II OSK 545/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms /spr./, Sędziowie NSA Jacek Chlebny, Bogusław Moraczewski, Protokolant Anna Sidorowska, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 2309/00 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2000 r. w przedmiocie pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Pozbawiając skarżącego uprawnień kombatanckich organ administracji przyjął, iż jedynym tytułem uzyskania na podstawie decyzji ZBoWiD z 1980 r. uprawnień kombatanckich przez skarżącego była działalność w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42. poz. 371 ze zm.; zwanej dalej "ustawą o kombatantach") pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz art. 4 ustawy o kombatantach. Organ wskazał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich. Oddalając skargę Sąd podzielił stanowisko organu co do tego, że spełnione są warunki uzasadniające pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich. W aktach ZBoWiD znajdują się dokumenty, z których wynika, że pełnił służbę wojskową z poboru w II Brygadzie KBW w okresie od 30 września 1947 r. do 20 września 1949 r. oraz deklaracja skarżącego, z której wynika, że skarżący brał udział w walkach z reakcyjnymi bandami na terenie województwa białostockiego i lubelskiego. Zdaniem Sądu źródła historyczne nie potwierdzają , aby w drugiej połowie 1947 r. na terenie tych województw toczyły się walki z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii lub z grupami Wehrwolfu (jak twierdził skarżący). W ocenie Sądu S. S. nie wykazał, że spełnia wymagania określone w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach, a w szczególności, aby uczestniczył w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz z grupami Wehrwolfu. W skardze kasacyjnej wniesionej przez skarżącego zarzucono, że Sąd I instancji nie dość wnikliwie rozpoznał skargę. Skarżący podniósł, że walki z pozostałościami po oddziałach Ukraińskiej Powstańczej Armii i grupach Wehrwolfu na terenach zwanych potocznie "ścianą wschodnią" trwały do 1952 r. i on brał udział w tych walkach, służąc w II Brygadzie KBW. Bezpodstawne jest twierdzenie Sądu, że źródła historyczne nie potwierdzają, aby w drugiej połowie 1947 r. na terenie województwa białostockiego i lubelskiego toczyły się walki z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii i grupami Wehrwolfu. Zdaniem skarżącego, Sąd powinien był go przesłuchać w trybie art. 86 kpa. Ponadto skarżący podniósł, że Sąd nie wziął pod uwagę, że art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach nie zawiera granicy czasowej, zaś art. 25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy został uchylony, a dodano art. 25 ¹ o zmodyfikowanej treści. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Zarzut naruszenia przepisów ustawy o kombatantach, skarżący wiąże z wadliwą oceną materiału dowodowego, ponieważ jego zdaniem są podstawy do ustalenia, iż uczestniczył jako żołnierz Wojska Polskiego w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że twierdzenie skarżącego, że brał udział jako żołnierz II Brygady KBW w walkach z oddziałami UPA nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. W aktach administracyjnych brak jest dowodu na potwierdzenie tej okoliczności, a przeciwnie zebrane dowody, jak deklaracja członkowska, czy życiorys skarżącego, świadczą, że uprawnienia kombatanckie zostały przyznane S. S. wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i w związku z tym, zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach należało skarżącego pozbawić uprawnień kombatanckich. Nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, iż opis działalności skarżącego w 1947 r., która ma uzasadniać tytuł do uzyskania lub zachowania uprawnień kombatanckich, przyjęty w 1980 r. wynika ze stereotypowych zaświadczeń wydawanych wówczas przez ZBoWiD (chodzi o zaświadczenie potwierdzające uprawnienia kombatanckie z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej od 30 września do 31 grudnia 1947 r.). Należy zwrócić uwagę, że to na czym polegała działalność skarżącego (udział w walkach z bandami reakcyjnymi) wynikało także z życiorysu skarżącego (k. 3) oraz zaświadczenia wydanego przez Wojskową Komendę Uzupełnień (k. 2). Z tych względów stanowisko Sądu, iż źródła historyczne nie potwierdzają, aby w drugiej połowie 1947 r. na terenie województwa białostockiego i lubelskiego toczyły się walki z oddziałami UPA jest tylko dodatkowym argumentem, który potwierdza ustalenie organu, że brak jest podstaw do ustalenia, iż skarżący uczestniczył jako żołnierz w walkach z oddziałami UPA i tym samym powinien zachować uprawnienia kombatanckie. Niezrozumiały jest także zarzut wnoszącego skargę kasacyjną, że niesłusznie Sąd I instancji zastosował w sprawie art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach, który zdaniem skarżącego został uchylony ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. (Dz. U. Nr 98, poz. 1070) i powinien był zastosować art. 25¹ dodany przez tą ustawę. Zgodnie z art. 186 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070) w ustawie o kombatantach zmieniono jedynie art. 15, art. 20, art. 20¹ oraz art. 24, natomiast nie zostały dokonane żadne zmiany w treści art. 25 ustawy o kombatantach, jak również nie został dodany art. 25¹. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę kasacyjną.