II OSK 519/06

Sygn. akt IIOSK 51906 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2007r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Krystyna Borkowska. Sędziowie Jerzy Bujko Bożena Walentynowicz /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Łd 631/05 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i rozważania prawne Sądu: Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. nie stwierdził u J. S. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, o której mowa w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. "w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Organ ustalił, że J. S. w latach 1972-1990 pracował w [...] Przedsiębiorstwie Transportowym w Ł. na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych. W latach 1990-1997 pracował jako kierowca w transporcie prywatnym. 18 grudnia 2003 r. został skierowany do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi celem rozpoznania choroby zawodowej. W orzeczeniu z dnia 3 września 2004 r. nr [...] stwierdzono brak podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu, bowiem badania nie wykazały obustronnego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym. U J. S. stwierdzono ubytek słuchu typu ślimakowego w uchu prawym o wielkości 23,3dB, czyli nie spełniającym ww. wymogu. W uchu lewym stwierdzono ubytek słuchu typu mieszanego, którego wielkości nie da się obliczyć, ponieważ badany dla częstotliwości 3KHz nie podawał przewodnictwa powietrznego - ubytek słuchu w lewym uchu nie spełnia kryterium orzeczniczego. J. S. od 1997 roku przebywa na zasiłku przedemerytalnym i nie pracuje, co wyklucza możliwość rozpoznania choroby zawodowej. Okres pozwalający na jej ustalenie wynosi 2 lata po ustaniu pracy zawodowej, której warunki mogą stanowić zagrożenie ubytku słuchu. Orzeczeniem organu odwoławczego Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 21 lutego 2005 r. nr [...] także stwierdzono, że występujące u skarżącego zmiany w narządzie słuchu nie wykazują klinicznych cech uszkodzenia słuchu z powodu hałasu, tj. zmian o których mowa w pkt 21 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczenia tego podniesiono, że zamiast obustronnego ubytku słuchu typu ślimakowego stwierdzono u J. S. w lewym uchu ubytek słuchu typu mieszanego, który należy przyczynowo wiązać ze zmianami pozapalnymi ucha środkowego i nieżytem trąbek słuchowych. Organ I instancji Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł., mając na względzie ww. orzeczenia lekarskie i uwzględniając warunki pracy, które ocenił jako mogące narażać na szkodliwe działanie wskutek hałasu stwierdził jednak, iż nie występuje u J. S. choroba zawodowa utraty słuchu. W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego J. S. podniósł, że z powodu kłopotów ze słuchem musi korzystać z aparatu słuchowego. Wnosił o powtórzenie badań w instytucie Medycyny Pracy w Sosnowcu. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Na podstawie materiałów sprawy organ uznał, że J. S. będąc 29 lat kierowcą był narażony na hałas. Samo narażenie nie jest równoznaczne z powstaniem choroby zawodowej, co potwierdziły badania specjalistyczne, które nie wykazały istnienia choroby zawodowej. Organ ocenił, że badania przeprowadzone w specjalistycznych powołanych do tego jednostkach medycznych były wyczerpujące, wnikliwe i szczegółowe. Nie znalazł potrzeby dodatkowych badań, skoro dwa orzeczenia lekarskie, właściwych palcówek orzeczniczych nie stwierdziły choroby zawodowej słuchu. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi. Przede wszystkim Sąd podkreślił, że upłynął 2 letni okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważniałoby do rozpoznania choroby zawodowej. Dla ustalenia, że pracownik cierpi na chorobę zawodową konieczne jest ustalenie typu uszkodzenia słuchu, wielkości tego uszkodzenia, przy czym ubytek słuchu musi być obustronny. U skarżącego narażenie zawodowe ustało w 1997 r. z chwilą ukończenia pracy kierowcy. Skierowanie na badania uzyskał dopiero w 2003 r., czyli po okresie 2 lat przewidzianych przepisami prawa. Ubytek słuchu nie osiągnął w żadnym uchu poziomu wskazanego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Dwukrotne badania specjalistyczne i dwa orzeczenia wydane na ich podstawie stwierdzają, iż ubytek słuchu w prawym uchu nie sięga poziomu wyznaczonego 45dB, a jedynie 23,3dB. Wyklucza to uznanie choroby zawodowej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji wniósł J. S., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu adw. A. B. Skargę oparto na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy przez przyjęcie, iż w toku postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. nie doszło do naruszenia przez organy prawa, tj. przepisów art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 kpa. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu zarzutu skargi kasacyjnej podnosi się, że organy administracji zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całego materiału sprawy, a w sprawie niniejszej organy tego nie dopełniły. Nie ustalono przyczyn schorzenia, nie ustalono czasu powstania objawów choroby sięgających faktycznie jeszcze okresu pracy skarżącego oraz odmówiono dodatkowych badań lekarskich, dotyczących faktycznego stanu schorzenia skarżącego. Powyższe zarzuty wyczerpują przesłanki naruszenia art. 7, 77 i 78 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę przesłanki, które przesądzają o nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji. Stwierdziwszy, iż w przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie zachodzą Sąd przeszedł do oceny zarzutów skargi uznając, iż nie mogą one odnieść zamierzonych skutków. Skarga kasacyjna oparta jest tylko na jednym zarzucie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., polegającym na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy przyjęto brak naruszenia przez organy art. 7, 77 i 78 kpa, choć w ocenie skargi takie zaistniało. Trzeba zauważyć wbrew stanowisku skargi, iż wyrok nie daje podstaw do takiego zarzutu w świetle materiału dowodowego sprawy. W aktach znajduje się wymagana dokumentacja lekarska z przeprowadzonych badań słuchu u skarżącego S. Badania te zostały wykonane przez specjalistyczne placówki medyczne powołane w celu ich przeprowadzania na potrzeby postępowania dotyczącego choroby zawodowej. Po skierowaniu skarżącego do Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, został on przebadany w kierunku choroby zawodowej utraty słuchu. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. "w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), stanowiące regulację prawną na której podstawie wydano decyzje a także zaskarżony wyrok, określa szczegółowo tryb postępowania w sprawie ustalenia choroby zawodowej. Załącznik do powyższego rozporządzenia zawiera wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpi udokumentowanie objawów choroby i upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej mimo wcześniejszego zakończenia pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej. Zgodnie z treścią pkt 21 wykazu, chorobę zawodową utraty słuchu stanowi obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczany jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3KHz. Okres, w którym po ustaniu warunków pracy mogących powodować utratę słuchu zgodnie z ww. rozporządzeniem wynosi 2 lata. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, ze skarżący wykonywał zawód kierowcy na samochodach ciężarowych przez ponad 29 lat. Mimo braku stosownej dokumentacji w postaci pomiaru hałasu w kabinie kierowcy - organy obu instancji uznały pracę skarżącego jako mogącą wpływać na narząd słuchu (ocena ta odpowiada wymogom określonym w art. 2 ust. 3 pkt 4 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów). Wyniki przeprowadzonych badań słuchu u skarżącego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 3 września 2004 r. nie stwierdzają u badanego wystąpienia choroby zawodowej w postaci opisanej pod poz. 21 wykazu tych chorób. Stwierdzono bowiem u skarżącego ubytek słuchu typu ślimakowego w uchu prawym, ale wielkości 23,3dB, zamiast 45dB. W uchu lewym stwierdzono ubytek słuchu typu mieszanego, którego wielkości nie da się obliczyć ponieważ badany dla częstotliwości 3KHz nie podawał przewodnictwa powietrznego. Ubytek w uchu lewym nie spełniał także kryterium orzeczniczego. Niesporne są także ustalenia, że skarżący od 1997 r. pozostaje na zasiłku przedemerytalnym. Do Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej został skierowany 18 grudnia 2003 r., czyli 6 lat po ustaniu pracy zawodowej kierowcy, której warunki mogły mieć wpływ na chorobę słuchu. Wyniki badań przeprowadzonych przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi rozpoznający odwołanie skarżącego od pierwszego orzeczenia lekarskiego w dniu 21 lutego 2005 r. także nie wykazały klinicznych cech uszkodzenia słuchu spowodowanych hałasem. Ubytek słuchu w prawym uchu jest niższy niż 45dB - określanych w pkt 21 wykazu, natomiast w uchu lewym ubytek słuchu typu mieszanego należy wiązać z pozapalnymi zmianami ucha środkowego i nieżytem trąbek słuchowych (orzeczenie lek. nr 514). Stwierdzić należy, iż niezasadne jest stanowisko skargi kasacyjnej jakoby decyzja organów administracji dotycząca choroby zawodowej miała charakter uznaniowy. To wyniki orzeczeń lekarskich specjalistycznych placówek stwierdzających chorobę zawodową lub wykluczających jej istnienie stanowią podstawę rozstrzygnięcia organu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest pogląd o związaniu organu inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie art. 8 cyt. rozporządzenia i braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby (wyrok z dnia 24.03.2000 r. I SA 2334/99, wyrok z dni a8.11.2000 r. I SA 664/00, wyrok z dnia 11.12.2001 r. I SA 746/99 - nie publikowane). Jeśli zatem orzeczenia lekarskie dwu jednostek specjalistycznych nie stwierdziły u skarżącego wystąpienia przesłanek kwalifikujących je do choroby zawodowej w myśl przepisów prawnych rozporządzenia Rady Ministrów to brak było podstaw do wydania odmiennej decyzji. Przede wszystkim zaś należy podkreślić, że skarżący po raz pierwszy do placówki Medycyny Pracy został skierowany w 2003 r., gdy był już od 1997 r. na zasiłku przedemerytalnym. Okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do badania celem rozpoznania choroby zawodowej wynosi 2 lata. Oznacza to, iż skarżący utracił prawo ustalania choroby zawodowej w związku z warunkami pracy, niezależnie od tego, kiedy zauważył pierwsze symptomy utraty słuchu. Na wszystkie te okoliczności zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, który po wnikliwej ocenie całego materiału sprawy zasadnie oddalił skargę. Orzeczenie to żadną miarą nie narusza art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.