II OSK 782/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-04-28

Skład orzekający: Alicja Plucińska-Filipowicz, Andrzej Gliniecki, Bożena Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę, mimo twierdzeń strony o posiadaniu czasowego pozwolenia na użytkowanie obiektu, które nie zostało przedstawione w aktach sprawy?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona, jeśli opiera się na założeniu istnienia decyzji administracyjnej, która nie została przedstawiona organom ani sądom w toku postępowania. Brak takiej decyzji w aktach sprawy uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej. Organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do egzekwowania przepisów prawa budowlanego, a samowolna budowa na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę uzasadnia nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
J. i Je. S. zostali zobowiązani do rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego, który powstał w 1976 r. bez pozwolenia na budowę na działce przeznaczonej pod pastwiska. Strona odwoływała się, twierdząc, że nabyła domek w 1993 r. i zabiegała o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego, a także posiadała pozwolenie na czasowe użytkowanie obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Bożena Walentynowicz, Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. i Je. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 2222/01 w sprawie ze skargi J. i Je. S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 2222/01 oddalił skargę J. i Je. S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazał J. i Je. S. rozbiórkę domku letniskowego wybudowanego samowolnie na działce nr [...] w S. Jak ustalił organ, przedmiotowy domek letniskowy został wybudowany w 1976 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt ten jest konstrukcji drewnianej, parterowy z poddaszem użytkowym, nie jest trwale związany z gruntem. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy S., działka nr [...] na której jest usytuowany omawiany domek letniskowy stanowi teren pastwiska, teren nie przeznaczony pod zabudowę. W odwołaniu od powyższej decyzji J. i Je. S. wyjaśniają, iż przedmiotowy domek nabyli w 1993 r. Przez cały ten okres zabiegali w Urzędzie Gminy S. o zmianę przeznaczenia tego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Opłacali podatek od nieruchomości i ponieśli znaczne koszty związane z utrzymaniem i modernizacją domku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, iż zaskarżona decyzja podjęta została zgodnie z prawem. Przedmiotowy domek letniskowy został zbudowany z naruszeniem art. 3 i 28 Prawa budowlanego z 1974 r. wobec czego, uzasadnione było nakazanie rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku (pismo z dnia 4 lipca 2001 r.) na powyższą decyzję, J. i Je. S. podnieśli naruszenie art. 7 kpa przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Bowiem poprzedniemu użytkownikowi było udzielone czasowe zezwolenie na podbudowanie domku letniskowego, a skarżącym udzielono pozwolenia na czasowe użytkowanie domku. Tym samym brak było podstaw do wydania nakazu rozbiórki. Gmina S. wprowadziła nadto skarżących w błąd poprzez stałe zapewnienia o zmianie planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania bądź przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji w celu uzupełnienia postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wyrokiem z dnia 7 grudnia 2004 r. uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. w sprawie tej mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Bezspornym jest, że przedmiotowy domek letniskowy zbudowany został na terenie, nie przeznaczonym pod jakąkolwiek zabudowę i bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przedstawiona przez skarżących decyzja z dnia [...] maja 2001 r. dotyczy postępowania w sprawie domku letniskowego L. i B. M. i nie wynika z niej, że w tym przypadku domek letniskowy został zalegalizowany, ponieważ podlega także rozbiórce – po upływie okresu na jaki było wydane pozwolenie na czasowe użytkowanie. J. i Je. S., reprezentowani przez radcę prawnego J. S., wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2004 r. (błędnie w skardze kasacyjnej wpisano datę wydania wyroku: "27 stycznia 2005" r. i na s.2: "30.05.2001 r."), zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: - art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako ppsa, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, - art. 134 § 1 ppsa poprzez brak odniesienia się do wniosków dowodowych składanych w skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, - art. 141 § 4 ppsa poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze w tym brak zajęcia stanowiska odnośnie wnioskowanych przez skarżących świadków, - art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez brak stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji pomimo istnienia prawomocnej decyzji w tym samym przedmiocie, 2. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie: - art. 39 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez orzeczenie rozbiórki obiektu mimo prawomocnej decyzji o czasowym użytkowaniu obiektu budowlanego, - art. 21 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej oraz prawa własności." Wskazując na powyższe w skardze kasacyjnej wnosi się o: - uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, - zasądzenie kosztów postępowania (pismo z dnia 21 lipca 2004 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw a zarzuty w niej podniesione, nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy. Zarzuty skargi kasacyjnej, jak i jej uzasadnienie, opierają się na założeniu, że w niniejszej sprawie została wydana prawomocna decyzja o czasowym użytkowaniu obiektu budowlanego. Jednak od 2000 r., kiedy to wszczęto postępowanie w sprawie, do daty złożenia skargi kasacyjnej, skarżący ani ich pełnomocnik, nie przedstawili takiej decyzji, nie ma również takiej decyzji w aktach sprawy. Okoliczności tej również nie podnoszono na etapie postępowania administracyjnego, dopiero w skardze podniesiono taki zarzut, wnioskując o uchylenie decyzji i poszerzenie postępowania dowodowego. Załączona do skargi kopia decyzji, dotycząca innych adresatów i innego obiektu, nie mogła w tej sprawie stanowić żadnego dowodu, o czym pełnomocnik skarżących jako osoba zawodowo przygotowana, powinien wiedzieć. Skarga kasacyjna przedstawiona w niniejszej sprawie, odwołująca się do nieistniejącej decyzji administracyjnej, jest bez wartości i nie zasługuje na merytoryczne odniesienie się do zarzutów w niej postawionych, bowiem te zostały oparte wyłącznie na przypuszczeniach i domniemaniach. Sąd tymczasem, zgodnie z art. 133 § 1 ppsa, orzeka na podstawie akt sprawy. Zaskarżona decyzja w niniejszej sprawie, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane na podstawie przepisów Prawa budowlanego, nic nie jest wiadome Sądowi aby powołane tam przepisy, były niezgodne z wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami art. 2 i art. 21 Konstytucji RP. Takiej niezgodności powyższych przepisów z tego co wiadomo Sądowi, nigdy nie stwierdził Trybunał Konstytucyjny. Wręcz przeciwnie, z zasady państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP oraz z brzmienia art. 64 ust. 3 i art. 83 Konstytucji można by wywieść, iż skarżący wznosząc obiekt budowlany niezgodnie z obowiązującymi przepisami, naruszyli prawo i w takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego zgodnie z ww. przepisami i art. 7 Konstytucji, były zobowiązane do orzeczenia nakazu rozbiórki. Dobra wiara skarżących, zasiedzenie cudzej własności, czy też płacenie podatków przez skarżących, co podnosi się też w skardze kasacyjnej, nie mogły być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu tej sprawy i nie mogło to mieć żadnego wpływu na jej wynik. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 37 ust. 1 pkt 1art. 3art. 7 kpart. 103 ust. 2art. 113 § 1 ustawyart. 134 § 1art. 141 § 4art. 156 § 1 pkt 3 kpart. 39art. 21 ust. 1art. 2 Konstytucjiart. 133 § 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło