II OSK 753/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz ( spr. ), Sędziowie NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Anna Łuczaj, Protokolant Krzysztof Tkacz, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. S.A. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 859/04 w sprawie ze skargi E. S.A. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczenie warunków ustalonych w pozwoleniu na wprowadzenie gazów i płynów do powietrza oddala skargę kasacyjną; II OSK 753/05 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 859/04 po rozpoznaniu skargi E. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2004 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnej emisji gazów i pyłów do powietrza z określonego emitora w uzasadnieniu podał, że warunki emisji dla skarżącego określała decyzja ustalająca ilości i rodzaje substancji dopuszczalnych do wprowadzenia do powietrza łącznie i osobno dla każdego źródła emisji i emitora oraz warunki ich wprowadzania. Wyniki pomiaru wykazały emisję substancji, które nie były dopuszczone do wprowadzania do powietrza. Substancji nie wymienionych w tej decyzji nie można w ogóle emitować, co powoduje, że stwierdzenie emisji przez stronę skutkuje wymierzeniem kary pieniężnej biegnącej na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm./. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie E. S.A. podniosła, że w dacie wydania decyzji o dopuszczalnej emisji nie były określone wartości odniesienia dla określonych substancji, co wyłączało możliwość określenia poziomu dopuszczalnej emisji tych substancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną wskazując, że karę pieniężną wymierza się nie tylko za przekroczenie emisji pyłów i gazów wymienionych w decyzji o dopuszczalnej emisji, ale również i z tytułu emisji w tej decyzji nie wymienionych, wskazując na to, iż pogląd taki wyrażany był w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyroki z dnia 28 października 1996 r. sygn. akt IV SA 455/96, z dnia 19 listopada 1997 r. sygn. akt IV SA 174/96, z dnia 3 kwietnia 2000 r. sygn. akt IV SA 281/98 niepubl. wydane na gruncie analogicznej regulacji art. 110 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska - Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm./. W związku z argumentem strony skarżącej co do tego, że zgodnie z art. 223 ustawy Prawo ochrony środowiska w wypadku, gdy dla gazów i pyłów brak jest wartości odniesienia, Sąd I instancji wyraził w uzasadnieniu wyroku pogląd, że strona "powinna w związku z tym w dokumentacji dotyczącej wielkości emisji pyłów i gazów zaproponować wartość odniesienia dla emisji metanolu." Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. S.A. z siedzibą w S. reprezentowana przez radcę prawnego D. P. zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 223 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm./, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 298 ust. 1 cyt. ustawy. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się analogicznie jak w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż wadliwe przepisy regulujące kwestie dotyczące uzyskiwania decyzji o dopuszczalnej emisji, czyniąc tą decyzję nieobligatoryjną w zakresie przedmiotowej emisji spowodowały, że strona nie posiadała decyzji określającej dopuszczalną emisję metanolu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionej podstawie. W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę wymierzenia kary biegnącej stanowił przepis art. 298 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 237 ze zm./. Niesporne jest przy tym w sprawie, iż kara ta została wymierzona za wprowadzenie do powietrza gazu zaś zarówno jego ilość i wymiar kary nie jest kwestionowana. Strona ma natomiast zastrzeżenia co do stanowiska Sądu I instancji wyrażonego w aspekcie stosowania art. 223 wymienionej ustawy, dotyczącego, w którym w istocie wskazuje się na to, że skoro strona emituje określone pyły i gazy, to pomimo braku normy prawnej stwarzającej obowiązek uzyskania w tym zakresie decyzji o dopuszczalnej emisji, powinna jednak o taką decyzję wystąpić, w przeciwnym bowiem razie naraża się na wymierzenie kary biegnącej za cały ładunek wprowadzonych do powietrza zanieczyszczeń. Naczelny Sąd Administracyjny w całej rozciągłości podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie może bowiem odnieść skutku powoływanie się na brak decyzji o dopuszczalnej emisji z powodu niedoskonałości prawa. Strona, która w wyniku prowadzonej działalności wprowadza do powietrza gazy lub pyły za które w ustawie przewiduje się karę pieniężną niezależnie od tego, czy decyzja o dopuszczalnej emisji jest obligatoryjna czy też fakultatywna, jeżeli chce się zabezpieczyć przed poniesieniem kary za cały ładunek wprowadzanych do powietrza zanieczyszczeń, powinna złożyć wniosek o dopuszczalną emisję. Jeżeli natomiast tego nie czyni, twierdzenie iż z powodu złej jakości prawa nie uzyskała decyzji o dopuszczalnej emisji nie może zwalniać strony z obowiązku poniesienia skutków zanieczyszczenia środowiska. Tylko taka wykładnia przepisów prawa, jaką przyjął w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zresztą kontynuując dotychczasową linię orzecznictwa sądowo-administracyjnego w tym zakresie, może być uznana za zgodną z konstytucyjną zasadą ochrony środowiska. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.