II OSK 803/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia NSA Janina Kosowska Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 1252/06 w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie powołania do czynnej służby wojskowej uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. nr [...] z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] nr [...], wyrokiem z dnia 1 lutego 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Ponadto orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Jak wynika z przesłanych akt sprawy, G. B. otrzymał od Wojewódzkiego Komendanta Uzupełnień w T. w dniu 14 lipca 2006 r., kartę powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej od dnia 1 sierpnia 2006 r. W dniu 20 lipca 2006 r. G. B. złożył wniosek o odroczenie zasadniczej służby wojskowej. W związku z powyższym Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w T., w piśmie z dnia 26 lipca 2006 r., dotyczącym odwołania od karty powołania z dnia 14 lipca 2006 r., skierowanym do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. między innymi stwierdza, iż poborowy nie spełnia wymagań zawartych w przepisie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.), w związku z powyższym Komendant WKU odwołanie poborowego uważa za bezzasadne i wnosi o "utrzymanie w mocy wydanej decyzji". Następnie Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K., decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 lutego 2007 r. uznał, że nie został wyjaśniony stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący nie został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy, czym naruszono przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa. Poza tym Sąd powołał art. 39 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP i przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie udzielania odroczeń zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. Nr 118, poz. 800). W ocenie Sądu organ II instancji nie wyjaśnił sytuacji osobistej i rodzinnej skarżącego. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez nieuwzględnienie brzmienia § 8 ust. 1 wcześniej powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 2006 r., polegające na przyjęciu, że istniała podstawa do udzielenia odroczenia służby wojskowej w oparciu o § 2 i 7 cyt. rozporządzenia. Tymczasem zgodnie z 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, wniosek o udzielenie odroczenia zasadniczej służby wojskowej powinien być złożony co najmniej na 14 dni przed dniem stawienia się do odbycia zasadniczej służby wojskowej, określonym w karcie powołania. W niniejszej sprawie powyższy termin nie został przez skarżącego zachowany, bowiem został złożony na 13 dni przed dniem powołania, które ustalono na dzień 1 sierpnia 2006 r. Wskazując na powyższe, w skardze kasacyjnej wnosi się o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut naruszenia prawa materialnego podniesiony w skardze kasacyjnej należy uznać za usprawiedliwiony, co pozwala Sądowi na podjęcie rozstrzygnięcia w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako ppsa. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w trybie art. 188 ppsa, w pierwszej części dotyczy zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a w drugiej części zaskarżonego aktu administracyjnego, czyli rozpoznania skargi. Naczelny Sąd Administracyjny po uchyleniu zaskarżonego wyroku, rozpoznając skargę orzeka jak sąd I instancji w związku z czym mają tu zastosowanie również przepisy art. 134 § 1 i 135 ppsa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok, jak i zaskarżona decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. oraz całe postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, zostały przeprowadzone z naruszeniem przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP i przepisów postępowania (Kpa). Jak wynika z akt sprawy, karta powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej została wręczona G. B. w dniu 14 lipca 2006 r. W dniu 20 lipca 2006 r. G. B. złożył w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w T. wniosek o udzielenie odroczenia zasadniczej służby wojskowej. Zgodnie z art. 42 ust. 1, 2 i 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, wniosek ten powinien - jako organ I instancji - rozpatrzyć Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w T. ,, wydając decyzję na piśmie wraz z uzasadnieniem. Decyzja powinna też zawierać pouczenie o możliwości złożenia odwołania od decyzji I instancji do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. , w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Tymczasem jak wynika z akt sprawy w sprawie złożonego przez G. B. wniosku o udzielenie odroczenia zasadniczej służby wojskowej, nie została w ogóle wydana decyzja organu I instancji Komendanta WKU w T., bo za taką nie można uznać pisma tego organu z dnia 26 lipca 2006 r. skierowanego do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. Z pisma tego wynika, że Komendant WKU wniosek G. B. o odroczenie zasadniczej służby wojskowej potraktował jako odwołanie od karty powołania, która stanowiła w tej sprawie - zdaniem organu - decyzję I instancji. Poza tym ww. pismo z 26 lipca 2006 r. gdyby nawet chcieć je potraktować jako decyzję organu I instancji, nie zawierało pouczenia o możliwości złożenia odwołania i nie zostało doręczone G. B. Tymczasem brak w sprawie decyzji Komendanta WKU w T. odmawiającej G. B. udzielenia odroczenia zasadniczej służby wojskowej. Podobnie Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. wydając decyzję z dnia 18 sierpnia 2006 r. błędnie uznaje jako decyzję organu I instancji w sprawie odroczenia zasadniczej służby wojskowej – kartę powołania. Wniosek G. B. z dnia 19 lipca 2006 r. o odroczenie zasadniczej służby wojskowej, organ odwoławczy zaś traktuje jako odwołanie od karty powołania, co wynika z uzasadnienia decyzji Nr 93/II/06 z dnia 18 sierpnia 2006 r., jak i z odpowiedzi na skargę (pismo z dnia 20 października 2006 r.). Również Sąd I instancji, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jako decyzję I instancji w sprawie odroczenia zasadniczej służby wojskowej uznał – kartę powołania z dnia 14 lipca 2006 r., a jako odwołanie uznał wniosek G. B.z dnia 19 lipca 2006 r., nie dostrzegając, iż w tej sprawie nie wydano w ogóle decyzji I instancji, bo za taką nie może być uważana karta powołania. Wniosek o odroczenie zasadniczej służby wojskowej z dnia 19 lipca 2006 r. nie mógł też być uznany za odwołanie od decyzji, której nie wydano. Zgodnie z powyższymi ustaleniami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaskarżonym wyrokiem uchylił decyzję z dnia 18 sierpnia 2006 r. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. i kartę powołania z dnia 14 lipca 2006 r., zaś zgodnie z pkt II wyroku orzekł, że ww. akty, w tym również karta powołania, nie mogą być wykonane. Powyższy wyrok jest w sposób oczywisty sprzeczny z prawem, Sąd bowiem nie dostrzegł, że wadliwie zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne z wniosku G. B. o odroczenie zasadniczej służby wojskowej, czym organy rażąco naruszyły przepis art. 42 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Karta powołania nie jest bowiem decyzją organu I instancji w sprawie udzielenia odroczenia zasadniczej służby wojskowej w rozumieniu przepisów ww. art. 42 ustawy, a wniosek poborowego o odroczenie nie mógł być tu jednocześnie odwołaniem od decyzji, której faktycznie nie wydano, co w rezultacie spowodowało postępowanie administracyjne jednoinstancyjne, czym naruszono też przepisy art. 15 kpa i art. 78 Konstytucji RP. Absolutnym natomiast rekordem w skali naruszeń prawa jest zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ppsa uchyla "kartę powołania" jako decyzję organu pierwszej instancji i orzeka, że "karta powołania" nie może być wykonana, czyli zgodnie z tym rozstrzygnięciem G. B. nie powinien być powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 i art. 134 ppsa orzekł, jak w sentencji.