II OSK 712/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-11
Skład orzekający: Jerzy Bujko, Alicja Plucińska-Filipowicz, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, prawidłowo ustalił dotychczasowy sposób użytkowania tego obiektu, opierając się jedynie na decyzjach o warunkach zabudowy i środowiskowych uwarunkowaniach, bez jednoznacznego ustalenia pierwotnego przeznaczenia obiektu i faktycznego sposobu jego użytkowania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd ten nie uwzględnił całości materiału dowodowego, w tym zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego przez inwestorów, które jednoznacznie określało dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania. Sąd kasacyjny stwierdził, że zintensyfikowany zakres działalności, wynikający ze zgłoszenia, niewątpliwie świadczy o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, co uzasadniało zastosowanie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. W związku z tym, błędy WSA w ocenie materiału dowodowego i wytycznych co do dalszego postępowania uzasadniały uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania kurnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że nie ustaliły one jednoznacznie pierwotnego sposobu użytkowania obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd ten pominął istotne dowody, w tym zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania przez inwestorów, które wykazywało zintensyfikowanie działalności i tym samym zmianę sposobu użytkowania obiektu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia NSA del. Jerzy Solarski Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1931/10 w sprawie ze skargi J..L. i J.L. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego stanu użytkowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od J.L. i J.L. na rzecz Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie kwotę 450 (słownie: czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1931/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej WSA, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.L. i J.L. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego stanu użytkowania kurnika – uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. (dalej PINB) z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...].
W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną:
decyzją z dnia [...] marca 2010 r. PINB, na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nakazał J.L. i J.L. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania kurnika (drugiego od strony rzeki W.) do systemu chowu ściółkowego, z powodu użytkowania kurnika pomimo nakazu wstrzymania jego użytkowania, nałożonego postanowieniem PINB nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Po rozpatrzeniu odwołania J.L. i J.L., MWINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, potwierdzając prawidłowość ustaleń co do wystąpienia samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego kurnika. Organ wskazał, że skoro Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] ustalił warunki zabudowy dla działki nr [...] w Z. dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku kurnika z systemu chowu ściółkowego na system chowu klatkowego o obsadzie 42 500 sztuk niosek to oznacza, że zachodzi zmiana sposobu użytkowania kurnika. Wobec tego inwestor był zobowiązany dokonać w tym zakresie zgłoszenia, przy czym z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że takie zgłoszenie zostało dokonane w dniu 19 czerwca 2009 r., a więc już po zmianie sposobu użytkowania. Zatem, w myśl art. 71 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, zgłoszenie to nie wywołuje skutków prawnych. Niezależnie od tego, za uznaniem zmiany sposobu użytkowania budynku przemawia decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] lutego 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania dwóch istniejących budynków kurników fermy drobiu. Przedmiotowy budynek na dzień przeprowadzenia oględzin, tj. 24 lutego 2010 r., był użytkowany w systemie klatkowym, pomimo wstrzymania jego użytkowania postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. (wg oświadczenia inwestora został zasiedlony 36 000 sztuk kur niosek w dniu 22 lutego 2010 r.), co obligowało organ I instancji do wydania w drodze decyzji nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutu skarżących dotyczącego pozbawienia możności obrony praw w myśl art. 10 K.p.a, gdyż strony były informowane o każdych czynnościach organu I instancji i brały czynny udział w toczącym się postępowaniu. Nie stwierdził również rażącego naruszenia innych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jak i Prawa budowlanego.
W skardze J.L. i J.L. wnieśli o uchylenie w całości decyzji MWINB, zarzucając jej naruszenie prawa poprzez rażące błędy w wydanych postanowieniach i decyzjach oraz przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, niespełnienie wymogów art. 10 K.p.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 71 ustawy - Prawo budowlane, nierzetelne i niewystarczające zebranie materiału dowodowego skutkujące naruszeniem art. 7 i 8 K.p.a. Zakwestionowali ustalenia dotyczące zmiany sposobu użytkowania kurnika podnosząc, że kurnik jest użytkowany jako kurnik, a jedynie zmianie uległ sposób chowu kur ze ściółkowego na klatkowy.
W odpowiedzi na skargę MWINB podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stwierdzając, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowi przepis art. 71a ust. 4 ustawy - Prawo budowlane. W ocenie organów budynek kurnika jest nadal użytkowany, pomimo jego wstrzymania postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Jednakże organy nie ustaliły pierwotnego sposobu użytkowania obiektu. W aktach sprawy znajduje się jedynie decyzja Starosty Ż. z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] o pozwoleniu na nadbudowę budynku kurnika "nr 2" w systemie chowu ściółkowego stwierdzająca zgodność nadbudowy z ustaleniami decyzji Wójta Gminy L. Nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. o warunkach zabudowy oraz decyzja Wójta Gminy L. zezwalająca na zmianę sposobu użytkowania kurnika ze ściółkowego na klatkowy, podczas gdy brak jest zarówno decyzji o pozwoleniu na budowę jak i ewentualnych później wydawanych decyzji, na podstawie których można bezsprzecznie ustalić pierwotne przeznaczenie obiektu. W tym zakresie niewystarczające jest ograniczenie się do stwierdzenia, w jaki sposób obiekt był faktycznie ostatnio użytkowany, gdyż samo to ustalenie nie przesądza o jego zgodności z rzeczywistym przeznaczeniem obiektu budowlanego, a tym samym zgodności z przepisami prawa budowlanego. Organ wydając nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu uznał, że zaszła zmiana sposobu jego użytkowania jedynie w oparciu o decyzje Wójta Gminy L. z dnia [...] maja 2008 r. o warunkach zabudowy oraz z dnia [...] lutego 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejących budynków kurników fermy drobiu, gdy tymczasem istotą postępowania organów obu instancji powinno być ustalenie, czy rzeczywiście doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego. Zmiana taka – zgodnie z ust. 2 tego artykułu – wymaga bowiem uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi i dołączenia dokumentów określonych w pkt 1-6 tego przepisu. Zmiana sposobu użytkowania bez wymaganego zgłoszenia powoduje wszczęcie postępowania określonego w art. 71a ustawy - Prawo budowlane, jednak warunkiem sine qua non wydania postanowienia, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu dotyczącego wstrzymania użytkowania obiektu lub jego części oraz zobowiązania do przedłożenia dokumentacji, jest uprzednie jednoznaczne i niewątpliwe ustalenie, że istotnie doszło do zmiany sposobu użytkowania, w sposób określony w art. 71 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Aby móc dokonać takiego ustalenia, należy w pierwszej kolejności wykazać, jaki był dotychczasowy sposób użytkowania obiektu, a następnie odnieść go do aktualnego. Brak ustaleń w tym zakresie prowadzi do stwierdzenia o nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a więc naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a., co jest szczególnie istotne z uwagi na określony w art. 71a ust. 4 ustawy skutek niewykonania obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym na podstawie ust. 1 tego artykułu, a polegający na nakazie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. W razie wadliwego ustalenia przez organy poprzedniego sposobu użytkowania obiektu i niewykonania przez stronę obowiązku określonego w wydanym postanowieniu, mógłby bowiem zaistnieć stan, w którym strona zostałaby zobowiązana do przywrócenia sposobu użytkowania sprzecznego z legalnie funkcjonującą w obiegu prawnym decyzją, np. o pozwoleniu na użytkowanie albo z dokonanym legalnie zgłoszeniem (wyrok WSA w Opolu z dnia 3 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Op 363/07). Brak ustaleń co do dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu powoduje, że nie można stwierdzić, czy doszło w tym zakresie do zmiany. Sama zmiana chowu kur z klatkowego na ściółkowy mogłaby stanowić zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane zmianę sposobu użytkowania tylko o tyle, o ile zmieniłyby się określone prawem warunki, np. jeśli doszłoby do zintensyfikowania dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, a to można ustalić jedynie w oparciu o ich porównanie z warunkami poprzednio prowadzonej działalności, zgodnej z przeznaczeniem obiektu. WSA wskazał tym samym na argumenty podniesione w odwołaniu i w skardze, że faktycznie nie nastąpiła żadna zmiana sposobu użytkowania kurnika, a zmienił się jedynie sposób chowu kur z klatkowego na ściółkowy. Organ zaś nie podjął żadnych czynności w celu wykazania zmiany sposobu użytkowania, a wydając decyzję pociągającą za sobą poważne skutki finansowe bez dostatecznego wyjaśnienia stanu sprawy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podsumowując WSA wskazał na obowiązek ustalenia przez organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy pierwotnego przeznaczenie kurnika, czy rzeczywiście nastąpiła zmiana sposobu jego użytkowania w aspekcie art. 71 ust. 1 pkt 2, a także jaka ilość kur była pierwotnie przewidziana do obsady w obiekcie i jaki miał być system ich chowu. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń organ będzie mógł dokonać oceny, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania kurnika.
W skardze kasacyjnej MWINB, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, przy zasądzeniu kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie - przy stwierdzeniu przesłanek z art. 188 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi J.L. i J.L. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisu art. 16 § 1 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego nieuwzględnieniu przy ocenie postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego w sprawie,
2. naruszenie przepisu art. 77 § 4 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego nieuwzględnieniu przy ocenie postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego w sprawie,
3. naruszenie przepisu art. 76 § 1 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, iż nie został on uwzględniony przy ocenie postępowania dowodowego i podjętych ustaleń faktycznych w sprawie dokonanych przez organy nadzoru budowlanego,
4. naruszenie przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243 poz. 1623) poprzez uznanie, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania, mimo wykazania tego przez organy nadzoru budowlanego,
5. naruszenie art. 71a ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, poprzez przyjęcie braku przesłanek do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, mimo obowiązywania prawomocnego postanowienia wydanego na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego wstrzymującego użytkowanie i stwierdzenie faktu użytkowania obiektu.
Natomiast na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono:
1. naruszenie przepisu art. 133 § 1 w/w ustawy, poprzez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy przedstawionych Sądowi,
2. naruszenie przepisu art. 141 § 4 w/w ustawy, poprzez sformułowanie błędnych wskazań co do dalszego postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie został ustalony dotychczasowy sposób użytkowania obiektu budowlanego, co potwierdzają jego właściciele oraz decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] maja 2008 r. ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania i decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejących kurników. Przesądzają one, że zamierzone zmiany związane z zastąpieniem systemu chowu ściółkowego systemem klatkowym są zmianami sposobu użytkowania obiektu, zaś Sąd pominął w tym zakresie skutki prawne wynikające z oceny ustaleń organów nadzoru budowlanego. W konsekwencji nietrafne jest twierdzenie Sądu o braku możliwości ustalenia, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu, a przez to oceny prawidłowości zastosowania art. 71a Prawa budowlanego. J.L. i J.L. wykonywali przy tym czynności zmierzające do legalizacji dokonanej zmiany sposobu użytkowania, o czym świadczy dostarczenie żądanych w trybie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego dokumentów. Zatem, działając w ramach procedury przewidzianej tym przepisem, wobec stwierdzenia użytkowania obiektu mimo postanowienia wstrzymującego to użytkowanie, organ I instancji zobligowany był wydać decyzję, o jakiej mowa w art. 71a ust. 4 tej ustawy. Zdaniem strony skarżącej, Sąd poprzez brak odniesienia się do znaczenia obydwu wymienionych powyżej decyzji Wójta Gminy L. nie uwzględnił całego zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, przyznając jednocześnie, że należałoby uznać za zmianę sposobu użytkowania obiektu kurnika "jeśli doszłoby do zintensyfikowania dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu", co w kontekście wskazanych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] lutego 2009 r. liczb jest oczywiste (22 000 kurcząt brojlerów i 5000 kurcząt na nioski przy dotychczasowym systemie chowu ściółkowego, a zamierzoną łączną obsadą kur niosek w obu kurnikach w liczbie 76500 sztuk w systemie chowu klatkowego). W tym stanie rzeczy niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym jest stwierdzenie naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. Ponieważ w sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym przez Sąd, sformułowane zalecenia pozbawione są podstaw prawnych, gdyż prowadziłyby do przewlekłości postępowania i gromadzenia dowodów w kwestii już wyjaśnionej i ustalonej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona, chociaż nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z, dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a./, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw.
Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych, wobec tego w pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w ramach których skarżący kasacyjnie wskazał na art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy przedstawionych Sądowi, a także naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sformułowanie błędnych wskazań co do dalszego postępowania w sprawie.
W odniesieniu do pierwszego ze wskazanych przepisów stwierdzić należy, że podstawą orzekania przez sąd administracyjny są akta sprawy /sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt spraw chyba, że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2./. Z przepisu tego wynika, że kontrola legalności zaskarżonego aktu nie może być przeprowadzona w oderwaniu od zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i w oderwaniu od ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie /por. wyrok NSA z dnia 12. stycznia 2012 r. sygn. II GSK 1205/11, LEX nr 11097331/.
W rozpoznawanej sprawie naruszenie przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. polegało na tym, że zostały pominięte niektóre dowody zgromadzone w trakcie postępowania administracyjnego, w tym dokumenty przedłożone przez adresata decyzji zaskarżonych do WSA. Przypomnieć bowiem należy, że sprawa dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, dokonanego w warunkach samowoli. Wynika to z postanowienia PINB Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., gdzie organ ten, na podstawie art., 83, art. 71a ust. 1 pkt 1,2 w zw. z art. 71 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, w trybie natychmiastowym nakazał wstrzymać użytkowanie budynku kurnika na działce nr [...], drugiego od strony W., z nałożeniem obowiązku przedłożenia dokumentacji dotyczącej zmiany sposobu użytkowania tego obiektu. Postanowienie, jako nie podlegające odrębnemu zaskarżeniu, nie było przez J.L. i J.L. objęte skargą, nie zostało też zaskarżonym wyrokiem uchylone, mimo uprawnień Sądu wynikających z przepisu art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a. W wykonaniu tego postanowienia adresaci decyzji dokonali zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego kurnika i podkreślić należy, że zgłoszenia to, jako wniosek do organu właściwego, spełniało warunki wymagane art. 71 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, w zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części /zd. drugie/. Na karcie 36 akt adm. znajduje się zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania z daty 19 czerwca 2009 r., w którym inwestorzy wskazali zarówno dotychczasowy, jak i zamierzony sposób użytkowania kurnika. Ze zgłoszenia tego jednoznacznie wynika, że dotychczasowy sposób użytkowania, to chów kur w systemie ściółkowym w ilości 10.000 sztuk, a zamierzony – 42. 500 sztuk w systemie bateryjnym. Zatem to inwestor jednoznacznie określił dotychczasowy sposób użytkowania, a więc zakres /intensywność/ chowu kur, co w odniesieniu do art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, niewątpliwie świadczy o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W tym miejscy zauważyć należy, że wywody WSA odnoście do treści ostatnio wskazanego przepisu zasługują na pełną aprobatę, skoro Sąd stwierdza, że "sama zmiana chowu kur z klatkowego na ściółkowy mogłaby stanowić /.../ zmianę sposobu użytkowania jednakże tylko o tyle, o ile zmieniłyby się określane prawem warunki np., jeśli doszłoby do zintensyfikowania dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu" /str. 8 uzasadnienia/. Podzielając to stanowisko stwierdzić należy, że w świetle dokonanego przez inwestorów zgłoszenia następuje zmiana sposobu użytkowania kurnika, bowiem zintensyfikowany zakres działalności niewątpliwie skutkuje zmianami w zakresie ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń, przy czym podkreślić należy, że chodzi tu wyłącznie o ilość sztuk /rozmiar hodowli/, a nie o system, w jakim hodowla ta będzie prowadzona /bez znaczenia dla sprawy pozostaje system – ściółkowy czy klatkowy – w jakim chów będzie prowadzony/. Zgłoszenie to, a także załączone doń decyzje Wójta Gminy L, z dnia [...] maja 2008 r. o warunkach zabudowy oraz z dnia [...] lutego 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejących budynków kurników fermy drobiu, z zawartymi w rozstrzygnięciach tych ustaleniami o dotychczasowym sposobie użytkowania kurników /rozmiarze hodowli/, zostały pominięte przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji, co zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. czyni usprawiedliwionym.
Konsekwencją naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. jest zasadność zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie wytycznych co do dalszego postępowania, skoro wymienione powyżej dowody nie zostały przez WSA uwzględnione, a wytyczne obligują organ nadzoru budowlanego właśnie do poczynienia ustaleń w zakresie pierwotnego sposobu użytkowania kurnika, który został nie tylko w zgłoszeniu jednoznacznie wskazany przez inwestorów, ale również określony w postępowaniach zakończonych decyzjami Wójta Gminy L. z dnia [...] maja 2008 r. oraz z dnia [...] lutego 2009 r.
Jeśli chodzi o zarzuty określone w skardze kasacyjnej, jako mające oparcie w przepisie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a dotyczące naruszenia przepisu art. 16 § 1 K.p.a., art. 77 § 4 K.p.a. oraz art. 76 § 1 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu tych przepisów przy ocenie postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego w sprawie stwierdzać należy, że w tym zakresie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych postaw. Nie rozważając kwestii, czy powyższe regulacje stanowią przepisy prawa materialnego czy procesowego /co do zasady, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią podstawę zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 p.p.s.a./ przypomnieć należy, że pierwszy z powyższych przepisów statuuje zasadę trwałości decyzji administracyjnych, drugi stwierdza, że fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu zaś trzeci – dotyczy dokumentów urzędowych. W rozpoznawanej sprawie WSA nie zakwestionował decyzji Wójta Gminy L. dnia [...] maja 2008 r. o warunkach zabudowy ani decyzji tegoż organu z dnia [...] lutego 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejących budynków kurników fermy drobiu, a jedynie nie uwzględnił tych rozstrzygnięć przy dokonywaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji. Nie uwzględnił więc całości zgromadzonego przez organy nadzoru budowlanego materiału dowodowego, co nie może być uznane jako naruszenie art. 16 § 1 K.p.a., art. 77 § 4 K.p.a. oraz art. 76 § 1 K.p.a.
Dalsza część zarzutu zakwalifikowanego z podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez uznanie, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania, mimo wykazania tego przez organy nadzoru budowlanego.
Jak już wyżej wskazano, WSA prawidłowo odczytał normę zawartą w tym przepisie /str. 8 uzasadnienia/, jednakże przy zakwestionowaniu przyjętego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego, nie podzielił stanowiska w zakresie jego subsumcji. Jeżeli więc stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony, to w takim przypadku ocena w zakresie subsumcji prawa materialnego jest przedwczesna. Zatem nie można mówić o naruszeniu przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Dalsza część zarzutu dotyczy naruszenia art. 71a ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, poprzez przyjęcie braku przesłanek do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, mimo obowiązywania prawomocnego postanowienia wydanego na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego wstrzymującego użytkowanie i stwierdzenie faktu użytkowania obiektu.
W tym zakresie skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż mimo uwzględnienia przez WSA skargi i uchyleniu decyzji organów obu instancji nakazujących przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, w obrocie prawnym pozostało postanowienie wydane na podstawie art. 71a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, wstrzymujące w trybie natychmiastowym użytkowanie budynku kurnika na działce nr [...], pierwszego od strony W.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że w dniu 24 lutego 2010 r. w kurniku była prowadzona hodowla 36.000 sztuk kur /vide: protokół oględzin - k. 59-60/. Okoliczność ta w powiązaniu z postanowieniem PINB nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nakazującym w trybie natychmiastowym wstrzymanie użytkowania budynku kurnika na działce nr [...], pierwszego od strony W., przy bezskuteczności procedury zgłoszeniowej dokonanej zgłoszeniem z dnia 19 czerwca 2009 r., uzasadniała zastosowanie przepisu art. 71a ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w wyroku, w oparciu o przepis art. 185 § 1 p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego, na które złożył się wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 200 zł, ma oparcie w przepisie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło