VII SA/Wa 694/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-09
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Paweł Groński, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydana na podstawie specustawy drogowej może obejmować nieruchomości, które były już przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wydanej na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją specustawy z 2008 roku?Ratio decidendi
Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydana na podstawie specustawy drogowej może obejmować nieruchomości, które były już przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wydanej na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją specustawy z 2008 roku, jeśli wniosek o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej obejmuje również nieruchomości nieobjęte wcześniej decyzją o ustaleniu lokalizacji, a różnice w zakresie inwestycji wykluczają tożsamość spraw. W takim przypadku wszczęcie nowego postępowania jest dopuszczalne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która częściowo uchyliła i zmieniła decyzję Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. niezastosowania przepisów przejściowych ustawy specustawy drogowej, wadliwości postępowania, naruszenia prawa własności oraz nieprawidłowego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd rozpoznał skargi, analizując prawidłowość zastosowania przepisów specustawy oraz zgodność z prawem działań organów administracji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi, uznając zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju za zgodną z prawem.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. sprawy ze skarg B. W., J. S, E, A. S., I.G. i S. G na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia (...) lutego 2014 r. znak (...) w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej skargi oddala
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej: "kpa" oraz art. 11 g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687), zwanej dalej "specustawą", po rozpatrzeniu odwołań J. S., H. E. F., A. P.i E. P., B. W. i J. S., E. i A. S., reprezentowanych przez radcę prawnego P. W. i dr M. P., I. i S. G., reprezentowanych przez radcę prawnego M. G., od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi ekspresowej [...] odcinek K. – L. – P., zadanie nr 4: odcinek od węzła "L." do węzła "W." wraz z włączeniem do drogi L. – P., zadanie nr 4.1: odcinek węzeł "L." bez węzła do km 21+250"
I. uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, w pkt VIII.5, znajdujący się na stronie 38, stanowiący literę d oraz w pkt VIII.7, znajdujący się na stronie 41, zapis: "- pod przebudowę urządzeń melioracyjnych:
Obręb [...] – D. - gmina W. - 1 (rzeka B.);" i orzekł w tym zakresie ustalenie nowego zapisu, poprzez dodanie w pkt VII. nowego pkt 7.1: "7.1. Zarządca drogi jest uprawniony, podstawie art. 20a. ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), do nieodpłatnego zajęcia terenu działki o nr ew. [...] obręb [...] – D., gmina W., stanowiącego koryto rzeki B., w celu realizacji inwestycji.
Stosownie do treści art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), właściwy zarządca drogi nie później niż w terminie 30 dni przed planowanym zajęciem terenu, o którym mowa w ust. 1, uzgadnia w drodze pisemnego porozumienia z odpowiednimi organami, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, zakres, warunki i termin zajęcia tego terenu.
Zgodnie z art. 20a ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), w przypadku gdy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, porozumienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera się niezwłocznie."
II. Uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 4, oraz w pkt VIII.6, znajdujący się na stronie 39, oraz w pkt VIII.7, znajdujący się na stronie 41, zapis stanowiący literę b, i orzekł w tym zakresie ustalenie nowego zapisu, poprzez dodanie w pkt VIII. nowego punktu 7.2.: "7.2.Odmawiam określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji budowy i przebudowy wjazdów na działkach:
Obręb [...] – Ł. - gmina N. - [...];
Obręb [...] – J.- gmina L. - [...] , [...] , [...] ;
Obręb [...] - D. - gmina W. - [...] , [...] , [...] ;
Obręb [...] - B. - gmina L. - [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] ;
Obręb [...] – Ś.- gmina W. - [...] , [...] , [...] ;
Obręb [...] – K.- gmina Ś. - [...] .
Zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, określenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości następuje dla realizacji obowiązków, o których mowa w lit. e i f, tj. obowiązków polegających na przebudowie istniejącej sieci uzbrojenia terenu lub przebudowie dróg innych kategorii.
Prace polegające na budowie i przebudowie zjazdów nie mieszczą się w dyspozycji art. 11f ust 1 pkt 8 lit e i f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, gdyż nie stanowią ani przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, ani też przebudowy dróg innych kategorii.
W związku z powyższym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku inwestora i określenia ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości wskazanych powyżej, w celu realizacji budowy i przebudowy zjazdów"
III. Uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 42, zapis stanowiący pkt IX i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, zapisu stanowiącego nowy pkt IX.: "IX. Określenie terminu wydania nieruchomości lub wydania nieruchomości i opróżnienia lokali oraz innych pomieszczeń
Działając na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm), określam termin wydania nieruchomości i opróżnienia lokali oraz innych pomieszczeń na 120 dzień od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.
Z uwagi na nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja ta:
- zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń,
- uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi,
- uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych".
IV. W pozostałej części zaskarżoną decyzję organ utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, reprezentowany przez Z. S. i M. N. - Zastępców Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w L., zwany dalej "inwestorem", działając na podstawie art. 11a ust. 1 specustawy, wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem z dnia 14 lipca 2011 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej [...] odcinek K. – L. – P., zadanie nr 4: odcinek węzeł "L." - węzeł "W." z włączeniem do drogi L.- P., podzadanie 4.1: odcinek węzeł "L." (bez węzła) - km 21+250. Inwestor wniósł również o przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko w myśl przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku".
Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...], działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, pismem z dnia 21 lipca 2011 r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia wskazanego we wniosku inwestora. Pismem z dnia 16 sierpnia 2011 r. inwestor dokonał korekty swojego wniosku z dnia 14 lipca 2011 r.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej załączonej do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej, zgodnie z uwagami przekazanymi organowi przez L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w piśmie z dnia 18 października 2011 r. Inwestor w piśmie z dnia 28 października 2011 r., wyjaśnił kwestie własności działek wymienionych w korekcie wniosku z dnia 16 sierpnia 2011 r., a pismem z dnia 24 listopada 2011 r. dokonał kolejnej korekty wniosku, wprowadzając zmiany zgodnie z uwagami zawartymi w postanowieniu z dnia [...] października 2011 r.
Następnie pismem z dnia 25 listopada 2011 r. inwestor, działając na podstawie art. 17 ust. 1 specustawy, wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes gospodarczy i społeczny.
W związku z wnioskiem inwestora o dokonanie ponownej oceny oddziaływania na środowisko, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki jego realizacji.
Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...], działając na podstawie art. 104 i art. 108 § 1 kpa oraz art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 17 ust. 1 specustawy, wydał w dniu 5 grudnia 2011 r. decyzję nr [...] , znak: [...] , o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi ekspresowej [...] odcinek K. – L. – P., zadanie nr [...]: odcinek od węzła "L." do węzła "W. wraz z włączeniem do drogi L. – P., zadanie nr 4.1: odcinek węzeł "L." bez węzła do km 21+250", zwaną dalej "decyzją [...] Wojewody [...] ", oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji odwołania do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zwanego dalej "Ministrem Transportu", za pośrednictwem organu pierwszej instancji, wnieśli: J. S., H. E. F., A. P. i E. P., B. W. i J. S., E. i A. S., reprezentowani przez radcę prawnego P. W. i dr M. P., I. i S. G., reprezentowani przez radcę prawnego M. G., A. S. i Z. S., L. W. i G. S., T. i E. K. oraz J. i T. K., którzy odwołanie złożyli bezpośrednio do Ministra Transportu.
W dniu 16 stycznia 2012 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynęło pismo J. K. i T. K. z dnia 10 stycznia 2012 r., w którym wyrażono sprzeciw wobec objęcia decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. działki nr ew. [...], obręb [...] – B., gmina L., w związku z planowaną budową kanalizacji deszczowej. W dniu 20 stycznia 2012 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynęło pismo Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. przekazujące odwołanie Anny S. i Z. S. z dnia [...] stycznia 2012 r. Wojewoda [...] przy piśmie z dnia 30 stycznia 2012 r. przesłał przekazane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. odwołanie L. W. i G. S. z dnia 11 stycznia 2012 r. oraz odwołanie z dnia 19 stycznia 2012 r. T. i E. K. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Po wstępnym rozpoznaniu odwołań J. K. i T. K., A. S. i Z. S. oraz L. W. i G. S. organ odwoławczy uznał, iż powyższe odwołania zostały złożone z przekroczeniem terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji, wobec czego Minister Transportu postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., wydanym na podstawie art. 134 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez ww. skarżących.
Ponadto wobec faktu, że T. i E. K. nie uprawdopodobnili, że przekroczenie terminu nastąpiło bez ich winy, i że mimo całej swej staranności nie mogli wnieść odwołania od decyzji Wojewody [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w terminie, gdyż zachodziła przeszkoda od nich niezależna, której skarżący nie mogli przezwyciężyć, Minister Transportu postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. wydanym na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 kpa, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Po rozpatrzeniu odwołań J. S., H. E. F., A. P. i E.P., B.W. i J.S., E. i A. S., reprezentowanych przez radcę prawnego P. W. i dr M. P., I. i S. G., Minister Transportu decyzją z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...], uchylił w części i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...].
Na powyższą decyzję Ministra Transportu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: H. E. F., E. i A. S., reprezentowani przez radcę prawnego P. W., B.W. i J. S., I. i S. G..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1878/12, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...]. W uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na konieczność zbadania, czy w związku z wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji na podstawie przepisów specustawy, która została znowelizowana z dniem 10 września 2008 r. mocą przepisów ustawy zmieniającej, nie zachodzi konieczność zastosowania przepisów art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej.
W wyniku ww. wyroku organ odwoławczy ponownie rozpoznał odwołania, w wyniku czego zapadła opisana na wstępie zaskarżona decyzja.
W jej uzasadnieniu wskazano, że na mocy § 1 ust. 1 oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju oraz zniesienia Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1390), z dniem 27 listopada 2013 r. utworzone zostało Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju w drodze przekształcenia dotychczasowego Ministerstwa Rozwoju Regionalnego oraz zniesione zostało Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. W myśl § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Dz. U. z 2013 r., poz. 1391) organ ten kieruje działem administracji rządowej budownictwo, lokalne planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo.
Zgodnie zaś z art. 11 g ust. 1 pkt 2 specustawy, minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa jest organem wyższego stopnia, do którego służy odwołanie od wydanej przez wojewodę decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W związku z powyższym, organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] jest Minister Infrastruktury i Rozwoju, zwany dalej "Ministrem".
Minister w trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego rozpatrzył ponownie wniosek inwestora z dnia 14 listopada 2011 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, którego korekty dokonano pismami z dnia 16 sierpnia 2011 r. oraz z dnia 24 listopada 2011 r., przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, zbadał prawidłowość przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania i wydanej przez Wojewodę [...] decyzji oraz rozpatrzył zarzuty zawarte w odwołaniach.
Minister wyjaśnił, że przed złożeniem wniosku inwestor, zgodnie z art. 11 b ust. 1 specustawy, uzyskał opinie: Zarządu Województwa [...], wyrażoną w uchwale nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., Zarządu Powiatu w L., wyrażoną w uchwale nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., Wójta Gminy N. z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], Wójta Gminy W.z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...].
Pismem z dnia 15 marca 2011 r. skierowanym do Zarządu Powiatu Ś. oraz pismem z tego samego dnia, skierowanym do Burmistrza Miasta Ś., inwestor zwrócił się o wydanie opinii dla zamierzenia inwestycyjnego objętego ww. decyzją. W ustawowym terminie 14 dni powyższe organy nie przedstawiły pisemnie swojego stanowiska, co zgodnie z art. 11 b ust. 2 specustawy traktuje się jako brak zastrzeżeń do wniosku.
Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4 specustawy do wniosku załączono mapy w skali 1:1000, na których przedstawiono proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Ponadto dołączono analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu.
Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 5 specustawy do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 20 ust. 4 tej ustawy, do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Projekt budowlany został uzgodniony przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Staroście L. (opinia nr [...] z dnia [...] maja 2011 r.), Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Staroście Ś. (opinia nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.), Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Prezydencie Miasta L. (opinia [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.), Kolejowy Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w L. (opinia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.), Kolejowy Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w L. (opinia Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r.), Kolejowy Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w K. (opinia Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.).
Po dokonaniu analizy przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego Minister stwierdził, że jest on zgodny z art. 34 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego oraz z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133, z późn. zm ).
Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 7 specustawy, inwestor załączył do wniosku opinię Wojewody [...] wyrażoną w formie postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. uzgadniającego projektowane rozwiązania przedmiotowej inwestycji drogowej.
Stosownie do treści art. 11 d ust. 1 pkt 8 specustawy, inwestor załączył do wniosku także opinie: Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w L. z dnia [...] kwietnia 2011 r., Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. wyrażoną w formie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 r., Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w L. z dnia [...] kwietnia 2011 r., [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. z dnia [...] marca 2011 r., Zastępcy Dyrektora Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w K. P.. z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Minister wskazał, że zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 9 specustawy do wniosku inwestor dołączył również akty administracyjne wymagane przepisami odrębnymi, tj.: decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] grudnia 2009 r., o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Budowa drogi ekspresowej [...], odcinek K. – L.- P., zadanie nr 1, 2, 3, 4: odcinek K. (od węzła "S." wraz z węzłem) - węzeł "W." z włączeniem do drogi L. – P.", według wariantu rekomendowanego przez inwestora, decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2010 r., uchylającą w części i orzekającą w tym zakresie co do istoty oraz utrzymującą w mocy w pozostałej części ww. decyzję, decyzję Marszałka Województwa L. z dnia [...] kwietnia 2011 r., udzielającą inwestorowi pozwoleń wodnoprawnych, na wykonanie urządzeń wodnych, prowadzenie obiektów mostowych, kształtowanie nowego koryta "dopływu spod Ś." oraz na szczególne korzystanie z wód w związku z realizacją przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r., udzielającą inwestorowi pozwoleń wodnoprawnych, na poprowadzenie obiektu mostowego, przełożenia koryta rzeki, likwidację przez zasypanie starego koryta rzeki, likwidację istniejącego lokalnego rowu oraz wykonanie nowego odcinka rowu w związku z realizacją przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego.
Analizując złożony przez inwestora wniosek z dnia 14 listopada 2011 r., którego korekty dokonano pismami z dnia 16 sierpnia 2011 r. oraz z dnia 24 listopada 2011 r., Minister uznał, że zawiera on elementy wskazane w art. 11 d ust. 1 specustawy.
Następnie Minister poddał kontroli przeprowadzone przez Wojewodę [...] postępowanie o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację ww. przedsięwzięcia i stwierdził, że Wojewoda [...], zgodnie z dyspozycją art. 11 d ust. 5 specustawy, pismem z dnia 12 października 2011 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości wskazanych we wniosku, wysyłając zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczenia w urzędzie wojewódzkim, w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. W aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające opublikowanie obwieszczenia.
W zawiadomieniu i obwieszczeniu organ pierwszej instancji poinformował strony o miejscu, gdzie strony lub ich pełnomocnicy mogą zapoznać się z dokumentacją dotyczącą inwestycji. W ocenie organu drugiej instancji Wojewoda [...] prawidłowo poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną, pouczył o prawie do składania wniosków, uwag i zastrzeżeń, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.
W toku postępowania do Wojewody [...] wpłynęły pisma H. i J. S. z dnia 14 listopada 2011 r., M. i P. B. z dnia 14 listopada 2011 r., E. i G. B. z dnia 18 listopada 2011 r., E. i A. S. z dnia 16 sierpnia 2011 r. oraz z dnia 28 października 2011 r., T. K. z dnia 3 listopada 2011 r., w których strony zawarły zastrzeżenia i wnioski dotyczące ewentualnej zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji, w tym o wywłaszczenie pod planowaną inwestycję przeznaczonych do podziału działek w całości, bądź o ich wyłączenie z przedmiotowej inwestycji.
Wojewoda [...] przekazał ww. uwagi i wnioski inwestorowi, który ustosunkował się do nich w drodze odrębnych pism.
Z uwagi na wniosek inwestora o przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, pismem z dnia 21 lipca 2011 r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej [...] odcinek K. – L. – P., zadanie nr 4: odcinek od węzła "L." do węzła "W." wraz z włączeniem do drogi L. – P., zadanie nr 4.1: odcinek węzeł "L." bez węzła do km 21+250.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L., działając na podstawie art. 90 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, pismem z dnia 30 września 2011 r. zwrócił się do Wojewody [...] o zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w trybie art. 33-36 i 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Spełniając powyższy obowiązek Wojewoda [...] w ww. obwieszczeniu o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, na podstawie art. 33 ust. 1, w związku z art. 88 ust. 1 pkt 1 i art. 90 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poinformował o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków.
W toku postępowania w przedmiocie dokonania ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zastrzeżenia i wnioski dotyczące planowanej inwestycji wnieśli: I. i S. G., H. i J. S., E. i G. B., M. i P. B. oraz mieszkańcy miejscowości D., gmina W..
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L., biorąc pod uwagę pozytywną opinię L.Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] października 2011 r. postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.
W uzasadnieniu postanowienia uzgadniającego warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. odniósł się do uwag i wniosków zgłoszonych w wyniku udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu.
Uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia, Wojewoda [...], działając na podstawie art. 104 i art. 108 kpa oraz art. 11 a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 i art. 17 specustawy, wydał w dniu [...] grudnia 2011 r. decyzję nr [...] , znak: [...] , o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej.
Minister wskazał, że kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 specustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, zawiera także zatwierdzenie podziału nieruchomości. Ponadto, na mocy przedmiotowej decyzji, zatwierdzono projekt budowlany, stanowiący załączniki od nr 1 do nr [...] do decyzji, będące integralną częścią decyzji. W decyzji oznaczono także nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa oraz nieruchomości przeznaczone do czasowego zajęcia. Ponadto, w omawianej decyzji nałożono na inwestora obowiązek przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, jak również określono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności kraju, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Analizując decyzję Wojewody [...] Minister stwierdził, iż zawiera ona uchybienia w zakresie ustaleń dotyczących określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków w zakresie przebudowy infrastruktury technicznej, jak również dotyczące zezwolenia na wykonanie tych obowiązków. Wojewoda [...] działając na podstawie art. art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e specustawy, w pkt VIII.5d w sentencji zaskarżonej decyzji, określił obowiązek dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu poprzez przebudowę urządzeń melioracyjnych na działce o nr [...] obręb [...] - D., gmina W., stanowiącej rzekę B.. Natomiast w pkt VIII.7, na stronie 41 sentencji zaskarżonej decyzji, organ wojewódzki określił ograniczenia w korzystaniu z ww. nieruchomości dla realizacji powyższego obowiązku zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g specustawy.
Minister podkreślił, że w zakresie obowiązków, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 8g i 8h specustawy nie mieści się jednak przebudowa urządzeń melioracyjnych (działka nr ew. [...] obręb [...] - D., gmina W.).
Minister przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy i stwierdził, że zajęcie terenu przedmiotowej nieruchomości jest niezbędne ze względu na konieczność przełożenia koryta rzeki B.. Dlatego niedopuszczalne było określenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. [...] obręb [...] – D. gmina W. stanowiąca rzekę B., gdyż w przypadku gdy inwestycja drogowa wymaga przejścia przez tereny wód płynących, właściwy zarządca drogi, na mocy art. 20a ust. 1 specustawy, jest uprawniony do nieodpłatnego zajęcia tego terenu na czas realizacji inwestycji. Minister wyjaśnił, że stosownie do treści art. 20a ust. 2 specustawy, właściwy zarządca drogi nie później niż w terminie 30 dni przed planowanym zajęciem terenu wód płynących uzgadnia w drodze pisemnego porozumienia z odpowiednimi organami, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145, z późn. zm), zakres, warunki i termin zajęcia tego terenu. Przy czym zgodnie z art. 20a ust. 3 specustawy, w przypadku gdy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, porozumienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera się niezwłocznie
W związku w powyższym, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w punkcie I niniejszej decyzji, Minister uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, zapisy stanowiące o określeniu obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu poprzez przebudowę urządzeń melioracyjnych na działce o nr ew. [...] obręb [...] – D., gmina W., stanowiącej rzekę B. oraz zapisy określające ograniczenia w korzystaniu z ww. nieruchomości dla realizacji powyższego obowiązku, orzekając w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, zapisu stanowiącego nowy punkt Vlll.8a wskazującego teren wód płynących, który zarządca drogi, na podstawie art. 20a specustawy, uprawniony jest nieodpłatnie zająć na czas realizacji przedmiotowej inwestycji.
Ponadto Minister stwierdził, że Wojewoda [...] na stronie 4 sentencji zaskarżonej decyzji wskazał, że inwestycja realizowana jest na działkach przeznaczonych pod przebudowę i budowę wjazdów na działki: o nr ew [...] obręb [...] – Ł., gmina N., o nr [...] , [...] , [...] obręb [...] – J. M., gmina L., o nr [...] , [...] , [...] obręb [...] – D., gmina W., o nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] obręb [...] - B., gmina L., o nr [...] , [...] , [...] obręb [...] – Ś., gmina W., o nr [...] obręb [...] – K., gmina Ś.. W związku z powyższym Wojewoda [...] w pkt VIII.6 litera b sentencji zaskarżonej decyzji określił, że inwestycja wymaga przebudowy dróg innych kategorii polegającą na budowie i przebudowie wjazdów na ww. działkach. Natomiast w pkt VIII.7 litera b sentencji zaskarżonej decyzji, stosownie do treści art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g specustawy, organ określił ograniczenia w korzystaniu z ww. nieruchomości dla realizacji powyższego obowiązku.
Minister wyjaśnił, że stosownie do treści art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. e - h specustawy, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w razie potrzeby m.in. ustalenia dotyczące obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu lub przebudowy dróg innych kategorii, jak również określenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji tych obowiązków oraz zezwolenie na ich wykonanie. Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą Prawo geodezyjne", przez sieci uzbrojenia terenu rozumie się wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody urządzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne budowle, jak: tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki itp.
Minister uznał, że przebudowa wjazdów na posesje nie mieści się w zakresie dyspozycji art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. e i f specustawy. Stąd też na gruncie uregulowań ustawy nie jest dopuszczalne orzeczenie w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej o ograniczeniu w korzystaniu ze wskazanych powyżej nieruchomości, w oparciu o art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. g, z uwagi na realizację na tych nieruchomościach prac określonych jako "budowa i przebudowa wjazdów".
W związku w powyższym Minister, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w punkcie II niniejszej decyzji uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 4, oraz w pkt VIII.6, znajdujący się na stronie 39, oraz w pkt VIII.7, znajdujący się na stronie 41, zapis stanowiący literę b, orzekając w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, zapisu o odmowie określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji budowy i przebudowy wjazdów na działkach o nr [...] obręb [...] – Ł., gmina N., o nr [...] , [...] , [...] obręb [...] – J., gmina L., o nr ew. [...] , [...] , [...] obręb [...] – D., gmina W., o nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] obręb [...] – B., gmina L., o nr [...] , [...] , [...] obręb [...] – Ś., gmina W., o nr ew.[...] obręb [...] – K., gmina Ś..
Ponadto badając zaskarżoną decyzję Wojewody [...] pod kątem spełnienia warunku określonego w art. 16 ust. 2 specustawy, Minister stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie zawiera określenia terminu wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń zgodnego z przepisanymi wymogami, mimo iż wskazanie ww. terminu jest obligatoryjne. Minister podkreślił, że w przedmiotowej sprawie, w przypadku nieobjęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi do dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej stała się ostateczna, zastosowanie znajdzie termin określony w niniejszej decyzji zgodnie z art. 16 ust. 2 specustawy. Ponadto, z określonego w zaskarżonej decyzji zakresu przedmiotowego przedsięwzięcia wynika także konieczność opróżnienia lokali i innych pomieszczeń znajdujących się na nieruchomościach, bądź ich częściach, przeznaczonych pod inwestycję, z uwagi na przewidywaną rozbiórkę budynków mieszkalnych i gospodarczych. Wobec tego, określenie omawianego terminu jest niezbędne również ze względu na potrzebę określenia ram czasowych istnienia obowiązków stron, o których mowa w art. 17 ust. 4a i 4b specustawy, dotyczących wskazania i opróżnienia lokalu zamiennego.
W związku w powyższym Minister, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w punkcie III niniejszej decyzji uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 42, w punkcie IX, zapis o odstąpieniu od określenia terminu wydania nieruchomości objętych ww. inwestycją, orzekając w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, zapisu czyniącego zadość obowiązkowi określonemu przez ustawodawcę w art. 16 ust. 2 specustawy.
Minister dokonując powyższego rozstrzygnięcia uznał, że nie narusza ono zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 kpa, ponieważ zasadniczym rozstrzygnięciem decyzji Wojewody [...] było ustalenie przebiegu linii rozgraniczających teren oraz zatwierdzenie podziału nieruchomości i projektu budowlanego, a te pozostają zgodne z wnioskiem inwestora i decyzją organu pierwszej instancji.
Minister zauważył również, iż Wojewoda [...] na stronie 71 zaskarżonej decyzji umieścił szereg merytorycznych zapisów, kształtujących prawa i obowiązki inwestora, nazywając jednocześnie tę część decyzji "pouczeniem". Wskazał, że umieszczenie w zaskarżonej decyzji ww. zapisów stanowiących bezpośrednie odniesienie do art. 41 ust. 4, art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego, oraz oznaczenie ich jako "pouczenie", jakkolwiek niewłaściwe to w ocenie organu odwoławczego nie stanowi o wadliwości decyzji organu pierwszej instancji, która skutkować może wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego lub też koniecznością dokonania jej korekty przez Ministra.
Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji, Minister stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom specustawy oraz że brak było podstaw do zakwestionowania decyzji poza częścią uchyloną i ustaloną w punktach I - IV sentencji niniejszej decyzji.
Mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1878/12, Minister Transportu pismem z dnia 11 czerwca 2013 r. wezwał Wojewodę Lubelskiego do przekazania potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii decyzji lokalizacyjnej Wojewody [...], wraz z załącznikami graficznymi stanowiącymi integralną część decyzji oraz informacji dotyczącej postępowań wywłaszczeniowych wszczętych przez Wojewodę [...], w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją lokalizacyjną Wojewody [...], na podstawie art. 16 ustawy dawnej, a także potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii rozstrzygnięć wydanych przez Wojewodę [...] w tym zakresie. Wojewoda [...] przy piśmie z dnia 27 czerwca 2013 r. przekazał Ministrowi Transportu żądane dokumenty.
Minister wskazał, że jak wynika z akt sprawy, odmienność zakresu decyzji lokalizacyjnej Wojewody [...] w stosunku do wniosku z dnia 14 listopada 2011 r. polega nie tylko na innym określeniu zakresu robót budowlanych, czy też nazwy inwestycji, ale na ustaleniu jej przebiegu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi teren na obszarze wykraczającym poza teren ustalony decyzją lokalizacyjną Wojewody [...]. Zmiana szerokości projektowanej drogi ekspresowej [...], rozwiązań komunikacyjnych dotyczących węzłów drogowych "W." i "M." oraz powiązań z drogami publicznymi innej kategorii, wymogła zmianę przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, co świadczy o braku tożsamości wniosków, w wyniku których wydane zostały wskazane wyżej decyzje. Minister stwierdził, iż możliwość zmiany koncepcji lokalizacji zamierzenia inwestycyjnego należało uznać za dopuszczalną, bowiem to inwestor jest jej dysponentem i ma prawo do jej swobodnego kształtowania, w tym wprowadzenia zmian w ramach zakładanej poprawy funkcjonalności planowanej inwestycji. Z tych też przyczyn inwestor był również uprawniony do rozszerzenia zakresu terenu dotyczącego budowy drogi ekspresowej [...] o inne dodatkowe działki.
Minister podkreślił, iż na gruncie obowiązujących przepisów nie ma przeszkód do tego, aby inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia obejmującego nieruchomości będące uprzednio przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wydanej na podstawie ustawy dawnej, jeśli zamiar inwestycyjny zarządcy drogi wyrażony we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obejmuje również nieruchomości nie objęte wcześniej decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji drogowej. Po przeanalizowaniu zakresu przedmiotowego decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji drogowej, wydanej na podstawie ustawy dawnej, oraz zakresu przedmiotowego decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wydanej na podstawie specustawy, Minister ustalił, iż wskazana powyżej sytuacja zachodzi w przedmiotowym przypadku i wobec tego inwestor był uprawniony do złożenia wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej w oparciu o przepisy specustawy, zaś Wojewoda [...] był zobowiązany do rozpatrzenia tego wniosku.
Minister uznał, że powyższe okoliczności świadczą o braku tożsamości spraw wszczętych na podstawie wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji drogowej i wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Ujawnione w powyższych wnioskach różnice oraz uwzględnienie przez inwestora we wniosku z dnia 14 listopada 2011 r. stanu prawnego, który zaistniał w wyniku wydania decyzji lokalizacyjnej Wojewody [...], wykluczają przyjęcie, iż mamy do czynienia z kontynuacją prowadzonego postępowania w sprawie lokalizacji drogi. Złożenie kolejnego wniosku spowodowało wszczęcie nowego postępowania administracyjnego, zbieżnego, ale nie tożsamego przedmiotowo. Wobec niebudzącego wątpliwości w sprawie faktu wszczęcia postępowania w sprawie w dniu 12 października 2011 r. (zawiadomienie Wojewody [...] o wszczęciu postępowania w sprawie), niebędącego następstwem wydania decyzji o lokalizacji inwestycji drogowej oraz wobec zmiany z dniem 10 września 2008 r. dotychczasowych przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Minister przyjął, iż wniosek inwestora z dnia 14 listopada 2011 r. został prawidłowo rozpoznany na podstawie przepisów specustawy. Stąd też stwierdzić należy, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, a więc nie ma konieczności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o art. 24 ustawy dawnej.
Przedmiotowej sprawy nie sposób również zaliczyć do "spraw wszczętych i niezakończonych", o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej, a do których przepis ten nakazuje stosować przepisy ustawy dawnej. Postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej zostało wszczęte znacznie po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. po dniu 16 grudnia 2006 r. Wojewoda [...], rozpatrując na podstawie przepisów wniosek inwestora z dnia 14 lipca 2011 r., w toku prowadzonego postępowania w sprawie o zezwolenie na realizację przedmiotowej inwestycji, działał na podstawie i w granicach prawa.
Minister podkreślił, że decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydawana na gruncie przepisów ustawy dawnej, nie zatwierdzała projektu budowlanego, jak to jest w przypadku decyzji, o której mowa w art. 11f specustawy. W ocenie Ministra nie ma przeszkód do tego, aby w sytuacji zatwierdzenia podziału nieruchomości w drodze decyzji wydanej na podstawie ustawy dawnej, inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia obejmującego nieruchomości będące uprzednio przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wydanej na podstawie ustawy dawnej. Wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powinien jedynie uwzględniać aktualny stan prawny nieruchomości nim objętych.
Minister uznał zatem, że decyzja Wojewody [...] wydana na podstawie specustawy o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co mogłoby powodować, iż rozstrzygnięcie zapadłe później byłoby obarczone wadą nieważności z powodu res iudicata.
Ponadto Minister zauważył, że na mocy decyzji lokalizacyjnej Wojewody [...] działki należące do E. i A. S. o nr ew. .i .obręb .- P., gmina L. uległy podziałowi na działki nr ew. [...] z czego jako przeznaczone pod inwestycję zostały wskazane działki [...] i [...]. Natomiast projektowana inwestycja zatwierdzona decyzją Wojewody [...] objęła swym zakresem nieruchomości nr ew. [...] , [...] , [...] i [...] obręb [...] – P., gmina L. co jednoznacznie wskazuje na brak tożsamości przedmiotowych postępowań zakończonych powyższymi decyzjami.
Minister, rozpatrując ponownie sprawę uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji. W ramach inwestycji inwestor przewidział m in. budowę, rozbudowę i przebudowę dróg poprzecznych, budowę dróg dojazdowych "[...] ", budowę ciągów pieszych, pieszo-jezdnych i rowerowych wzdłuż dróg poprzecznych i dojazdowych, budowę obiektów inżynierskich, przejść dla zwierząt, budowę kanalizacji deszczowej, oświetlenia ulicznego i urządzeń sterowania i zarządzania ruchem, budowę zatok autobusowych, zabezpieczeń ekologicznych, budowę wjazdów na posesje z dróg dojazdowych i poprzecznych.
Minister wskazał, rozpatrując odwołanie J.S., H. E. F., A. P. i E. P., B. W. i J. S., E. i A. S., reprezentowanych przez radcę prawnego P. W. i dr M. P., I. i S. G., reprezentowanych przez radcę prawnego M. G., że zarówno wojewoda orzekający w sprawie jako organ pierwszej instancji, jak i Minister działający jako organ odwoławczy, pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które są zobowiązane wyłącznie do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a nie są uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań.
Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 1 i 3 specustawy, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziału nieruchomości. Zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, bowiem stosownie do przepisu art. 11e specustawy nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Niemniej z uwagi na brak zgody skarżących na lokalizację spornej inwestycji na nieruchomościach stanowiących ich własność, w trakcie niniejszego postępowania odwoławczego Minister Transportu pismem z dnia 31 stycznia 2012 r., wezwał inwestora do ustosunkowania się do zagadnień poruszonych przez odwołujące się strony, w tym do wypowiedzenia się w sprawie możliwości ewentualnej zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji zgodnie z ich oczekiwaniami, a w przypadku braku takiej możliwości do szczegółowego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia zgłaszanych przez skarżących żądań. W odpowiedzi na powyższe wezwanie inwestor pismem z dnia 14 lutego 2012 r., szczegółowo i wyczerpująco ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez skarżących. Stanowisko inwestora Minister Transportu, działając w oparciu o art. 9 i art. 10 kpa, przesłał skarżącym przy piśmie z dnia 5 marca 2012 r., informując o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powyższego uprawnienia skorzystali skarżący: J. S. H. E. F., E. i A.j S. oraz I. i S.G..
Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym stanowiska inwestora zaprezentowanego w piśmie z dnia 14 lutego 2012 r. oraz zarzutów zawartych w odwołaniach i pismach je uzupełniających, Minister podzielił stanowisko inwestora uznając, że zasadne jest objęcie liniami rozgraniczającymi teren inwestycji nieruchomości skarżących w sposób zaproponowany we wniosku.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu J. S. dotyczącego niezgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż inwestor wskazał do wywłaszczenia części nieruchomości, które nie są niezbędne do budowy drogi [...], Minister wyjaśnił, że na wysokości nieruchomości skarżącego inwestor przewidział budowę drogi dojazdowej nr [...] i przebudowę infrastruktury technicznej: sieci wodociągowej, energetycznej, teletechnicznej i gazowej. Minister przeanalizował załącznik nr [...] do zaskarżonej decyzji i stwierdził, że ze względu na zaplanowane prace niezbędnym jest zajęcie nieruchomości J. S., zgodnie z przebiegiem linii rozgraniczających wskazanych przez inwestora. Wskazał, że na przedmiotowym odcinku, wzdłuż drogi dojazdowej nr [...], zaprojektowany został chodnik, którego przebieg oraz zaprojektowana przy nim skarpa drogowa, kolidują z istniejącym budynkiem mieszkalnym.
Minister podzielił stanowisko inwestora, zgodnie z którym w obrębie działki nr ew. [...] linie rozgraniczające wyznaczono w sposób umożliwiający dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jednocześnie zapewniając realizację inwestycji zgodnie z harmonogramem robót.
Odnosząc się do kwestii możliwości czasowego zajęcia nieruchomości w celu wykonania rozbiórki Minister wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 11f ust. 1 lit g specustawy, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu oraz przebudowy dróg innych kategorii. Z powyższego wynika, że przepisy specustawy nie przewidują możliwości dokonania ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości w celu dokonania rozbiórki budynku.
Minister podkreślił, że zgodnie z art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę wystarczy dołączyć jedynie zgodę właściciela obiektu. Jednak mając na uwadze powyższe oraz fakt, że w przypadku zajęcia przez skarżącego odmiennego stanowiska w przedmiotowej kwestii, inwestor nie mógłby skutecznie domagać się egzekucji praw wynikających z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zasadne było objęcie całego budynku liniami rozgraniczającymi teren inwestycji.
Natomiast w związku z zawartym w piśmie z dnia 21 marca 2012 r. żądaniem wyjaśnienia zależności budowy drogi dojazdowej i przebudowy obiektów takich jak sieć wodociągowa, energetyczna teletechniczna i gazowa, z koniecznością zajęcia nieruchomości skarżącego, Minister ponownie wyjaśnił, że zaplanowane przez inwestora prace kolidowały z istniejącą na działce nr ew. [...] zabudową, w związku z czym zaistniała konieczność objęcia liniami rozgraniczającymi teren przeznaczonego do rozbiórki budynku mieszkalnego.
Odnosząc się do podniesionego w piśmie skarżącego z dnia 21 marca 2012 r. zarzutu dotyczącego wysokości ekranów dźwiękochłonnych, które w ocenie skarżącego ograniczają możliwość obcowania z obszarem [...] D., Minister wskazał, że w wyniku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. w postanowieniu z dnia [...] listopada 2011 r., stwierdził konieczność zastosowania zabezpieczeń akustycznych w postaci ekranów akustycznych, które na odcinku nieruchomości skarżącego założono jako nieprzezroczyste o wysokości 7 m oraz całkowitej długości 187 m. Ekrany te będą usytuowane wzdłuż projektowanej drogi ekspresowej, a więc nie sposób uznać, że będą ograniczać możliwość obcowania z obszarem [...].
W związku z pytaniem dotyczącym rekompensaty za utratę kontaktu z zielonymi rejonami miejscowości Minister wskazał, że powyższa kwestia nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania oraz że przepisy specustawy nie przewidują wypłaty takich odszkodowań.
W związku z zakwestionowaną potrzebą wycinki drzew, gdyż nie są one zlokalizowane na wywłaszczanym terenie tylko na zajęciu czasowym, Minister wyjaśnił, że w celu dokonania przebudowy istniejącej infrastruktury może zaistnieć konieczność usunięcia zadrzewienia na terenach przeznaczonych do czasowego zajęcia. W postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] listopada 2011 r. w punkcie I ppkt 13, mając na celu zapewnienie właściwego zabezpieczenia środowiska i ograniczenie negatywnego wpływu inwestycji na środowisko, zalecono wprowadzenie nadzoru przyrodniczego w zakresie wycinki drzew, budowy przejść dla zwierząt oraz wszelkich prac związanych z budową estakady w sąsiedztwie obszaru [...] "B.", a zwłaszcza budowy drogi technologicznej oraz przełożenia koryta rzeki B...
W związku z żądaniem wyjaśnienia, czy decyzja środowiskowa uwzględniła fakt znacznego usunięcia drzewostanu w miejscowości D., Minister wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. w pkt II decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., nie stwierdził konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej, wobec czego należało uznać, że planowana wycinka drzew nie będzie miała istotnego negatywnego wpływu na środowisko.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu H. E.F. z dnia 27 grudnia 2011 r. dotyczących braku możliwości użytkowania pozostającej w jej dotychczasowym władaniu części nieruchomości nr [...] położonej w obrębie [...] – B., gmina W., ze względu na zbyt bliskie usytuowanie budynku mieszkalnego względem planowanej inwestycji, Minister uznał je za bezpodstawne. Przeanalizował załącznik nr [...] do zaskarżonej decyzji i stwierdził, że budynek mieszkalny znajdujący się na ww. nieruchomości zlokalizowany jest w odległości ok. 11 m od linii rozgraniczających teren inwestycji.
W związku z planowaną budową skrzyżowania drogi ekspresowej [...] z istniejącą drogą powiatową [...], w celu zapewnienia nieruchomościom położonym w sąsiedztwie projektowanego węzła dostępu do drogi publicznej, inwestor przewidział budowę drogi dojazdowej, której krawędź będzie znajdować się w odległości ok. 15 m od spornego budynku mieszkalnego. Jak wynika z załącznika nr [...] do zaskarżonej decyzji, w związku z planowaną przebudową sieci kanalizacji kablowej inwestor przewidział zajęcie czasowe nieruchomości, którego granica przebiega we wskazanej przez skarżącą odległości 8 m.
Minister zgodził się ze stanowiskiem inwestora, że przyjęte rozwiązanie zakładające wykonanie włączenia drogi dojazdowej nr [...] do drogi powiatowej Nr na wysokości sąsiedniej działki nr [...] zostało przewidziane do wykonania w miejscu najbardziej optymalnym pod względem technicznym i ekonomicznym.
Odnosząc się do zarzutu braku możliwości prawidłowego użytkowania pozostałej części nieruchomości ze względu na natężenie ruchu i hałas Minister wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 3 specustawy w przypadku, gdy pozostała po podziale część nieruchomości nie będzie nadawać się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Jednakże powyższa kwestia ma charakter roszczenia cywilnoprawnego i wykracza poza zakres niniejszego postępowania odwoławczego.
Mając na uwadze stanowisko inwestora, zgodnie z którym na wysokości posesji skarżącej dopuszczalne poziomy hałasu po wybudowaniu drogi ekspresowej zostaną dotrzymane oraz, że analiza porealizacyjna dokona oceny trafności wyboru zastosowanych rozwiązań minimalizujących ponadnormatywne poziomy hałasu, a w przypadku jego przekroczeń zarządca drogi podejmie dodatkowe środki pozwalające na dotrzymanie standardów jakości środowiska na tych obszarach, Minister stwierdził, iż zarzuty H. E. F. dotyczące wystąpienia w wyniku realizacji inwestycji nadmiernego hałasu są bezpodstawne.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu E. i A. P. żądania objęcia decyzją działek nr [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym 12-Ś. gmina W., gdyż rozstrzygnięcie przejmujące część nieruchomości i pozostawiające w dotychczasowym władaniu przedmiotowe działki jest krzywdzące i w sposób ewidentny godzi w interes prawny i ekonomiczny skarżących, Minister uznał, że żądanie to jest bezpodstawne. Minister przeanalizował załącznik nr [...] do zaskarżonej decyzji i stwierdził, że na nieruchomości skarżących inwestor przewidział budowę zbiornika retencyjnego oraz drogi dojazdowej nr [...] zapewniającej dostęp do drogi publicznej nieruchomościom zlokalizowanym w obszarze projektowanego skrzyżowania drogi ekspresowej [...] z drogą powiatową nr [...]. Powyższe wymusiło konieczność dokonania podziału działki nr ew. [...] na działki nr ew. [...] , [...] , [...] , [...] i [...] , przy czym działki nr ew. [...] i [...] zostały przeznaczone pod budowę drogi dojazdowej nr [...] , a działka nr ew. [...] została przeznaczona pod budowę zbiornika retencyjnego.
Mając na uwadze, że art. 11 d ust. 1 pkt 1 specustawy, który stanowi, że wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może zostać objęty jedynie teren niezbędny dla obiektów budowlanych, wnioskodawca nie był uprawniony do objęcia liniami rozgraniczającymi całej nieruchomości nr ew. [...], w sytuacji, gdy nie przewidziano na całej nieruchomości budowy elementów drogi. Ponadto, zgodnie z art. 12 ust. 2 specustawy linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Skoro zatem przyjęty w dokumentacji projektowej zakres inwestycji przewiduje zajęcie pod planowaną inwestycję drogową jedynie części działki o nr ew. [...], prawnie niedopuszczalne byłoby wydanie rozstrzygnięcia o przejęciu jej w całości.
Minister nie zgodził się z zarzutami E. i A. P., że wykup tylko wybranych fragmentów nieruchomości skutkuje tym, że pomimo przeznaczenia terenu pod budownictwo mieszkaniowe, na pozostałej części gruntu (działki nr [...] i [...] ) nie będzie można prowadzić planowanych inwestycji budowlanych. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, powierzchnia działki nr [...] będzie wynosić 0,1401 ha, natomiast powierzchnia działki nr [...] - 0,1018 ha.
Minister zgodził się ze stanowiskiem inwestora wskazującym, że nie ma przeciwwskazań do lokalizowania budynków mieszkalnych bądź gospodarczych na niezabudowanej działce nr ew. [...]. W związku z powyższym, oraz mając na uwadze fakt, że realizacja inwestycji wpłynie na rozwój infrastruktury drogowej, Minister nie zgodził się twierdzeniem skarżących, iż wartość pozostałych nieruchomości na skutek realizacji inwestycji znacząco zmaleje, a obawy skarżących w tym względzie, w jego ocenie, są przedwczesne.
W związku z odwołaniem B. W. i J.S.Minister wskazał, że w odwołaniu z dnia 30 grudnia 2011 r. skarżące nie podniosły żadnych zarzutów wobec decyzji Wojewody [...]. Minister przeanalizował załącznik nr [...] do zaskarżonej decyzji i stwierdził, że nieruchomości nr [...] i [...] położone w obrębie [...] – P., gmina W., nie znajdują się w liniach rozgraniczających teren inwestycji, a zaskarżona decyzja w pkt 7 ograniczyła sposób korzystania z powyższych nieruchomości w związku z zaplanowaną przebudową sieci energetycznej. Minister zgodził się ze stanowiskiem inwestora, zgodnie z którym zaplanowane wykonanie nowych słupów energetycznych na działce nr ew. [...] , skutkujące koniecznością dokonania przewieszenia linii energetycznej [...] kV pomiędzy słupami energetycznymi usytuowanymi m.in. na działkach nr [...] i [...] , powyższe czynności nie ingerują w istniejący stan prawny nieruchomości, gdyż przedmiotowe przewieszenie zostanie dokonane po śladzie istniejącej linii energetycznej.
Odnosząc się do wskazanych w odwołaniu E. i A. S. z dnia 4 stycznia 2012 r., reprezentowanych przez radcę prawnego P. W. i dr M. P., zarzutów dotyczących wadliwego przeprowadzenia postępowania w sprawie o wywłaszczenie nieruchomości skarżących Minister wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego w sprawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie bada prawidłowości prowadzenia postępowań dotyczących odrębnych spraw administracyjnych, w tym nie może rozpatrywać zarzutów dotyczących ewentualnych wad postępowania w sprawie o wywłaszczenie nieruchomości skarżących.
W kwestii wskazanego w odwołaniu naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa, Minister wskazał, że poddał kontroli przeprowadzone przez Wojewodę [...] postępowanie o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedsięwzięcia i stwierdził, iż przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu skutkującym jej uchyleniem.
Minister nie dopatrzył się również naruszenia przez Wojewodę [...] norm konstytucyjnych, wyrażonych w art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP. Minister podkreślił, że przedmiotową sprawę rozpatrzono na podstawie przepisów specustawy, której przepisy obowiązywały w dniu wszczęcia postępowania o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, a zatem nie doszło do naruszenia zasady ochrony praw nabytych. Ponadto nie zgodził się z zarzutem naruszenia prawa do równego traktowania stron przez władze publiczne, gdyż w ocenie organu odwoławczego, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w toku prowadzonego przed Wojewodą [...] postępowania nie prowadzi do wniosku, aby organ dokonywał różnicowania stron znajdujących się w jednakowej sytuacji faktycznej i prawnej.
W związku uwagami skarżących, że w omawianej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem bezstronnego i rzetelnego załatwienia sprawy, w związku z czym rodzi się wątpliwość, czy działania Wojewody [...], jako organu administracji publicznej nie są podyktowane chęcią ułatwienia sposobu nabycia nieruchomości innemu organowi administracji publicznej, jakim jest GDDKiA, a powyższe stanowi o naruszeniu prawa i powoduje wydanie rozstrzygnięcia niekorzystnego z punktu widzenia praworządności, a przez to narusza interes prawny skarżących, Minister wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 11a ust. 1 specustawy wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Przedmiotowe postępowanie ma zatem charakter wnioskowy, co oznacza, że to wniosek inwestora wyznacza granice oceny, której dokonuje organ prowadzący postępowanie oraz granice jego orzeczenia, które ma się odnosić do tego wszystkiego, co jest przedmiotem wniosku. Ponadto, zgodnie z art. 12 ust. 4 specustawy, nieruchomości lub ich części, na których inwestycja zostanie zrealizowana, wskazane w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stają się z mocy prawa, w odniesieniu do dróg krajowych, własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.
Mając powyższe na uwadze Minister w przeprowadzonym przez Wojewodę [...] postępowaniu nie doszukał się naruszeń art. 8 kpa, przepisów Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji.
W związku z podniesionymi przez E. i A. S. w piśmie z dnia 12 marca 2012 r. kwestiami dotyczącymi prowadzonego postępowania wywłaszczeniowego, Minister ponownie wskazał, iż nie mogą zostać one rozpatrzone w toku postępowania odwoławczego w sprawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, gdyż wykraczają poza jego merytoryczny zakres.
Następnie Minister wskazał, że powołane przez skarżących wyroki z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1053/13 i 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2736/13 dotyczą rozstrzygnięć zapadłych w sprawach wykraczających poza zakres postępowania o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stąd też brak jest podstaw do twierdzenia, iż potwierdzają one słuszność wyroku z dnia 11 stycznia 2013 r. wydanego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1878/12. Minister podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1878/12, nie przesądzając o konieczności zastosowania konkretnych przepisów prawa wskazał na konieczność zbadania, czy w związku z wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji na podstawie przepisów specustawy, która została znowelizowana z dniem 10 września 2008 r. mocą przepisów ustawy zmieniającej, nie zachodzi konieczność zastosowania przepisów art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu E. i A. S. dotyczącego naruszenia art. 108 kpa oraz art. 17 specustawy oraz zarzutu zawartego w odwołaniu I. i S. G. dotyczącego naruszenia art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa, poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji braku podstaw ku temu, Minister wskazał, iż zgodnie z art. 11c specustawy do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Podkreślił, że ustawa zawiera swoiste uregulowanie kwestii nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem stosownie do treści art. 17 ust. 1 specustawy wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Wobec powyższego, art. 108 kpa, stanowiący ogólną regulację dopuszczalności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sprawach o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej nie znajdzie zastosowania. Uzasadnienie przez inwestora wniosku o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności względami społecznymi lub gospodarczymi stanowi wystarczającą przesłankę do uwzględnienia tego wniosku przez organ orzekający w przedmiotowej sprawie.
Wojewoda [...] szeroko uzasadnił przyczyny uwzględnienia wniosku o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, uznając za przekonującą argumentację przedstawioną przez inwestora we wniosku z dnia 25 listopada 2011 r., a Minister, rozpatrując sprawę ponownie, podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w tym zakresie. W związku z powyższym Minister uznał, że zawarty w odwołaniu E. i A. S. oraz w piśmie z dnia 12 marca 2012 r. wniosek o zniesienie rygoru natychmiastowej wykonalności nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu I. i S. G., reprezentowanych przez radcę prawnego M. G., z dnia 9 stycznia 2012 r. zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 specustawy Minister wskazał, że przepis ten został uchylony przez art. 1 pkt 10 lit. a ustawy zmieniającej i z dniem 16 grudnia 2006 r. utracił moc obowiązującą. Wobec powyższego, omawiany przepis nie może znaleźć zastosowania jako element procedury poprzedzającej wszczęcie postępowania w sprawie o wywłaszczenie nieruchomości, gdyż aktualnie nie funkcjonuje on w porządku prawnym.
Minister nie zgodził się z zawartym w odwołaniu zarzutem naruszenia art. 11a ust. 4 specustawy, gdyż w przedmiotowej sprawie decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej została wydana po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zakończonej wydaniem decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, która została uchylona w części, co do której orzeczono co do istoty, a w pozostałej części utrzymana w mocy decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2010 r.
Minister ocenił, że niezasadny jest zarzut nieprzeprowadzenia, pomimo wskazania w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] grudnia 2009 r. postępowania w sprawie ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy potwierdza przeprowadzenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. postępowania w tym przedmiocie, które zostało zakończone wydaniem przez ten organ postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r.
Ponadto Minister, badając zgodność z prawem przeprowadzonego przez Wojewodę [...] postępowania, wskazał że w związku z wnioskiem inwestora o przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania na środowisko Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. pismem z dnia 30 września 2011 r. wniósł o zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w trybie art. 33-36 i 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a wojewoda spełniając powyższy obowiązek w obwieszczeniu o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej poinformował o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, składania uwag i wniosków. Z powyższego prawa skorzystali m.in. I. i S. G..
Minister zgodził się ze stanowiskiem inwestora, że ponowna ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko różni się od oceny oddziaływania na środowisko przeprowadzanej na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a pomimo iż prowadzona jest ona w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie stanowi ona integralnego elementu postępowania w sprawie wydania tej decyzji. Ponowna ocena stanowi odrębny etap podstawowego postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i zgodnie z art. 90 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku kończy się wydaniem postanowienia uzgadniającego środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, poprzez niezachowanie szerokości drogi (dojazdowej) w liniach rozgraniczających poza terenem zabudowy i nie przeznaczonym pod zabudowę, Minister wskazał, że droga dojazdowa nr [...] służy wyłącznie do zapewnienia działce skarżących oraz działkom sąsiednim komunikacji z drogą [...]. Wobec powyższego do tego obiektu nie znajduje zastosowania wskazany przez skarżących przepis dotyczący wymagań co do minimalnej szerokości drogi. Do omawianej drogi zastosowanie znajdą przepisy § 15 ust. 1 oraz § 37 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, określające odpowiednio: minimalną szerokość pasa ruchu oraz szerokość poboczy. Ponadto, w projekcie budowlanym nie ma wydzielonych odrębnych linii rozgraniczających dla dróg dojazdowych, gdyż zostały one zaprojektowane w liniach rozgraniczających drogi ekspresowej [...]. Minister podkreślił, iż zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stosowanie zjazdów na drodze klasy [...] jest zabronione, wobec czego działki znajdujące się wzdłuż pasa drogowego są komunikowane z drogą publiczną za pomocą węzłów drogowych i systemu dróg dojazdowych. Wobec powyższego, zaprojektowane w liniach rozgraniczających teren inwestycji drogi dojazdowe, w tym droga nr [...], służą zapewnieniu, stosownie do wymogu określonego w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, dostępu do drogi publicznej. Omawiana droga dojazdowa nr [...] nie stanowi zatem samodzielnie istniejącego obiektu inżynieryjnego, wobec którego zastosowanie znajdowałyby przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczące minimalnej szerokości, czy elementów i urządzeń, w jakie powinna być wyposażona. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w analizie projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do zaskarżonej decyzji.
W związku z zarzutem naruszenia art. 43 ustawy o drogach publicznych, poprzez niezachowanie wymogu odległości 40 metrów od domu mieszkalnego, liczonej od krawędzi jezdni projektowanej drogi ekspresowej, Minister podzielił stanowisko inwestora w przedmiotowej kwestii, zgodnie z którym skarżący dokonali jego błędnej interpretacji. Powyższy przepis określa bowiem minimalne odległości sytuowania obiektów budowlanych przy drodze, a nie lokalizowania drogi przy obiektach budowlanych. Stąd też, niezasadne jest również żądanie skarżących zawarte w piśmie z dnia 18 marca 2009 r., dotyczące wykonania pomiarów odległości domu od projektowanej inwestycji drogowej. Minister wskazał także, że załączona do pisma z dnia 27 maja 2012 r. opinia dr inż. arch. B. K., stanowiąca dowód potwierdzający odległości budynku mieszkalnego od jezdni projektowanej drogi ekspresowej i dojazdowej, nie stanowi dokumentu, uzasadniającego zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i wyrażenie zgody na wykonanie przebudowy sieci energetycznej znajdującej się na nieruchomości zlokalizowanej w obrębie [...] – P. gmina W. nr [...] oraz czasowego wywłaszczenia na działce przeznaczonej pod przebudowę sieci teletechnicznych w obrębie [...] – P., gmina W. nr ew. [...] oraz pod przebudowę sieci sanitarnych, stanowiącej własność skarżących, w sytuacji kiedy inwestor nie posiada prawa do dysponowania powyższą nieruchomością na cele budowlane, Minister wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 11i ust. 1 specustawy w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Prawa budowlanego, przy czym zwrot "odpowiednio" oznacza stosowanie wprost, z odpowiednimi zmianami albo w ogóle. Wskazany przez skarżących przepis art. 32 ust.2 pkt 4 Prawa budowlanego nie znajdzie zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż inny jest zakres i istota postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę niż w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie z art. 11f ust. 1 specustawy do elementów decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej należą m.in. ustalenie lokalizacji inwestycji poprzez określenie linii rozgraniczających teren, zatwierdzenie podziału nieruchomości, zatwierdzenie projektu budowlanego, określenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu czy zezwolenie na wykonanie tego obowiązku. Z powyższego wynika, iż istotą omawianego postępowania jest to, że inwestor występuje do właściwego organu z wnioskiem o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, nie posiadając prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a uprawnienie w tym zakresie uzyskuje z chwilą wydania pozytywnej dla niego decyzji. Ponadto Minister zauważył, iż organ pierwszej instancji po uwzględnieniu wniosku inwestora z dnia 25 listopada 2011 r. nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a taka decyzja, stosownie do treści art. 17 ust. 3 specustawy, zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi, jak również uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych.
W związku z zarzutem I. i S. G., że realizacja drogi dojazdowej nr [...] utrudni korzystanie z przyłączy gazowych i wodociągowych oraz uniemożliwi korzystanie z przydomowej oczyszczalni ścieków Minister wskazał, iż stosownie do treści art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e specustawy, w przypadku kolizji istniejącej sieci uzbrojenia z przebiegiem projektowanej drogi publicznej na inwestorze ciąży obowiązek dokonania jej przebudowy. Dlatego Wojewoda L. w punkcie VIII.5 zaskarżonej decyzji orzekł m.in. o obowiązku przebudowy sieci teletechnicznych i sieci sanitarnych na działce nr [...] położonej w obrębie [...] – P., gmina W.. Jak wynika z treści punktu VIII.7 zaskarżonej decyzji, zgodnie z przepisami art. 124 ust. 4-8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe, albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi m.in., że odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
Rozpatrując zarzut naruszenia art. 124 o gospodarce nieruchomościami, poprzez nieprzeprowadzenie rokowań z właścicielem nieruchomości, Minister wskazał, iż stosownie do treści art. 23 specustawy przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się jedynie w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 zatytułowanym "Nabywanie nieruchomości pod drogi". Z uwagi na fakt, iż przepisy tego rozdziału przewidują szczególny tryb przejścia własności nieruchomości lub ich części objętych liniami rozgraniczającymi teren inwestycji (art. 12 ust. 4 specustawy), ogólne regulacje ustawy o gospodarce nieruchomościami nie znajdą, w tym zakresie, zastosowania w sprawie o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej.
W związku ze wskazanymi przez skarżących rozbieżnościami pomiędzy założonymi liniami rozgraniczającymi teren ustalonymi na etapie wydawania decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] grudnia 2009 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania, a ustalonymi na etapie postępowania zakończonego postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] listopada 2011 r. uzgadniającym realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, Minister wyjaśnił, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje w oparciu o ogólne dane projektowe bazujące na opracowaniu koncepcyjnym. Na tym etapie następuje wybór najbardziej korzystnego wariantu przebiegu inwestycji i brak jest wtedy dokładnych rozwiązań projektowych, które zostają przyjęte dopiero podczas opracowania projektu budowlanego. W związku powyższym zaszła konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, w oparciu o nowy raport uwzględniający rozwiązania projektowe zawarte w projekcie budowlanym. W przedmiotowej sprawie, na etapie opracowania projektu budowlanego, linie rozgraniczające zostały przyjęte w zakresie niezbędnym do zaprojektowania wszystkich elementów drogi ekspresowej oraz urządzeń towarzyszących, w tym urządzeń ochrony środowiska, a zakres linii rozgraniczających uległ zwężeniu. W konsekwencji powyższego budynek mieszkalny skarżących nie został objęty zakresem inwestycji, wobec czego nie jest przeznaczony do rozbiórki.
Odnosząc się do zawartych w pismach z dnia 18 marca 2012 r. i z dnia 27 maja 2012 r. zarzutów naruszenia, w niniejszym postępowaniu odwoławczym, przepisów art. 6 kpa w związku z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 4 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, art. 7 oraz art. 77 i 80 kpa, a także art. 8 kpa w związku z art. 32 Konstytucji RP oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, Minister uznał je za bezpodstawne.
Odnosząc się natomiast do zawartego w piśmie z dnia 27 maja 2012 r. zarzutu naruszenia przepisów § 11 ust. 2 pkt 2, 4 i 5, § 36 oraz § 57 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, Minister wskazał, że zgodnie z § 1 przedmiotowego rozporządzenia, ustala ono warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 Prawa budowlanego. W związku z powyższym, nie znajdują one zastosowania w przedmiotowej sprawie, dotyczącej inwestycji drogowej.
Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. i A. S., B. W. i J. S. oraz I. i S. G..
E. i A. S. zarzucili naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy organ był zobligowany do ich zastosowania, gdyż w niniejszym postępowaniu zachodzi sytuacja określona w w/w przepisach.
2) przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą istotny wpływ na jej treść, a to: art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 11 stycznia 2013 roku, sygn. VII SA/Wa 1878/12, podczas gdy organ był związany tymi wytycznymi; art. 8, 11 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez nienależyte rozważenie zarzutów zawartych w odwołaniu skarżących i w konsekwencji brak wskazania oraz niewystarczające wskazanie powodów, dla których zostały one uznane za niezasadne, jak również bezpodstawne zaakceptowanie wadliwej oceny dowodów przeprowadzonej przez Wojewodę [...], w konsekwencji nie sposób zaskarżonej decyzji skontrolować; art. 11, 78 § 2 i 107 § 3 kpa polegające na całkowicie wadliwym uzasadnieniu decyzji przez organ II instancji, a w szczególności nieodniesienie się do konkretnych okoliczności sprawy wskazywanych przez stronę, które w jej ocenie miały podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, w konsekwencji niewystarczające odniesienie się do stanowiska skarżących zawartego w piśmie z dnia 13 stycznia 2014 roku, dotyczącego uwzględnienia przez organ istotnych okoliczności sprawy, jakim są wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2013 roku odnośnie uchylenia decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania, a w szczególności wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2014 roku odnośnie uchylenia decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości skarżących, który spowodował, że postępowanie wywłaszczeniowe jako wszczęte wcześniej powoduje bezprzedmiotowość niniejszego postępowania; art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez ten organ art. 10 § 1, 78 § 2 i 107 § 3 kpa poprzez niedostateczne przeprowadzenie wszystkich zgłaszanych przez stronę dowodów, a także poprzez brak wskazania w uzasadnieniu na konkretne okoliczności faktyczne, leżące u podstaw wydania decyzji; art. 108 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
3) art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez naruszenie prawa do rzetelnego rozpatrywania postępowania, które powinno być rozpatrzone w rozsądnym terminie.
B. W. i E. S. zarzuciły naruszenie przepisów dotyczących zakresu rozpoznania sprawy po uchyleniu przez WSA, gdzie organ II instancji nie rozpoznał większości zarzutów skarg, nie uwzględnił stanowiska WSA co do procedowania w poprzednim trybie, wydał decyzję wbrew treści skarg i w zakresie nie objętym skargami: zwłaszcza art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i autostrad oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz. U. z 2006 r., nr 220, poz. 1601) w związku z art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 193, poz. 1194), poprzez niezastosowanie przepisów art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i autostrad oraz o zmianie niektórych ustaw, stanowiących, iż do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe a także do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału III wskazanej ustawy, w jego dotychczasowym brzmieniu i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 11 a ust. 1, art. 11 f ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych; zwłaszcza art. 107 § 3 kpa w związku z art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez zaprojektowanie przedmiotowej inwestycji drogowej wraz ze związanymi z nią urządzeniami bez poszanowania występujących w jej obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich, ograniczając sposób korzystania z nieruchomości bez dokonania stosownej analizy, jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, więc w sposób taki, aby zaprojektowana linia energetyczna powinna, w jak najmniejszym stopniu ograniczać własność nieruchomości więc powinno być ustalone, czy linia energetyczna biegnąca do niedziałającego zakładu [...] i Odlewni [...], jest eksploatowana i potrzebna, czy w ramach tych linii płynie energia elektryczna zgodnie z ich mocami przesyłowymi, więc w zgodzie z ich wielkością (słupy są większe niż rzeczywiście potrzeba i zajmują większą powierzchnię) oraz zbadanie, czy słupy nie mogą być tak posadowione, aby część działki można było wykorzystać na cele budowlane - czy nie można tak zaprojektować przebiegu linii, aby w jak najmniejszym stopniu była uciążliwa; zwłaszcza art. 124 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. 2010r. nr 102 poz. 651 z późn. zm.) przez całkowicie bezprawne ustanowienie na nieruchomości nowej służebności przesyłu (w sposób faktyczny i prawny) bez wyraźnie wskazanej podstawy prawnej, bowiem słupy mają większy zakres niż miały przed budową drogi, więc zwiększył się zakres służebności; zwłaszcza art. 64 ust. 1,2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 Protokołu 1 do EKPCz oraz w związku z art. 41 Karty Praw Podstawowych poprzez faktyczne wywłaszczenie polegające na takim rozmieszczeniu słupów, aby nie było możliwe skorzystanie z działki jako budowlanej, więc pobawienia prawa majątkowego mimo braku takiej konieczności; zwłaszcza art. 8 kpa w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez naruszenie prawa do równego traktowania przez władze publiczne; zwłaszcza art. 6 kpa w związku z art. 7 Konstytucji RP oraz art.4 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, nakazujących podejmować organowi administracyjnemu stosowne decyzje, w toku postępowania administracyjnego, na podstawie i w granicach prawa; zwłaszcza art. 7 kpa oraz art. 77 kpa, a także art.80 kpa nakazujące organowi prowadzącemu postępowanie dokonania prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i prawnego oraz zebrania w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego oraz dokonania oceny tego materiału, kierując się zasadą swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów, przy czym organ administracji ma możliwość po dokonaniu wszechstronnej oceny dowodów, odmówić wiary poszczególnym dowodom, jednakże musi swoją ocenę uzasadnić a nie pominąć niewygodne dla niego fakty oraz przepisy prawne milczeniem, a jego ocena powinna być zgodna z zasadami logiki; zwłaszcza art. 108 § 1 kpa w związku z art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; zwłaszcza naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, które nie zawiera żadnego merytorycznego uzasadnienia prawnego w zakresie poprzednio podnoszonych argumentów skargach, pismach procesowych, czy wyroku WSA; naruszenie przepisu prawa procesowego tj. art. 35 § 1, 2 i 3 kpa w zw. z art. 36 § 1 kpa w zw. z art. 12 § 1 i 2 kpa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, gdzie w istocie nie pojawiły się żadne nowe argumenty, a ponad rok trwało postępowanie przed organem II Instancji, gdzie zgubiono akta, zagubiono pisma złożone w toku rozprawy przed WSA (nie są wymienione także w Decyzji Ministra).
I. i S. G. zarzucili rażące naruszenie prawa zwłaszcza poprzez obrazę: art. 170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewykonanie wyroku z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1878/12 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie; art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i autostrad oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz. U. z 2006 r., nr 220, poz. 1601) w związku z art. 11 a ust. 1, art. 11 f ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 193, poz. 1194), poprzez niezastosowanie przepisów art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i autostrad oraz o zmianie niektórych ustaw, stanowiących, iż do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, a także do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału III wskazanej ustawy, w jego dotychczasowym brzmieniu i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 11 a ust. 1, art. 11 f ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych; art. 64 ust. 1,2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 Protokołu 1 do EKPCz oraz w związku z art. 41 Karty Praw Podstawowych poprzez częściowe wywłaszczenie (działka [...] położona przed frontem budynku mieszkalnego) oraz czasowe zajęcie pozostałej części nieruchomości (działka [...] wraz z domem mieszkalnym) w celu ustanowienia nowej służebności przesyłu pod nazwą tzw. przebudowy sieci teletechnicznych i sanitarnych tj. ograniczenie naszej własności w zakresie naruszającym istotę prawa własności, zwłaszcza w zakresie pozostałej części nieruchomości, z której korzystanie jest niemożliwe, bowiem budynek nie spełnia cech pozwalających zachować możliwość korzystania poprzez zamieszkanie; art. 107 § 3 kpa w związku z art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zm.) poprzez zaprojektowanie przedmiotowej inwestycji drogowej wraz ze związanymi z nią urządzeniami bez poszanowania występujących w jej obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich, ograniczając sposób korzystania z nieruchomości bez dokonania stosownej analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości; art. 124 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. 2010 r. nr 102 poz. 651 z późn. zm.) przez całkowicie bezprawne ustanowienie na nieruchomości nowej służebności przesyłu (w sposób faktyczny i prawny) bez wyraźnie wskazanej podstawy prawnej, bez jakichkolwiek rokowań w tym zakresie, bez udzielenia jakichkolwiek informacji dotyczących planowanych zmian w zagospodarowaniu nieruchomości; art. 8 kpa w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez naruszenie prawa do równego traktowania przez władze publiczne; art. 6 kpa w związku z art.7 Konstytucji RP oraz art.4 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, nakazujących podejmować organowi administracyjnemu stosowne decyzje, w toku postępowania administracyjnego, na podstawie i w granicach prawa; art.7 kpa oraz art. 77 kpa, a także art. 80 kpa nakazujące organowi prowadzącemu postępowanie dokonania prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i prawnego oraz zebrania w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego oraz dokonania oceny tego materiału, kierując się zasadą swobodnej a nie dowolnej oceny dowodów, przy czym organ administracji ma możliwość po dokonaniu wszechstronnej oceny dowodów, odmówić wiary poszczególnym dowodom, jednakże musi swoją ocenę uzasadnić a nie pominąć niewygodne dla niego fakty oraz przepisy prawne milczeniem, a jego ocena powinna być zgodna z zasadami logiki; naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, które nie zawiera żadnego merytorycznego uzasadnienia prawnego w zakresie poprzednio podnoszonych argumentów w skargach, pismach procesowych, czy wyroku WSA, gdzie pominięto zwłaszcza replikę na odpowiedź na skargę pełnomocnika skarżących złożoną poprzednio na rozprawie przed WSA, które to pismo zostało zignorowane przez Ministra - brak wymienienia pisma w referacie o stanie sprawy i brak odniesienia się do argumentów merytorycznych pisma; naruszenie przepisu prawa procesowego tj. art. 35 § 1, 2 i 3 kpa w zw. z art. 36 § 1 kpa w zw. z art. 12 § 1 i 2 kpa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, gdzie w istocie nie pojawiły się żadne nowe argumenty, a ponad rok trwało postępowanie przed organem II instancji, gdzie zgubiono akta, zagubiono pisma złożone w toku rozprawy przed WSA (nie są wymienione także w Decyzji Ministra).
Skarżący wnieśli o objęcie wywłaszczeniem na rzecz Skarbu Państwa całej należącej do nich nieruchomości tj. po podziale działek: nr [...] i [...] , a także o wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r., jako wydanej przedwcześnie, z uwagi na nieodniesienie się do zarzutów skarżących w odwołaniu, zaakceptowanie decyzji organu I Instancji, w zakresie podziału działki o nr ewidencyjnym [...] o pow. 0,0800 ha położonej w obrębie P. , gmina W. i wywłaszczenie działki po podziale o nr ewidencyjnym [...] o pow. 0,0123 ha oraz jednoczesne niewywłaszczenie działki nr ewidencyjny [...] o pow. 0,0677 ha, na której znajduje się dom mał. G., więc decyzja organu I instancji w przypadku nieruchomości małżonków G. została wydana: bez uzyskania zezwolenia właściwego organu - art. 145 § 1 pkt. 6 kpa, tj. postanowienia określonego w art. 90 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ponieważ postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L., z dnia [...] listopada 2011 r., w komparycji - w swojej części I rozstrzygającej nie zawiera zmiany zakresu Decyzji Środowiskowej z dnia [...] grudnia 2009 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L., która przewidywała działkę o nr ewidencyjnym [...] o pow. 0,0800 ha położonej w obrębie P., gmina W. do wywłaszczenia w całości, a posadowiony na niej dom do rozbiórki, natomiast organ II instancji zaakceptował rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, które dokonywało podziału w/w działki i wywłaszczeniu jedynie części niezabudowanej, więc w tym zakresie decyzje wydane przez Wojewodę i Ministra samodzielnie rozstrzygnęły kwestię nieprzekazaną im przez specustawę; rażąco narusza prawo - art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, poprzez rażące naruszenie art. 11 a ust. 4 Ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w zw. z art. 72 ust. 1 pkt. 10, art. 88 ust. 1 pkt. 2, art. 90 ust. 1 ustawy o inf. śr., w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w zw. z § 6, § 7 ust. 1, § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie i takie posadowienie drogi [...] względem budynku, iż znajduje się ona mniej niż 40 m od niego i jednoczesne posadowienie drogi nr [...], która jest położona mniej niż 15 metrów od domu małżonków G., co oznacza iż obie drogi są umieszczone bliżej niż minimalna odległość wymagana przepisami prawa; w takich okolicznościach, iż jej wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą art. 156 § 1 pkt. 6 kpa, ponieważ dom małżonków G. po wykonaniu decyzji organu I instancji, po wywłaszczeniu działki po podziale - nr ewidencyjny [...] o pow. 0,0123 ha i jednoczesnym niewywłaszczeniu działki z domem - nr ewidencyjny 1051/103 o pow. 0,0677 ha: nie spełnia wymogów określonych dla budynku, zarówno z punktu widzenia Prawa budowlanego, jak i z punktu widzenia kwestii sanitarnych, ponieważ został on pozbawiony oczyszczalni ścieków, co stanowi wykroczenie z art. 93 pkt. 1 pkt. 8 Prawa budowlanego; jest narażony na zawalenie się, ponieważ prowadzenie robót za pomocą ciężkiego sprzętu na budowie trasy [...] w odległości mniejszej niż 40 m od domu oraz drogi nr [...], która jest położona mniej niż 15 metrów od domu, a następnie umożliwienie ruchu pojazdów po tych drogach, gdzie droga nr [...] pełnić będzie funkcję dojazdową do innych nieruchomości, oznacza wywołanie zagrożenia dla zdrowia i życia oraz zagrożenie katastrofą budowlaną, co stanowi (w razie podjęcia robót bliżej domu) przestępstwo z art. 163 § 1 pkt. 2 kk, a samo wydanie decyzji I instancji sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo zawalenia się budowli - domu małżonków G., co jest przestępstwem z art. 164 § 1 kk.
W odpowiedziach na skargi ww. osób organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o ich oddalenie.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. połączono, na podstawie art. 111 § 1 ppsa sprawy z ww. skarg o sygnaturach akt VII SA/Wa 695/14 i VII SA/Wa 833/14 w celu łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 694/14 i zarządzono prowadzenie ww. spraw pod sygn. VII SA/Wa 694/14.
Na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżących E. S. i A. S. oświadczył, że popiera skargę, wskazał, że decyzja lokalizacyjna z 2005 r. nadal pozostaje w obrocie prawnym, natomiast po wyroku Sądu z dnia 9 stycznia 2014 r. postępowanie wywłaszczeniowe toczy się i nie zostało zakończone żadną decyzją. S. G., E.S. i J. S. oświadczyli, że popierają skargi. Pełnomocnik skarżących B. W. i J.S. oświadczył, że popiera skargę. Pełnomocnicy organu wnieśli o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa, do czego z mocy art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) Sąd jest uprawniony - stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...], który uchylił w części i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej [...] odcinek K. – L. – P., zadanie nr 4: odcinek węzeł "L." - węzeł "W." z włączeniem do drogi L. – P., podzadanie 4.1: odcinek węzeł "L." (bez węzła) - km 21+250.
Zaskarżona decyzja zapadła na skutek ponownego rozpoznania odwołań J. S., H. E. F., A. P. i E. P., B. W.j i J. S., E. S. i A. S. oraz I. G. i S. G. po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1878/12.
W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że postępowanie przed organami toczyło się w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194), zwanej dalej w skrócie "specustawą". Celem tej specustawy jest usprawnienie postępowania w sprawach dotyczących realizacji dróg publicznych i mając na uwadze ten cel ustawodawca wprowadził uproszczoną procedurę w zakresie jej stosowania. Ustawa ta w swej pierwotnej wersji przewidywała w odniesieniu do inwestycji polegającej na budowie drogi wydanie dwóch decyzji, jednej dotyczącej ustalenia lokalizacji drogi (w tym zakresie zastosowanie znajdowały w szczególności przepisy rozdziału 2 ustawy dotyczące właśnie lokalizacji drogi) i drugiej o pozwoleniu na budowę drogi. Ten stan prawny uległ zmianie na skutek nowelizacji przeprowadzonej ustawą z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958), obowiązującą od dnia 10 września 2008 r. Ustawa zmieniająca uchyliła w szczególności rozdział 2 ustawy dotyczący lokalizacji drogi i wprowadziła regulację, zgodnie z którą w stosunku do realizacji inwestycji drogowej nie wydaje się już dwóch odrębnych decyzji, ale wyłącznie jedną decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która zarówno rozstrzyga o kwestii lokalizacji drogi jak i o pozwoleniu na budowę, a także zatwierdza podział nieruchomości. Wprowadzając regulacje sprzyjające dalszemu uproszczeniu i przyśpieszeniu procedury administracyjnej związanej z realizacją inwestycji drogowej ustawodawca zawarł w ustawie zmieniającej przepisy intertemporalne, dotyczące zastosowania dotychczasowych rozwiązań prawnych do już zaistniałych stanów faktycznych i prawnych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie nowelizacji (ust. 1) oraz do przedsięwzięć drogowych, dla których przed dniem wejścia w życie nowelizacji została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji (ust. 2).
Mając na uwadze powyższe Sąd w ww. wyroku stwierdził, że jeżeli w odniesieniu do inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi doszło do wszczęcia postępowania przed dniem 10 września 2008 r. i organ wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi, to w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy dotychczasowe, a więc winna zostać wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Należy pamiętać, że pierwotna wersja specustawy przewidywała w pierwszej kolejności zatwierdzenie decyzją lokalizacyjną projektu podziału nieruchomości, co z kolei otwierało drogę do postępowania wywłaszczeniowego. Nowelizacja ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. dokonała zmiany w tym zakresie stanowiąc, że decyzja o lokalizacji dokonuje wywłaszczenia nieruchomości na cel publiczny. W takiej sytuacji w przypadku wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, gdy w obrocie prawnym istnieje wcześniej wydana decyzja lokalizacyjna powodowałoby, że będą istniały dwie decyzje skutkujące z mocy prawa odjęciem własności.
Sąd podkreślił, iż z akt administracyjnych wynika, że w przedmiocie objętym inwestycją została wydana decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wynika to chociażby ze stanowiska skarżących E. i A. S. zajmowanego w toku całego postępowania administracyjnego. Nie ulega też wątpliwości, że co do tych skarżących toczyło się postępowanie o wywłaszczenie nieruchomości. Sąd podkreślił, że organy w tym zakresie nie poczyniły żadnych ustaleń i nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na dokładne ustalenie stanu faktycznego. Sąd ocenił, że wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w świetle przedstawionych wyżej rozważań ma podstawowe znaczenie dla prawidłowości podejmowanych w niniejszym postępowaniu decyzji. W tym kontekście, Sąd uznał, że rozważenia wymaga, czy wniosek z dnia 14 lipca 2011 r. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad powinien był zostać potraktowany jako wniosek o wydanie pozwolenia na budowę według stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. czy też wniosek ten inicjował zupełnie nowe postępowanie. Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie uniemożliwiał właściwą ocenę prawną złożonego wniosku.
W konsekwencji Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy ustalić istotne dla sprawy okoliczności, a następnie dokonać analizy czy zastosowano właściwe przepisy, uwzględniając treść przepisów przejściowych zawartych w art. 6 ustawy zmieniającej z dnia 25 lipca 2008 r.
Sąd stwierdził, że wobec powyższych uchybień organów, nie mógł ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skarg, ani oceniać w tym kontekście decyzji organu odwoławczego.
Sąd wskazał, że orzekając ponownie w sprawie, organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu, nadto – dokonując ponownej oceny decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. winien w pierwszej kolejności ustalić okoliczności związane z przeprowadzonym postępowaniem lokalizacyjnym. W przypadku stwierdzenia wydania w stosunku do zamierzenia inwestycyjnego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ocenić znaczenie tego faktu w kontekście przepisów przejściowych wprowadzających zmiany w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
W tym miejscu należy wskazać, że z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że organ administracji państwowej, oraz sąd administracyjny rozpoznając sprawę ponownie nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem Sądu, a zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu poglądowi w pełnym zakresie. Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych, co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także - po wzruszeniu wyroku w przewidzianym do tego trybie. W niniejszej sprawie taka okoliczność nie zachodzi.
W ocenie Sądu zarzuty skarg są niezasadne, bowiem Minister zastosował się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Mając na uwadze wytyczne zawarte w ww. wyroku Minister dokonał kontroli stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim sprawdził zakres udzielonego zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w świetle wniosku inwestora z dnia 14 listopada 2011 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, którego korekty dokonano pismami z dnia 16 sierpnia 2011 r. oraz z dnia 24 listopada 2011 r., z zakresem decyzji lokalizacyjnej Wojewody [...]. Sąd podziela argumentację Ministra, że odmienność zakresu decyzji lokalizacyjnej Wojewody [...] w stosunku do wniosku z dnia 14 listopada 2011 r. polega nie tylko na innym określeniu zakresu robót budowlanych, czy też nazwy inwestycji, ale na ustaleniu jej przebiegu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi teren na obszarze wykraczającym poza teren ustalony decyzją lokalizacyjną Wojewody [...].
Trzeba wskazać, że zmiana szerokości projektowanej drogi ekspresowej [...], rozwiązań komunikacyjnych dotyczących węzłów drogowych "W." i "M." oraz powiązań z drogami publicznymi innej kategorii, wymogła zmianę przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, co świadczy o braku tożsamości wniosków w wyniku których wydane zostały wskazane wyżej decyzje. Natomiast możliwość zmiany koncepcji lokalizacji zamierzenia inwestycyjnego należało uznać za dopuszczalną, bowiem to inwestor jest jej dysponentem i ma prawo do jej swobodnego kształtowania, w tym wprowadzenia zmian w ramach zakładanej poprawy funkcjonalności planowanej inwestycji. Dlatego też inwestor był również uprawniony do rozszerzenia zakresu terenu dotyczącego budowy drogi ekspresowej [...] o inne dodatkowe działki.
Słuszne jest stanowisko organu, że nie ma przeszkód, aby inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia obejmującego nieruchomości będące uprzednio przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wydanej na podstawie ustawy dawnej, jeśli zamiar inwestycyjny zarządcy drogi wyrażony we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obejmuje również nieruchomości nie objęte wcześniej decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji drogowej, wydanej na podstawie ustawy dawnej, a konieczne dla prawidłowej realizacji danej inwestycji drogowej. Po przeanalizowaniu zakresu decyzji lokalizacyjnej Wojewody [...], wydanej na podstawie ustawy dawnej, oraz zakres decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Wojewody [...], wydanej na podstawie specustawy należało stwierdzić, iż taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, stąd też inwestor był uprawniony do złożenia wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w oparciu o przepisy specustawy.
Ustalone okoliczności świadczą o braku tożsamości spraw wszczętych na podstawie wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji drogowej i wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, a ujawnione w powyższych wnioskach różnice oraz uwzględnienie przez inwestora we wniosku z dnia 14 listopada 2011 r. stanu prawnego, który zaistniał w wyniku wydania decyzji lokalizacyjnej Wojewody [...], wykluczają przyjęcie, iż mamy do czynienia z kontynuacją prowadzonego postępowania w sprawie lokalizacji drogi. Stąd też, złożenie kolejnego wniosku spowodowało wszczęcie nowego postępowania administracyjnego, zbieżnego, ale nie tożsamego przedmiotowo. Wobec niebudzącego wątpliwości w sprawie faktu wszczęcia postępowania w sprawie w dniu 12 października 2011 r. (zawiadomienie Wojewody [...] o wszczęciu postępowania w sprawie), niebędącego następstwem wydania decyzji o lokalizacji inwestycji drogowej oraz wobec zmiany z dniem 10 września 2008 r. dotychczasowych przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Minister słusznie przyjął, iż wniosek inwestora z dnia 14 listopada 2011 r. został prawidłowo rozpoznany na podstawie przepisów specustawy. Zatem, w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, a więc nie ma konieczności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o art. 24 ustawy dawnej. Należy przy tym wskazać, że wyrok wydany w dniu 11 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1878/12 nie przesądzał o konieczności zastosowania ww. przepisów ustawy zmieniającej, a jedynie wskazywał, aby organ przy ponownym rozpoznaniu odwołań poczynił ustalenia i zbadał, czy przepisów tych nie należy zastosować. Minister postąpił zgodnie z wytycznymi wskazanymi w ww. wyroku, dlatego też nie może być mowy o naruszeniu art. 153 ppsa i przepisów ustawy zmieniającej specustawę.
Niezasadny jest także zarzut E. S. i A. S.naruszenia art. 108 kpa w zw. z art. 17 ust. 1 specustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, gdyż organ winien zastosować w tej kwestii przepisy sprzed nowelizacji. Ponadto bezzasadne są zarzuty zawarte we wszystkich skargach, a dotyczące zastosowania przepisów specustawy w nowym brzmieniu zamiast sprzed nowelizacji.
Następnie należy wskazać, że decyzja Wojewody [...] została wydana na podstawie przepisów ww. specustawy. W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zgodnie z art. 11 a ust. 1 specustawy, inwestor wystąpił z wnioskiem do Wojewody [...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej. Do wniosku inwestor dołączył niezbędne dokumenty w tym: opinie, mapę na której przedstawiono proponowany przebieg inwestycji z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi i mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, jak również określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Inwestor dołączył także projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.
Sąd stwierdza, że organy dokonały prawidłowej oceny formalnych wymogów wniosku inwestora w rozumieniu art. 11 d ust. 1 specustawy, i zasadnie uznały, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z przepisami Prawa budowlanego, stosownie do art. 11 i ust. 1 specustawy.
Zdaniem Sądu, wydana przez Ministra decyzja zawiera elementy, przewidziane w art. 11 f ust. 1 specustawy. Ponadto trzeba wskazać, że prawidłowo poinformowano strony o wszczętym postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji wysyłając zawiadomienia do wnioskodawcy i właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały natomiast poinformowane w drodze obwieszczenia w urzędzie wojewódzkim, w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z dokumentacją dotyczącą inwestycji oraz o możliwości wnoszenia uwag i wniosków, z czego skorzystały. Wszystkie wniesione przez strony uwagi zostały przekazane inwestorowi w celu zajęcia przez niego stanowiska, co do podniesionych zastrzeżeń, a następnie przekazane stronom, w tym skarżącym, udzieloną przez inwestora odpowiedź.
Dokonując analizy zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że stosownie do art. 11 f ust. 1 specustawy zawiera ona wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenie podziału nieruchomości, oznaczenie nieruchomości, które staną się własnością Województwa [...] z dniem, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, oznaczenie nieruchomości, dla których ograniczono sposób korzystania. W decyzji ustalono ponadto warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz warunki wynikające z potrzeb obronności państwa, jak również wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
W ocenie Sądu organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy przeprowadziły postępowanie, z pełnym poszanowaniem zasad postępowania, a w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 kpa. Minister odniósł się do każdego z podniesionych przez skarżących, zarzutów dotyczących przede wszystkim lokalizacji przedmiotowej inwestycji oraz możliwości dokonania zmiany w lokalizacji.
Minister dostrzegł błędy zawarte w decyzji organu pierwszej instancji i dokonał ich korekty, dając temu wyraz w punktach I, II i III sentencji decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. oraz wyczerpująco argumentując powyższe w uzasadnieniu decyzji.
Dokonując wspomnianej korekty rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji Minister nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 kpa i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] w części zasadniczej, tj. ustalenia przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenia podziału nieruchomości i projektu budowlanego.
Następnie trzeba wskazać na charakter inwestycji drogowych, które podlegają szczególnej regulacji ustawowej spowodowanej potrzebą przyspieszenia procesu budowy dróg publicznych. Doszło do uproszczenia procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie budowy dróg publicznych poprzez objęcie w jednym postępowaniu i jednej decyzji czterech postępowań: lokalizacji drogi, podziału nieruchomości, nabywania nieruchomości pod drogi i pozwolenia na jej budowę.
Zgodnie z art. 11a ust. 1 specustawy Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Organ administracji nie jest jednak uprawniony do oceny zasadności, czy celowości zamierzonej inwestycji. O przebiegu inwestycji decyduje inwestor wybierając najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno–wykonawcze. Inwestor wyznacza miejsce oraz sposób realizacji inwestycji, co obejmuje przebieg i szerokość planowanej drogi. Wydając decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ orzekający dokonuje jedynie oceny formalnoprawnej dopuszczalności lokalizacji tej inwestycji. Odmowa wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być oparta wyłącznie o ustalenia organu z których wynikałoby, że przebieg inwestycji zaproponowanej przez inwestora narusza obowiązujące przepisy prawa. W przeciwnym wypadku, stosownie do art. 11a ust. 1 specustawy organ zobligowany jest wydać decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Nie można bowiem uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami art. 11e specustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2416/10, www.cbois.nsa.gov.pl).
Jak słusznie podniósł organ odwoławczy Wojewoda [...], ani Minister nie posiadają kompetencji do zmiany przebiegu linii rozgraniczającej teren planowanej inwestycji wbrew stanowisku inwestora. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Podkreślić należy, że organy wydające decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej są uprawnione jedynie do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego i dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Tylko stwierdzenie przez organ, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa, zobowiązuje ten organ do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej. W przeciwnym razie organ zobligowany jest do wydania decyzji stosownie do art. 11a ust. 1 specustawy.
Zgodnie z treścią art. 11 i ust. 1 specustawy, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Prawa budowlanego. Jak wynika natomiast z treści art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 tej ustawy właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Na marginesie jedynie należy jeszcze wskazać, że nawet w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, niezależnie od charakteru stwierdzonej wadliwości tej decyzji, w przypadku zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 31 ust. 2 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (gdy dotyczy decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jak w niniejszej sprawie), uchylenie tej decyzji przez sąd administracyjny zostało przez ustawodawcę wykluczone. Jeżeli decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotknięta jest wadami określonymi w art. 145 § 1 kpa, czy art. 156 § 1 kpa to wobec ziszczenia się na dzień orzekania, przesłanek określonych w art. 31 ust. 2 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, sąd administracyjny nie może zaskarżonej decyzji uchylić, a jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ppsa stwierdzić może wydanie jej z naruszeniem określonych przepisów prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 984/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 603/11).
Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Natomiast powody wydanego rozstrzygnięcia łącznie z wyjaśnieniami dotyczącymi podnoszonych przez skarżących i inne strony zarzutów zostały przedstawione w wyczerpującym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd w pełni podziela tę argumentację.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut E. S. i A. S.nieuwzględnienia przez Ministra wyroków z dnia 18 grudnia 2013 r., którym uchylono decyzje obu instancji wydane w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość i 9 stycznia 2014 r., którym uchylono decyzje wydane w przedmiocie umorzenia postępowania wywłaszczeniowego, ponieważ dotyczą one materii będących poza postępowaniem dotyczącym wydawanej na podstawie specustawy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Nie można także uznać, aby postępowanie w przedmiocie ww. materii powodowało bezprzedmiotowość postępowania w kwestii zezwolenia na realizację inwestycji drogowej i rodziło konieczność umorzenia tego postępowania (art. 105 § 1 kpa), czy też konieczność, jak już wskazano wyżej, zastosowania art. 6 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej specustawę.
Bezzasadny jest również zarzut ww. skarżących naruszenia art. 108 kpa i art. 17 specustawy. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 specustawy wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Wobec powyższego, art. 108 kpa, stanowiący ogólną regulację dopuszczalności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sprawach o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej nie znajdzie zastosowania. Należy podkreślić, że uzasadnienie przez inwestora wniosku o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności względami społecznymi lub gospodarczymi stanowi wystarczającą przesłankę do uwzględnienia tego wniosku przez organ orzekający w przedmiotowej sprawie. Jak wskazują poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, planowe terminy realizacji inwestycji, poprawa jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników dróg oraz efektywne gospodarowanie publicznymi środkami finansowymi oraz środkami pochodzącymi z funduszy unijnych zawsze stanowić będą o zaistnieniu "uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 17 ust. 1 specustawy (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1447/06, z dnia 16 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1099/06 oraz z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1716/06). W ślad za Ministrem należy wskazać, że inwestor wyczerpująco i szczegółowo uzasadnił wniosek o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a przedstawione w uzasadnieniu tego wniosku argumenty należało uznać za całkowicie zasadne.
Odnosząc się do zawartego w skardze B. W. i J. S. zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa w związku z art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez zaprojektowanie przedmiotowej inwestycji drogowej wraz ze związanymi z nią urządzeniami bez poszanowania występujących w jej obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich, ograniczając sposób korzystania z nieruchomości bez dokonania stosownej analizy Sąd podziela pogląd Ministra, że nieruchomości skarżących nie znajdują się w liniach rozgraniczających teren inwestycji, a zaskarżona decyzja ograniczyła sposób korzystania z powyższych nieruchomości w związku z zaplanowaną przebudową sieci energetycznej.
Z akt sprawy wynika, że w ramach projektowanej inwestycji zaszła konieczność wykonania nowych słupów energetycznych, m in. na działce nr ew. [...], nie będącej własnością skarżących, stąd też inwestor przewidział dokonanie przewieszenia linii energetycznej 110 kV pomiędzy nowoprojektowanymi słupami a słupami istniejącymi na działkach o nr ew. [...] i [...], obręb [...] – P., gmina W., stanowiących własność skarżących. Powyższe czynności nie ingerują w istniejący stan prawny nieruchomości, gdyż przedmiotowe przewieszenie zostanie dokonane po śladzie istniejącej linii energetycznej, a przedmiotowa linia energetyczna pozostaje linią średniego napięcia.
W związku zawartymi w skardze B. W. i J. S. twierdzeniami, że organ nie zbadał, czy zaprojektowana linia energetyczna, biegnąca do niedziałającego zakładu [...] i odlewni [...], jest eksploatowana i potrzebna, czy przesyłana przedmiotową linią energetyczną energia jest zgodna z założonymi dla niej mocami przesyłowymi oraz czy słupy energetyczne nie są większe niż rzeczywiście potrzebne i nie zajmują zbyt dużej powierzchnię, a także nie zbadał czy przedmiotowe słupy nie mogą być tak posadowione, aby część działki można było wykorzystać na cele budowlane należy wskazać, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ nie bada zasadności usytuowania istniejącej, nie ulegającej przeniesieniu, infrastruktury energetycznej oraz jej parametrów.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 ust 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, trzeba wskazać, że przedmiotowy przepis nie znajduje zastosowania w postępowaniach o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Słuszny jest zatem wywód Ministra, że stosownie do treści art. 23 specustawy przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się jedynie w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 zatytułowanym "Nabywanie nieruchomości pod drogi".
Zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e specustawy, w przypadku kolizji istniejącej sieci uzbrojenia z przebiegiem projektowanej drogi publicznej na inwestorze ciąży obowiązek dokonania jej przebudowy. Mając powyższe na uwadze Wojewoda [...] w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej orzekł m.in. o obowiązku przebudowy sieci energetycznej na ww. działkach o nr ew. [...] i [...], oraz określił ograniczenia w korzystaniu z ww. nieruchomości dla realizacji powyższego obowiązku zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g specustawy.
Ponadto, stosownie do treści art. 11 f ust. 2 specustawy, Wojewoda [...] w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej orzekł, że zgodnie z przepisami art. 124 ust. 4-8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe, albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi m.in., że odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
Bezzasadne są, zawarte w skardze I. i S. G., zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 § 3 kpa w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości bez dokonania stosownej analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości.
Zgodnie z ww. przepisem prawa budowlanego, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Jak wynika z akt sprawy w celu zapewnienia m.in. nieruchomości skarżących dostępu do drogi publicznej inwestor przewidział budowę drogi dojazdowej Nr [...].
Jeszcze raz należy wskazać, że zgodnie z art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. specustawy, w przypadku kolizji istniejącej sieci uzbrojenia z przebiegiem projektowanej drogi publicznej na inwestorze ciąży obowiązek dokonania jej przebudowy. Skoro, w związku z planowaną inwestycją zaszła konieczność przebudowy sieci teletechnicznej i sanitarnej m.in. na nieruchomości nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g specustawy, ograniczył sposób jej korzystania, przy czym do przedmiotowych ograniczeń zastosowanie mają art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez całkowicie bezprawne ustanowienie na nieruchomości nowej służebności przesyłu bez wyraźnie wskazanej podstawy prawnej, bez jakichkolwiek rokowań w tym zakresie oraz bez udzielenia jakichkolwiek informacji dotyczących planowanych zmian w zagospodarowaniu nieruchomości. Słuszny jest przy tym pogląd Ministra, że wynikający z ww. art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e specustawy, obowiązek przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia kolidującej z inwestycją stanowi również o możliwości ułożenia jej w nowym śladzie. W związku z czym inwestor, dokonując lokalizacji na nieruchomości skarżących kanalizacji kablowej, nie naruszył prawa.
W związku z zarzutami dotyczącymi rozbieżności pomiędzy założonymi liniami rozgraniczającymi teren ustalonymi na etapie wydawania decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] grudnia 2009 r., ustalającej środowiskowe uwarunkowania, a ustalonymi na etapie postępowania zakończonego postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] listopada 2011 r., uzgadniającym realizację przedmiotowego przedsięwzięcia wskazać należy, że Minister w zaskarżonej decyzji wyczerpująco wyjaśnił, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje w oparciu o ogólne dane projektowe bazujące na opracowaniu koncepcyjnym. Na tym etapie następuje wybór najbardziej korzystnego wariantu przebiegu inwestycji i brak jest wtedy dokładnych rozwiązań projektowych, które zostają przyjęte dopiero podczas opracowania projektu budowlanego. W związku z powyższym zaszła konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, w oparciu o nowy raport uwzględniający rozwiązania projektowe zawarte w projekcie budowlanym. Sąd powyższe stanowisko Ministra całkowicie podziela.
W przedmiotowej sprawie, na etapie opracowania projektu budowlanego, linie rozgraniczające zostały przyjęte w zakresie niezbędnym do zaprojektowania wszystkich elementów drogi ekspresowej oraz urządzeń towarzyszących, w tym urządzeń ochrony środowiska, a zakres linii rozgraniczających uległ zawężeniu. W konsekwencji powyższego budynek mieszkalny skarżących nie został objęty zakresem inwestycji, wobec czego nie jest przeznaczony do rozbiórki.
W związku z zarzutem zawężenia linii rozgraniczających teren inwestycji i niedotrzymania parametrów określonych w ustawie o drogach publicznych, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia § 6, § 7 ust. 1 i § 8 ust 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz art. 43 ust 1 ustawy o drogach publicznych podkreślić należy, że powołany przepisy ustawy o drogach publicznych dotyczy lokalizowania budynków przy istniejących drogach a nie sytuowania dróg publicznych przy budynkach. Dlatego też zbędnym byłoby przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność jednoznacznego ustalenia rzeczywistej, faktycznej odległości od zewnętrznej krawędzi projektowanej drogi ekspresowej [...] oraz projektowanej drogi dojazdowej nr [...] do domu skarżących.
Mając na uwadze podniesioną przez skarżących kwestię braku uzyskania przez inwestora pozwolenia oraz niezaprojektowania przebudowy istniejącej w obrębie nieruchomości skarżących sieci gazowej kolidującej z przedmiotową inwestycją drogową, podkreślić należy, że zgodnie z wydaną decyzją oraz zatwierdzonym projektem budowlanym w obrębie nieruchomości skarżących nr [...] inwestor nie przewidział przebudowy sieci gazowej oraz energetycznej. Nie można pominąć, że Wojewoda [...] w punkcie VIII.5 i VIII.6 orzekł odpowiednio o obowiązku przebudowy sieci uzbrojenia oraz dróg innych kategorii na działkach, które nie zostały objęte liniami rozgraniczającymi teren inwestycji.
Skarżący zarzucili także, że wywłaszczenie frontowej części działki spowoduje likwidację przydomowej oczyszczalni ścieków, pozbawiając ich możliwości odprowadzania nieczystości z domu skarżących. Wskazali, że pozostała zbyt mała powierzchnia działki, która uniemożliwia odbudowę oczyszczalni, a także budowę zbiornika bezodpływowego. Należy wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 3 specustawy w przypadku, gdy pozostała po podziale część nieruchomości nie będzie nadawać się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Jednakże wskazana kwestia nie jest rozstrzygana w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Sąd uznał, że Minister w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające, stosownie do reguł określonych w 7 i 77 § 1 kpa, szczegółowo zbadał i rozważył argumenty przedstawione przez strony, jak również podjął wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W toku postępowania przez organami obu instancji dokonano wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa, natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Nie można w świetle powyższego zgodzić się z twierdzeniami, że organy nie orzekły na podstawie całości akt sprawy, a pewne dokumenty zaginęły.
Sąd na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. oddalił wniosek pełnomocnika skarżących I. G. i S. G. o dopuszczenie dowodu z dokumentów dotyczących postępowania organu w niniejszej sprawie, a także postępowania związanego z wykupem na podstawie art. 13 specustawy nieruchomości skarżących, tj. na okoliczność łamania procedury administracyjnej, pozornego prowadzenia postępowania zmierzającego do przewlekłości tego postępowania a nie jego merytorycznego rozstrzygnięcia, a także wymuszenia na skarżących wykupu nieruchomości po zaniżonej cenie, z uwagi na to, że podniesione przez skarżących w tezie dowodowej okoliczności nie mają znaczenia dla materii niniejszej sprawy i pozostają bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia.
Uznając zarzuty skarg za bezzasadne Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło