II OSK 534/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie NSA Maria Czapska-Górnikiewicz del. WSA Ewa Ibrom Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T.P. i Z.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 197/09 w sprawie ze skargi R.Z. i A.Z. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenie na budowę oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 22 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi R.Z. i A.Z. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Sopotu z dnia [...] października 2008 r. Inwestorzy T. i Z.P. złożyli wniosek do Prezydenta Miasta Sopotu o wydanie pozwolenia na budowę na I i II piętrze balkonów oraz przesunięcie ściany północnej i wykonanie w niej otworów drzwiowych na balkony w budynku przy ulicy [...], na działce nr [...] w S. W dniu 29 sierpnia 2008 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. W dniu 22 września 2008 r. uwagi i zastrzeżenia do projektu inwestorów wnieśli A. i R.Z. W decyzji z dnia [...] października 2008 r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę balkonów, zgodnie z ich wnioskiem. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli skarżącym. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli spełnione są warunki wynikające z ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów dotyczących usytuowania budynku organ powołał się na przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Oceniając przedłożony projekt budowlany w świetle przepisów techniczno-budowlanych organ uznał, że spełnione są wymogi cytowanego rozporządzenia. Budynek usytuowany na działce nr [...] w S. z przybudowanym garażem jest zlokalizowany bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...], będącą własnością skarżących. Najmniejsza szerokość garażu w świetle ścian wynosi 292 cm (rzut parteru). Natomiast na rzucie piętra zwymiarowana została najmniejsza odległość północnej ściany budynku bez otworów okiennych i drzwiowych od granicy z działką nr [...] i wynosi ona 314 cm, co jest zgodne z przepisami rozporządzenia. Projekt przewiduje częściowe wyburzenie ściany zewnętrznej i wymurowanie nowej z drzwiami balkonowymi, cofniętej o 89 cm. Projektowana ściana z drzwiami balkonowymi znajdzie się więc w odległości 402 cm od granicy z działką sąsiada. Zgodnie z § 12 ust. 5 rozporządzenia okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w ust. 1, o więcej niż 0,8 m, natomiast części budynku, takie jak balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy – o więcej niż 1,3 m. Projektowane balkony o wysięgu 130 cm są oddalone od granicy działki o 272 cm, co również jest zgodne z przepisami powyższego rozporządzenia. Skargę na powyższą decyzję złożyli R. i A.Z., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji błędne ustalenie stanu faktycznego wynikającego z dokumentacji sprawy. Uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, Sąd I instancji wskazał, że zarzuty skargi zmierzają do wykazania, że projektowana inwestycja poprzez zaprojektowanie drzwi balkonowych w istocie zmierza do naruszenia przepisów określających odległości między budynkami usytuowanymi na sąsiednich działkach budowlanych. W ocenie Sądu, wykładnia przepisów dokonana przez organy w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie jest prawidłowa. Przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 cytowanego rozporządzenia przewidują bowiem pewne minimalne odległości pomiędzy sąsiednimi działkami, które nie mogą być przez inwestora naruszane, przy projektowaniu usytuowania budynków. Jego zamierzenia inwestycyjne zatem są dopuszczalne, ale muszą mieścić się w granicach, jakie ustanawia ustawodawca w przepisach cytowanego rozporządzenia, gdyż mają one charakter bezwzględnie obowiązujący. Odległość pomiędzy zewnętrzną krawędzią otworu drzwiowego (balkonowego), a granicą działki sąsiedniej nie może być mniejsza niż 4 m. W analizowanym stanie faktycznym odległość pomiędzy ścianą północną budynku inwestora a granicą działki sąsiedniej wynosi niespełna 3,5 m, skarżący twierdzą nawet, że jest mniejsza niż 3m. Wykładnia powołanych przepisów rozporządzenia prowadzi do ustalenia, że obowiązujące przepisy nie dopuszczają sytuowania w budynkach położonych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią otworów drzwiowych lub okiennych zwróconych w stronę tej granicy. Innymi słowy nie jest dopuszczalnym projektowanie otworów drzwiowych lub okiennych w budynkach usytuowanych w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednia. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, albowiem budynek inwestora jest położony w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką skarżących i posiada ścianę bez otworów drzwiowych lub okiennych. Zatem projektowanie w takiej ścianie opisanych wyżej otworów naruszało przepisy rozporządzenia. Umieszczanie w tej ścianie drzwi balkonowych narusza bezwzględnie obowiązujące przepisy, w sytuacji gdy na takie odstępstwo inwestor nie uzyskał zgody w trybie przepisów art. 9 Prawa budowlanego. W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że odległość ściany północnej budynku inwestorów od granicy z działką sąsiednią nie pozwala na planowanie budowy okien czy balkonów w taki sposób, aby nie doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości pomiędzy działkami budowlanymi. Inwestor natomiast zaprojektował usytuowanie balkonów o 89 cm w głąb swego budynku, poprzez częściowe wyburzenie jego ściany północnej, a tym samym jej cofnięcie na powierzchni przeznaczonej pod balkony. W ocenie Sądu trafne są argumenty zawarte w skardze, wskazujące na fakt, że nie została cofnięta cała ściana północna budynku, ale jedynie ta jej część, w której mieścić ma się balkon. Nie uległo zatem zmianie usytuowanie budynku i jego ściany północnej, które umożliwiłoby wykonanie otworów okiennych lub drzwiowych w zgodnie z przepisami rozporządzenia Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli inwestorzy. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 12 rozporządzenia w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 i art. 7 ustawy Prawo budowlane oraz w związku z art. 9 ustawy poprzez przyjęcie, że zgodnie z treścią § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, inwestor będący właścicielem budynku usytuowanego w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy sąsiedniej działki, w przypadku, gdy ściana bez otworów okiennych lub drzwiowych tego budynku zwrócona jest do tej granicy, chcąc dokonać przebudowy budynku polegającej na częściowym wyburzeniu ściany zewnętrznej i wymurowaniu w tym miejscu nowej ściany z drzwiami balkonowymi, która znajdowałaby się w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiada, nie może dokonać jedynie częściowego wyburzenia ściany zewnętrznej i wymurowania w tym miejscu nowej ściany z drzwiami balkonowymi, lecz powinien zaprojektować przebudowę budynku polegającą na zmianie usytuowania budynku, wyburzeniu całej ściany zewnętrznej i wymurowaniu całkowicie nowej ściany w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiada lub wystąpić do organu na podstawie art. 9 ustawy o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, podczas gdy przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, ani żaden inny przepis prawa budowlanego nie nakazuje, by ściana budynku stanowiła jedną płaszczyznę, a zatem przebudowa budynku polegająca na częściowym wyburzeniu ściany zewnętrznej i wymurowaniu w tym miejscu nowej ściany z drzwiami balkonowymi, która znajdowałaby się w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiada jest zgodna z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zarzucili również naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 9 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym ustalonym w sprawie zastosowanie miał ten przepis, zgodnie z którym inwestor powinien wystąpić do organu o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, podczas gdy zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia inwestor uprawniony był do przebudowy budynku polegającej na częściowym wyburzeniu ściany zewnętrznej i wymurowaniu w tym miejscu nowej ściany z drzwiami balkonowymi, która znajdowałaby się w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiada. Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest ar. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – poprzez ustalenie stanu faktycznego niezgodnego z aktami sprawy poprzez przyjęcie, iż zaprojektowana ściana z otworem drzwiowym usytuowana jest w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiada. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. i R.Z wnieśli o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny i wbrew zarzutowi naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. został ustalony na podstawie materiału zebranego w aktach sprawy: Północna ściana budynku mieszkalnego T. i Z.P., usytuowanego w S. przy ulicy .., jest oddalona od granicy sąsiedniej działki nr .. należącej do R. i A.Z. na odległość 314 cm. Ściana ta nie posiada obecnie otworów okiennych czy drzwiowych, co jest zgodne z przepisem § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690). Właściciele budynku chcą dokonać jego przebudowy w taki sposób, że zamierzają przesunąć niewielkie fragmenty ściany w głąb tego budynku o 89 cm i umieścić w nich drzwi balkonowe oraz wybudować balkony o wysięgu 130 cm. W ten sposób – zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną – część ściany z otworami balkonowymi byłaby oddalona od granicy działki na odległość 403 cm., co odpowiadałoby wymogom z § 12 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia. Przepis ten wymaga bowiem, w zasadzie, aby ściana budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi była usytuowana od granicy sąsiedniej działki budowlanej w odległości nie mniejszej niż 4 metry. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku trafnie jednak zauważył, że projektowana przebudowa budynku skarżących doprowadziłaby do stanu niezgodnego z przepisem powołanego wyżej § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Częściowe "wpuszczenie" balkonów w głąb budynku mieszkalnego łącznie z przesunięciem niewielkiego fragmentu ściany z drzwiami balkonowymi spowodowałoby, że północna ściana tego budynku, usytuowana w odległości 3,14 m od granicy działki, stałaby się ścianą z otworami drzwiowymi. Naruszałoby to wymóg odległości co najmniej 4 m od granicy dla sytuowania ścian zawierających otwory drzwiowe lub okienne. Należy przy tym mieć na względzie, że zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. określone w rozporządzeniu odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia. Skarga kasacyjna nietrafnie zarzuca więc naruszenie przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 wymienionego wyżej rozporządzenia a także art. 35 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nakładającego na organ obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie naruszył też art. 9 prawa budowlanego, wskazując w uzasadnieniu wyroku, iż w szczególnych sytuacjach możliwe jest uzyskanie zgody właściwego organu na odstępstwo od obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w trybie określonym tym przepisem. Skarga kasacyjna nie przedstawiła więc uzasadnionych zarzutów. Dlatego podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.