, skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenia kosztów i zwolnienia jej od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną (k. 101) uczestnik M. Z. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wskazał, że z przeprowadzonych w sprawie dowodów wynika, iż skarżąca kasacyjnie dobrowolnie porzuciła dwie córki i opuściła lokal mieszkalny przy ul. [...] w Gdańsku, co miało miejsce w dniu 30.12.2008 r. Nie było to spowodowane żadnym przymusem. Wcześniej zmusiła uczestnika do opuszczenia tego lokalu. W chwili więc opuszczenia przez skarżącą lokalu, uczestnik w nim nie zamieszkiwał, nie miał kontaktu z J. Z. i nie mógł wywrzeć na nią żadnego wpływu. Skutkiem porzucenia dzieci było umieszczenie ich w placówce opiekuńczej. Podjęte przez uczestnika działania spowodowały, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Gdańsku powierzona mu została opieka nad małoletnimi córkami i ustalone zostało ich miejsce pobytu w miejscu zamieszkania M. Z. Uczestnik spłacił nadto zadłużenie względem [...] spowodowane niepłaceniem czynszu przez J. Z. Zwrócił także uwagę, że nietrafne jest twierdzenie skarżącej, iż nie jest wystarczający zebrany w sprawie materiał dowodowy. W piśmie z dnia 19.05.2015 r. skarżąca kasacyjnie zawarła wniosek o zawieszenie postępowania sądowego wskazując, iż przed Sądem Rejonowym w Gdańsku toczy się postępowanie o przywrócenie posiadania lokalu mieszkalnego, którego dotyczy decyzja o wymeldowanie. Postanowieniem z dnia 2.07.2015 r. NSA odmówił zawieszenia postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W ocenianej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez Sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.). Złożona w ocenianej sprawie skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności zająć należy stanowisko odnośnie do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. W tym zakresie skarga kasacyjna wskazywała, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie był niewystarczający i budził wątpliwości, zaś jego uzupełnienie "mogłoby przechylić szalę na korzyść skarżącej". Skarga podawała, iż sąd I instancji nie dostrzegł faktu, że umowa najmu lokalu nie została z J. Z. rozwiązana oraz że wielokrotne interwencje Policji dotyczyły możliwości jej przebywania w spornym lokalu. Powyższe zarzuty nie są jednak trafne. Oceniając bowiem postępowanie dowodowe w sprawie uznać należało, iż zarówno sposób zebrania tegoż materiału, dobór dowodów oraz jego ocena dokonana przez organy administracji, następnie zaakceptowana przez sąd I instancji, nie naruszają wskazanych w skardze kasacyjnej art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1 oraz art. 80 K.p.a. Kwestia dotycząca braku rozwiązania umowy najmu przez [...] z J. Z., pozostaje bowiem bez wpływu na udowodnienie faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego przez skarżącą kasacyjnie z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Gdańsku, a jedynie ta okoliczność była miarodajna w ocenianej sprawie. Wymeldowanie nie jest wyłączone także w sytuacji dysponowania umową najmu lokalu zawartą przez osobę zainteresowaną (prawem najmu). Umowa ta potwierdza jedynie tytuł prawny do lokalu, lecz nie przesądza o wystąpieniu przesłanek przewidzianych w postępowaniu o wymeldowanie. Zatem zagadnienie nierozwiązania tej umowy nie ma w sprawie istotnego znaczenia. Odnosząc się z kolei do kwestii dotyczących interwencji Policji w spornym lokalu, to uznać należy, iż nie zostało w sprawie wykazane, że interwencje te (o ile miały w ogóle miejsce) mogły mieć jakikolwiek związek z opuszczeniem lokalu przez J. Z. Podkreślić należy, iż brak zamiaru (dobrowolności) oraz brak trwałości opuszczenia miejsca zameldowania, musi wynikać nie tylko z twierdzeń zainteresowanego ale też z udowodnionych okoliczności faktycznych. Tezy podnoszone w powyższym zakresie w skardze kasacyjnej, takiego przymiotu jednak nie posiadają. Skarżąca kasacyjnie, w toku postępowania nie wykazywała bowiem inicjatywy dowodowej we wskazanym zakresie. Pasywność zaś strony w zgłaszaniu dowodów w postępowaniu administracyjnym nie może być konwalidowana, poprzez podniesienie w skardze kasacyjnej zarzutu polegającego na braku ustalenia istotnych faktów. Nadto twierdzeniom J. Z. o wyzuciu jej z posiadania spornego lokalu przez M. Z., przeczą bezsporne w sprawie okoliczności i fakty prawidłowo przyjęte w dotychczasowym postępowaniu. Dotyczy to bowiem treści oraz realizacji wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24.04.2012 r. orzekającego o rozwodzie małżonków, który określił także dopuszczalne kontakty skarżącej kasacyjnie z dziećmi. Kontakty te odbywać się mają w "miejscu ich zamieszkania" tj. w przedmiotowym lokalu. Nie było sporne, iż M. Z. wyrok rozwodowy w części powyżej wskazanej respektuje tj. udostępnia skarżącej kasacyjnie lokal, celem umożliwienia jej kontaktów z dziećmi. Bezsporne też było, iż skarżąca odwiedza dzieci w mieszkaniu przy ul. [...] w Gdańsku, a nadto, iż czasem w lokalu tym nocuje. Powyższe, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie może zetem świadczyć o tym, iż wniosek o wymeldowanie J. Z. zmierza do "pozbycia się jej z lokalu". Nie były zatem zasadne zarzuty naruszenia art. 8 i 11 K.p.a w sposób prezentowany w skardze kasacyjnej. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006 r. Nr 139, poz. 993) – również nie zasługiwały na uwzględnienie. Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego (...) i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie z miejsca stałego pobytu winno być bowiem następstwem ustalenia nie tylko zamiaru zerwania więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną, ale również tego, czy zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu przez zainteresowaną osobę, stanowiącego dotychczasowe miejsce pobytu stałego, następuje wówczas, gdy jest ono trwałe i dobrowolne. W tej sprawie, nie budzi zastrzeżeń ustalenie, iż J. Z. opuściła zajmowane mieszkanie przy ul. [...] w Gdańsku. Jak już wyżej podkreślono, nie są bowiem dowolne te ustalenia organów administracji, następnie trafnie zaakceptowane przez sąd I instancji, z których wynika, że skarżąca kasacyjnie wskazany wyżej lokal opuściła i go nie zamieszkuje. Jednoznacznie świadczą o tym przeprowadzone w sprawie dowody z zeznań słuchanych świadków. Z akt sprawy wynika przy tym, że opuszczenie lokalu związane było z wyprowadzeniem się skarżącej kasacyjnie do lokalu matki lub lokalu innego mężczyzny, z którym pozostaje w związku. Podkreślić przy tym należy, że późniejsze tj. po opuszczeniu spornego lokalu, manifestowanie woli powrotu do tego pomieszczenia, nie może zmieniać oceny, iż skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego. Trafnie więc sąd I instancji wywiódł, że czasowe i okazjonalne przebywanie w lokalu mające związek ze sprawowaniem ograniczonej władzy rodzicielskiej nie świadczy o stałym w nim zamieszkiwaniu. Zastosowanie zatem art. 15 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy, w okolicznościach faktycznych sprawy, było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło