II OSK 785/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu 19 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. i M. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 27 listopada 2009 r., II SA/Po 10/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej jako: WSA) oddalił skargę A. K. i M. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej jako: WWINB) z [...] listopada 2008 r., Nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. We wniosku z 15 lutego 2010 r. "o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości" A. K. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji WWINB i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej jako: PINB) nr [...] z [...] września 2008 r. w całości. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z [...] listopada 2008 r. WWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB, w której nakazano właścicielowi (A. i M. K.) przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń, które obecnie użytkowane są jako placówka wychowawcza, mieszczących się na parterze i piętrze budynku przy ul. [...] w Poznaniu, które to poprzednio były częścią składową budynku mieszkalnego. Od przedmiotowej decyzji skarżący wnieśli skargę do WSA, która została oddalona, a od wyroku WSA skarżąca wniosła skargę kasacyjną. A. K. wskazała, że natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami, a wstrzymanie wykonania decyzji nie kłóci się z interesem publicznym. We wniosku wskazano dalej, że "na dzień dzisiejszy w placówce przebywają dzieci. Zatem wstrzymanie działalności placówki pociągnie za sobą konsekwencje zarówno dla rodzin wychowanków, jak i dla samych skarżących. Abstrahując od oczywistych i znanych z doświadczenia życiowego perturbacji związanych z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji jednoczesnego wykonywania pracy zawodowej dla rodziców, zaistniała sytuacja może dodatkowo skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą, do jakiej mogą zostać pociągnięci skarżący. W konsekwencji w przypadku uwzględnienia skargi skarżących przez sądy administracyjne, skarżący mogą wystąpić z roszczeniem odszkodowawczym wobec organów administracji". Na koniec wskazano, że obecnie na rynku dostrzegalne i odczuwalne są braki placówek świadczących opiekę na dzień lub też innych placówek wychowawczych a zatem rodzice dzieci z uwagi na długie listy oczekujących nie będą mogli niezwłocznie umieścić dzieci w takich placówkach. Natomiast sprawowanie opieki przez specjalnie w tym celu zatrudnione opiekunki w domach stanowi koszt nieporównywalnie większy niż koszt umieszczenia dziecka w przedszkolu lub innej placówce wychowawczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosowanie do treści art. 61 § 3 in principio ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej jako: ppsa) po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdzić przy tym należy, iż dopuszczalnym jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie powyższego przepisu w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej jako: NSA\ z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77). NSA wskazuje, że celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o której mowa we wskazanym wyżej przepisie, jest zapewnienie skarżącemu ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli skarżonego aktu przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Udzielenie ochrony tymczasowej wiąże się więc zawsze z próbą zapobieżenia wystąpienia wyżej wskazanych zagrożeń, które mogą wystąpić jako następstwo wykonania aktu lub czynności. Stwierdzić trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca nie wykazała, aby wykonanie decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu sądowym tj. decyzji WWINB, którą utrzymano w mocy decyzje PINB nakazującą A. K. i M. K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń, obecnie użytkowanych jako placówka wychowawcza może doprowadzić do wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. Zdaniem NSA, we wniosku nie uprawdopodobniono okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków tj. nie przedstawiono konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Za takie nie można uznać teoretycznej możliwości żądania w bliżej nieokreślonej przyszłości odszkodowania od strony skarżącej przez rodziców dzieci, które w wyniku wykonania decyzji organu przestaną uczęszczać do przedszkola skarżących. Aby uzyskać ochronę tymczasową z art. 61 § 3 ppsa uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest właściwe. Takie twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej i majątkowej. Jak wskazano powyżej, tego warunku nie spełniają więc ogólne argumenty strony skarżącej odnoszące się w większości do ewentualnej szkody, która mogą ponieść osoby korzystające z usług skarżących a nie sami skarżący (vide: "sprawowanie opieki przez specjalnie w tym celu zatrudnione opiekunki w domach stanowi koszt nieporównywalnie większy niż koszt umieszczenia dziecka w przedszkolu lub innej placówce wychowawczej"). Z przedstawionych wyżej przyczyn NSA, z uwagi na brak zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ppsa, oddalił rozpoznawany wniosek jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Na marginesie NSA podkreśla, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji czy wyroku (por. postanowienie NSA z 10 października 2008 r., II OZ 741/08, LEX nr 493666). Tym samym, ani zaskarżone orzeczenie WSA ani niniejsze postanowienie NSA nie przesadzają o ostatecznym wyniku oceny zaskarżonej decyzji przez Sąd administracyjny.