II OSK 719/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Arkadiusz Despot- Mładanowicz, Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia WSA (del.) Mirosław Gdesz (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 861/16 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 września 2016 r. sygn. IV SA/Wa 861/16, oddalił skargę M. B. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. nr (...) z dnia (...) kwietnia 2015 r., w części w jakiej ustalono jednorazową opłatę, należną od skarżącego - zbywcy nieruchomości położonej w J., przy ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. (...) obręb (...) o powierzchni 600 m2, w wysokości 3240 złotych, z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości, spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowiły przepisy: art. 104 i art.107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: Kpa), art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199, dalej upzp) oraz uchwała nr (...) Rady Miasta J. z dnia (...) lipca 2005 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta J. obszaru (...) (Dz. Urz Woj. M. nr (...) z 2005 r. poz. (...). Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego tj.- - art. 36 ust. 4 upzp oraz art.37 ust. 1 upzp, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie mimo braku podstaw do ustalenia wzrostu wartości nieruchomości skarżącego na skutek uchwalenia nowego planu miejscowego, skutkujące oddaleniem skargi i pozostawieniem w obrocie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydanej z naruszeniem prawa materialnego; - art. 37 ust. 11 upzp oraz art. 154 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (wówczas - Dz.U. z 2015 poz., 1774 ze zm.) - poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie art. 154 ust. 2 i 3 ugn nie znajduje zastosowania, w przypadku, gdy przepis art. 37 ust. 11 upzp zawiera delegację ustawową w tym zakresie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż wzrost wartości rynkowej nieruchomości skarżącego powinien być ustalony według faktycznego sposobu jej wykorzystywania, nie zaś zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, co doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia skargi. W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej Ppsa ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zdanie drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez sąd pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie kluczową kwestią jest to, czy zasadnie ustalając wartość nieruchomości według stanu sprzed uchwalenia planu, pominięto ustalenia studium, bazując wyłącznie na faktycznym sposobie korzystania z nieruchomości. Odpowiadając na to pytanie stwierdzić należy, że w świetle jednoznacznej treści art. 37 ust. 1 upzp, określając wartość nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego, konieczne jest uwzględnienie przeznaczenia terenu wyznaczonego sprzed zmiany planu, a w przypadku jego braku, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości (względnie jeżeli jest to korzystniejsze - przeznaczenia w planie ogólnym, który wygasł z dniem 31 grudnia 2003 r. art. 87 ust. 3a upzp). Przy tym przez "faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości" należy rozumieć wyłącznie stan rzeczywisty nieruchomości przed uchwaleniem planu, a nie potencjalne możliwości jej zagospodarowania. Skoro przed uchwaleniem planu nie został w sposób formalny zmieniony status planistyczny nieruchomości poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy, to hipotetyczne dywagacje w zakresie możliwego sposobu zagospodarowania nieruchomości są całkowicie bezprzedmiotowe i nie mogą mieć wpływu na ustalenie tego jaki był rzeczywisty status nieruchomości. Określając wartość nieruchomości według faktycznego sposobu korzystania, zgodnie z art. 37 ust. 1 upzp, niedopuszczalne jest tym samym odwoływanie się do ustaleń wynikających z studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które nie daje stronie prawa do zagospodarowania nieruchomości, a jest jedynie wewnętrznym aktem gminy określającym przyszłe kierunki zagospodarowania przestrzennego. W świetle treści art. 37 ust. 1 upzp brak jest podstaw do literalnego stosowania art. 154 ust. 2 i ust. 3 ugn, przy ustalaniu opłaty z tytułu ulepszenia planistycznego. W tym miejscu należy zaznaczyć, że powyższe stanowisko było już wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1496/11 oraz w wyroku z 7 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2688/11, a skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela. Jak zatem prawidłowo stwierdził Sąd I instancji przy ustaleniu wartości nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego, należało uwzględnić wyłącznie faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości, a nie ustalenia studium. W związku z tym stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie naruszył art. 154 ust. 2 i 3 ugn w zw. z art. 37 ust. 11 upzp, jak również w konsekwencji nie naruszył art. 36 ust. 4 i 37 ust. 1 upzp. Mając na uwadze, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa oddalił skargę kasacyjną.