II OSK 57/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-10-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska (spr.), Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny orzekający w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego powinien uwzględnić zmiany stanu prawnego, które nastąpiły po wydaniu zaskarżonej decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji, zgodnie z aktami sprawy. Zmiany stanu prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji, nie są brane pod uwagę w kontroli legalności tej decyzji przez sąd. Skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzucie nieuwzględnienia przez sąd zmian stanu prawnego, które zaistniały po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Śląskiego. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Starosty odmawiającą pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat ślusarski. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zmiana sposobu użytkowania jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał teren pod budownictwo mieszkaniowe. Skarżący kasacyjnie zarzucił m.in. naruszenie przepisów rozporządzenia i planu zagospodarowania przestrzennego, które miały utracić moc, a także nieuwzględnienie przez sąd zmian stanu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska (spr.), Andrzej Jurkiewicz, Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 4 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 czerwca 2004r. sygn. akt II SA/Ka 1047/02 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 czerwca 2004 r. oddalił skargę E. W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...], odmawiającą udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego na warsztat ślusarski branży kotlarskiej, usytuowanego na działce przy ul. [...] w miejscowości Ł. gm. B. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie bowiem z § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nieużytkowanych, zniszczonych lub niewykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 47) pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu wydaje się po stwierdzeniu zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie orzekania w sprawie niniejszej przez organy administracji przeznaczał teren, obejmujący działkę inwestora, pod budownictwo mieszkaniowe z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową. Wprawdzie w treści tego planu nie został zamieszczony zakaz relizacji na tym terenie jakiejkolwiek innej zabudowy, to należy przyjąć, że jest ona możliwa tylko wówczas, gdy będzie niewątpliwie związana z podstawowym przeznaczeniem tego terenu, tj. z zabudową mieszkaniową. Takiego charakteru nie posiada niewątpliwie warsztat ślusarski, zajmujący się przede wszystkim produkcją kotłów i to nawet w sytuacji zamówienia osób fizycznych. Tego typu działalność nie jest bowiem typowa dla działalności prowadzonej na terenach budownictwa mieszkaniowego Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł E. W., reprezentowany przez adwokata M. M. W skardze zarzucono naruszenie § 10 pow. rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1994 r. poprzez przyjęcie, że zmiana sposobu użytkowania obiektu jest sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego, który to plan, w dacie orzekania przez Sąd, już nie obowiązywał (utracił ważność z dniem 1 I 2004 r.). Zarzucono także, iż wyrok Sądu wydany został w powołaniu na rozporządzenie z dnia 15 grudnia 1994 r., które utraciło moc z dniem 11 lipca 2003 r. Zarzucono nadto, że: 1/ Sąd nie uwzględnił faktu, że inwestor przed wznowieniem postępowania posiadał ostateczną decyzję zezwalającą na zmianę sposobu użytkowania, na podstawie której dokonał "licznych inwestycji", 2/ Sąd nie uwzględnił, że zakład ślusarski nie jest uciążliwy dla otoczenia, został utworzony w czasie uchwalania nowego planu, a także – nie uwzględnił słusznego interesu społecznego i obywateli, czym naruszył art. 7 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzut niezastosowania przez sąd administracyjny przepisów obowiązujących w dacie wydawania zaskarżonego wyroku świadczy o niezrozumieniu kompetencji tego sądu. Należy zatem wyjaśnić, że kompetencje sądów administracyjnych wynikają przede wszystkim z art. 184 Konstytucji RP, a także z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i z przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do tych unormowań sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania organu administracji nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz ma jedynie ocenić, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji wydane zostało zgodnie z prawem. Sprawa, w której rozstrzygnięcie to zapadło, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do organu administracji. Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady, nie zastępuje organu administracji i nie wydaje końcowego rozstrzygnięcia w sprawie, a jedynie ocenia, czy rozstrzygnięcie wydane przez organ administracji jest zgodne z prawem. Z samej istoty sądowej kontroli administracji wynika, że sąd orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a wynikającego z akt sprawy. Taką zasadę wyraża m.in. art. 133 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że orzeczenie sądu wydawane jest na podstawie administracyjnych akt sprawy. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej, że sąd administracyjny nie uwzględnił zmian stanu prawnego, zaistniałych po wydaniu zaskarżonej decyzji, nie mógł uzasadniać uznania wyroku tego sądu za naruszający prawo. W dniu wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywało zarówno powołane w wyroku i skardze kasacyjnej rozporządzenie z dnia 15 grudnia 1994 r., które w § 10 zastrzegało, że warunkiem udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jest stwierdzenie przez właściwy organ zgodności zamierzonego sposobu użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak i plan zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy B. zatwierdzony uchwałą Nr 33/VI/94 Rady Miasta i Gminy B. z dnia 7 listopada 1994 r. W § 8 części tekstowej pow. planu ustalone zostało, że na terenie obszaru mieszkaniowego oznaczonego symbolem MM, z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę mieszkaniową "dopuszcza się lokalizację obiektów, urządzeń i sieci towarzyszącej zabudowie mieszkaniowej w rozumieniu ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw". Z art. 1 pow. ustawy wynika, że akt ten odnosi się do budownictwa mieszkaniowego wraz z infrastrukturą techniczną, socjalną i usługową niezbędną dla funkcjonowania wznoszonych osiedli i domów. Odniesienie się w planie do tej regulacji oznacza więc, że na omawianym terenie plan dopuszcza jedynie lokalizację obiektów i robót o takim charakterze i przeznaczeniu, które są niezbędne dla realizacji podstawowej funkcji wyznaczonej dla tego terenu, jaką jest mieszkalnictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie więc przyjął, że takiego charakteru nie posiada warsztat ślusarski, zajmujący się przede wszystkim produkcją kotłów. W tych okolicznościach bez znaczenia dla wyniku sprawy jest ocena stopnia uciążliwości warsztatu ślusarskiego dla otoczenia. Podnoszona w skardze kasacyjnej kwestia poniesienia przez inwestora szkód wskutek uchylenia we wznowionym postępowaniu poprzednio wydanej decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu, nie mogła być rozważana przez sąd, bowiem wykracza poza przedmiot sprawy, jakim była ocena legalności odmowy udzielenia takiego pozwolenia. Zarzut zaś naruszenia przez sąd art. 7 kpa jest bezzasadny z tego powodu, że przepisy Kodeksu Postępowania Administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym, nie można więc skutecznie zarzucać sądowi ich naruszenia. Z istoty skargi kasacyjnej, jako środka zaskarżenia wyroku sądu administracyjnego I instancji wynika, że podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowo-administracyjnego, uregulowanego w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taki zarzut zaś nie został podniesiony w skardze kasacyjnej, wniesionej w sprawie niniejszej. Z wyżej przytoczonych przyczyn, wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 pow. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło