II OSK 831/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Cz. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 397/07 o odrzuceniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Cz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Cz. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu postanawia oddalić skargę kasacyjną Zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. K. [...] w Cz. wystąpił w imieniu Wspólnoty ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 14 maja 2007 r. wezwano Wspólnotę (do rąk Zarządcy) do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Zażalenie wniesione na to zarządzenie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II OZ 643/07. W odpowiedzi na ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 6 czerwca 2008 r. zwolniono skarżącą Wspólnotę z obowiązku uiszczania wpisu od skargi w części przekraczającej 250 zł, w pozostałym zakresie wniosek oddalono. W dniu 6 stycznia 2009 r. skarżąca wystąpiła z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Stanowiło to podstawę do uznania, że wnosi ona o zmianę powyższego postanowienia Sądu z dnia 6 czerwca 2008 r. Postanowieniem z dnia 17 marca 2009 r. Sąd wniosek skarżącej oddalił, a rozstrzygnięcie to uprawomocniło się na skutek postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt II OZ 414/09. W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 9 października 2009 r. ponownie wezwano skarżącą Wspólnotę do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 250 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono stronie w dniu 23 października 2009 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie wykonała w/w wezwania, złożyła natomiast w dniu 30 października 2009 r. ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż wpis przekracza możliwości finansowe skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 27 listopada 2009 r., na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę odrzucił z powodu nieuiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że w przedmiotowej sprawie złożony przez Wspólnotę w dniu 30 października 2009 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Strona skarżąca kilkakrotnie wnosiła o zwolnienie jej od kosztów sądowych i postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, kolejny wniosek Wspólnoty o zwolnienie od kosztów sądowych zmierza jedynie do przewlekłości postępowania sądowego, a ponadto, nie zawiera żadnych nowych okoliczności wskazujących na ewentualne pogorszenie jej dotychczasowej sytuacji finansowej. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wspólnota Mieszkaniowa N. przy ul. K. [...] w Cz. i zaskarżając je w całości podniosła zarzut naruszenia art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 246 § 1 i art. 165 P.p.s.a. oraz art. 257 i art. 252 § 2 w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi. Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zaskarżone postanowienie jest przedwczesne, bowiem w związku z pogorszeniem się sytuacji materialnej Wspólnoty, w dniu 30 października 2009 r. wniosła ona o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten nie zawierał formularza oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, a tym samym nie można było rozpoznać go merytorycznie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. - zwanej dalszej części tego uzasadnienie ustawą procesową ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy procesowej tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż w ocenie Wspólnoty Sąd pierwszej instancji powinien w pierwszej kolejności wezwać skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, rozpoznać ten wniosek merytorycznie i dopiero wtedy zdecydować o odrzuceniu skargi. Wskazać zatem należy, iż wniosek skarżącej jest to kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów. Jak wynika z lektury akt sprawy postanowieniem z dnia 6 czerwca 2008 r. zwolniono skarżącą Wspólnotę z obowiązku uiszczania wpisu od skargi w części przekraczającej 250 zł. Natomiast postanowieniem z dnia 17 marca 2009 r. Sąd oddalił ponowny wniosek skarżącej o całkowite zwolnienie od kosztów, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sad Administracyjny postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt II OZ 414/09. W związku z tym postanowienie Sądu I instancji z dnia 17 marca 2009 r. stało się prawomocne. W tej sytuacji, skarżąca była zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi. Od obowiązku tego nie zwalnia jej ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek taki nie uchyla bowiem skutków prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 706/09). W tej sytuacji zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 246 § 1 i art. 165 P.p.s.a. oraz art. 257 i art. 252 § 2 w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie przez Sąd I instancji okoliczności, że Wspólnota złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, a w konsekwencji odrzucenie skargi, należy uznać za chybione. W sprawie bezsporne jest, że Wspólnota odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w dniu 23 października 2010 r., a tym samym termin do dokonania w/w czynności upłynął w dniu 30 października 2009 r. Biorąc zatem pod uwagę, że w wyznaczonym terminie skarżąca nie uiściła w/w wpisu, prawidłowo Sad I instancji w oparciu o art. 220 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.