II OSK 70/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-15
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Paweł Miładowski, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy dla danego przedsięwzięcia drogowego została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi na podstawie przepisów dotychczasowych, a następnie złożono wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na podstawie przepisów specustawy w nowym brzmieniu, należy stosować przepisy dotychczasowe (art. 6 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej z 2008 r.)?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej w rozumieniu przepisów intertemporalnych (art. 6 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej z 2008 r.), jeśli wniosek o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej (ZRID) obejmuje szerszy zakres nieruchomości i inne rozwiązania techniczne niż decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi wydana na podstawie przepisów dotychczasowych. W takiej sytuacji wszczęcie nowego postępowania na podstawie znowelizowanych przepisów jest dopuszczalne, a przepisy intertemporalne nie mają zastosowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Wcześniej Wojewoda Lubelski wydał decyzję ZRID, która została częściowo uchylona i zmieniona przez Ministra. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. niezastosowania przepisów intertemporalnych (art. 6 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej specustawę drogowej), naruszenia praw własności oraz wadliwości postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi kasacyjne.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 kwietnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Marek Wroczyński Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych B. W. i J. S. oraz E. S. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 694/14 w sprawie ze skarg B. W. i J. S. oraz E. S. i A. S., I. G. i S. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargi kasacyjne
Wyrokiem z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 694/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. W., J. S., E. S., A. S., I. G. i S. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r., znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej: "kpa" oraz art. 11 g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687), zwanej dalej "specustawą", po rozpatrzeniu odwołań J. S., H. E. F., A. P. i E. P., B. W. i J. S.j, E. i A. S., reprezentowanych przez radcę prawnego P. W. i dr M. P., I. i S. G., reprezentowanych przez radcę prawnego M. G., od decyzji Wojewody Lubelskiego nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi ekspresowej S17 odcinek Kurów - Lublin - Piaski, zadanie nr 4: odcinek od węzła "Lubartów" do węzła "Witosa" wraz z włączeniem do drogi Lublin - Piaski, zadanie nr 4.1: odcinek węzeł "Lubartów" bez węzła do km 21+250": 1) uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, w pkt VIII.5, znajdujący się na stronie 38, stanowiący literę d oraz w pkt VIII.7, znajdujący się na stronie 41, zapis: "- pod przebudowę urządzeń melioracyjnych: Obręb 3 - Długie - gmina Wólka - 1 (rzeka Bystrzyca);" i orzekł w tym zakresie ustalenie nowego zapisu, poprzez dodanie w pkt VII. nowego pkt 7.1: "7.1. Zarządca drogi jest uprawniony, podstawie art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), do nieodpłatnego zajęcia terenu działki o nr ew. [...] - Długie, gmina Wólka, stanowiącego koryto rzeki Bystrzyca, w celu realizacji inwestycji; 2) uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 4, oraz w pkt VIII.6, znajdujący się na stronie 39, oraz w pkt VIII.7, znajdujący się na stronie 41, zapis stanowiący literę b i orzekł w tym zakresie ustalenie nowego zapisu poprzez dodanie w pkt VIII. nowego punktu 7.2.: "7.2.Odmawiam określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji budowy i przebudowy wjazdów na działkach: Obręb [...] - Łagiewniki - gmina Niemce – [...]; Obręb [...] - Jakubowice Murowane - gmina Lublin – [...]; Obręb [...] - Długie - gmina Wólka – [...]; Obręb [...] - Biskupie - gmina Lublin – [...]; Obręb 10 - Świdnik Mały Kolonia - gmina Wólka – [...]; Obręb [...] - Kolonia Świdnik Mały - gmina Świdnik – [...]; 3) uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 42, zapis stanowiący pkt IX i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, zapisu stanowiącego nowy pkt IX.: "IX. Określenie terminu wydania nieruchomości lub wydania nieruchomości i opróżnienia lokali oraz innych pomieszczeń; 4) w pozostałej części zaskarżoną decyzję organ utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, reprezentowany przez Z. S. i M. N. - Zastępców Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Lublinie, zwany dalej "inwestorem", działając na podstawie art. 11a ust. 1 specustawy, wystąpił do Wojewody Lubelskiego z wnioskiem z dnia 14 lipca 2011 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej S17 odcinek Kurów - Lublin - Piaski, zadanie nr 4: odcinek węzeł "Lubartów" - węzeł "Witosa" z włączeniem do drogi Lublin - Piaski, podzadanie 4.1: odcinek węzeł "Lubartów" (bez węzła) - km 21+250. Inwestor wniósł również o przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko w myśl przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku".
Wojewoda Lubelski, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, pismem z dnia 21 lipca 2011 r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia wskazanego we wniosku inwestora. Pismem z dnia 16 sierpnia 2011 r. inwestor dokonał korekty swojego wniosku z dnia 14 lipca 2011 r.
Wojewoda Lubelski postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej załączonej do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej, zgodnie z uwagami przekazanymi organowi przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w piśmie z dnia [...] października 2011 r. Inwestor w piśmie z dnia [...] października 2011 r., wyjaśnił kwestie własności działek wymienionych w korekcie wniosku z dnia 16 sierpnia 2011 r., a pismem z dnia [...] listopada 2011 r. dokonał kolejnej korekty wniosku, wprowadzając zmiany zgodnie z uwagami zawartymi w postanowieniu z dnia [...] października 2011 r.
Następnie pismem z dnia [...] listopada 2011 r. inwestor, działając na podstawie art. 17 ust. 1 specustawy, wystąpił do Wojewody Lubelskiego z wnioskiem o nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes gospodarczy i społeczny.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki jego realizacji.
Wojewoda Lubelski, działając na podstawie art. 104 i art. 108 § 1 kpa oraz art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 17 ust. 1 specustawy, wydał w dniu 5 grudnia 2011 r. decyzję nr [...], znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi ekspresowej S17 odcinek Kurów - Lublin - Piaski, zadanie nr 4: odcinek od węzła "Lubartów" do węzła "Witosa" wraz z włączeniem do drogi Lublin - Piaski, zadanie nr 4.1: odcinek węzeł "Lubartów" bez węzła do km 21+250", zwaną dalej "decyzją ZRID Wojewody Lubelskiego", oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji odwołania wnieśli: J. S., H. E. F., A. P. i E. P., B. W. i J. S., E. i A. S., reprezentowani przez radcę prawnego P. W. i dr M. P., I. i S. G., reprezentowani przez radcę prawnego M. G., A. S. i Z. S., L. W. i G. S., T. i E. K. oraz J. i T. K. W dniu 16 stycznia 2012 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynęło pismo J. K. i T. K.
Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., wydanym na podstawie art. 134 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J. K. i T. K., A. S. i Z. S., L. W. i G. S. Po rozpatrzeniu odwołań J. S., H. E. F., A. P. i E. P., B. W. i J. S., E. i A. S., reprezentowanych przez radcę prawnego P. W. i dr M. P., I. i S. G., Minister Transportu decyzją z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...], uchylił w części i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego.
Na powyższą decyzję Ministra Transportu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: H. E. F., E. i A. S., reprezentowani przez radcę prawnego P. W., B. W. i J. S., I. i S. G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1878/12, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał na konieczność zbadania, czy w związku z wydaniem przez Wojewodę Lubelskiego decyzji na podstawie przepisów specustawy, która została znowelizowana z dniem 10 września 2008 r. mocą przepisów ustawy zmieniającej, nie zachodzi konieczność zastosowania przepisów art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej.
W wyniku ww. wyroku organ odwoławczy ponownie rozpoznał odwołania, w wyniku czego zapadła opisana na wstępie zaskarżona decyzja z dnia [...] lutego 2014 r. W uzasadnieniu tej decyzji Minister wyjaśnił, że przed złożeniem wniosku inwestor, zgodnie z art. 11 b ust. 1 specustawy, uzyskał opinie: Zarządu Województwa Lubelskiego, wyrażoną w uchwale nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., Zarządu Powiatu w Lublinie, wyrażoną w uchwale nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., Wójta Gminy Niemce z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], Wójta Gminy Wólka z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...].
Minister podniósł, że zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4 specustawy do wniosku załączono mapy w skali 1:1000, na których przedstawiono proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Ponadto dołączono analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Ponadto zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 5 specustawy do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 20 ust. 4 tej ustawy, do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany został uzgodniony przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Staroście Lubelskim (opinia nr [...] z dnia [...] maja 2011 r.), Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Staroście Świdnickim (opinia nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.), Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Prezydencie Miasta Lublin (opinia ZUDP Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.), Kolejowy Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w Lublinie (opinia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.), Kolejowy Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w Lublinie (opinia Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r.), Kolejowy Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie (opinia Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.). Minister stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny z art. 34 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego oraz z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133, z późn. zm ). Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 7 specustawy, inwestor załączył do wniosku opinię Wojewody Lubelskiego wyrażoną w formie postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. uzgadniającego projektowane rozwiązania przedmiotowej inwestycji drogowej. Stosownie do art. 11 d ust. 1 pkt 8 specustawy, inwestor załączył do wniosku także opinie: Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2011 r., Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie wyrażoną w formie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 r., Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2011 r., Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie z dnia [...] marca 2011 r., Zastępcy Dyrektora Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie PKP S.A. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Minister wskazał także jakie akty administracyjne wymagane przepisami odrębnymi - zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 9 specustawy - inwestor dołączył również do wniosku.
Analizując złożony przez inwestora wniosek z dnia [...] listopada 2011 r., którego korekty dokonano pismami z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz z dnia [...] listopada 2011 r., Minister uznał, że zawiera on elementy wskazane w art. 11 d ust. 1 specustawy. Minister poddał kontroli przeprowadzone przez Wojewodę Lubelskiego postępowanie o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację ww. przedsięwzięcia.
Minister podniósł, że w toku postępowania do Wojewody Lubelskiego wpłynęły pisma H. i J. S. z dnia [...] listopada 2011 r., M. i P. B. z dnia [...] listopada 2011 r., E. i G. B. z dnia [...] listopada 2011 r., E. i A. S. z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz z dnia [...] października 2011 r., T. K. z dnia [...] listopada 2011 r., w których strony zawarły zastrzeżenia i wnioski dotyczące ewentualnej zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji, w tym o wywłaszczenie pod planowaną inwestycję przeznaczonych do podziału działek w całości, bądź o ich wyłączenie z przedmiotowej inwestycji. Wojewoda Lubelski przekazał te uwagi i wnioski inwestorowi, który ustosunkował się do nich w drodze odrębnych pism.
W toku postępowania w przedmiocie dokonania ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zastrzeżenia i wnioski dotyczące planowanej inwestycji wnieśli: I. i S. G., H. i J. S., E. i G. B., M. i P. B. oraz mieszkańcy miejscowości Długie, gmina Wólka. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie, biorąc pod uwagę pozytywną opinię Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 7 października 2011 r. postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji. W uzasadnieniu tego postanowienia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie odniósł się do uwag i wniosków zgłoszonych w wyniku udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu.
Uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia, Wojewoda Lubelski, działając na podstawie art. 104 i art. 108 kpa oraz art. 11 a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 i art. 17 specustawy, wydał w dniu [...] grudnia 2011 r. decyzję nr [...], znak: [...], o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. W ocenie Ministra decyzja ta czyni zadość wymogom art. 11f ust. 1 specustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, zawiera także zatwierdzenie podziału nieruchomości. Ponadto, na mocy przedmiotowej decyzji, zatwierdzono projekt budowlany, stanowiący załączniki od nr 1 do nr 63 do decyzji, będące integralną częścią decyzji. W decyzji oznaczono także nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa oraz nieruchomości przeznaczone do czasowego zajęcia. Ponadto, w omawianej decyzji nałożono na inwestora obowiązek przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, jak również określono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności kraju, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Zdaniem Ministra decyzja Wojewody Lubelskiego zawiera uchybienia w zakresie ustaleń dotyczących określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków w zakresie przebudowy infrastruktury technicznej, jak również dotyczące zezwolenia na wykonanie tych obowiązków. Wojewoda Lubelski działając na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e specustawy, w pkt VIII.5d w sentencji zaskarżonej decyzji, określił obowiązek dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu poprzez przebudowę urządzeń melioracyjnych na działce o nr 1 obręb 3 - Długie, gmina Wólka, stanowiącej rzekę Bystrzyca. Natomiast w pkt VIII.7, na stronie 41 sentencji zaskarżonej decyzji, organ wojewódzki określił ograniczenia w korzystaniu z ww. nieruchomości dla realizacji powyższego obowiązku zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g specustawy. Minister podkreślił, że w zakresie obowiązków, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 8g i 8h specustawy nie mieści się jednak przebudowa urządzeń melioracyjnych (działka nr ew. 1 obręb 3 - Długie, gmina Wólka). Minister stwierdził, że zajęcie terenu przedmiotowej nieruchomości jest niezbędne ze względu na konieczność przełożenia koryta rzeki Bystrzyca. Dlatego niedopuszczalne było określenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. 1 obręb 3 - Długie, gmina Wólka stanowiąca rzekę Bystrzyca, gdyż w przypadku gdy inwestycja drogowa wymaga przejścia przez tereny wód płynących, właściwy zarządca drogi, na mocy art. 20a ust. 1 specustawy, jest uprawniony do nieodpłatnego zajęcia tego terenu na czas realizacji inwestycji. Minister wyjaśnił, że stosownie do treści art. 20a ust. 2 specustawy, właściwy zarządca drogi nie później niż w terminie 30 dni przed planowanym zajęciem terenu wód płynących uzgadnia w drodze pisemnego porozumienia z odpowiednimi organami, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145, z późn. zm), zakres, warunki i termin zajęcia tego terenu. Przy czym zgodnie z art. 20a ust. 3 specustawy, w przypadku gdy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, porozumienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera się niezwłocznie.
W związku w powyższym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa Minister punkcie I decyzji uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, zapisy stanowiące o określeniu obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu poprzez przebudowę urządzeń melioracyjnych na działce o nr ew. [...] - Długie, gmina Wólka, stanowiącej rzekę Bystrzyca oraz zapisy określające ograniczenia w korzystaniu z ww. nieruchomości dla realizacji powyższego obowiązku, orzekając w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, zapisu stanowiącego nowy punkt Vlll.8a wskazującego teren wód płynących, który zarządca drogi, na podstawie art. 20a specustawy, uprawniony jest nieodpłatnie zająć na czas realizacji przedmiotowej inwestycji.
Ponadto Minister stwierdził, że Wojewoda Lubelski na stronie 4 sentencji zaskarżonej decyzji wskazał, że inwestycja realizowana jest na działkach przeznaczonych pod przebudowę i budowę wjazdów na działki: o nr ew [...] - Łagiewniki, gmina Niemce, o nr [...] - Jakubowice Murowane, gmina Lublin, o nr [...] - Długie, gmina Wólka, o nr [...], Biskupie, gmina Lublin, o nr [...] - Świdnik Mały Kolonia, gmina Wólka, o nr [...] - Kolonia Świdnik Mały, gmina Świdnik. W związku z powyższym Wojewoda Lubelski w pkt VIII.6 litera b sentencji zaskarżonej decyzji określił, że inwestycja wymaga przebudowy dróg innych kategorii polegającą na budowie i przebudowie wjazdów na ww. działkach. Natomiast w pkt VIII.7 litera b sentencji zaskarżonej decyzji, stosownie do treści art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g specustawy, organ określił ograniczenia w korzystaniu z ww. nieruchomości dla realizacji powyższego obowiązku. Minister uznał, że przebudowa wjazdów na posesje nie mieści się w zakresie dyspozycji art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. e i f specustawy. Stąd też na gruncie uregulowań ustawy nie jest dopuszczalne orzeczenie w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej o ograniczeniu w korzystaniu ze wskazanych powyżej nieruchomości, w oparciu o art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. g, z uwagi na realizację na tych nieruchomościach prac określonych jako "budowa i przebudowa wjazdów". W związku w powyższym Minister na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w punkcie II niniejszej decyzji uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 4, oraz w pkt VIII.6, znajdujący się na stronie 39, oraz w pkt VIII.7, znajdujący się na stronie 41, zapis stanowiący literę b, orzekając w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, zapisu o odmowie określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji budowy i przebudowy wjazdów na działkach o nr [...] - Łagiewniki, gmina Niemce, o nr [...] - Jakubowice Murowane, gmina Lublin, o nr ew. [...] obręb [...] - Długie, gmina Wólka, o nr [...] obręb [...]- Biskupie, gmina Lublin, o nr [...] obręb [...] - Świdnik Mały Kolonia, gmina Wólka, o nr ew. [...] - Kolonia Świdnik Mały, gmina Świdnik.
Ponadto badając zaskarżoną decyzję Wojewody Lubelskiego pod kątem spełnienia warunku określonego w art. 16 ust. 2 specustawy, Minister stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie zawiera określenia terminu wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń zgodnego z przepisanymi wymogami, mimo iż wskazanie terminu jest obligatoryjne. W związku w tym Minister na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w punkcie III niniejszej decyzji uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 42, w punkcie IX, zapis o odstąpieniu od określenia terminu wydania nieruchomości objętych ww. inwestycją, orzekając w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, zapisu czyniącego zadość obowiązkowi określonemu przez ustawodawcę w art. 16 ust. 2 specustawy. Minister dokonując powyższego rozstrzygnięcia uznał, że nie narusza ono zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 kpa, gdyż zasadniczym rozstrzygnięciem decyzji Wojewody Lubelskiego było ustalenie przebiegu linii rozgraniczających teren oraz zatwierdzenie podziału nieruchomości i projektu budowlanego, a te pozostają zgodne z wnioskiem inwestora i decyzją organu pierwszej instancji.
Minister zauważył również, iż Wojewoda Lubelski na stronie 71 zaskarżonej decyzji umieścił szereg merytorycznych zapisów, kształtujących prawa i obowiązki inwestora, nazywając jednocześnie tę część decyzji "pouczeniem". Uznając umieszczenie w zaskarżonej decyzji tych zapisów, stanowiących bezpośrednie odniesienie do art. 41 ust. 4, art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego oraz oznaczenie ich jako "pouczenie" za niewłaściwe organ odwoławczy stwierdził, że nie stanowi to o wadliwości decyzji organu pierwszej instancji. Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji Minister uznał, że czyni ona zadość innym wymogom specustawy oraz że brak było podstaw do zakwestionowania decyzji poza częścią uchyloną i ustaloną w punktach I - IV sentencji niniejszej decyzji.
Mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1878/12, Minister Transportu pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wezwał Wojewodę Lubelskiego do przekazania potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii decyzji lokalizacyjnej Wojewody Lubelskiego, wraz z załącznikami graficznymi stanowiącymi integralną część decyzji oraz informacji dotyczącej postępowań wywłaszczeniowych wszczętych przez Wojewodę Lubelskiego, w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją lokalizacyjną Wojewody Lubelskiego, na podstawie art. 16 ustawy dawnej, a także potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii rozstrzygnięć wydanych przez Wojewodę Lubelskiego w tym zakresie. Wojewoda Lubelski przy piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. przekazał Ministrowi Transportu żądane dokumenty.
Minister wskazał, że jak wynika z akt sprawy, odmienność zakresu decyzji lokalizacyjnej Wojewody Lubelskiego w stosunku do wniosku z dnia [...] listopada 2011 r. polega nie tylko na innym określeniu zakresu robót budowlanych, czy też nazwy inwestycji, ale na ustaleniu jej przebiegu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi teren na obszarze wykraczającym poza teren ustalony decyzją lokalizacyjną Wojewody Lubelskiego. Zmiana szerokości projektowanej drogi ekspresowej S17, rozwiązań komunikacyjnych dotyczących węzłów drogowych "Włodawa" i "Mełgiewska" oraz powiązań z drogami publicznymi innej kategorii, wymogła zmianę przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, co świadczy o braku tożsamości wniosków, w wyniku których wydane zostały wskazane wyżej decyzje. Minister uznał za dopuszczalną możliwość zmiany koncepcji lokalizacji zamierzenia inwestycyjnego, gdyż to inwestor jest jej dysponentem i ma prawo do jej swobodnego kształtowania, w tym wprowadzenia zmian w ramach zakładanej poprawy funkcjonalności planowanej inwestycji. Inwestor był również uprawniony do rozszerzenia zakresu terenu dotyczącego budowy drogi ekspresowej S17 o inne dodatkowe działki. Minister podkreślił, iż na gruncie obowiązujących przepisów nie ma przeszkód do tego, aby inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia obejmującego nieruchomości będące uprzednio przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wydanej na podstawie ustawy dawnej, jeśli zamiar inwestycyjny zarządcy drogi wyrażony we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obejmuje również nieruchomości nie objęte wcześniej decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji drogowej. Po przeanalizowaniu zakresu przedmiotowego decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2005 r. o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji drogowej, wydanej na podstawie ustawy dawnej, oraz zakresu przedmiotowego decyzji Wojewody Lubelskiego nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wydanej na podstawie specustawy, Minister ustalił, iż wskazana powyżej sytuacja zachodzi w przedmiotowym przypadku i wobec tego inwestor był uprawniony do złożenia wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej w oparciu o przepisy specustawy, zaś Wojewoda Lubelski był zobowiązany do rozpatrzenia tego wniosku. Zdaniem Ministra powyższe okoliczności świadczą o braku tożsamości spraw wszczętych na podstawie wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji drogowej i wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Ujawnione w powyższych wnioskach różnice oraz uwzględnienie przez inwestora we wniosku z dnia [...] listopada 2011 r. stanu prawnego, który zaistniał w wyniku wydania decyzji lokalizacyjnej Wojewody Lubelskiego, wykluczają przyjęcie, iż mamy do czynienia z kontynuacją prowadzonego postępowania w sprawie lokalizacji drogi. Złożenie kolejnego wniosku spowodowało wszczęcie nowego postępowania administracyjnego, zbieżnego, ale nie tożsamego przedmiotowo. Wobec niebudzącego wątpliwości w sprawie faktu wszczęcia postępowania w sprawie w dniu 12 października 2011 r. (zawiadomienie Wojewody Lubelskiego o wszczęciu postępowania w sprawie), niebędącego następstwem wydania decyzji o lokalizacji inwestycji drogowej oraz wobec zmiany z dniem 10 września 2008 r. dotychczasowych przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Minister przyjął, iż wniosek inwestora z dnia 14 listopada 2011 r. został prawidłowo rozpoznany na podstawie przepisów specustawy. Stąd też w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, a więc nie ma konieczności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o art. 24 ustawy dawnej.
W ocenie Ministra przedmiotowej sprawy nie sposób również zaliczyć do "spraw wszczętych i niezakończonych", o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej, a do których przepis ten nakazuje stosować przepisy ustawy dawnej. Postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. po dniu [...] grudnia 2006 r. Wojewoda Lubelski, rozpatrując na podstawie przepisów wniosek inwestora z dnia 14 lipca 2011 r. działał na podstawie i w granicach prawa. Minister podkreślił, że decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydawana na gruncie przepisów ustawy dawnej, nie zatwierdzała projektu budowlanego, jak to jest w przypadku decyzji, o której mowa w art. 11f specustawy. Zdaniem Ministra nie ma przeszkód do tego, aby w sytuacji zatwierdzenia podziału nieruchomości w drodze decyzji wydanej na podstawie ustawy dawnej, inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia obejmującego nieruchomości będące uprzednio przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wydanej na podstawie ustawy dawnej. Wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powinien jedynie uwzględniać aktualny stan prawny nieruchomości nim objętych.
Minister uznał zatem, że decyzja Wojewody Lubelskiego wydana na podstawie specustawy o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co mogłoby powodować, iż rozstrzygnięcie zapadłe później byłoby obarczone wadą nieważności z powodu res iudicata.
Ponadto Minister zauważył, że na mocy decyzji lokalizacyjnej Wojewody Lubelskiego działki należące do E. i A. S. o nr ew. [...] - Pliszczyn, gmina Lublin uległy podziałowi na działki nr ew.[...], z czego jako przeznaczone pod inwestycję zostały wskazane działki [...]. Natomiast projektowana inwestycja zatwierdzona decyzją Wojewody Lubelskiego objęła swym zakresem nieruchomości nr ew. [...] - Pliszczyn, gmina Lublin, co jednoznacznie wskazuje na brak tożsamości przedmiotowych postępowań zakończonych powyższymi decyzjami.
Minister, rozpatrując ponownie sprawę uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. W ramach inwestycji inwestor przewidział m in. budowę, rozbudowę i przebudowę dróg poprzecznych, budowę dróg dojazdowych "DD", budowę ciągów pieszych, pieszo-jezdnych i rowerowych wzdłuż dróg poprzecznych i dojazdowych, budowę obiektów inżynierskich, przejść dla zwierząt, budowę kanalizacji deszczowej, oświetlenia ulicznego i urządzeń sterowania i zarządzania ruchem, budowę zatok autobusowych, zabezpieczeń ekologicznych, budowę wjazdów na posesje z dróg dojazdowych i poprzecznych. Minister zaznaczył, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, nie są uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Niemniej z uwagi na brak zgody skarżących na lokalizację spornej inwestycji na nieruchomościach stanowiących ich własność, w trakcie niniejszego postępowania odwoławczego Minister Transportu pismem z dnia 31 stycznia 2012 r., wezwał inwestora do ustosunkowania się do zagadnień poruszonych przez odwołujące się strony, w tym do wypowiedzenia się w sprawie możliwości ewentualnej zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji zgodnie z ich oczekiwaniami, a w przypadku braku takiej możliwości do szczegółowego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia zgłaszanych przez skarżących żądań. W odpowiedzi na powyższe wezwanie inwestor pismem z dnia 14 lutego 2012 r., szczegółowo i wyczerpująco ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez skarżących. Stanowisko inwestora Minister Transportu, działając w oparciu o art. 9 i art. 10 kpa, przesłał skarżącym przy piśmie z dnia 5 marca 2012 r., informując o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym stanowiska inwestora zaprezentowanego w piśmie z dnia 14 lutego 2012 r. (ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez skarżących) oraz zarzutów zawartych w odwołaniach i pismach je uzupełniających, Minister podzielił stanowisko inwestora uznając, że zasadne jest objęcie liniami rozgraniczającymi teren inwestycji nieruchomości skarżących w sposób zaproponowany we wniosku.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu J. S. dotyczącego niezgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż inwestor wskazał do wywłaszczenia części nieruchomości, które nie są niezbędne do budowy drogi S17, Minister wyjaśnił, że na wysokości nieruchomości skarżącego inwestor przewidział budowę drogi dojazdowej nr 29 i przebudowę infrastruktury technicznej: sieci wodociągowej, energetycznej, teletechnicznej i gazowej. Minister przeanalizował załącznik nr 64/4 do zaskarżonej decyzji i stwierdził, że ze względu na zaplanowane prace niezbędnym jest zajęcie nieruchomości J. S., zgodnie z przebiegiem linii rozgraniczających wskazanych przez inwestora. Wskazał, że na przedmiotowym odcinku, wzdłuż drogi dojazdowej nr 29, zaprojektowany został chodnik, którego przebieg oraz zaprojektowana przy nim skarpa drogowa, kolidują z istniejącym budynkiem mieszkalnym. Minister podzielił stanowisko inwestora, że w obrębie działki nr ew. [...] linie rozgraniczające wyznaczono w sposób umożliwiający dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jednocześnie zapewniając realizację inwestycji zgodnie z harmonogramem robót. Odnośnie kwestii możliwości czasowego zajęcia nieruchomości w celu wykonania rozbiórki Minister wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 11f ust. 1 lit g specustawy, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu oraz przebudowy dróg innych kategorii. Z powyższego wynika, że przepisy specustawy nie przewidują możliwości dokonania ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości w celu dokonania rozbiórki budynku. W związku z zawartym w piśmie z dnia 21 marca 2012 r. żądaniem wyjaśnienia zależności budowy drogi dojazdowej i przebudowy obiektów takich jak sieć wodociągowa, energetyczna teletechniczna i gazowa, z koniecznością zajęcia nieruchomości skarżącego, Minister wyjaśnił, że zaplanowane przez inwestora prace kolidowały z istniejącą na działce nr ew. [...] zabudową, w związku z czym zaistniała konieczność objęcia liniami rozgraniczającymi teren przeznaczonego do rozbiórki budynku mieszkalnego. Odnosząc się do podniesionego w piśmie z dnia 21 marca 2012 r. zarzutu dotyczącego wysokości ekranów dźwiękochłonnych, które w ocenie skarżącego ograniczają możliwość obcowania z obszarem Natura 2000 Dolina Bystrzycy, Minister wskazał, że w wyniku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie w postanowieniu z dnia [...] listopada 2011 r., stwierdził konieczność zastosowania zabezpieczeń akustycznych w postaci ekranów akustycznych, które na odcinku nieruchomości skarżącego założono jako nieprzezroczyste o wysokości 7 m oraz całkowitej długości 187 m. Ekrany te będą usytuowane wzdłuż projektowanej drogi ekspresowej, a więc nie sposób uznać, że będą ograniczać możliwość obcowania z obszarem Natura 2000. W związku z pytaniem dotyczącym rekompensaty za utratę kontaktu z zielonymi rejonami miejscowości Minister wskazał, że powyższa kwestia nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania oraz że przepisy specustawy nie przewidują wypłaty takich odszkodowań. W związku z zakwestionowaną potrzebą wycinki drzew, gdyż nie są one zlokalizowane na wywłaszczanym terenie tylko na zajęciu czasowym, Minister wyjaśnił, że w celu dokonania przebudowy istniejącej infrastruktury może zaistnieć konieczność usunięcia zadrzewienia na terenach przeznaczonych do czasowego zajęcia. W postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia 25 listopada 2011 r. w punkcie I ppkt 13 zalecono wprowadzenie nadzoru przyrodniczego w zakresie wycinki drzew, budowy przejść dla zwierząt oraz wszelkich prac związanych z budową estakady w sąsiedztwie obszaru Natura 2000 "Bystrzyca Jakubowicka", a zwłaszcza budowy drogi technologicznej oraz przełożenia koryta rzeki Bystrzycy. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie w pkt II decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., nie stwierdził konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej, wobec czego należało uznać, że planowana wycinka drzew nie będzie miała istotnego negatywnego wpływu na środowisko.
Minister uznał za bezpodstawne zarzuty zawarte w odwołaniu H. E. F. z dnia [...] grudnia 2011r. dotyczące braku możliwości użytkowania pozostającej w jej dotychczasowym władaniu części nieruchomości nr [...] położonej w obrębie [...] - Biskupie Kolonia, gmina Wólka, ze względu na zbyt bliskie usytuowanie budynku mieszkalnego względem planowanej inwestycji. Minister po przeanalizowaniu załącznika nr [...] do zaskarżonej decyzji stwierdził, że budynek mieszkalny znajdujący się na ww. nieruchomości zlokalizowany jest w odległości ok. 11 m od linii rozgraniczających teren inwestycji. W związku z planowaną budową skrzyżowania drogi ekspresowej S17 z istniejącą drogą powiatową 2101L, w celu zapewnienia nieruchomościom położonym w sąsiedztwie projektowanego węzła dostępu do drogi publicznej, inwestor przewidział budowę drogi dojazdowej, której krawędź będzie znajdować się w odległości ok. 15 m od spornego budynku mieszkalnego. Jak wynika z załącznika nr 64/5 do zaskarżonej decyzji, w związku z planowaną przebudową sieci kanalizacji kablowej inwestor przewidział zajęcie czasowe nieruchomości, którego granica przebiega we wskazanej przez skarżącą odległości 8 m. Przyjęte rozwiązanie zakładające wykonanie włączenia drogi dojazdowej nr 19 do drogi powiatowej Nr 2101L na wysokości sąsiedniej działki nr [...] zostało przewidziane do wykonania w miejscu najbardziej optymalnym pod względem technicznym i ekonomicznym. Odnosząc się do zarzutu braku możliwości prawidłowego użytkowania pozostałej części nieruchomości ze względu na natężenie ruchu i hałas Minister wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 3 specustawy w przypadku, gdy pozostała po podziale część nieruchomości nie będzie nadawać się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Mając na uwadze stanowisko inwestora, zgodnie z którym na wysokości posesji skarżącej dopuszczalne poziomy hałasu po wybudowaniu drogi ekspresowej zostaną dotrzymane oraz, że analiza porealizacyjna dokona oceny trafności wyboru zastosowanych rozwiązań minimalizujących ponadnormatywne poziomy hałasu, a w przypadku jego przekroczeń zarządca drogi podejmie dodatkowe środki pozwalające na dotrzymanie standardów jakości środowiska na tych obszarach, Minister uznał zarzuty H. E. F. dotyczące wystąpienia w wyniku realizacji inwestycji nadmiernego hałasu za bezpodstawne.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu E. i A. P. żądania objęcia decyzją działek nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym 12-Świdniczek gmina Wólka, gdyż rozstrzygnięcie przejmujące część nieruchomości i pozostawiające w dotychczasowym władaniu przedmiotowe działki jest krzywdzące i w sposób ewidentny godzi w interes prawny i ekonomiczny skarżących, Minister stwierdził, że żądanie to jest bezpodstawne. Po analizie załącznika nr 64/5 do zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że na nieruchomości skarżących inwestor przewidział budowę zbiornika retencyjnego oraz drogi dojazdowej nr 29 zapewniającej dostęp do drogi publicznej nieruchomościom zlokalizowanym w obszarze projektowanego skrzyżowania drogi ekspresowej S17 z drogą powiatową nr 2101L. Powyższe wymusiło konieczność dokonania podziału działki nr ew. [...] na działki nr ew. [...], przy czym działki nr ew. [...] zostały przeznaczone pod budowę drogi dojazdowej nr 29, a działka nr ew. [...] została przeznaczona pod budowę zbiornika retencyjnego. Mając na uwadze, że art. 11 d ust. 1 pkt 1 specustawy, który stanowi, że wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może zostać objęty jedynie teren niezbędny dla obiektów budowlanych, wnioskodawca nie był uprawniony do objęcia liniami rozgraniczającymi całej nieruchomości nr ew. [...], w sytuacji, gdy nie przewidziano na całej nieruchomości budowy elementów drogi. Ponadto, zgodnie z art. 12 ust. 2 specustawy linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Skoro zatem przyjęty w dokumentacji projektowej zakres inwestycji przewiduje zajęcie pod planowaną inwestycję drogową jedynie części działki o nr ew. [...], prawnie niedopuszczalne byłoby wydanie rozstrzygnięcia o przejęciu jej w całości. Minister nie zgodził się z zarzutami E. i A. P., że wykup tylko wybranych fragmentów nieruchomości skutkuje tym, że pomimo przeznaczenia terenu pod budownictwo mieszkaniowe, na pozostałej części gruntu (działki nr [...]) nie będzie można prowadzić planowanych inwestycji budowlanych. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, powierzchnia działki nr [...] będzie wynosić 0,1401 ha, natomiast powierzchnia działki nr [...] - 0,1018 ha. Nie ma przeciwwskazań do lokalizowania budynków mieszkalnych bądź gospodarczych na niezabudowanej działce nr ew. [...].
W związku z odwołaniem B. W. i J. S. Minister wskazał, że w odwołaniu z dnia 30 grudnia 2011 r. skarżące nie podniosły żadnych zarzutów wobec decyzji Wojewody Lubelskiego. Minister przeanalizował załącznik nr 64/3 do zaskarżonej decyzji i stwierdził, że nieruchomości nr [...] położone w obrębie [...] - Pliszczyn, gmina Wólka, nie znajdują się w liniach rozgraniczających teren inwestycji, a zaskarżona decyzja w pkt 7 ograniczyła sposób korzystania z powyższych nieruchomości w związku z zaplanowaną przebudową sieci energetycznej. Zaplanowane czynności -wykonanie nowych słupów energetycznych na działce nr ew. [...], skutkujące koniecznością dokonania przewieszenia linii energetycznej 110 kV pomiędzy słupami energetycznymi usytuowanymi m.in. na działkach nr [...] - nie ingerują w istniejący stan prawny nieruchomości, gdyż przedmiotowe przewieszenie zostanie dokonane po śladzie istniejącej linii energetycznej.
Odnosząc się do zarzutów - wskazanych w odwołaniu E. i A. S. z dnia 4 stycznia 2012 r., reprezentowanych przez radcę prawnego P. W. i dr M. P. oraz w piśmie z dnia 12 marca 2012 r. - dotyczących wadliwego przeprowadzenia postępowania w sprawie o wywłaszczenie nieruchomości skarżących Minister wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego w sprawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie bada prawidłowości prowadzenia postępowań dotyczących odrębnych spraw administracyjnych, w tym nie może rozpatrywać zarzutów dotyczących ewentualnych wad postępowania w sprawie o wywłaszczenie nieruchomości skarżących. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa, Minister stwierdził, że postępowanie o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedsięwzięcia zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu skutkującym jej uchyleniem. Minister nie dopatrzył się również naruszenia przez Wojewodę Lubelskiego norm konstytucyjnych, wyrażonych w art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto nie zgodził się z zarzutem naruszenia prawa do równego traktowania stron przez władze publiczne, gdyż w ocenie organu odwoławczego analiza materiału dowodowego zgromadzonego w toku prowadzonego przed Wojewodą Lubelskim postępowania nie prowadzi do wniosku, aby organ dokonywał różnicowania stron znajdujących się w jednakowej sytuacji faktycznej i prawnej. W związku uwagami skarżących, że doszło do naruszenia bezstronnego i rzetelnego załatwienia sprawy, w związku z czym rodzi się wątpliwość, czy działania Wojewody Lubelskiego, jako organu administracji publicznej nie są podyktowane chęcią ułatwienia sposobu nabycia nieruchomości innemu organowi administracji publicznej, jakim jest GDDKiA, a powyższe stanowi o naruszeniu prawa i powoduje wydanie rozstrzygnięcia niekorzystnego z punktu widzenia praworządności, a przez to narusza interes prawny skarżących, Minister wyjaśnił, iż stosownie do art. 11a ust. 1 specustawy wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Przedmiotowe postępowanie ma charakter wnioskowy, co oznacza, że to wniosek inwestora wyznacza granice oceny, której dokonuje organ prowadzący postępowanie oraz granice jego orzeczenia, które ma się odnosić do tego wszystkiego, co jest przedmiotem wniosku. Ponadto, zgodnie z art. 12 ust. 4 specustawy, nieruchomości lub ich części, na których inwestycja zostanie zrealizowana, wskazane w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stają się z mocy prawa, w odniesieniu do dróg krajowych, własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Mając powyższe na uwadze Minister w przeprowadzonym przez Wojewodę Lubelskiego postępowaniu nie doszukał się naruszeń art. 8 kpa, przepisów Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Minister podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1878/12, nie przesądzając o konieczności zastosowania konkretnych przepisów prawa wskazał na konieczność zbadania, czy w związku z wydaniem przez Wojewodę lubelskiego decyzji na podstawie przepisów specustawy, która została znowelizowana z dniem 10 września 2008 r. mocą przepisów ustawy zmieniającej, nie zachodzi konieczność zastosowania przepisów art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej.
Odnosząc się do zarzutu E. i A. S. dotyczącego naruszenia art. 108 kpa oraz art. 17 specustawy oraz zarzutu I. i S. G. dotyczącego naruszenia art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa, poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji braku podstaw ku temu, Minister wskazał na art. 11c specustawy. Podkreślił, że ustawa zawiera swoiste uregulowanie kwestii nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem stosownie do treści art. 17 ust. 1 specustawy wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Wobec powyższego art. 108 kpa, stanowiący ogólną regulację dopuszczalności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sprawach o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej nie znajdzie zastosowania. Wojewoda Lubelski szeroko uzasadnił przyczyny uwzględnienia wniosku o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, uznając za przekonującą argumentację przedstawioną przez inwestora we wniosku z dnia 25 listopada 2011 r., a Minister, rozpatrując sprawę ponownie, podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w tym zakresie.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu I. i S. G., reprezentowanych przez radcę prawnego M. G., z dnia [...] stycznia 2012 r. zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 specustawy Minister wskazał, że przepis ten został uchylony przez art. 1 pkt 10 lit. a ustawy zmieniającej i z dniem 16 grudnia 2006 r. utracił moc obowiązującą. Wobec tego przepis art. 13 ust. 1 specustawy nie może znaleźć zastosowania jako element procedury poprzedzającej wszczęcie postępowania w sprawie o wywłaszczenie nieruchomości, gdyż aktualnie nie funkcjonuje w porządku prawnym. Minister nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 11a ust. 4 specustawy, gdyż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej została wydana po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zakończonej wydaniem decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia [...] grudnia 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, która została uchylona w części, co do której orzeczono co do istoty, a w pozostałej części utrzymana w mocy decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2010 r. Minister uznał za niezasadny zarzut nieprzeprowadzenia, pomimo wskazania w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia [...] grudnia 2009 r. postępowania w sprawie ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy potwierdza bowiem przeprowadzenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie postępowania w tym przedmiocie, które zostało zakończone wydaniem postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. Ponadto Minister wskazał, że w związku z wnioskiem inwestora o przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania na środowisko Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie pismem z dnia 30 września 2011 r. wniósł o zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w trybie art. 33-36 i 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a wojewoda spełniając powyższy obowiązek w obwieszczeniu o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej poinformował o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, składania uwag i wniosków. Z powyższego prawa skorzystali m.in. I. i S. G. Minister zgodził się ze stanowiskiem inwestora, że ponowna ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko różni się od oceny oddziaływania na środowisko przeprowadzanej na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a pomimo, iż prowadzona jest w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie stanowi integralnego elementu postępowania w sprawie wydania tej decyzji. Ponowna ocena stanowi odrębny etap podstawowego postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i zgodnie z art. 90 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku kończy się wydaniem postanowienia uzgadniającego środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, poprzez niezachowanie szerokości drogi (dojazdowej) w liniach rozgraniczających poza terenem zabudowy i nie przeznaczonym pod zabudowę, Minister wskazał, że droga dojazdowa nr 15 służy wyłącznie do zapewnienia działce skarżących oraz działkom sąsiednim komunikacji z drogą GP. Wobec powyższego do tego obiektu nie znajduje zastosowania wskazany przez skarżących przepis dotyczący wymagań co do minimalnej szerokości drogi. Do omawianej drogi zastosowanie znajdą przepisy § 15 ust. 1 oraz § 37 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, określające odpowiednio: minimalną szerokość pasa ruchu oraz szerokość poboczy. Ponadto, w projekcie budowlanym nie ma wydzielonych odrębnych linii rozgraniczających dla dróg dojazdowych, gdyż zostały one zaprojektowane w liniach rozgraniczających drogi ekspresowej S17. Minister podkreślił, iż zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stosowanie zjazdów na drodze klasy S jest zabronione, wobec czego działki znajdujące się wzdłuż pasa drogowego są komunikowane z drogą publiczną za pomocą węzłów drogowych i systemu dróg dojazdowych. Wobec tego zaprojektowane w liniach rozgraniczających teren inwestycji drogi dojazdowe, w tym droga nr 15, służą zapewnieniu, stosownie do wymogu określonego w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, dostępu do drogi publicznej. Omawiana droga dojazdowa nr 15 nie stanowi zatem samodzielnie istniejącego obiektu inżynieryjnego, wobec którego zastosowanie znajdowałyby przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczące minimalnej szerokości, czy elementów i urządzeń, w jakie powinna być wyposażona. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w analizie projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 43 ustawy o drogach publicznych, poprzez niezachowanie wymogu odległości 40 metrów od domu mieszkalnego, liczonej od krawędzi jezdni projektowanej drogi ekspresowej, Minister podzielił stanowisko inwestora, że skarżący dokonali jego błędnej interpretacji. Przepis ten określa bowiem minimalne odległości sytuowania obiektów budowlanych przy drodze, a nie lokalizowania drogi przy obiektach budowlanych. W zakresie zarzutu naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i wyrażenie zgody na wykonanie przebudowy sieci energetycznej znajdującej się na nieruchomości zlokalizowanej w obrębie [...] - Pliszczyn gmina Wólka nr [...] oraz czasowego wywłaszczenia na działce przeznaczonej pod przebudowę sieci teletechnicznych w obrębie [...] - Pliszczyn, gmina Wólka nr ew.[...] oraz pod przebudowę sieci sanitarnych, stanowiącej własność skarżących, w sytuacji kiedy inwestor nie posiada prawa do dysponowania powyższą nieruchomością na cele budowlane, Minister wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 11i ust. 1 specustawy w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Prawa budowlanego, przy czym zwrot "odpowiednio" oznacza stosowanie wprost, z odpowiednimi zmianami albo w ogóle. Wskazany przez skarżących przepis art. 32 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego nie znajdzie zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż inny jest zakres i istota postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę niż w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Minister przytoczył treść art. 11f ust. 1 specustawy i wyjaśnił, że inwestor występuje do właściwego organu z wnioskiem o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, nie posiadając prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a uprawnienie w tym zakresie uzyskuje z chwilą wydania pozytywnej dla niego decyzji. Nadto Minister zauważył, iż organ pierwszej instancji po uwzględnieniu wniosku inwestora z dnia 25 listopada 2011 r. nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a taka decyzja, stosownie do treści art. 17 ust. 3 specustawy, zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi, jak również uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. W związku z zarzutem I. i S. G., że realizacja drogi dojazdowej nr 15 utrudni korzystanie z przyłączy gazowych i wodociągowych oraz uniemożliwi korzystanie z przydomowej oczyszczalni ścieków Minister wskazał, iż stosownie do art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e specustawy, w przypadku kolizji istniejącej sieci uzbrojenia z przebiegiem projektowanej drogi publicznej na inwestorze ciąży obowiązek dokonania jej przebudowy. Dlatego Wojewoda Lubelski w punkcie VIII.5 zaskarżonej decyzji orzekł m.in. o obowiązku przebudowy sieci teletechnicznych i sieci sanitarnych na działce nr [...] położonej w obrębie [...] - Pliszczyn, gmina Wólka. Jak wynika z treści punktu VIII.7 zaskarżonej decyzji, zgodnie z przepisami art. 124 ust. 4-8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe, albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi m.in., że odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 124 o gospodarce nieruchomościami, poprzez nieprzeprowadzenie rokowań z właścicielem nieruchomości, Minister wskazał, iż stosownie do art. 23 specustawy przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się jedynie w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 zatytułowanym "Nabywanie nieruchomości pod drogi". Przepisy tego rozdziału przewidują szczególny tryb przejścia własności nieruchomości lub ich części objętych liniami rozgraniczającymi teren inwestycji (art. 12 ust. 4 specustawy), a więc ogólne regulacje ustawy o gospodarce nieruchomościami nie znajdą, w tym zakresie, zastosowania w sprawie o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Na etapie opracowania projektu budowlanego linie rozgraniczające zostały przyjęte w zakresie niezbędnym do zaprojektowania wszystkich elementów drogi ekspresowej oraz urządzeń towarzyszących, w tym urządzeń ochrony środowiska, a zakres linii rozgraniczających uległ zwężeniu. W konsekwencji powyższego budynek mieszkalny skarżących nie został objęty zakresem inwestycji, wobec czego nie jest przeznaczony do rozbiórki. Minister uznał za bezpodstawne zawarte w pismach z dnia 18 marca 2012 r. i z dnia 27 maja 2012 r. zarzuty naruszenia w postępowaniu odwoławczym przepisów art. 6 kpa w związku z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 4 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, art. 7 oraz art. 77 i 80 kpa, a także art. 8 kpa w związku z art. 32 Konstytucji RP oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Odnosząc się zarzutu naruszenia przepisów § 11 ust. 2 pkt 2, 4 i 5, § 36 oraz § 57 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki Minister, powołując się na § 1 tego rozporządzenia, wyjaśnił, że nie znajdują one zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. i A. S., B. W. i J. S. oraz I. i S. G.
W odpowiedziach na skargi organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o ich oddalenie.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. połączono na podstawie art. 111 § 1 ppsa sprawy o sygnaturach akt VII SA/Wa 695/14 i VII SA/Wa 833/14 w celu łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 694/14 i zarządzono prowadzenie ww. spraw pod sygn. VII SA/Wa 694/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd zaznaczył, że zaskarżona decyzja zapadła na skutek ponownego rozpoznania odwołań po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1878/12. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że postępowanie przed organami toczyło się w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194), zwanej dalej w skrócie "specustawą". Ustawa w pierwotnej wersji przewidywała w odniesieniu do inwestycji polegającej na budowie drogi wydanie dwóch decyzji, jednej dotyczącej ustalenia lokalizacji drogi (w tym zakresie zastosowanie znajdowały w szczególności przepisy rozdziału 2 ustawy dotyczące właśnie lokalizacji drogi) i drugiej o pozwoleniu na budowę drogi. Ten stan prawny uległ zmianie na skutek nowelizacji przeprowadzonej ustawą z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958), obowiązującą od dnia 10 września 2008 r. Ustawa zmieniająca uchyliła w szczególności rozdział 2 ustawy dotyczący lokalizacji drogi i wprowadziła regulację, zgodnie z którą w stosunku do realizacji inwestycji drogowej nie wydaje się już dwóch odrębnych decyzji, ale wyłącznie jedną decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która zarówno rozstrzyga o kwestii lokalizacji drogi jak i o pozwoleniu na budowę, a także zatwierdza podział nieruchomości. Wprowadzając regulacje sprzyjające dalszemu uproszczeniu i przyśpieszeniu procedury administracyjnej związanej z realizacją inwestycji drogowej ustawodawca zawarł w ustawie zmieniającej przepisy intertemporalne, dotyczące zastosowania dotychczasowych rozwiązań prawnych do już zaistniałych stanów faktycznych i prawnych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie nowelizacji (ust. 1) oraz do przedsięwzięć drogowych, dla których przed dniem wejścia w życie nowelizacji została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji (ust. 2). Mając na uwadze powyższe Sąd w powyższym wyroku stwierdził, że jeżeli w odniesieniu do inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi doszło do wszczęcia postępowania przed dniem 10 września 2008 r. i organ wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi, to w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy dotychczasowe, a więc winna zostać wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Pierwotna wersja specustawy przewidywała w pierwszej kolejności zatwierdzenie decyzją lokalizacyjną projektu podziału nieruchomości, co z kolei otwierało drogę do postępowania wywłaszczeniowego. Nowelizacja ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. dokonała zmiany w tym zakresie stanowiąc, że decyzja o lokalizacji dokonuje wywłaszczenia nieruchomości na cel publiczny. W takiej sytuacji w przypadku wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, gdy w obrocie prawnym istnieje wcześniej wydana decyzja lokalizacyjna powodowałoby, że będą istniały dwie decyzje skutkujące z mocy prawa odjęciem własności. Sąd podkreślił, iż z akt administracyjnych wynika, że w przedmiocie objętym inwestycją została wydana decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wynika to chociażby ze stanowiska skarżących E. i A. S. zajmowanego w toku całego postępowania administracyjnego; co do tych skarżących toczyło się też postępowanie o wywłaszczenie nieruchomości. Sąd podkreślił, że organy w tym zakresie nie poczyniły żadnych ustaleń i nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na dokładne ustalenie stanu faktycznego. Sąd uznał, że rozważenia wymaga, czy wniosek z dnia 14 lipca 2011 r. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad powinien był zostać potraktowany jako wniosek o wydanie pozwolenia na budowę według stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. czy też wniosek ten inicjował zupełnie nowe postępowanie. Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie uniemożliwiał właściwą ocenę prawną złożonego wniosku. Sąd stwierdził, iż w pierwszej kolejności należy ustalić istotne dla sprawy okoliczności, a następnie dokonać analizy czy zastosowano właściwe przepisy, uwzględniając treść przepisów przejściowych zawartych w art. 6 ustawy zmieniającej z dnia 25 lipca 2008 r. Sąd zaznaczył, że wobec powyższych uchybień organów nie mógł ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skarg, ani oceniać w tym kontekście decyzji organu odwoławczego. Sąd wskazał, że orzekając ponownie w sprawie, organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu, nadto – dokonując ponownej oceny decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2011 r. winien w pierwszej kolejności ustalić okoliczności związane z przeprowadzonym postępowaniem lokalizacyjnym. W przypadku stwierdzenia wydania w stosunku do zamierzenia inwestycyjnego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ocenić znaczenie tego faktu w kontekście przepisów przejściowych wprowadzających zmiany w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Następnie Sąd pierwszej instancji przytoczył treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., i stwierdził, że zarzuty skarg są niezasadne, gdyż Minister zastosował się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Minister dokonał kontroli stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim sprawdził zakres udzielonego zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w świetle wniosku inwestora z dnia 14 listopada 2011 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, którego korekty dokonano pismami z dnia 16 sierpnia 2011r. oraz z dnia 24 listopada 2011 r., z zakresem decyzji lokalizacyjnej Wojewody Lubelskiego. Sąd podzielił argumentację Ministra, że odmienność zakresu decyzji lokalizacyjnej Wojewody Lubelskiego w stosunku do wniosku z dnia 14 listopada 2011 r. polega nie tylko na innym określeniu zakresu robót budowlanych, czy też nazwy inwestycji, ale na ustaleniu jej przebiegu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi teren na obszarze wykraczającym poza teren ustalony decyzją lokalizacyjną Wojewody Lubelskiego. Zmiana szerokości projektowanej drogi ekspresowej S17, rozwiązań komunikacyjnych dotyczących węzłów drogowych "Włodawa" i "Mełgiewska" oraz powiązań z drogami publicznymi innej kategorii, wymogła zmianę przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, co świadczy o braku tożsamości wniosków w wyniku których wydane zostały wskazane wyżej decyzje. Sąd uznał za dopuszczalną możliwość zmiany koncepcji lokalizacji zamierzenia inwestycyjnego wskazując, że to inwestor jest jej dysponentem i ma prawo do jej swobodnego kształtowania, w tym wprowadzenia zmian w ramach zakładanej poprawy funkcjonalności planowanej inwestycji. Dlatego też inwestor był również uprawniony do rozszerzenia zakresu terenu dotyczącego budowy drogi ekspresowej S17 o inne dodatkowe działki. Zdaniem Sądu słuszne jest stanowisko organu, że nie ma przeszkód, aby inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia obejmującego nieruchomości będące uprzednio przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wydanej na podstawie ustawy dawnej, jeśli zamiar inwestycyjny zarządcy drogi wyrażony we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obejmuje również nieruchomości nie objęte wcześniej decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji drogowej, wydanej na podstawie ustawy dawnej, a konieczne dla prawidłowej realizacji danej inwestycji drogowej. Po przeanalizowaniu zakresu decyzji lokalizacyjnej Wojewody Lubelskiego, wydanej na podstawie ustawy dawnej, oraz zakresu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Wojewody Lubelskiego, wydanej na podstawie specustawy należało stwierdzić, iż taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, stąd też inwestor był uprawniony do złożenia wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w oparciu o przepisy specustawy. Ustalone okoliczności świadczą o braku tożsamości spraw wszczętych na podstawie wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji drogowej i wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, a ujawnione w powyższych wnioskach różnice oraz uwzględnienie przez inwestora we wniosku z dnia 14 listopada 2011 r. stanu prawnego, który zaistniał w wyniku wydania decyzji lokalizacyjnej Wojewody Lubelskiego, wykluczają w ocenie Sądu przyjęcie, iż mamy do czynienia z kontynuacją prowadzonego postępowania w sprawie lokalizacji drogi. Stąd też, złożenie kolejnego wniosku spowodowało wszczęcie nowego postępowania administracyjnego, zbieżnego, ale nie tożsamego przedmiotowo. Zdaniem Sądu, wobec faktu wszczęcia postępowania w sprawie w dniu 12 października 2011 r. (zawiadomienie Wojewody Lubelskiego o wszczęciu postępowania w sprawie), niebędącego następstwem wydania decyzji o lokalizacji inwestycji drogowej oraz wobec zmiany z dniem 10 września 2008 r. dotychczasowych przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., Minister słusznie przyjął, iż wniosek inwestora z dnia 14 listopada 2011 r. został prawidłowo rozpoznany na podstawie przepisów specustawy. Zatem, w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, a więc nie ma konieczności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o art. 24 ustawy dawnej. Sąd zaznaczył, że wyrok wydany w dniu 11 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1878/12 nie przesądzał o konieczności zastosowania ww. przepisów ustawy zmieniającej, a jedynie wskazywał, aby organ przy ponownym rozpoznaniu odwołań poczynił ustalenia i zbadał, czy przepisów tych nie należy zastosować. Minister postąpił zgodnie z wytycznymi wskazanymi w tym wyroku i dlatego też nie naruszył art. 153 p.p.s.a. i przepisów ustawy zmieniającej specustawę.
W ocenie Sądu niezasadny jest także zarzut E. S. i A. S. naruszenia art. 108 kpa w zw. z art. 17 ust. 1 specustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, gdyż organ winien zastosować w tej kwestii przepisy sprzed nowelizacji. Bezzasadne są także zarzuty zawarte we wszystkich skargach dotyczące zastosowania przepisów specustawy w nowym brzmieniu zamiast sprzed nowelizacji.
W ocenie Sądu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organy dokonały prawidłowej oceny formalnych wymogów wniosku inwestora w rozumieniu art. 11 d ust. 1 specustawy i zasadnie uznały, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z przepisami Prawa budowlanego, stosownie do art. 11 i ust. 1 specustawy. Wydana przez Ministra decyzja zawiera elementy przewidziane w art. 11 f ust. 1 specustawy. Prawidłowo poinformowano strony o wszczętym postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji wysyłając zawiadomienia do wnioskodawcy i właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały natomiast poinformowane w drodze obwieszczenia w urzędzie wojewódzkim, w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z dokumentacją dotyczącą inwestycji oraz o możliwości wnoszenia uwag i wniosków, z czego skorzystały. Wszystkie wniesione przez strony uwagi zostały przekazane inwestorowi w celu zajęcia przez niego stanowiska, co do podniesionych zastrzeżeń, a następnie przekazano stronom, w tym skarżącym, udzieloną przez inwestora odpowiedź.
Sąd stwierdził, że stosownie do art. 11 f ust. 1 specustawy, zaskarżona decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenie podziału nieruchomości, oznaczenie nieruchomości, które staną się własnością Województwa Lubelskiego z dniem, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, oznaczenie nieruchomości, dla których ograniczono sposób korzystania. W decyzji ustalono ponadto warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz warunki wynikające z potrzeb obronności państwa, jak również wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Organ I instancji oraz organ odwoławczy przeprowadziły postępowanie, z pełnym poszanowaniem zasad postępowania, a w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 kpa. Minister odniósł się do każdego z podniesionych przez skarżących zarzutów dotyczących przede wszystkim lokalizacji przedmiotowej inwestycji oraz możliwości dokonania zmiany w lokalizacji. Minister dostrzegł błędy zawarte w decyzji organu I instancji i dokonał ich korekty, dając temu wyraz w punktach I, II i III sentencji decyzji z dnia 7 lutego 2014 r. oraz wyczerpująco argumentując powyższe w uzasadnieniu decyzji. Dokonując tej korekty rozstrzygnięcia organu I instancji Minister nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 kpa i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody Lubelskiego w części zasadniczej, tj. ustalenia przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenia podziału nieruchomości i projektu budowlanego.
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 11a ust. 1 specustawy wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Organ administracji nie jest jednak uprawniony do oceny zasadności, czy celowości zamierzonej inwestycji. O przebiegu inwestycji decyduje inwestor. Wojewoda Lubelski i Minister nie posiadają kompetencji do zmiany przebiegu linii rozgraniczającej teren planowanej inwestycji wbrew stanowisku inwestora. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Organy wydające decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej są uprawnione jedynie do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego i dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Tylko stwierdzenie przez organ, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa, zobowiązuje organ do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej. W przeciwnym razie organ zobligowany jest do wydania decyzji stosownie do art. 11a ust. 1 specustawy. Zgodnie z art. 11 i ust. 1 specustawy, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Prawa budowlanego. W razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 tej ustawy właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę - art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego.
Na marginesie Sąd wskazał, że nawet w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, niezależnie od charakteru stwierdzonej wadliwości tej decyzji, w przypadku zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 31 ust. 2 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (gdy dotyczy decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jak w niniejszej sprawie), uchylenie tej decyzji przez sąd administracyjny zostało przez ustawodawcę wykluczone. Jeżeli decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotknięta jest wadami określonymi w art. 145 § 1 kpa, czy art. 156 § 1 kpa, to wobec ziszczenia się na dzień orzekania przesłanek określonych w art. 31 ust. 2 ustawy z 2003r., sąd administracyjny nie może zaskarżonej decyzji uchylić, a jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ppsa stwierdzić może wydanie jej z naruszeniem określonych przepisów prawa. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a powody wydanego rozstrzygnięcia, łącznie z wyjaśnieniami dotyczącymi podnoszonych przez skarżących i inne strony zarzutów, zostały przedstawione w wyczerpującym uzasadnieniu decyzji. Sąd w pełni podzielił tę argumentację.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut E. S. i A. S. nieuwzględnienia przez Ministra wyroków z dnia 18 grudnia 2013 r., którym uchylono decyzje obu instancji wydane w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość i 9 stycznia 2014 r., którym uchylono decyzje wydane w przedmiocie umorzenia postępowania wywłaszczeniowego, gdyż dotyczą materii będących poza postępowaniem dotyczącym wydawanej na podstawie specustawy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Nie można także uznać, aby postępowanie w przedmiocie ww. materii powodowało bezprzedmiotowość postępowania w kwestii zezwolenia na realizację inwestycji drogowej i rodziło konieczność umorzenia tego postępowania (art. 105 § 1 kpa), czy też konieczność zastosowania art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej specustawę. Bezzasadny jest również zarzut podniesiony przez skarżących E. S. i A. S. naruszenia art. 108 kpa i art. 17 specustawy. Uzasadnienie przez inwestora wniosku o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności względami społecznymi lub gospodarczymi stanowiło bowiem wystarczającą przesłankę do uwzględnienia tego wniosku przez organ w niniejszej sprawie. Planowe terminy realizacji inwestycji, poprawa jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników dróg oraz efektywne gospodarowanie publicznymi środkami finansowymi oraz środkami pochodzącymi z funduszy unijnych zawsze stanowić będą o zaistnieniu "uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 17 ust. 1 specustawy. Inwestor wyczerpująco i szczegółowo uzasadnił wniosek o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a przedstawione w uzasadnieniu tego wniosku argumenty należało uznać za zasadne.
Odnosząc się do zawartego w skardze B. W. i J. S. zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa w związku z art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego przez zaprojektowanie przedmiotowej inwestycji drogowej wraz ze związanymi z nią urządzeniami bez poszanowania występujących w jej obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich, ograniczając sposób korzystania z nieruchomości bez dokonania stosownej analizy Sąd podzielił pogląd Ministra, że nieruchomości skarżących nie znajdują się w liniach rozgraniczających teren inwestycji, a zaskarżona decyzja ograniczyła sposób korzystania z powyższych nieruchomości w związku z zaplanowaną przebudową sieci energetycznej. W ramach projektowanej inwestycji zaszła konieczność wykonania nowych słupów energetycznych, m in. na działce nr ew. [...], nie będącej własnością skarżących, stąd też inwestor przewidział dokonanie przewieszenia linii energetycznej 110 kV pomiędzy nowoprojektowanymi słupami a słupami istniejącymi na działkach o nr ew. [...], obręb [...] - Pliszczyn, gmina Wólka, stanowiących własność skarżących. Powyższe czynności nie ingerują w istniejący stan prawny nieruchomości, gdyż przedmiotowe przewieszenie zostanie dokonane po śladzie istniejącej linii energetycznej, a przedmiotowa linia energetyczna pozostaje linią średniego napięcia. W związku zawartymi w skardze B. W. i J. S. twierdzeniami, że organ nie zbadał, czy zaprojektowana linia energetyczna, biegnąca do niedziałającego zakładu URSUS i odlewni URSUS jest eksploatowana i potrzebna, czy przesyłana przedmiotową linią energetyczną energia jest zgodna z założonymi dla niej mocami przesyłowymi oraz czy słupy energetyczne nie są większe niż rzeczywiście potrzebne i nie zajmują zbyt dużej powierzchni, a także nie zbadał czy przedmiotowe słupy nie mogą być tak posadowione, aby część działki można było wykorzystać na cele budowlane Sąd wskazał, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ nie bada zasadności usytuowania istniejącej, nie ulegającej przeniesieniu, infrastruktury energetycznej oraz jej parametrów.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 ust 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Sąd stwierdził, że przepis ten nie znajduje zastosowania w postępowaniach o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Słuszny jest więc wywód Ministra, że stosownie do treści art. 23 specustawy przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się jedynie w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 zatytułowanym "Nabywanie nieruchomości pod drogi". Zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e specustawy, w przypadku kolizji istniejącej sieci uzbrojenia z przebiegiem projektowanej drogi publicznej na inwestorze ciąży obowiązek dokonania jej przebudowy. Mając powyższe na uwadze Wojewoda Lubelski w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej orzekł m.in. o obowiązku przebudowy sieci energetycznej na ww. działkach o nr ew. [...] oraz określił ograniczenia w korzystaniu z ww. nieruchomości dla realizacji powyższego obowiązku - zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g specustawy. Ponadto, stosownie do art. 11 f ust. 2 specustawy, Wojewoda Lubelski orzekł w decyzji, że zgodnie z przepisami art. 124 ust. 4-8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe, albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi m.in., że odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
Zdaniem Sądu bezzasadne są, zawarte w skardze I. i S. G. zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 § 3 kpa w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, przez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości bez dokonania stosownej analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem Prawa budowlanego, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Jak wynika z akt sprawy w celu zapewnienia m.in. nieruchomości skarżących dostępu do drogi publicznej inwestor przewidział budowę drogi dojazdowej Nr 15. Sąd stwierdził, że skoro w związku z planowaną inwestycją zaszła konieczność przebudowy sieci teletechnicznej i sanitarnej m.in. na nieruchomości nr [...] Wojewoda Lubelski, na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g specustawy, ograniczył sposób jej korzystania, przy czym do przedmiotowych ograniczeń zastosowanie mają art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez całkowicie bezprawne ustanowienie na nieruchomości nowej służebności przesyłu bez wyraźnie wskazanej podstawy prawnej, gdyż wynikający z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e specustawy obowiązek przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia kolidującej z inwestycją stanowi również o możliwości ułożenia jej w nowym śladzie. W związku z czym inwestor, dokonując lokalizacji na nieruchomości skarżących kanalizacji kablowej, nie naruszył prawa. W związku z zarzutami dotyczącymi rozbieżności pomiędzy założonymi liniami rozgraniczającymi teren ustalonymi na etapie wydawania decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia [...] grudnia 2009 r., ustalającej środowiskowe uwarunkowania, a ustalonymi na etapie postępowania zakończonego postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia [...] listopada 2011 r., uzgadniającym realizację przedmiotowego przedsięwzięcia Sąd wskazał, że tak jak wyjaśnił Minister w zaskarżonej decyzji wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje w oparciu o ogólne dane projektowe bazujące na opracowaniu koncepcyjnym. Na tym etapie brak jest dokładnych rozwiązań projektowych, które zostają przyjęte dopiero podczas opracowania projektu budowlanego. W związku z tym zaszła konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, w oparciu o nowy raport uwzględniający rozwiązania projektowe zawarte w projekcie budowlanym. Na etapie opracowania projektu budowlanego linie rozgraniczające zostały przyjęte w zakresie niezbędnym do zaprojektowania wszystkich elementów drogi ekspresowej oraz urządzeń towarzyszących, w tym urządzeń ochrony środowiska, a zakres linii rozgraniczających uległ zawężeniu. W konsekwencji powyższego budynek mieszkalny skarżących nie został objęty zakresem inwestycji, wobec czego nie jest przeznaczony do rozbiórki. Odnośnie zarzutu zawężenia linii rozgraniczających teren inwestycji i niedotrzymania parametrów określonych w ustawie o drogach publicznych, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia § 6, § 7 ust. 1 i § 8 ust 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz art. 43 ust 1 ustawy o drogach publicznych Sąd wyjaśnił, że powołany przepis ustawy o drogach publicznych dotyczy lokalizowania budynków przy istniejących drogach a nie sytuowania dróg publicznych przy budynkach. Dlatego też zbędne byłoby przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność jednoznacznego ustalenia rzeczywistej, faktycznej odległości od zewnętrznej krawędzi projektowanej drogi ekspresowej S17 oraz projektowanej drogi dojazdowej nr 15 do domu skarżących. W zakresie zarzutów skarżących dotyczących sieci gazowej Sąd podkreślił, że zgodnie z wydaną decyzją oraz zatwierdzonym projektem budowlanym w obrębie nieruchomości skarżących nr [...] inwestor nie przewidział przebudowy sieci gazowej oraz energetycznej. Wojewoda Lubelski w punkcie VIII.5 i VIII.6 orzekł odpowiednio o obowiązku przebudowy sieci uzbrojenia oraz dróg innych kategorii na działkach, które nie zostały objęte liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Odnośnie zarzutu, że wywłaszczenie frontowej części działki spowoduje likwidację przydomowej oczyszczalni ścieków, pozbawiając skarżących możliwości odprowadzania nieczystości z domu, a pozostała zbyt mała powierzchnia działki uniemożliwia odbudowę oczyszczalni, a także budowę zbiornika bezodpływowego, Sąd przytoczył art. 13 ust. 3 specustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy pozostała po podziale część nieruchomości nie będzie nadawać się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Sąd zaznaczył jednocześnie, że wskazana kwestia nie jest rozstrzygana w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Sąd uznał, że Minister w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające, z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 § 1 kpa, szczegółowo zbadał i rozważył argumenty przedstawione przez strony, jak również podjął wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W toku postępowania przez organami obu instancji dokonano wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa. Nie można w świetle powyższego zgodzić się z twierdzeniami, że organy nie orzekły na podstawie całości akt sprawy, a pewne dokumenty zaginęły.
Od powyższego wyroku skargi kasacyjne wnieśli E. S. i A. S. oraz B. W. i J. S.
W skardze kasacyjnej E. S. i A. S., reprezentowani przez adw. A. S., zaskarżyli powyższy wyrok w całości.
Skarżący wyrokowi zarzucili:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd, iż nie zachodzi konieczność jego zastosowania, w sytuacji, gdy stan faktyczny w niniejszym postępowaniu bezwzględnie podlega pod dyspozycję w/w normy prawnej, co w konsekwencji doprowadziło do podjęcia wadliwej decyzji o oddaleniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
II. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego mające istotny wpływ na treść wyroku, tj.:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne odniesienie się do zarzutów skarżących, co w konsekwencji bardzo utrudnia, a wręcz uniemożliwia merytoryczną kontrolę zaskarżonego wyroku;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ogólnikowe przyjęcie przez Sąd orzekający, że Sąd podziela w pełni argumentację wydanego rozstrzygnięcia łącznie z wyjaśnieniami dotyczącymi podnoszonych zarzutów, bez wskazania konkretnych okoliczności i powodów dla których Sąd podziela argumentację organu;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, polegającego na lakonicznym i niewystarczającym wskazaniu przez Sąd jakie okoliczności przesądziły o wydaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia;
4) art. 3 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8, 11, 77 § 1 oraz 80 kpa, przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oddalił skargę, pomimo że Minister Infrastruktury i Rozwoju nienależycie rozważył zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto bezpodstawnie zaakceptował wadliwą ocenę dowodów przeprowadzoną w niniejszym postępowaniu.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podnieśli, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się naruszenia przepisów art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy organ był zobligowany do ich zastosowania, albowiem w postępowaniu w sprawie wywłaszczenia nieruchomości należącej do skarżących zachodzą przesłanki należące do dyspozycji tego przepisu. Art. 6 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy nowelizującej stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe oraz że dla przedsięwzięć drogowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem skarżących, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niesłusznie uznał, jakoby po analizie zakresu decyzji lokalizacyjnej Wojewody Lubelskiego, wydanej na podstawie ustawy dawnej oraz zakresu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Wojewody Lubelskiego wydanej na podstawie ustawy znowelizowanej, zasadne było stanowisko Ministra odnośnie braku przeszkód, aby inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji ZRID, albowiem zamiar inwestycyjny zarządcy drogi, jaki został wyrażony we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obejmuje również nieruchomości nie objęte wcześniej decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji drogowej.
Skarżący podkreślili, że odnośnie skarżących obie w/w decyzje dotyczą dokładnie tej samej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, znajdującej się przy ul. P., obejmującej w ewidencji gruntów działki o nr [...], a cała inwestycja dotyczy budowy tej samej drogi S17. Ani organ, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zwrócili uwagi na fakt, iż w stosunku do wywłaszczonej nieruchomości w/w droga powstaje w dokładnie takim samym ulokowaniu, w jakim było zamierzone to w decyzji lokalizacyjnej z dnia 3 października 2003 r. W obrocie prawnym istnieje już decyzja odnośnie tej samej kwestii, a mianowicie dotycząca ustalenia lokalizacji drogi krajowej, która stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego na zasadach określonych w "specustawie drogowej". Skarżący podnieśli, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zwrócił uwagi na fakt, jakoby wystąpienie z nowym wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a w konsekwencji wniosek o umorzenie postępowania wywłaszczeniowego rozpoczętego w dacie obowiązywania przepisów sprzed nowelizacji, stanowi obejście prawa, tj. art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W/w działanie nie wynikało bowiem z rezygnacji inwestycji, obejmującej swoim zasięgiem nieruchomość będącą własnością skarżących, lecz miało na celu wszczęcie analogicznego postępowania na podstawie znowelizowanych przepisów. W ocenie skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że organ nienależycie rozważył zarzuty zawarte w odwołaniu skarżących, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albowiem Sąd zaakceptował wadliwą ocenę dowodów w postępowaniu administracyjnym i sposób prowadzenia przez organ sprawy z naruszeniem przepisów o postępowaniu. Sąd nie odniósł się do zarzutów skargi. Przede wszystkim w żaden sposób nie zostało przez Sąd wyjaśnione w uzasadnieniu, dlaczego uznał, iż słuszne jest stanowisko Ministra Infrastruktury i Rozwoju odnośnie kwestii dopuszczalności złożenia przez GDDKiA wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej na podstawie znowelizowanych przepisów, gdy w tym wypadku ze względu na tożsamość wobec strony tych postępowań organ był zobligowany zastosować przepis art. 6 ust. 1 i 2 ustawy znowelizowanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał jedynie stan faktyczny ustalony przez Ministra i nie podał odnośnie tej kwestii swojego stanowiska.
W zakresie kolejnych zarzutów naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, skarżący podnieśli, iż Sąd w uzasadnieniu wielokrotnie powoływał się na ocenę i argumentację dokonaną przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji, co spowodowało, iż nie ocenił samodzielnie wskazanych w skardze zarzutów, co miało wpływ na treść wydanego orzeczenia. W ocenie skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny lakonicznie i w sposób mało wnikliwy uzasadnił wyrok, co spowodowało, że strona nie może uzyskać informacji dlaczego zarzuty strony nie zostały uwzględnione, jak również dlaczego Sąd zaakceptował wadliwą ocenę dowodów przyjętą przez organ II instancji, a także co legło u podstaw takiej decyzji Sądu, co spowodowało, iż zaskarżonej decyzji nie sposób skontrolować. W uzasadnieniu Sąd nie wyjaśnił, dlaczego w przedmiocie decyzji o lokalizacji drogi wydanej przez Wojewodę Lubelskiego nie mają zastosowania przepisy intertemporalne, tj. art. 6 ust 1 i 2 ustawy nowelizującej, skoro jak wskazuje już do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ZRID należy właśnie stosować te przepisy, co w konsekwencji skutkuje stosowaniem przepisów sprzed nowelizacji.
W skardze kasacyjnej B. W. i J. S., reprezentowani przez adw. M. S., zaskarżyli powyższy wyrok w całości.
Wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 64 ust. 1,2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 Protokołu 1 do EKPCz oraz w związku z art. 41 Karty Praw Podstawowych poprzez faktyczne wywłaszczenie polegające na takim rozmieszczeniu słupów, aby nie było możliwe skorzystanie z działki jako budowlanej z jednoczesnym, faktycznym zwiększeniem zakresu służebności przesyłu, poprzez zwiększenie objętości zajętej przestrzeni przez linię energetyczną, wynikającą z jej rozbudowy, koniecznej dla podwyższenia linii w zw. z budową nasypu drogi objętej decyzją ZRID;
2) art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i autostrad oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz. U. z 2006 r., nr 220, poz. 1601) w związku z art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 193, poz. 1194), poprzez niezastosowanie przepisów art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i autostrad oraz o zmianie niektórych ustaw, stanowiących, iż do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe a także do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału III wskazanej ustawy, w jego dotychczasowym brzmieniu i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, a także art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U., z 2008 r. nr 154, poz. 958), w sytuacji, gdy przepisy intertemporalne nakazywały zastosowanie ustawy starej,, a Sąd w przypadku tych skarżących popada w swoistą sprzeczność, mianowicie twierdzi, że poprzednia procedura miała inny przedmiot jednocześnie twierdząc, że przedmiotowa inwestycja w zakresie linii energetycznej dotyczy tej samej linii.
II. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nierozpoznanie zarzutów skarżącego, zwłaszcza w zakresie:
a) naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, poprzez ich zignorowanie i niezastosowanie art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. i kolejnych wskazanych w skardze przepisów, pomimo ich powołania;
b) naruszenia praw człowieka;
c) argumentów skargi, zwłaszcza:
- przemilczenia stałej argumentacji skarżących, iż linia energetyczna jest nieużywana, więc nie może być przedmiotem służebności przesyłu – służebność, aby istnieć musi być realizowany przesył;
- lina po rozbudowie zajmuje większą przestrzeń, niż przed, tym samym służebność przesyłu jest w "śladzie" poprzedniej linii, ale linia ta jest większa niż przed rozbudową, więc nie mieści się w poprzednich granicach;
- braku dowodów w aktach sprawy, iż obecna linia przebiegając w "śladzie" poprzedniej linii energetycznej mieści się w jej granicach i przyjęcie tej okoliczności bez jakichkolwiek dowodów, co miało istotny wpływ na wydanie wyroku, oddalającego skargę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sytuacji, gdy zarzuty te obligowały Sąd do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
2) art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 40 § 1 kpa poprzez zaakceptowanie praktyki doręczania decyzji I i II instancji w jednym egzemplarzu małżonkom i innym współwłaścicielom nieruchomości w sytuacji, gdy każda z osób jest samodzielną i odrębną stroną postępowania administracyjnego;
3) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w rozważaniach argumentacji pełnomocnika skarżących S. i I. G. pisma z dnia 17 grudnia 2012 r. (brak pisma w aktach sprawy z uwagi na zagubienie jednego tomu akt przez Ministra) i rozpoznanie sprawy bez całości akt.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, przy uwzględnieniu zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego – na podstawie art. 188 ppsa wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi z uwzględnieniem kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżące podniosły, że faktycznie zostały wywłaszczone. Dotyczy to rozmieszczenia słupów energetycznych na działce, aby nie było możliwe skorzystanie z działki jako budowlanej. Istotą ograniczenia wynikającego z decyzji ZRID jest zwiększenie zakresu służebności przesyłu, poprzez zwiększenie objętości zajętej przestrzeni przez linię energetyczną, wynikającą z jej rozbudowy, koniecznej dla podwyższenia linii w zw. z budową nasypu drogi objętej decyzją ZRID. To zwiększenie zakresu linii jest istotą naruszenia własności, a przecież decyzja ZRID nie może zmieniać zakresu władztwa na rzeczą przez faktyczne zwiększenie zakresu służebności przesyłu. W przedmiotowej sprawie dochodzi do takiego skutku. Wynika to z nieprzeprowadzonego postępowania dowodowego w sprawie. Wiąże się to z III zarzutem skargi kasacyjnej. Sąd nie rozpoznał zarzutów skargi, jaką wniosły skarżące. Sąd nie odniósł się zwłaszcza do kwestii naruszenia praw człowieka. Skarżące wykazywały, że ich własność po wydaniu i wykonaniu decyzji jest mniejsza niż przed wydaniem i wykonaniem decyzji, ponieważ zwiększyła się objętość słupów energetycznych. Skarżące podniosły, iż linia energetyczna jest nieużywana, więc nie może być przedmiotem służebności przesyłu. Linia energetyczna i słupy na działce skarżących prowadzą m.in. do Zakładów URSUS w tym odlewni, które to przedsiębiorstwa wiele lat nie funkcjonują, więc nie pobierają prądu. Tym samym taka liczba linii nie jest uzasadniona. Sąd przemilcza także fakt, że linia jest "większa" po rozbudowie niż przed rozbudową. Służebność przesyłu jest w "śladzie" poprzedniej linii, ale linia ta jest większa niż przed rozbudową. Skoro bowiem konieczne jest podwyższenie linii to służebność przesyłu nabiera większego zakresu. Brak jest w aktach dowodów, iż obecna linia przebiegając w "śladzie" poprzedniej linii energetycznej mieści się w jej granicach i przyjęcie tej okoliczności następuje w oparciu o oświadczenie Ministra. Zdaniem skarżących zastosowanie w niniejszej sprawie winna mieć ustawa stara, a nie nowa jak zastosował ją organ I i II instancji. Skarżące określiły ten zarzut jako naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i autostrad oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz. U. z 2006 r., nr 220, poz. 1601) w związku z art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 193, poz. 1194), poprzez niezastosowanie przepisów art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r., stanowiących, iż do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe a także do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału III wskazanej ustawy, w jego dotychczasowym brzmieniu i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Należy także wskazać na art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. nr 154, poz. 958). Sąd Wojewódzki nie odniósł się do rozważań WSA w poprzednim składzie uchylającym decyzję Ministra. W przedmiotowej sprawie przepisy intertemporalne nakazywały zastosowanie ustawy starej. W ocenie skarżących w sprawie doszło także do naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. poprzez zaakceptowanie praktyki doręczania decyzji I i II instancji w jednym egzemplarzu małżonkom i innym współwłaścicielom nieruchomości w sytuacji, gdy każda z osób jest samodzielną i odrębną stroną postępowania administracyjnego. WSA winien uznać, iż w istocie duża część adresatów decyzji I i II Instancji nigdy jej nie otrzymała więc nigdy nie rozpoczął bieg terminu do zaskarżenia tych rozstrzygnięć. Nie można zaakceptować praktyki Sądu, który rozpoznał sprawę bez całości akt sprawy, co podnosiły strony i pełnomocnik na rozprawie. Pełnomocnik podnosił, że w czasie zapoznawania się z aktami w Ministerstwie nigdy nie otrzymał całości akt, więc nigdy nie mógł się z nimi zapoznać (brak ostatniego tomu). Akta te nie zostały odtworzone i przedstawione pełnomocnikowi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. W. i J. S. Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Organ stwierdził, że w większości podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty stanowią powtórzenie zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Wojewody Lubelskiego i w skardze na decyzję Ministra. Odnosząc się do uchybień dotyczących doręczeń Minister podniósł, że decyzja Wojewody Lubelskiego została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (specustawa drogowa), która w sposób szczególny reguluje sposób doręczania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stronom postępowania. Przepisem szczególnym stanowiącym podstawę zastosowania w przedmiotowej sprawie trybu zawiadomienia stron wskazanego w art. 49 k.p.a. jest art. 11f ust. 3 specustawy drogowej. Decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej doręcza się na piśmie tylko inwestorowi. Pozostałe strony zawiadamiane są o wydaniu decyzji poprzez publiczne obwieszczenie, o którym mowa w art. 11f ust. 3 specustawy drogowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie nie zasługują na uwzględnienie.
Po pierwsze, chybiony jest zarzut, zawarty w obu skargach kasacyjnych, dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 154, poz. 958 ).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Nadto z mocy art. 6 ust. 2 tej ustawy przepisy dotychczasowe stosuje się dla przedsięwzięć drogowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi.
Powołana wyżej ustawa z dnia 25 lipca 2008 roku weszła w życie z dniem 10 września 2008 r. ( art. 8 tej ustawy). W tej sytuacji dla oceny, czy w danej sprawie znajdą zastosowanie przepisy ustawy w brzmieniu znowelizowanym czy też przepisy dotychczasowe konieczne jest ustalenie: po pierwsze, czy dana sprawa została wszczęta i niezakończona decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie tej ustawy nowelizującej (art. 6 ust. 1 tej ustawy ) i po drugie, czy dla danego przedsięwzięcia drogowego przed dniem wejścia w życie tej ustawy została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi (art. 6 ust. 2 tej ustawy ).
Na tle powyższych przepisów szczególnego znaczenia nabiera zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej.
Przypomnieć zatem należy, iż na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej ( por. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998r., III SA 103/97, OSP 1999/1/19, B. Adamiak [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s.586, J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, ZCO Łódź – Zielona Góra 1997, s. 110 , J.Borkowski [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 722).
Skoro na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się przy ustalaniu tożsamości sprawy i należy zbadać te właśnie elementy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodzi tożsamość elementów przedmiotowych w niniejszej sprawie i w sprawie zakończonej decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia 3 października 2005 r. o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej nr S-12/S17 na odcinku obwodnicy m. Lublina od węzła "Lubartów" do węzła "Witosa" (włącznie), na długości 14 km. Rację ma Sąd pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie inny jest przedmiot postępowania niż w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Wojewodę Lubelskiego powyższej decyzji z dnia [...] października 2005 r. o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej. Różnica dotyczy nie tylko nazwy inwestycji, ale i zakresu robót budowlanych. Decyzją wydaną w niniejszej sprawie (zwaną dalej "decyzją ZRID") udzielono zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi ekspresowej S17 odcinek Kurów - Lublin - Piaski, zadanie nr 4: odcinek od węzła "Lubartów" do węzła "Witosa" wraz z włączeniem do drogi Lublin - Piaski, zadanie nr 4.1: odcinek węzeł "Lubartów" bez węzła do km 21+250". Przebieg inwestycji objęty decyzją wydaną w tej sprawie, wyznaczony liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, wykracza poza teren objęty decyzją lokalizacyjną Wojewody Lubelskiego. Uległ rozszerzeniu zakresu terenów objętych budową drogi ekspresowej S17 o dodatkowe działki. W szczególności decyzja Wojewody Lubelskiego nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. objęła swym zakresem nieruchomości nr ew. [...] obręb [...] - Pliszczyn, gmina Lublin, stanowiące własność E. S. i A. S., podczas gdy decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2005 r. o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej przeznaczono pod inwestycję jedynie działki skarżących o nr ewid. [...]. Zmiana przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji spowodowana została zmianą szerokości projektowanej drogi ekspresowej S17, rozwiązań komunikacyjnych dotyczących węzłów drogowych "Włodawa" i "Mełgiewska" oraz powiązań z drogami publicznymi innej kategorii.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, na podstawie art. 11a ust. 1 specustawy, złożył w dniu 14 lipca 2011 r. do Wojewody Lubelskiego wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej S17 odcinek Kurów - Lublin - Piaski, zadanie nr 4: odcinek węzeł "Lubartów" - węzeł "Witosa" z włączeniem do drogi Lublin - Piaski, zadanie 4.1: odcinek węzeł "Lubartów" (bez węzła) - km 21+250. Wniosek ten obejmuje nie tylko nieruchomości objęte decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2005 r. o ustaleniu lokalizacji drogi, ale również nieruchomości nie objęte tą decyzją.
Zakres przedmiotowy wskazanych wyżej postępowań administracyjnych nie jest tożsamy. Brak więc było podstaw faktycznych i prawnych, aby uznać, że zachodzi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych, a tym samym, że niniejsza sprawa dotyczy przedsięwzięcia drogowego, dla którego przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 lipca 2008 roku została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi. Nie zachodzi zatem przypadek, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 tejże ustawy zmieniającej.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że złożenie przez inwestora wniosku z dnia 14 lipca 2011 r. spowodowało wszczęcie nowego postępowania administracyjnego, które nie jest tożsame przedmiotowo z postępowaniem zakończonym decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2005 r. Postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej zostało więc wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 25 lipca 2008 roku, tj. po dniu 10 września 2008 r. W takiej sytuacji niniejsza sprawa nie należy do kategorii spraw, o jakich mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 roku, tj. spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 10 września 2008 r.
Z podobnych względów nieusprawiedliwiony jest zarzut zawarty w skardze kasacyjnej wniesionej przez B. W. i J. S. dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i autostrad oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz. U. z 2006r., Nr 220, poz. 1601) w związku z art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194).
Jak stanowi art. 5 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 18 października 2006r. do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta weszła w życie z dniem dniu 16 grudnia 2006 r. ( art. 6 tej ustawy). W myśl zaś art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006r. do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału 3 ustawy, o której mowa w art. 1, w jego dotychczasowym brzmieniu. Zaznaczyć należy, iż przepis ustępu 2 został dodany do art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006r. z dniem 12 lipca 2007 r. przez art. 2 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 112, poz.767 ).
Mając na uwadze wskazany wyżej brak tożsamości spraw administracyjnych i wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie na skutek złożenia wniosku z dnia 14 lipca 2011 r. stwierdzić należy, iż powołane przez skarżące przepisy art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006r. nie mogły znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Organy administracji publicznej zasadnie zastosowały przepisy specustawy drogowej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Nie może także odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nierozpoznanie zarzutów skarżącego, zwłaszcza w zakresie niezastosowanie art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. Wprawdzie rację mają skarżące B. W. i J. S., że Sąd pierwszej instancji nie wypowiedział się w tej kwestii, jednak naruszenie w tym zakresie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił tę kwestię.
Oceniając zasadność pozostałych zarzutów kasacyjnych podniesionych w niniejszej sprawie należy podkreślić, iż stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy (...). Podstawą orzekania jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego. Nadto Sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.) oraz dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.
Uzasadnienie wyroku winno czynić zadość wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Z naruszeniem zaś art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wskazując jako podstawę prawną wyroku przepis art. 151 p.p.s.a. wyjaśnił w dostateczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego sprawy, w tym wypowiedział się odnośnie tego co legło u podstaw tak przyjętego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji wydał wyrok na podstawie całości akt sprawy i wypowiadając się co do ich znaczenia w tej sprawie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne z prawem. Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a. byłby skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa.
Sądowi pierwszej instancji nie można też skutecznie zarzucić naruszenia art. 3 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8, 11, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej E. S. i A. S. Minister Infrastruktury i Rozwoju rozważył wnikliwie zarzuty zawarte w odwołaniu. Nie znajduje także usprawiedliwienia zarzut, że Sąd pierwszej instancji zaakceptował wadliwą ocenę dowodów dokonaną przez organy. Zauważyć należy, iż skarżący nie uzasadnili tego zarzutu w szczególności nie wskazali jakich ustaleń faktycznych i dowodów dotyczy ta wadliwa ocena.
Sąd nie dopuścił się również zarzucanego przez skarżące B. W. i J. S. naruszenia art. 64 ust. 1,2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 Protokołu 1 do EKPCz oraz w związku z art. 41 Karty Praw Podstawowych. Wprawdzie z uwagi na konieczność wykonania nowych słupów energetycznych, m in. na działce nr ew. [...], nie będącej własnością skarżących, inwestor przewidział dokonanie przewieszenia linii energetycznej 110 kV pomiędzy nowoprojektowanymi słupami a słupami istniejącymi na działkach o nr ew. [...] - Pliszczyn, gmina Wólka, stanowiących własność skarżących, lecz czynności te nie ingerują w istniejący stan prawny nieruchomości. Wskazane przewieszenie zostanie dokonane bowiem po śladzie istniejącej linii energetycznej, a przedmiotowa linia energetyczna pozostaje linią średniego napięcia. Nadto w odpowiedzi na zawarte w skardze B. W. i J. S. zarzuty, że organ nie zbadał, czy zaprojektowana linia energetyczna, biegnąca do niedziałającego zakładu URSUS i odlewni URSUS jest eksploatowana i potrzebna, oraz czy przesyłana tą linią energetyczną energia jest zgodna z założonymi dla niej mocami przesyłowymi a także czy słupy energetyczne nie są większe niż rzeczywiste potrzeby i nie zajmują zbyt dużej powierzchni oraz czy nie mogą być tak posadowione, aby część działki można było wykorzystać na cele budowlane Sąd prawidłowo wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ nie bada zasadności usytuowania istniejącej, nie ulegającej przeniesieniu, infrastruktury energetycznej oraz jej parametrów.
Podkreślić należy, iż skarżące B. W. i J. S. nie mogą skutecznie stawiać zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w rozważaniach argumentacji pełnomocnika skarżących S. i I. G. z pisma z dnia 17 grudnia 2012 r. Na tą okoliczność mogliby powołać się S. i I. G. Zauważyć przy tym należy, iż uzasadnienie zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji zawiera wnikliwe i szczegółowe odniesienie się do zarzutów zgłaszanych przez S. i I. G. oraz ich pełnomocnika. Nadto – jak trafnie zauważył organ odwoławczy
- powyższe pismo zostało złożone przed wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1878/12.
Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się także naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. Nie można skutecznie twierdzić - tak jak podnoszą skarżące - że Sąd pierwszej instancji winien uznać, iż w istocie duża część adresatów decyzji I i II instancji nigdy ich nie otrzymała, a więc nigdy nie rozpoczął bieg terminu do zaskarżenia tych rozstrzygnięć.
Wyjaśnić należy, iż jak stanowi przepis art. 11 c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 687 ze zm.) - dalej specustawa drogowa - do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów tej ustawy.
Zgodnie z art. 11 f ust. 3 specustawy drogowej wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. W przypadku, o którym mowa w art. 11 a ust.2, zawiadomienie to wysyła się wojewodom, na których obszarze właściwości znajduje się część nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie tej decyzji. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargi kasacyjne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło