II OSK 780/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-04
Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Zofia Flasińska, Andrzej Gliniecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik organu administracji publicznej, który był przedstawicielem strony w postępowaniu administracyjnym, może wydać decyzję w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy, ponieważ zignorował fakt, że pracownik organu, który wydał decyzję ustalającą opłatę adiacencką, był wcześniej pełnomocnikiem strony w postępowaniu dotyczącym tej samej nieruchomości. Naruszenie art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. (wyłączenie pracownika organu od udziału w sprawie, gdy był przedstawicielem strony) stanowiło podstawę do uchylenia wyroku WSA i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (renty planistycznej) po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. J. M. kwestionowała decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. M. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa procesowego, wskazując na fakt, że osoby wydające decyzje były jej pełnomocnikami w postępowaniu dotyczącym tej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Andrzej Gliniecki Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Sz 1238/04 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2. przyznaje ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata J. R. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ul. [...], kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych oraz kwotę 44 (słownie: czterdzieści cztery) złote stanowiącą 22 procent podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 1238/04, oddalił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Burmistrz Miasta i Gminy w B., decyzją z dnia [...], po dwukrotnym uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzjami z dnia [...] i z dnia [...] decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w B. w przedmiocie ustalenia J. M. opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (odpowiednio z dnia [...] i [...]), na podstawie art. 36 ust. 3, art. 37 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717) oraz Uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...] czerwca 2000 r., Nr [...], w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego obszaru w B. w rejonie ul. [...] (Dz. Urz. Woj. Z. z dnia [...] lipca 2000 r. Nr [...], poz. [...]) i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), ustalił J. M. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie 1 w B., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], związaną ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego oraz sprzedażą tej nieruchomości, w wys. 39 705 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta B. zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy i Miasta w B. z dnia [...] maja 1994 r., Nr [...] (Dz.Urz. Województwa G. Nr [...], poz. [...]), opisana nieruchomość przeznaczona była pod sady i ogrody. Obecna Uchwała Rady Miejskiej w B. z dnia [...] czerwca 2000 r., Nr [...], określa jej przeznaczenie na cele produkcyjno-składowe i komunikacji ulicznej. W dniu [...] października 2002 r., a więc przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie zmiany planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, nastąpiło zbycie ww. nieruchomości na rzecz M. i M. W.. Zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego różnica pomiędzy wartością nieruchomości ustaloną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu przed zmianą tego planu wyniosła 132 350 zł. W związku z tym, że procentowa stawka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości określona w § 3 ust. 1 Uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...] czerwca 2000 r. wynosi 30%, wysokość opłaty - renty planistycznej została ustalona na 39 705 zł. Organ wskazał, że w wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i § 3 ust. 1 uchwały Nr XVI 11/147/2000 Rady Miejskiej w B. z dnia [...] czerwca 2000 r. w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego obszaru w B. w rejonie ul. [...], decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że niezbędnymi przesłankami ustalenia tzw. renty planistycznej, zgodnie z treścią art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest wzrost wartości nieruchomości wskutek uchwalenia albo zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz sprzedaż nieruchomości po uchwaleniu albo zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę pomiędzy wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jego wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego przed zmianą tego planu lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem (art. 37 ust. 1 tej ustawy). Rentę planistyczną można ustalać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące (art. 37 ust. 4 tej ustawy). Kolegium powołując się na przepis art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu przestrzennym i zasady określania wartości nieruchomości zawarte w przepisach działu IV rozdziału 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, po przeanalizowaniu sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego, doszło do wniosku, iż zostały zachowane wymogi wskazanych wyżej aktów prawnych. Autor opracowania w sposób wyczerpujący określił i uzasadnił wybór przyjętej metody wyceny wartości rynkowej nieruchomości, a także uzyskane na jej podstawie wyniki. Organ wskazał, że określone w operacie wartości wycenianej nieruchomości oscylowały wokół ceny średniej, która wynosiła odpowiednio: 3 753,04 zł/ha przeliczeniowy - przed zmianą planu, 7,46 zł/m2 - po jego zmianie. Ostatecznie, zgodnie z przedmiotowym operatem, wartość nieruchomości według stanu sprzed zmiany planu wynosiła 11 150 zł, zaś według stanu po jego zmianie 143 500 zł. Zmiana planu spowodowała zatem wzrost wartości nieruchomości o 132 350 zł. W ten sposób wypełnione zostały warunki do ustalenia spornej opłaty. Skoro według przywołanej w podstawie prawnej uchwale Rady Miejskiej w B., stawka procentowa opłaty adiacenckiej została określona w wys. 30% wzrostu wartości nieruchomości, Burmistrz Miasta i Gminy B. słusznie ustalił w decyzji wysokość przedmiotowej opłaty na kwotę 39 705 zł.
Rozpoznając skargę J. M. na powyższą decyzję Sąd I instancji w wyroku z dnia 10 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 1238/04, stwierdził, że nie jest ona zasadna. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia J. M. opłaty planistycznej nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2003 r. zawiadomieniem Burmistrza, zatem przepisy stanowiące podstawę do prowadzenia postępowania i wydania decyzji w tym zakresie zawiera ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r. Sąd I instancji powołując treść art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 3, 4, 6, 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wskazał, że jeżeli istnieje potrzeba ustalenia wartości nieruchomości, wartość tą określają rzeczoznawcy majątkowi. Zasady ustalania wartości nieruchomości zostały opisane w art. 149 ww. ustawy a sprecyzowane w przepisach wykonawczych. Sąd uznał, że w trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego takim aktem wykonawczym do ustawy było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 230, poz. 1924). Natomiast na dzień orzekania przez organ odwoławczy obowiązywało już rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109). Zmiana ta nie wpłynęła w sposób istotny na zasady sporządzania operatu szacunkowego i określenia wartości nieruchomości dla ustalenia opłaty planistycznej (§ 50 rozporządzeń). Wedle obu rozporządzeń, dla jej ustalenia należało określić wartość nieruchomości, uwzględniając jej przeznaczenie przed uchwaleniem planu miejscowego lub przed jego zmianą oraz jej przeznaczenie po uchwaleniu planu miejscowego lub po jego zmianie przyjmując stan nieruchomości z dnia wejścia w życie planu miejscowego lub jego zmiany, a ceny z dnia zbycia nieruchomości. Sąd wskazał, że będąca przedmiotem wyceny nieruchomość - działka nr [...] o pow. [...] m2 położona w B. przy ul. [...] do dnia 4 sierpnia 2000 r., zgodnie z obowiązującą Uchwałą Rady Gminy i Miasta w B. z dnia [...] maja 1994 r., Nr [...], w sprawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego (Dz.Urz. Województwa Gorzowskiego Nr [...], poz. [...]) przeznaczona była pod sady i ogrody. Po tym dniu, wraz z wejściem w życie Uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...] czerwca 2000 r., Nr [...] w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego obszaru w B. w rejonie ul. [...] (Dz.Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z dnia [...] lipca 2000 r. Nr [...], poz. [...]), zmianie uległo przeznaczenie tej nieruchomości - na cele produkcyjno-składowe i komunikacji ulicznej (§ 1 ust. 2 ustaleń ogólnych planu), przy czym działka nr [...] w całości na cele produkcyjno-składowe. J. M. w dniu [...] października 2002 r. sprzedała działkę o nr [...] o pow. [...] ha o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy kserokopia aktu notarialnego Rep. A nr [...]. Sąd wskazał, że z ustaleń rzeczoznawcy majątkowego znajdujących odzwierciedlenie w treści operatu szacunkowego sporządzonego [...] grudnia 2003 r. wynika, że w związku ze zmianą przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego, wartość działki nr [...] wzrosła. Zaistniały zatem wszystkie przesłanki do określenia skarżącej wysokości opłaty planistycznej wymienione w cytowanym wyżej art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeprowadzona przez Sąd analiza operatu szacunkowego w kontekście określonych zasad jego sporządzania dla ewentualnego ustalenia opłaty planistycznej wykazała, że operat ten mógł stanowić podstawę do określenia różnicy wartości działki nr [...] wynikającej z jej dotychczasowego przeznaczenia a przeznaczenia wynikającego z wejścia w życie zmian w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji dostrzegł pewne w nim uchybienia polegające na wskazaniu przez rzeczoznawcę, iż przy wycenie przyjął on stan nieruchomości z dnia jej zbycia, a nie z dnia wejścia w życie zmiany planu miejscowego (ww. § 50 rozporządzenia), jednak błąd ten, zdaniem Sądu, nie miał wpływu na wysokość ustalonej opłaty planistycznej, a co za tym idzie nie uzasadniał uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." W ocenie Sądu rzeczoznawca majątkowy prawidłowo ustalił ceny z dnia zbycia nieruchomości (18 października 2002 r.) przy zastosowaniu metody porównania parami. Skoro różnica pomiędzy wartością nieruchomości sprzed zmiany planu oraz po jego zmianie osiągnęła 132 350 zł, to opłata planistyczna wyniosła 39 705 zł (§ 3 ust. 1 zmiany planu w zw. z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd zwrócił również uwagę na uchybienie przepisom prawa procesowego, którego dopuściły się organy obu instancji przy wydawaniu kontrolowanych decyzji. Uchybienie to polegało na przywołaniu w podstawie prawnej decyzji przepisów Ordynacji podatkowej, które, zdaniem Sądu, nie powinny mieć zastosowania przy podejmowaniu decyzji związanych z ustalaniem wysokości opłaty planistycznej. Sąd wskazał, że nieprawidłowe powołanie się na przepisy Ordynacji podatkowej zamiast na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie miało wpływu na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wniosła J. M., reprezentowana przez adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przyznanego z urzędu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, a to:
a) art. 36 ust. 1 pkt 9 i 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym wobec jego niezastosowania przy ustalaniu opłaty adiacenckiej i wobec ustalenia istnienia obowiązku dokonania opłaty adiacenckiej,
b) błędne zastosowanie przy ustalaniu opłaty adiacenckiej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wobec faktu, iż sprzedaż nieruchomości miała miejsce pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. i naruszenie wobec powyższego przepisu art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.;
2) przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. poprzez jego pominięcie wobec faktu, że pracownicy organu administracji publicznej - Burmistrz Miasta i Gminy B. i Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy B., którzy wydali zaskarżone przez skarżącą decyzje byli pełnomocnikami skarżącej w postępowaniu administracyjnym w sprawie przedmiotowej nieruchomości, wobec czego należy stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość sprzedana została przez skarżącą w dniu [...] października 2002 r. na rzecz małżonków M. i M. W. za kwotę 40 000 zł, zaś w dniu zawarcia umowy sprzedaży obowiązywały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl przepisu art. 36 pkt 9 ustawy "Burmistrz ustala opłatę adiacencką bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego". Burmistrz otrzymał akt notarialny umowę sprzedaży od Notariusza, który go sporządził tuż po jej zawarciu a zatem w 2002 r., pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Zdaniem skarżącej burmistrz nie dochował zatem warunków ustawy wynikających z art. 36 ust. 1 pkt 9 i 10, gdyż opłatę ustalił dopiero pismem z dnia [...] sierpnia 2003 r., a następnie decyzją z dnia [...], a zatem po upływie niemal 11 miesięcy od dnia sprzedaży nieruchomości przez skarżącą. Skarżąca podniosła, że w chwili sprzedaży nieruchomości nie było jeszcze planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem istniał brak podstaw do ustalenia obowiązku opłaty adiacenckiej. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują swą moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. przestała obowiązywać z chwilą wejścia w życie ustawy ją zmieniającej z dnia 27 marca 2003 r. Zdaniem skarżącej zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem przepisu art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., zgodnie z którym pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie. Skarżąca zawarła w dniu 15 maja 1999 r. porozumienie z Miastem i Gminą reprezentowaną przez Burmistrza J. F. i Zastępcę Burmistrza Z. S. w sprawie przygotowania przedmiotowej nieruchomości do sprzedaży na rzecz firmy niemieckiej. Zgodnie z tym porozumieniem skarżąca upoważniła zarówno Burmistrza J. F. i Zastępcę Burmistrza Z. S. do reprezentowania jej w negocjacjach związanych ze sprzedażą przedmiotowej nieruchomości. Mimo powyższego decyzja w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z dnia [...] i z dnia [...] i z dnia [...] wydana została przez Burmistrza Miasta i Gminy w B. - Z. S.. Wobec faktu że osoby które wydały zaskarżone w sprawie decyzje były pełnomocnikami skarżącej w postępowaniu administracyjnym związanym z przedmiotową nieruchomością winno nastąpić stwierdzenie nieważności decyzji tak w sprawie zmian w planie zagospodarowania przestrzennego jak i decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania zgodnie z treścią art. 183 § 2 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotycząca ustalenia opłaty adiacenckiej od skarżącej J. M.. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła J. M. opierając ją na obu podstawach prawnych art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a.
Rozpoznając w pierwszej kolejności zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podzielił jego zasadność.
Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę, w przeciwieństwie do zasad wskazanych na wstępie a wynikających z art. 183 § 1 p.p.s.a. i dotyczących postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi jak też wskazaną podstawą prawną.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i stanowiskiem doktryny Sąd pierwszej instancji zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. zobligowany jest dokonać całościowej oceny zebranego materiału dowodowego sprawy i władny jest uwzględnić stwierdzone uchybienia, mimo ich niepodnoszenia w skardze. Wymogom tym jak zasadnie zarzuca skarga kasacyjna nie sprostał Sąd pierwszej instancji w sprawie przedmiotowej ograniczając się wyłącznie do oceny zarzutów skargi w aspekcie obowiązujących przepisów.
W ustaleniach stanu faktycznego Sąd ten wskazał okoliczności podnoszone przez skarżącą M. w odwołaniu. Dotyczyły one porozumienia zawartego miedzy skarżącą a Burmistrzem Miasta Gminy B. przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Według twierdzeń skarżącej już w maju 1999 r. podpisała ona porozumienie z Urzędem Miasta i Gminy B. związane z przygotowaniem jej działki oznaczonej Nr [...] do sprzedaży firmie niemieckiej.
Następnie [...] maja 2000 r. skarżąca podpisała także protokół uzgodnień ustalających cenę 1 m2 wskazanej wyżej działki Nr [...] w wysokości [...] zł za m2. Równocześnie też udzieliła pełnomocnictwa Z. S. i A. P. do czynności związanych ze sprzedażą jej działki Nr [...] położonej w B..
Dokument o tej treści znajduje się w aktach administracyjnych k. 1 A I.
Jak wynika z akt decyzja pierwszoinstancyjna ustalająca opłatę adiacencką od działki Nr [...] J. M. wydana została przez pełniącego obowiązki Burmistrza Miasta i Gminy B. Z. S., którego wcześniej uczyniła swym pełnomocnikiem upoważnionym do sprzedaży spornej działki.
Zastępca Burmistrza w dacie wydania decyzji A. P. - także objęta wskazanym porozumieniem na k. 1 i k. 12 akt administracyjnych.
Okoliczności te nie zostały zauważone przez Sąd pierwszej instancji i mimo ich ważkości dla niniejszej sprawy nie zostały poddane ocenie prawnej sądu. Dlatego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji zaakceptował decyzję, którą wydano z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron.
W świetle dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych należy stwierdzić, że Z. S. ustanowiony w protokole porozumienia z dnia [...] maja 2000 r. przedstawicielem strony skarżącej upoważnionym do sprzedaży jej działki Nr [...], wbrew regulacji wskazanego przepisu art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. zajmując stanowisko Burmistrza Miasta i Gminy B. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie opłaty adiacenckiej od J. M. i wydał decyzję ustalającą jej wysokość.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. zachodzi przesłanka wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 145 § 1 k.p.a.
Stwierdzenie przez Sąd administracyjny zaistnienia takiej przesłanki powoduje konieczność uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a.
Brak takiej reakcji ze strony Sądu pierwszej instancji uzasadnia uwzględnienie zarzutu skargi kasacyjnej podniesionego w pkt 2.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło